University of Maria Curie-Skłodowska (UMCS): Scientific e-Journals / Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej: e-czasopisma naukowe
Not a member yet
11584 research outputs found
Sort by
Rola i znaczenie Republiki Białorusi w kształtowaniu bezpieczeństwa Europy Wschodniej
Full text linkThe purpose of this material is to analyze the role and significance of Belarus in the context of the security system of Eastern Europe. This study examines the processes of political transformation that took place in Belarus after 2020 and their impact on the security policies of neighboring countries. Based on the collected data, forecasts were formulated regarding the possible development of the internal situation in Belarus, and various scenarios were presented to illustrate the potential impact of the Republic of Belarus on the security architecture of the region. The aim of this work is not only to understand the current challenges facing Belarus but also to assess its strategic importance within the dynamics of regional security.Celem niniejszego materiału jest analiza roli i znaczenia Białorusi w kontekście systemu bezpieczeństwa Europy Wschodniej. W ramach tego badania dokonano analizy procesów transformacji politycznej, jakie miały miejsce w Białorusi po 2020 roku, oraz jej wpływu na politykę bezpieczeństwa krajów sąsiednich. Na podstawie zebranych danych sformułowano prognozy dotyczące możliwego rozwoju sytuacji wewnętrznej w Białorusi, a także zaprezentowano różnorodne scenariusze, które ilustrują potencjalny wpływ Republiki Białoruś na architekturę bezpieczeństwa w regionie. Praca ta ma na celu nie tylko zrozumienie aktualnych wyzwań, przed jakimi stoi Białoruś, ale także ocenę jej strategicznego znaczenia w kontekście dynamiki bezpieczeństwa regionalnego
Rola Unii Europejskiej w transformacjach politycznych państw Europy Środkowo-Wschodniej po 2004 roku: Analiza porównawcza Polski, Węgier i Estonii
Full text linkPo rozszerzeniu Unii Europejskiej w 2004 roku państwa Europy Środkowo-Wschodniej weszły w nową fazę transformacji politycznej, wykraczającą poza liberalizację postkomunistyczną lat 90. Autorka analizuje wpływ integracji europejskiej na systemy polityczne regionu w ramach dyskursu europeizacji, wykorzystując teorie Radaellego, Börzela i Rissa oraz Schimmelfenninga i Sedelmeiera. Na podstawie studiów przypadku Polski, Węgier i Estonii zestawiono transformacje polityczne, wskazując na różnice między formalną zgodnością a rzeczywistą implementacją norm unijnych. Wnioski podkreślają złożoność i selektywność adaptacji norm Unii Europejskiej w regionie oraz wyzwania dla trwałości modelu transformacyjnego w obliczu erozji liberalnej demokracj
"Rewolucja" w polityce historycznej. Zmiana obrazu przeszłości radzieckiej w czasach pieriestrojki w ZSRR
Full text linkOpracowanie poświęcono procesowi rewizji radzieckiej przeszłości, który miał miejsce w ZSRR w okresie pierestrojki(1985–1991). W artykule poddano analizie zmieniający się obraz radzieckiej historii w tym czasie, osadzając go w ramach paradygmatu „polityki historycznej”. Przedstawiono główne kierunki tej polityki oraz czynniki, które wpłynęły na jej formowanie. Omówiono kształtowanie się „polityki historycznej” poprzez opis jej inicjatorów i kreatorów oraz wskazano determinanty, które wpływały na jej wdrażanie. Zilustrowano wykorzystanie podstawowych metod i narzędzi tej polityki
Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej jako źródło prawa bilansowego
