University of Maria Curie-Skłodowska (UMCS): Scientific e-Journals / Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej: e-czasopisma naukowe
Not a member yet
11584 research outputs found
Sort by
Świadomość zdrowotna młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym
No full textIntroduction: Human health awareness is defined as a complex cognitive structure responsible for directing and organizing health behavior. Due to the nature of intellectual disability, including the frequent co-occurrence of health problems, it seems crucial to understand this structure in people with moderate intellectual disabilities.Research Aim: The aim of the research was to present the level of knowledge of health and disease in the study group of young people with moderate intellectual disabilities and the place of health in the hierarchy of their values, which are elements of health awareness. The study included a total of 27 people (16 women – 59.26% and 11 men – 40.74%). The respondents were aged 13 to 19.Method: The diagnostic survey method was used, with a standardized interview technique in the form of a guided conversation. In order to measure the place of health in the respondents’ hierarchy of values, a modified questionnaire Personal Values List – PVL was used, adapted to the cognitive abilities of people with intellectual disabilities.Results: The results show that the majority of the people with moderate intellectual disabilities taking part in the questionnaire achieved high knowledge scores in the following categories: health and disease, physical activity, body hygiene, nutrition, safety. Two categories were at the average level: rest and medical assistance. In addition, for two of the respondents, good health was the highest value, next to love, friendship, nice appearance, wealth, knowledge and wisdom, courage and kindness.Conclusions: The present research results provide an important rationale for systematic health promotion activities among students with moderate intellectual disabilities in order to prevent and eliminate undesirable health behaviors.Wprowadzenie: Świadomość zdrowotna człowieka jest definiowana jako złożona struktura poznawcza odpowiadająca za ukierunkowanie i organizowanie zachowania zdrowotnego. Ze względu na istotę niepełnosprawności intelektualnej, w tym częste współwystępowanie problemów zdrowotnych kluczowe wydaje się poznanie tej struktury u osób z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym.Cel badań: Celem badań było przedstawienie w grupie badanej młodzieży z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym poziomu jej wiedzy o zdrowiu i chorobach oraz miejsca zdrowia w hierarchii jej wartości, będących elementami świadomości zdrowotnej. Badaniami objęto ogółem 27 osób (16 kobiet – 59,26% i 11 mężczyzn – 40,74%). Badani byli w wieku od 13 do 19 lat.Metoda badań: Posłużono się metodą sondażu diagnostycznego, z techniką wywiadu standaryzowanego w formie rozmowy kierowanej. W celu pomiaru miejsca zdrowia w hierarchii wartości badanych, wykorzystano zmodyfikowany i dostosowany do możliwości poznawczych osób z niepełnosprawnością intelektualną kwestionariusz Lista Wartości Osobistych – LWO.Wyniki: Otrzymane wyniki wskazują, że większość badanych osób z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym uzyskała wysokie wyniki wiedzy w kategoriach: zdrowie i choroba, aktywność ruchowa, higiena ciała, odżywianie, bezpieczeństwo. Na poziomie wyników przeciętnych znalazły się dwie kategorie: wypoczynek i pomoc medyczna. Ponadto dla dwóch badanych dobre zdrowie stanowiło najwyższą wartość, obok miłości, przyjaźni, ładnego wyglądu, bogactwa, wiedzy i mądrości, odwagi oraz dobroci.Wnioski: Zaprezentowane wyniki badań stanowią istotną przesłankę do podejmowania systematycznych działań promujących zdrowie wśród uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym, w celu zapobiegania oraz niwelowania niepożądanych zachowań zdrowotnych
Szkoły w kręgach jako forma wspierania rodzin uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w środowisku lokalnym – refleksje nauczycieli i terapeutów
