University of Maria Curie-Skłodowska (UMCS): Scientific e-Journals / Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej: e-czasopisma naukowe
Not a member yet
11584 research outputs found
Sort by
Standardy ochrony małoletnich – nowa skuteczna forma ochrony dzieci przed przemocą, czy przykry obowiązek?
No full textThe article analyses the institution of the Standards for the Protection of Minors, introduced by the amendment of the Act of 13 May 2016 on counteracting threats of crime of a sexual nature and on the protection of minors, which aims to create a coherent system of prevention and response to violence against children. The normative foundations, the scope of obligations imposed on the addressees of the regulation, and the mechanisms for implementing the standards in entities operating for the benefit of children are discussed. The analysis indicates the dual nature of the regulation: on the one hand, it constitutes an innovative and comprehensive tool for the protection of children’s rights; on the other, it burdens obligated entities with numerous organizational and training duties, the implementation of which takes place under conditions of insufficient informational and educational support. Consequently, the Standards for the Protection of Minors appear as an instrument with the potential for effective protection against violence, which, however, in practice is often perceived and implemented in a formalistic manner, reducing its genuine preventive function.Artykuł poddaje analizie instytucję Standardów Ochrony małoletnich, wprowadzonych nowelizacją ustawy z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich, której celem jest zbudowanie spójnego systemu prewencji i reagowania na przemoc wobec dzieci. Omówiono podstawy normatywne, zakres obowiązków adresatów regulacji oraz mechanizmy wdrażania standardów w podmiotach prowadzących działalność na rzecz dzieci. Analiza wskazuje na dwoisty charakter regulacji: z jednej strony stanowi ona innowacyjne i kompleksowe narzędzie ochrony praw dziecka, z drugiej zaś obciąża zobowiązane podmioty licznymi obowiązkami organizacyjnymi i szkoleniowymi, których realizacja odbywa się w warunkach niedostatecznego wsparcia informacyjnego i edukacyjnego. W konsekwencji standardy ochrony małoletnich jawią się jako instrument o potencjale skutecznej ochrony przed przemocą, który jednak w praktyce bywa postrzegany i implementowany w sposób formalistyczny, redukujący jego rzeczywistą funkcję prewencyjną
Arystotelesowska sprawiedliwość wyrównawcza a arbitraż na blockchainie. O DAO, tokenach i punkcie Schellinga
Get PDFBased on distributed ledger technology, a new type of arbitration courts has been emerging in the world for the last five years. Their task is to resolve disputes using blockchain and smart contracts. Did the creators of the idea of “distributed justice” really invent a new way to effectively and fairly resolve disputes in the 21st century? Blockchain arbitration involves resolving disputes using the theory of multi-person games, the concept of Schelling point, the idea of decentralized autonomous organizations (DAO), tokens and crowdsourcing. The article attempts to answer the question of whether arbitration decisions made on the basis of economic incentives can be considered to meet the criteria of Aristotelian rectificatory justice. The article is analytical in nature, addressing a topic that has only become relevant in the world a few years ago. The analysis uses theses from cryptoeconomics and game theory. The work initially outlines the problems. Due to the small number of experiences of digital arbitration in the world, the theses and hypotheses of the text, written from the perspective of theory and philosophy of law, require further in-depth analyses.Dzięki technologii rozproszonego rejestru od pięciu lat powstaje na świecie nowy typ sądów arbitrażowych. Ich zadaniem jest rozstrzyganie sporów z wykorzystaniem blockchainu i smart contract. Czy rzeczywiście w XXI wieku twórcy idei „rozproszonej sprawiedliwości” wynaleźli nowy sposób na skuteczne i sprawiedliwe rozstrzygnięcia sporów? Arbitraż na blockchainie polega na rozstrzyganiu