Full text linkThis article examines the admissibility of the adoption by EU authorities of Regulation No. 1606/2002 on the application of international financial reporting standards (IFRS) in the Member States. The paper also defines the relationship between the provisions of the EU Regulation and the Polish Accounting Act. The legal dogmatic analysis carried out leads to the conclusion that the EU authorities, in issuing the Regulation on the application of IFRS, acted within the limits of the competence entrusted by the Member States. The issuance of the regulation is lawful and proportionate to achieve the goal of unifying accounting rules. In the current state of the law, there is also no conflict between the provisions of the EU Regulation and the Polish Accounting Act.Przedmiotem opracowania jest ocena dopuszczalności przyjęcia przez organy Unii Europejskiej rozporządzenia nr 1606/2002 w sprawie stosowania międzynarodowych standardów sprawozdawczości finansowej (MSSF) w państwach członkowskich. W pracy określono także relację pomiędzy przepisami rozporządzenia unijnego i ustawy o rachunkowości. Przeprowadzona analiza dogmatyczna prowadzi do wniosku, że wydając rozporządzenie w sprawie stosowania MSSF, organy unijne działały w granicach kompetencji powierzonych przez państwa członkowskie. Wydanie rozporządzenia jest zgodne z prawem i proporcjonalne do osiągnięcia celu w postaci ujednolicenia zasad prowadzenia rachunkowości. W aktualnym stanie prawnym nie ma też kolizji pomiędzy przepisami rozporządzenia Unii Europejskiej i ustawy o rachunkowości
Polski nacjonalizm a czyny penalizowane na podstawie art. 256 § 1 i 1a Kodeksu karnego
Full text linkThis paper discusses the effects of amendments to Article 256 of the Criminal Code, in particular the addition of a provision prohibiting the public promotion of Nazi, communist or fascist ideology, or ideology inciting violence in order to influence political or social life. This amendment is a departure from previous criminal regulations, which, with the exception of the “Auschwitz lie” and incitement to hatred on national, ethnic, racial, and religious grounds (or lack of religious belief), did not interfere with freedom of expression. The author examines whether the new wording of Article 256 of the Criminal Code could lead to punishment for expressing nationalist views. To this end, the paper has been divided into two parts. The first part discusses the characteristics of Polish nationalist concepts (using a doctrinal and descriptive method). The second part examines the content of Article 256 of the Criminal Code (using dogmatic methods). As a result, the author argues that criminal liability will depend on whether a given “ideology” contains a component of consent to violence as a normal tool of political struggle, which, due to the need for specialist knowledge, will have to be entrusted to scientists.Artykuł dotyczy skutków zmian brzmienia art. 256 k.k., a w szczególności dodania przepisu, który zakazuje publicznego propagowania ideologii nazistowskiej, komunistycznej, faszystowskiej lub ideologii nawołującej do użycia przemocy w celu wpływania na życie polityczne lub społeczne. Zmiana ta jest odstępstwem od wcześniejszych regulacji karnych, które – poza wyjątkiem dotyczącym „kłamstwa oświęcimskiego” oraz nawoływaniem do nienawiści na tle narodowym, etnicznym, rasowym i wyznaniowym (bądź dotyczącym braku wyznania) – nie ingerowały w sferę wolności słowa. Autor bada, czy nowe brzmienie art. 256 k.k. może doprowadzić do karania za głoszenie poglądów nacjonalistycznych. W tym celu tekst został podzielony na dwie części. W pierwszej omówiono cechy charakterystyczne polskich koncepcji nacjonalistycznych (za pomocą metody doktrynologiczno-opisowej). W drugiej poddano badaniu treść art. 256 k.k. (za pomocą metod dogmatycznych). W efekcie autor stawia tezę, że karalność zależeć będzie od ustalenia, czy dana „ideologia” zawiera w sobie komponent zgody na przemoc jako zwykłe narzędzie walki politycznej, co z kolei – ze względu na potrzebę posiadania wiedzy specjalistycznej – będzie musiało być zlecane naukowcom
Kilka uwag o zażaleniu pracodawcy na postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia w postaci obowiązku dalszego zatrudnienia pracownika szczególnie chronionego (art. 755(5) k.p.c.)