No full textIntroduction: Schools in Circles is a proposal for informal support activities carried out in the family and school environment, involving students with intellectual disabilities and their families in the local community. It is based on the Circle of Support Model implemented in Poland since 2015 and the Canadian program “F-Words for Child Development” by the CanChild.Research Aim: The aim of the study was to explore how teachers and therapists of individuals with intellectual disabilities evaluate the actions of Schools in Circles and what experiences, concerns, and methods they have for optimizing activities related to its development.Method: Interpretative phenomenological analysis was used to examine the opinions and experiences of the participants. A focus interview was conducted with nine people actively participating in the School in the Circles in various institutions from northern and southern Poland.Results: The analysis allowed for the identification of four main themes: 1) the path to Schools in Circles – teachers’ and therapists’ own experiences in promoting and creating Circles of Support, 2) benefits of implementing the project for the student, family, school, and community, 3) concerns and threats to the project (issues with engagement from some staff and families, organizational problems), 4) methods for improving activities within Circles of Support.Conclusions: The participants recognize the significant potential and value of activities aimed at building and supporting social relationships in the immediate environment of children with intellectual disabilities, with the goal of creating a safe and friendly future. The results can be utilized by professionals working in educational institutions to improve collaboration with families of students with intellectual disabilities and to further develop the concept of Circles of Support during the school education stage.Wprowadzenie: Szkoła w Kręgach jest propozycją działań wspierających o charakterze pozaformalnym realizowanych w środowisku rodzinnym i szkolnym, obejmujących uczniów z niepełnosprawnością intelektualną oraz ich rodziny w środowisku lokalnym. Opiera się na Modelu Kręgów Wsparcia realizowanym w Polsce od 2015 r. oraz kanadyjskim programie „F-Words for Child Development” autorstwa ośrodka badawczo-edukacyjnego CanChild.Cel badań: Celem badania było poznanie, jak nauczyciele i terapeuci osób z niepełnosprawnością intelektualną oceniają działania Szkoły w Kręgach oraz jakie mają doświadczenia, obawy i sposoby na optymalizację działań związanych z jej rozwojem.Metoda badań: Do zbadania opinii i doświadczeń badanych została wykorzystana interpretacyjna analiza fenomenologiczna. Przeprowadzono wywiad fokusowy z dziewięcioma osobami uczestniczącymi czynnie w Szkole w Kręgach w różnych placówkach z Polski północnej i południowej.Wyniki: Analiza materiału pozwoliła na wyodrębnienie czterech tematów nadrzędnych: 1) droga ku Szkole w Kręgach – doświadczenia własne nauczycieli i terapeutów w propagowaniu i tworzeniu Kręgów Wsparcia, 2) korzyści z realizowania projektu dla ucznia, rodziny, szkoły i środowiska, 3) obawy i zagrożenia dla projektu (problemy z zaangażowaniem w działania części pracowników placówek oraz rodzin, problemy organizacyjne), 4) sposoby na usprawnianie działań w ramach Kręgów Wsparcia.Wnioski: Badani dostrzegają duży potencjał i wartości działań na rzecz budowania i wspierania relacji społecznych w najbliższym środowisku życia dziecka z niepełnosprawnością intelektualną, mających na celu budowanie bezpiecznej i przyjaznej przyszłości. Wyniki mogą być wykorzystane przez profesjonalistów pracujących w placówkach oświatowych w celu poprawy współpracy z rodzinami uczniów z niepełnosprawnością intelektualną oraz rozwijania idei Kręgów Wsparcia na etapie edukacji szkolnej
Хибридните Балкани като ‘център на периферии’ – една скица
Get PDFThroughout its history, the Balkan Peninsula has been encompassed within various expansive cultural and historical spheres, as well as state-like political formations. The most prominent among these include the ancient world, the Roman Empire, the Byzantine commonwealth, the Ottoman Empire, modern Europe, the Soviet bloc, and the European Union. Additionally, the region has experienced influences from less dominant spheres such as the Eurasian steppe, the Arab world, and the maritime empires of the Italian city-states and Dubrovnik. Within these broader frameworks, the Balkans have frequently occupied a peripheral position, characterized by frequent interactions with neighbouring cultural zones and limited control from the normative centre. These interactions, coupled with the region’s unique relationship to cultural and political centers, have contributed to the formation of distinct cultural hybrids. This paper explores several examples that substantiate the thesis of the Balkan Peninsula as a site of cultural hybridity.Szkic o Bałkanach jako “centrum peryferii”W całej swojej historii Półwysep Bałkański stanowił część różnych, rozległych przestrzeni kulturowych i historycznych i/lub formacji politycznych o charakterze państwowym. Najbardziej zauważalne są świat starożytny, Cesarstwo Rzymskie, społeczność bizantyjska, Imperium Osmańskie, współczesna Europa, blok sowiecki, Unia Europejska. Do tego można dodać kilka mniej ważnych, takich jak stepy euroazjatyckie, świat arabski, morskie imperia włoskich miast-państw i Dubrownik. W tych przestrzeniach kulturowych i historycznych Bałkany zajmowały najczęściej pozycję peryferyjną, co implikuje częste kontakty z sąsiednimi strefami kulturowymi i ograniczoną kontrolę nad centrum normatywnym. Rezultaty tych kontaktów i poszczególnych relacji z ośrodkiem można rozumieć jako hybrydy kulturowe. W niniejszym artykule przedstawiono wybrane przykłady uzasadniające tezę o kulturowej hybrydyczności Półwyspu