sporów z wykorzystaniem teorii gier wieloosobowych, koncepcji punktu Schellinga, idei DAO (ang. decentralized autonomous organizations), tokenów i crowdsourcingu. W artykule podjęto próbę odpowiedzi na pytanie, czy decyzje arbitrażowe podejmowane na podstawie bodźców ekonomicznych można uznać za spełniające kryteria arystotelesowskiej sprawiedliwości wyrównawczej. Artykuł ma charakter analityczny, podejmuje temat, który na świecie stał się aktualny dopiero kilka lat temu. Analiza wykorzystuje tezy kryptoekonomii i teorii gier. Praca wstępnie zarysowuje problemy. Z uwagi na niewiele doświadczeń cyfrowego arbitrażu na świecie tezy i hipotezy tekstu, pisane z perspektywy teorii i filozofii prawa wymagają dalszych pogłębionych analiz
Cyfryzacja procesu kształcenia w szkołach wyższych w stanie wojennym w Ukrainie na podstawie badań w Podkarpackim Uniwersytecie Narodowym im. Wasyla Stefanyka
Get PDFDigital technologies have become extremely important and necessary during the global pandemic and Russia’s full-scale armed aggression against Ukraine. These events led to a massive shift to online education, which allowed the educational process to continue even in the face of quarantine and military operations. Digitalisation has opened up new opportunities for professional growth and development, made graduates more competitive in the labour market and ready for the challenges of the future, as the ability to work with digital tools and understanding the basics of information technology are indispensable skills. Therefore, in the context of the rapid development of technology and globalisation of the labour market, challenges and risks of our time, the information component of professional training has become an obvious advantage for every graduate. The aim of this paper was to, among other things, to analyse the peculiarities of digitalisation of higher education under martial law in Ukraine. The study used general scientific methods, i.e. analysis, synthesis, and generalisation. The results of the survey showed a high level of student satisfaction with the digitalisation of the educational process at the Vasyl Stefanyk Precarpathian National University, especially during martial law. However, there are certain problems such as technical difficulties, lack of personal communication, and insufficient motivation, which require further attention and solution. It is concluded that during martial law, the relevance of digital technologies, which open up new opportunities for learning, work and personal development, becomes especially evident: digital tools provide an opportunity to support, intensify and mobilise the educational process, make it differentiated and adapted to the requirements of the present.Technologie cyfrowe stały się niezwykle ważne i niezbędne podczas globalnej pandemii i pełnowymiarowej agresji zbrojnej Rosji na Ukrainę. Wydarzenia te doprowadziły do masowego przejścia na edukację online, co pozwoliło kontynuować proces edukacyjny nawet w kontekście kwarantanny i operacji wojskowych. Cyfryzacja otworzyła nowe możliwości rozwoju zawodowego, sprawiła, że absolwenci stali się bardziej konkurencyjni na rynku pracy i gotowi na wyzwania przyszłości, ponieważ umiejętność pracy z narzędziami cyfrowymi i zrozumienie podstaw technologii informacyjnej są niezbędnymi umiejętnościami. Dlatego w kontekście szybkiego rozwoju technologii i globalizacji rynku pracy, wyzwań i zagrożeń naszych czasów komponent informacyjny szkolenia zawodowego stał się oczywistą zaletą dla każdego absolwenta. Celem badań była analiza specyfiki cyfryzacji szkolnictwa wyższego w stanie wojennym w Ukrainie. W badaniu zastosowano ogólne metody naukowe: analizę, syntezę, uogólnienie. Wyniki ankiety wykazały wysoki poziom zadowolenia studentów z cyfryzacji procesu edukacyjnego na Podkarpackim Uniwersytecie Narodowym im. Wasyla Stefanyka, zwłaszcza w okresie stanu wojennego. Istnieją jednak pewne problemy, takie jak trudności techniczne, brak komunikacji osobistej i brak motywacji, które wymagają dalszej uwagi i rozwiązania. Stwierdzono, że w czasie stanu wojennego znaczenie technologii cyfrowych, które otwierają nowe możliwości uczenia się, pracy i rozwoju osobistego, staje się szczególnie widoczne: narzędzia cyfrowe dają możliwość wspierania, intensyfikowania i mobilizowania procesu edukacyjnego, różnicowania go i dostosowywania do wymagań współczesności