Full text linkThe subject of the article is an analysis of Article 7555 of the Civil Procedure Code, introduced under the Bridging Pensions Act of 2023, which provides for the provision of security in the form of an employer’s obligation to continue employing the employee. In view of the fact that the legislator considered the introduction of this type of security as a guarantee for the fulfillment of the postulate of the permanence of the employment relationship, it is necessary to verify whether Article 7555 of the Civil Procedure Code actually constitutes a “weapon” of employees in the course of ongoing proceedings brought against the employer. For it turns out that the provision in question – introducing, as it were, the granting of such security “automatically” – limits the discretionary power of the judge in this regard and leaves him no choice in the matter. Moreover, the employer’s right as to the possibility of challenging such a provision is also limited, since he can, in principle, only formulate objections to the failure of the court of first instance to declare the employee’s claim as manifestly unfounded. The comments presented in the article lead to the conclusion that the current wording of Article 7555 of the Civil Procedure Code – intended to be a viable instrument for protecting the rights of employees – is an institution that, in extreme cases, can be disadvantageous even to them. “Correction” of the regulation in question, on the other hand, can currently take place only through the application of Article 8 of the Labour Code by the courts, which will by no means ensure the stability and certainty of the application of the security of the claim by ordering the continuation of employment.Przedmiotem artykułu jest analiza, wprowadzonego na mocy ustawy pomostowej z 2023 r., art. 7555 k.p.c., stanowiącego o udzieleniu zabezpieczenia w postaci obowiązku pracodawcy dalszego zatrudniania pracownika. Z uwagi na fakt, że ustawodawca uznał wprowadzenie tego rodzaju zabezpieczenia za gwarancję spełnienia postulatu trwałości stosunku pracy, konieczna jest weryfikacja, czy art. 7555 k.p.c. faktycznie stanowi „oręż” pracowników w trakcie trwającego postępowania wytoczonego przeciwko pracodawcy. Okazuje się bowiem, że przedmiotowy przepis – wprowadzając niejako udzielenie takiego zabezpieczenia „z automatu” – ogranicza w tym zakresie dyskrecjonalną władzę sędziego i nie pozostawia mu w tej kwestii żadnego wyboru. Co więcej, ograniczone jest również prawo pracodawcy do możliwości zaskarżenia takiego postanowienia, gdyż może on zasadniczo formułować jedynie zarzuty dotyczące braku uznania przez sąd pierwszej instancji powództwa pracownika za oczywiście bezzasadne. Prezentowane w artykule uwagi prowadzą do uznania, że w aktualnym brzmieniu art. 7555 k.p.c., mający w założeniu stanowić realny instrument ochrony praw pracowników, jest instytucją, która w skrajnych przypadkach może być niekorzystna nawet dla nich samych. „Korygowanie” zaś przedmiotowej regulacji może aktualnie odbywać się wyłącznie poprzez zastosowanie przez sądy art. 8 k.p., co w żadnej mierze nie zapewni stabilizacji i pewności stosowania zabezpieczenia roszczenia poprzez nakaz dalszego zatrudniania pracownika
The “Estranged Self”. Selfie Through the Gaze of Amateur Drone
Full text linkThe aim of this article is to investigate the practices of mediatization of the self through the analysis of the dronie, i.e. the custom of taking selfies using the amateur-drone camera. Given the increased presence of commercial and amateur drones in our “media habits”, it is necessary to investigate their characteristicsand the consequences of integrating these technologies into domestic user interaction. This paper, therefore, focuses on the personal use of the amateur drone, on the subject–object relationship, and on the consequent, mediatized, subject’s experience. Starting from the concept of hybrid agency between the media-object and the user, the analysis focuses on ten flight and shooting experiences from a subjective point of view. Adopting an exploratory approach to the topic, the research is conducted through an auto-drone-technography that allows two main elements to be observed: the relationship between operator–drone–subject; and the mediatization of the self through the estranged gaze of the dronie. These two elements are then discussed from the principles underlying the logic of the selfie, highlighting the continuities and differences between the two practices
Rozwiązanie rady gminy a osoba wyznaczona do pełnienia funkcji rady gminy. Uwagi de lege lata i de lege ferenda