The Role of Internet Public Opinion in Shaping Local Elections: A Case Study of the 2021 Nagoya City Mayoral Election
Get PDFInternet public opinion builds on the concept of public opinion and refers to the multiple small public spheres represented online. This article analyzes internet public opinion on X (formerly Twitter) during Japan’s 2021 Nagoya mayoral election. This local election has been in the spotlight due to a signature fraud scandal involving the incumbent, despite his eventual victory. Therefore, we selected this unique case study to analyze content and user interactions. To achieve this, we employed morphological analysis, word co-occurrence network analysis, and social network analysis on the collected tweets. The results reveal that, compared to policy pledges, political scandals garnered considerable attention from local citizens and high-profile celebrities. This dynamic influenced public discourse, leading to a bias on X favoring the newcomer over the incumbent. Additionally, this analysis underscored the considerable impact of mass media as critical sources
Pokojowe sposoby rozwiązywania konfliktów międzynarodowych
Get PDFThe nature of contemporary conflicts and disputes is becoming increasingly complex and their consequences increasingly, if not always, extend beyond the borders of one country. At the same time, international institutions and organisations established to resolve international disputes peacefully are not always able to act effectively. At the same time, each conflict and its context are unique due to its history, background factors, and dynamics. The aim of this article is to examine and analyse the effectiveness of peaceful methods of resolving international conflicts and disputes, with particular emphasis on the challenges associated with their implementation in the context of today’s tense international situation.Keywords: international law; international organisations; arbitration; negotiations; conflictNatura współczesnych konfliktów i sporów staje się coraz bardziej złożona, a ich konsekwencje w coraz większym stopniu, o ile nie zawsze, wykraczają poza granice jednego państwa, a powołane do pokojowego rozwiązywania sporów międzynarodowych instytucje i organizacje często są w stanie działać skutecznie. Jednocześnie każdy konflikt i jego kontekst jest wyjątkowy ze względu na swoją historię, czynniki tła i dynamikę. Celem niniejszego artykułu jest zbadanie i analiza skuteczności pokojowych metod rozwiązywania konfliktów i sporów międzynarodowych ze szczególnym uwzględnieniem wyzwań związanych z ich wdrażaniem w kontekście współczesnej, napiętej sytuacji międzynarodowej.Słowa kluczowe: prawo międzynarodowe; organizacje międzynarodowe; arbitraż; negocjacje; konflik
AIR PROTECTION REGIME IN EUROPE
Get PDFStatus prawny powietrza atmosferycznego jest dwojaki. Po pierwsze, w międzynarodowym prawie lotniczym, gdy odnosi się do przestrzeni powietrznej państwa, dotyczy kolumny powietrza nad linią graniczną oraz powietrza znajdującego się w obrębie danego terytorium, czyli przestrzeni, do której zazwyczaj stosuje się jurysdykcję danego państwa, choć jej skład stale się zmienia. Ten status prawny określany jest przez państwo oraz umowy międzypaństwowe i znajduje zastosowanie w regulacjach prawnych dotyczących komunikacji i transportu lotniczego. Po drugie, w świetle międzynarodowego prawa ochrony środowiska, mówiąc o ochronie powietrza, traktuje się je jako zasób niepodzielny. Każde znaczące źródło zanieczyszczeń nie tylko przyczynia się do rozprzestrzeniania szkodliwych substancji na poziomie lokalnym, lecz także wykracza poza granice państwa, czyli ma charakter transgraniczny, co wymaga skoordynowanych działań społeczności międzynarodowej w celu zwalczania jego zanieczyszczenia. Zagrożenie niekontrolowanymi zmianami stanu powietrza atmosferycznego oraz wynikające z tego zagrożenie dla istnienia organizmów żywych, w tym człowieka, wymagało podjęcia zdecydowanych działań praktycznych w zakresie jego ochrony oraz regulacji prawnych na szczeblu krajowym i międzynarodowym. Społeczność światowa musi współdziałać w zwalczaniu tego problemu. Zadaniem o nadrzędnym znaczeniu