Czynniki rozwoju wyższego szkolnictwa pedagogicznego w Ukrainie
Get PDFThe article focuses on the conditions and factors of functioning of modern Ukrainian pedagogical education. The author characterizes its structural components and forms; emphasizing that the system of teacher training is multi-level (bachelor’s, master’s, doctor of philosophy) and institutional (formal and non-formal). The article presents both external (mass character, European integration, international cooperation, academic mobility, diversification, accessibility, flexibility, autonomy, adaptability, digitalization, inclusion, innovation) and internal (implementation of standards, updating the content of teacher training with a focus on the formation of different types of competencies, improvement of practical training, cooperation with educational and public institutions, continuous professional development, psychological and pedagogical support of teachers, focus on morality and the affirmation of Ukrainian psychological, mental and behavioral characteristics, improvement of student learning conditions, educational emigration, insufficient level of financing, development of Ukrainian and world science and culture) factors that influence the development of the higher pedagogical education system in Ukraine.W artykule zanalizowano warunki i czynniki wpływające na funkcjonowanie współczesnego ukraińskiego systemu kształcenia nauczycieli. Opisano jego strukturę i formy, podkreślając, że system kształcenia nauczycieli jest zróżnicowany ze względu na poziomy kształcenia (licencjat, magister, doktor filozofii) i instytucjonalne (formalne i nieformalne). Przedstawiono zarówno czynniki zewnętrzne (umasowienie, integracja europejska, współpraca międzynarodowa, mobilność akademicka, dywersyfikacja, dostępność, elastyczność, autonomia, adaptacyjność, cyfryzacja, inkluzja, innowacyjność), jak i wewnętrzne (wdrażanie standardów, aktualizacja treści kształcenia nauczycieli z naciskiem na rozwój różnych kompetencji, doskonalenie kształcenia praktycznego, współpraca z instytucjami edukacyjnymi i organizacjami pozarządowymi, ustawiczne doskonalenie zawodowe, wsparcie psychologiczno-pedagogiczne nauczycieli, kształtowanie morale itp.)
Kształtowanie kultury bezpieczeństwa w systemie edukacyjnym w Ukrainie
Get PDFThe article reveals the importance of forming a safety culture, which is due to the high level of injuries of children and young people in everyday life and the consequences of a large-scale war in Ukraine. It is noted that improving the level of security in the country is possible through the formation of a security culture as a new worldview of the system of values, attitudes, attitudes and stereotypes of human behavior that determine its attitude to security. The structure and components of the safety culture as a set of knowledge, skills, values and attitudes that ensure the safe behavior of people are determined; the purpose and tasks of forming safety culture in the education system of Ukraine are revealed. The peculiarities of the formation of a safety culture in preschool education institutions, which are due to the age and psychological characteristics of preschool children, are analyzed. Variants of education of safety culture with general secondary education institutions, during the study of the special subject “Health, Safety, Welfare”, and in the form of integrated training in the basics of safety are revealed. The significance and tasks of the all-Ukrainian information and educational project “Safety Class” are described. The article defines the measures, results and features of the formation of a safety culture among students in vocational and higher education institutions. Emphasized the importance of the influence of youth and children’s public associations on the education of a culture of youth safety. The importance and capabilities of mobile safety classes for raising public awareness