w tej sferze jest przyjęcie uniwersalnej konwencji ONZ dotyczącej ochrony powietrza atmosferycznego.The legal status of atmospheric air is twofold. First, in international air law, when it refers to the airspace of a state, it refers to the air column above the border line and to the air that lies within a given territory the space to which, as a rule, the jurisdiction of a given state applies, although its composition is constantly changing. This legal status is determined by the state and interstate agreements and is applied in the legal regulation of air communications, transportation. Secondly, under international environmental law, speaking of air protection, we consider air an undivided resource. Any major source of pollution not only contributes to the spread of harmful substances to the local or local level, but also goes beyond the borders of the state, i.e., has a transboundary nature and therefore requires the consolidation of efforts of the world community to combat its pollution. The danger of uncontrolled changes in the state of atmospheric air and the consequent threat to thex existence of living organisms, including humans, have required decisive practical measures to protect it, national and international legal regulation of its. The world community must work together to combat this problem. The task of paramount importance in this sphere is the adoption of a UN universal convention on the protection of atmospheric air
Przeciw stereotypom, czyli jak zrozumieć niepełnosprawność. Studenckie projekty działań edukacyjnych na lekcjach języka polskiego
Get PDFThis article aims to draw attention to selected literary examples that represent the issue of disability, which still arouses extreme feelings and is the subject of numerous discussions. They are the result of stereotypes that function in society and appear in the world of the disabled. The recent literature presents characters struggling with disability in everyday life situations. Anna Sobolewska’s Cell: A Response to Down Syndrome, Katarzyna Ryrych’s My Sister’s Island, Dorota Terakowska’s The Chrysalis, and Magda Papuzińska’s Everything Is Possible can be an irreplaceable source of knowledge about the possibilities and limitations of people with disabilities. This type of literature (including autobiographical writing and reports) often breaks stereotypes about disability as a misfortune or an inability to participate in social life and shows, in addition to deficits or barriers, the strengths in the development of specific people (children and adults). Referring to Polish language education and teacher training, the author suggested that students of teaching majors should read the book Who Stole Tomorrow? Or Why It’s Not Like from the Picture by Olga Ptak and a collection of reportages by Jacek Hołub, with the provocative title So That It Dies Before Me: Stories of Mothers of Disabled Children. These texts constitute a valuable source of knowledge about disability, and may also encourage readers to take a slightly different look at this social group and their loved ones, and at the same time be an important starting point for educational and upbringing activities. The article presents student projects related to the analysis of selected works, which aim to look at the situation of disabled characters and their families, as well as to motivate students to adopt an empathetic attitude and openness towards the problems described therein.Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na wybrane przykłady literackie, które reprezentują problematykę niepełnosprawności, wciąż budzącą skrajne uczucia i stanowiącą przedmiot licznych dyskusji. Są one skutkiem stereotypów, które funkcjonują w społeczeństwie oraz pojawiają się w świecie niepełnosprawnych. Literatura najnowsza prezentuje bohaterów zmagających się z niepełnosprawnością w codziennych sytuacjach życiowych. Książki Anny Sobolewskiej Cela. Odpowiedź na zespół Downa, Katarzyny Ryrych Wyspa mojej siostry, Doroty Terakowskiej Poczwarka oraz Magdy Papuzińskiej Wszystko jest możliwe mogą stanowić niezastąpione źródło wiedzy na temat możliwości i ograniczeń osób z dysfunkcjami. Niejednokrotnie ten typ literatury (w tym pisarstwo autobiograficzne i reportaże) przełamuje stereotypy na temat niepełnosprawności jako nieszczęścia czy niezdolności do uczestnictwa w życiu społecznym oraz ukazuje, oprócz deficytów czy barier, mocne strony w rozwoju konkretnych ludzi (dzieci i dorosłych). Odnosząc się do edukacji polonistycznej i kształcenia nauczycieli, autorka zaproponowała studentom specjalności nauczycielskiej jako lektury omawiane w trakcie zajęć książkę Olgi Ptak Kto ukradł jutro? Czyli dlaczego nie jest jak z obrazka oraz zbiór reportaży Jacka Hołuba, noszący prowokujący tytuł Żeby umarło przede mną. Opowieści matek niepełnosprawnych dzieci. Teksty te stanowią cenne źródło wiedzy na temat niepełnosprawności, a także mogą skłonić czytelników do nieco innego spojrzenia na tę grupę społeczną oraz ich bliskich i jednocześnie być ważnym punktem wyjścia do działań edukacyjno-wychowawczych. W artykule przedstawiono studenckie projekty związane z analizą wybranych utworów, które mają na celu przyjrzenie się sytuacji niepełnosprawnych bohaterów oraz ich rodzin, jak również zmotywowanie uczniów do przyjmowania postawy empatycznej i otwartości wobec opisanych tam problemów
Portrety Dorosłych Dzieci Alkoholików (DDA) w najnowszej prozie realistycznej
Get PDFThis article is devoted to the images of Adult Children Of Alcoholics (ACoA) in the latest realistic prose. The author focused on discussing three novels: Bezmatek by Mira Marcinów (2020), Mireczek. Patoopowieść o moim ojcu by Aleksandra Zbroja (2021) and Matrioszka by Marta Dzido (2022), in which the destructive impact of growing up in a family with an alcohol problem on a person’s adult life is shown. In all of the works, the reader will notice symptoms characteristic of ACoA, such as low self-esteem, fear of feelings, constant guilt, compulsive behavior, fear of abandonment, etc. These works differ in the convention adopted by the authors. In Marcinów it is an elegiac story about the loss of a mother, in Zbroja the story of the father’s alcoholism is shown in the broader context of sociological changes concerning the phenomenon of alcoholism in Poland. In turn, Dzido is dominated by a fairy tale convention, which the author uses to talk about ACoA syndromes. Common to all the authors is the belief in the therapeutic power of writing. Writing down traumatic stories is a type of therapeutic work, as a result of which the subject tries to regain inner harmony and joy. What is more, this work helps rebuild a positive image of oneself and the world.Artykuł poświęcony jest wizerunkom Dorosłych Dzieci Alkoholików (DDA) w najnowszej prozie realistycznej. Autor skupił się na omówieniu trzech powieści: Bezmatek Miry Marcinów (2020), Mireczek. Patoopowieść o moim ojcu Aleksandry Zbroi (2021), Matrioszka Marty Dzido (2022), w których został ukazany destrukcyjny wpływ dorastania w rodzinie z problemem alkoholowym na dorosłe życie człowieka. We wszystkich utworach czytelnik dostrzeże symptomy charakterystyczne dla DDA, takie jak: zaniżona samoocena, lęk przed uczuciami, nieustanne poczucie winy, zachowania kompulsywne, lęk przed porzuceniem itd. Utwory te różnią się przyjętą przez autorki konwencją. U Marcinów to elegijna opowieść o utracie matki, u Zbroi historia alkoholizmu ojca jest ukazana w szerszym kontekście przemian socjologicznych dotyczących zjawiska alkoholizmu w Polsce, z kolei u Dzido dominuje baśniowa konwencja, którą autorka wykorzystuje do mówienia o syndromach DDA. Wspólne wszystkim autorkom jest przekonanie o terapeutycznej mocy pisania. Spisywanie traumatycznych historii jest rodzajem pracy terapeutycznej, w wyniku której podmiot stara się odzyskać wewnętrzną harmonię i radość. Co więcej, praca ta sprzyja odbudowywaniu pozytywnego wizerunku siebie i świata
Mars and Malacandra: The Mythopoeic Cosmologies of Ray Bradbury and C. S. Lewis
Get PDFFor centuries, science fiction authors have tried to solve the logistics of a trip to Mars, and debated the wisdom of going there in the first place. This paper focuses on two fictional portrayals of Mars from the first half of the twentieth century. The first is by C. S. Lewis, who in Out of the Silent Planet (1938) imagines an ancient and thriving world with three different species that have all attained rationality. The setting of Ray Bradbury’s The Martian Chronicles (1950), by contrast, is a ghostly and dead planet, its former, telepathic inhabitants eradicated by a mysterious illness. Despite these narratological differences, the novels resemble each other in at least two significant ways. For one, both are distinguished by an essentially mythopoeic, or myth-making, approach to Mars, in which its history and relationship with human beings are fitted into a larger cosmology that reflects their respective authors’ religious or philosophical views. In addition, both novels are pessimistic about the sort of grandiose schemes for planetary dominance envisioned by their contemporaries and modern-day successors including Elon Musk. The reckless scientism and anthropocentrism such individuals espouse, Lewis and Bradbury warn, may prove far more devastating to the human race than any disaster against which colonies in outer space might be employed as a defense