of mine and other military hazards are revealed.W artykule podkreślono ważną rolę kształtowania kultury bezpieczeństwa, wynikającą z wysokiego poziomu traumatyzacji dzieci i młodzieży w życiu codziennym oraz skutków masowego konfliktu zbrojnego w Ukrainie. Wskazano, że poprawa poziomu bezpieczeństwa w kraju jest możliwa poprzez kształtowanie kultury bezpieczeństwa jako nowego spojrzenia na świat w systemie wartości, poglądów, postaw i stereotypów zachowań jednostki, które określają jej podejście do bezpieczeństwa. Strukturę i składniki kultury bezpieczeństwa zdefiniowano jako zbiór wiedzy, umiejętności, zdolności, wartości i postaw, które zapewniają bezpieczne zachowanie ludzi; ujawniono cel i zadania kształtowania kultury bezpieczeństwa w systemie edukacji w Ukrainie. Zanalizowano cechy kształtowania kultury bezpieczeństwa w placówkach edukacji przedszkolnej, wynikające z wiekowych i psychologicznych cech dzieci w wieku przedszkolnym. Scharakteryzowano metody wychowania w kulturze bezpieczeństwa w szkołach ogólnokształcących podczas nauki specjalnego przedmiotu „Zdrowie, bezpieczeństwo, dobrobyt” oraz w formie nauczania zintegrowanego podstaw bezpieczeństwa. Opisano znaczenie i cele ogólnoukraińskiego projektu informacyjno-edukacyjnego „Klasa bezpieczeństwa”.W artykule określono działania, wyniki i cechy kształtowania kultury bezpieczeństwa wśród uczących się w placówkach edukacji zawodowej i wyższej. Podkreślono ważność wpływu młodzieżowych i dziecięcych organizacji społecznych na wychowanie w kulturze bezpieczeństwa wśród młodzieży. Zbadano znaczenie i możliwości mobilnych klas bezpieczeństwa w podnoszeniu świadomości społeczeństwa dotyczącej min i innych zagrożeń wojskowych
Aktywność fizyczna jako element wyjazdów turystycznych studentów turystyki i rekreacji
Get PDFPhysical activity plays a key role in a healthy lifestyle, contributing to the improvement of both physical and mental well-being. Contemporary studies indicate that active tourism is an essential element of leisure activities during travel among students of tourism and recreation. This study aimed to determine the relationship between engaging in physical activity during travel and the perception of health benefits by students. The results confirmed that physical activity undertaken during travel improves physical fitness, reduces stress, enhances mood, and facilitates mental recovery. The findings underscore the practical implications, highlighting the need to develop tourism offers that include diverse forms of activity, such as hiking and cycling, to better address the needs of young adults.Aktywność fizyczna odgrywa kluczową rolę w zdrowym stylu życia, przyczyniając się do poprawy zarówno kondycji fizycznej, jak i psychicznej. Współczesne badania wskazują, że turystyka aktywna to istotny element spędzania czasu podczas podróży wśród studentów kierunku turystyka i rekreacja. Przeprowadzone badanie miało na celu określenie związku między podejmowaniem aktywności podczas podróży a postrzeganiem korzyści zdrowotnych przez studentów. Wyniki potwierdziły, że aktywność fizyczna podejmowana podczas podróży przyczynia się do poprawy kondycji fizycznej, redukcji stresu, lepszego samopoczucia oraz regeneracji psychicznej. Wyniki mają istotne implikacje praktyczne, wskazują bowiem na konieczność rozwijania ofert turystycznych wspierających aktywny styl życia. Organizatorzy turystyki mogliby w swoich ofertach turystycznych uwzględniać różnorodne formy aktywności, takie jak turystyka piesza i rowerowa, aby lepiej odpowiadać na potrzeby młodych dorosłych
Początek biegu terminu do wytoczenia przez uprawnionego powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały zgromadzenia wspólników – glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 2015 r., III CSK 283/14
Get PDFThe issue to which the commented judgment refers concerns the issue of determining the initial deadline for the creditor to file a lawsuit – based on art. 910(2) of the Code of Civil Procedure – for determining the invalidity of a resolution (art. 252 § 3 of the Commercial Companies Code). In this matter, the Supreme Court assumed that when determining this moment, the regulation contained in art. 15 sec. 1 of the Act of 20 August 1997 on the National Court Register should be taken into account, from which it follows that from the date of announcement of the entry, no one can plead ignorance of it. This position cannot be disagreed with, taking into account arguments of a grammatical, systemic and functional nature. Contrary to the Supreme Court’s claim – the six-month deadline for filing a lawsuit indicated in art. 252 § 3 of the Commercial Companies Code – runs from the date of receipt of information about the resolution, and not from the moment when it became possible.Problematyka, do której odnosi się glosowane orzeczenie, dotyczy kwestii ustalenia terminu początkowego dla wytoczenia przez wierzyciela powództwa- na podstawie art. 9102 Kodeksu postępowania cywilnego [1] -o stwierdzenie nieważności uchwały (art. 252 § 3 k.s.h.[2]). W tym zakresie Sąd Najwyższy przyjął, że przy ustalaniu tego momentu należy uwzględnić regulację zawartą w art. 15 ust. 1 ustawy z 20 sierpnia 1997 roku o Krajowym Rejestrze Sądowym[3], z której wynika że od dnia ogłoszenia wpisu nikt nie może zasłaniać się jego nieznajomością. Ze stanowiskiem tym nie sposób się z godzić, biorąc pod uwagę argumenty natury gramatycznej, systemowej i funkcjonalnej. Wbrew twierdzeniu Sądu Najwyższego- wskazany art. 252 § 3 k.s.h. sześciomiesięczny termin do wytoczenia powództwa-biegnie od dnia otrzymania wiadomości o uchwale, a nie od momentu w którym stało się to możliwe.[1] Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz.1568); dalej jako: k.p.c.[2] Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz.18); dalej jako: k.s.h.[3] Ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 979); dalej jako KrRejSU
Międzynarodowe próby negocjacji pokojowych podczas inwazji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę w latach 2022-2023
Get PDFThe article presents an attempt to analyze the role of mediation and negotiation in resolving or mitigating international conflicts using the example of attempts to end the armed conflict between Russia and Ukraine. The main purpose of the paper is to assess the effectiveness of these attempts and identify the factors that influenced their success or failure. The authors discuss selected initiatives of the international community to restore peace. These events - such as the Istanbul negotiations, the Copenhagen and Jeddah summits, or the actions of the UN and the EU – make it possible to examine how various geopolitical interests affected the course of mediation. One of the conclusions of the analysis is the need for international unity, neutral mediators and the timelessness of respecting humanitarian aspects in armed conflicts.Artykuł jest próbą analizy roli mediacji i negocjacji w rozwiązywaniu lub łagodzeniu konfliktów międzynarodowych na przykładzie prób zakończenia konfliktu zbrojnego między Rosją a Ukrainą. Głównym celem pracy jest ocena skuteczności tych prób oraz identyfikacja czynników, które wpłynęły na ich powodzenie lub fiasko. Autorzy omawiają wybrane inicjatywy środowiska międzynarodowego na rzecz przywrócenia pokoju. Wydarzenia te – takie jak negocjacje w Stambule, szczyty w Kopenhadze i Dżuddzie czy działania ONZ oraz UE – pozwalają zbadać, w jaki sposób różnorodne interesy geopolityczne wpłynęły na przebieg mediacji. Jednym z wniosków wynikających z analizy jest potrzeba jedności międzynarodowej, neutralnych mediatorów oraz ponadczasowość przestrzegania aspektów humanitarnych w konfliktach zbrojnych
Powieść o deindustrializacji i degradacji społecznej we Francji według Nicolasa Mathieu / Le roman de la désindustrialisation et du déclassement français par Nicolas Mathieu
No full textThis paper will focus on describing the sociological aspects of the changes undergone by the world of work and industry in France at the turn of the 21st century, based on a social and labour reading of Nicolas Mathieu’s novels Aux animaux la guerre (2014), now adapted for the cinema, and Leurs Enfants après eux (2018). In the context of contemporary French narrative fiction, Mathieu’s poetics, following in the footsteps of Émile Zola or, closer to home, Annie Ernaux, but also in the wake of the whole tradition of the proletarian novel, are characterised by a concern to revive the characterisation of the world of work in its profound crisis engendered by deindustrialisation, globalisation, relocation and the ideological and programmatic mutations of the French left, and the Western left in general. We will see how this author, who often goes against the grain of the dominant doxa that devalues, marginalizes and even scorns this theme, brings it out into the open, thereby exposing all the socio-political aporias of our time, and of France in particular, by painting a sociological portrait that has been forgotten or ignored.Il s’agira dans cette communication de nous attarder sur la description d’aspects sociologiques relatifs aux mutations subies au tournant du XXIe siècle par le monde du travail et par l’industrie en France à partir d’une lecture sociale et laborale des romans de Nicolas Mathieu Aux animaux la guerre (2014), entre-temps adapté au cinéma, et Leurs Enfants après eux (2018). En effet, la poétique mathieusienne se signale, dans le cadre de la fiction narrative française contemporaine, dans la foulée d’un Zola, ou plus proche de nous, d’une Annie Ernaux, par le souci de renouer avec la caractérisation du monde du travail dans sa crise profonde engendrée par la désindustrialisation, la mondialisation, la délocalisation et les mutations idéologiques et programmatiques de la gauche française, et occidentale en général. Nous verrons comment cet auteur, souvent à contrecourant de la doxa dominante, qui dévalorise, marginalise, voire méprise cette thématique, la rend au grand jour, mettant par là à nu toutes les apories sociopolitiques de notre temps, et de la France en particulier, en en brossant le portrait sociologique oublié ou tu.Abstrakt. Celem niniejszego artykułu jest analiza socjologicznych aspektów przemian, jakie zaszły w świecie pracy i przemyśle we Francji na przełomie XXI wieku, w oparciu o społeczną lekturę powieści Nicolasa Mathieu Aux animaux la guerre (2014), która doczekała się również adaptacji filmowej, oraz Leurs enfants après eux (2018). Poetyka Mathieu wyróżnia się na tle współczesnej francuskiej prozy narracyjnej, wpisując się w tradycję Émila Zoli, a bliżej naszych czasów – Annie Ernaux, poprzez wyraźne dążenie do odtworzenia i zrozumienia świata pracy w jego głębokim kryzysie, będącym skutkiem deindustrializacji, globalizacji, relokacji oraz ideologicznych i programowych przemian francuskiej (a szerzej: zachodniej) lewicy. Autor, często w kontrze do dominującego dyskursu, który marginalizuje, dewaluuje, a nawet obdarza pogardą tematykę pracy, stawia ją w centrum uwagi. Wydobywa tym samym na światło dzienne szereg aporii społeczno-politycznych współczesności, zwłaszcza francuskiej, kreśląc zarazem portret socjologiczny grup społecznych dotkniętych przemianami – portret często przemilczany lub wyparty ze sfery publicznej świadomości. Résumé. Il s’agira dans cette communication de nous attarder sur la description d’aspects sociologiques relatifs aux mutations subies au tournant du XXIe siècle par le monde du travail et par l’industrie en France à partir d’une lecture sociale et laborale des romans de Nicolas Mathieu Aux animaux la guerre (2014), entre-temps adapté au cinéma, et Leurs Enfants après eux (2018). En effet, la poétique mathieusienne se signale, dans le cadre de la fiction narrative française contemporaine, dans la foulée d’un Zola, ou plus proche de nous, d’une Annie Ernaux, mais aussi de toute la tradition du roman prolétarien, par le souci de renouer avec la caractérisation du monde du travail dans sa crise profonde engendrée par la désindustrialisation, la mondialisation, la délocalisation et les mutations idéologiques et programmatiques de la gauche française, et occidentale en général. Nous verrons comment cet auteur, souvent à contrecourant de la doxa dominante, qui dévalorise, marginalise, voire méprise cette thématique, la rend au grand jour, mettant par là à nu toutes les apories sociopolitiques de notre temps, et de la France en particulier, en en brossant le portrait sociologique oublié ou tu