Full text linkThe circumstances in which the municipal council, as the decision-making and controlling body in the municipality, is dissolved are exceptional situations. They can be found in the provisions of the Act of 8 March 1990 on municipal self-government, as well as in the provisions of the Act of 15 September 2000 on local referendum. If there are grounds for dissolving the municipal council, it is necessary for the President of the Council of Ministers to appoint a person who will act as the dissolved municipal body. The applicable statutory provisions are imprecise and the solutions they contain are far from the ideas of a rational legislator. Their interpretation leads to an indication of the extent to which it is possible to make them more precise and to provide more detail in the legal regulations, which would contribute to their more effective application in practice.Okoliczności, w których dochodzi do rozwiązania rady gminy jako organu stanowiąco-kontrolnego w gminie, należą do sytuacji wyjątkowych. Można je odnaleźć w przepisach ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, jak również w przepisach ustawy z dnia 15 września 2000 r. o referendum lokalnym. Zaistnienie przesłanek pozwalających na rozwiązanie rady gminy prowadzi do konieczności wyznaczenia przez Prezesa Rady Ministrów osoby, która będzie pełniła funkcję rozwiązanego organu gminy. Obowiązujące przepisy ustawowe są nieprecyzyjne, a zawarte w nich rozwiązania dalekie są od idei racjonalnego ustawodawcy. Ich wykładnia prowadzi do wskazania, w jakim zakresie możliwe jest ich doprecyzowanie, doszczegółowienie regulacji prawnej, co miałoby przyczynić się do skuteczniejszego ich stosowania w praktyce
Nowa opinia biegłego jako podstawa wznowienia postępowania sądowego propter nova. Glosa do wyroku Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2018 r. (V KO 26/18, LEX nr 2515771)
Full text linkThe Supreme Court’s judgment of 16 May 2018 (V KO 26/18) concerns the issue of recognition of a new expert opinion, prepared on the basis of the same evidence as the expert opinion issued in the course of the court proceedings covered by the motion for reopening, and which only contains different conclusions. The Supreme Court stated that such an opinion should be considered as new evidence, justifying the resumption of proceedings, if the different conclusions were drawn on the basis of new research methods previously unknown to the experts giving their opinions. The authors fully endorse the above view, pointing out that scientific and technological progress allows for the development of more and more accurate examination procedures, thus creating the possibility of examining evidence and clarifying cases even many years after the crime was committed. Therefore, there is a high probability that there will be cases in which the achievements of modern science and technology will allow for the formulation of completely different conclusions from those made in validly concluded criminal trials. In the commentary, three criteria are formulated, the fulfilment of which allows one to consider a newly drawn up expert opinion as new evidence warranting the resumption of proceedings: 1) the preparation of a new opinion by a new expert or a new team of experts (often an interdisciplinary team), even if they would have given an opinion based on the same evidence and traces that had already been the subject of examinations and expert opinions based on them; 2) the use of new research methods, previously unknown or not used in the original opinion, as a result of developments in science and technology, enabling a more complete and thorough analysis of the research material; 3) the adoption of different conclusions by the experts from the research carried out thanks to the use of innovative research methods which were unknown or not used in the original opinion.Glosowany wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2018 r. (V KO 26/18) dotyczy problematyki uznania nowej opinii biegłego, sporządzonej w oparciu o ten sam materiał dowodowy co opinia biegłych wydana w toku postępowania sądowego objętego wnioskiem o wznowienie, która zawiera jedynie odmienne wnioski. Sąd Najwyższy stwierdził, że taką opinię należy uznać za nowy dowód, uzasadniający wznowienie postępowania, jeżeli odmienne wnioski zostały wysnute w oparciu o nowe, nieznane wcześniej opiniującym biegłym metody badawcze. Autorki aprobują w całości ten pogląd, wskazując, że postęp naukowy i technologiczny pozwala na opracowywanie coraz dokładniejszych procedur badawczych, stwarzając tym samym możliwości badania materiału dowodowego oraz wyjaśniania spraw nawet po upływie wielu lat od popełnienia przestępstwa. Istnieje zatem duże prawdopodobieństwo, że będą się pojawiały sprawy, w których osiągnięcia współczesnej nauki i techniki pozwolą na sformułowanie całkowicie odmiennych wniosków od tych, które zostały poczynione w prawomocnie zakończonych procesach karnych. W glosie sformułowano trzy kryteria, których spełnienie pozwala uznać nowo sporządzoną opinię biegłego za nowy dowód nakazujący wznowienie postępowania: 1) sporządzenie nowej opinii przez nowego biegłego lub nowy zespół biegłych (często zespół interdyscyplinarny), nawet jeżeli opiniowałby w oparciu o te same dowody i ślady, które były już przedmiotem badań i sporządzonych na ich podstawie opinii biegłych; 2) zastosowanie nowych, nieznanych wcześniej lub niezastosowanych podczas opiniowania pierwotnego metod badawczych, będących wynikiem rozwoju nauki i techniki, umożliwiających pełniejszą i bardziej wnikliwą analizę materiału badawczego; 3) przyjęcie przez biegłych odmiennych wniosków z przeprowadzonych badań dzięki zastosowaniu nowatorskich metod badawczych, które były nieznane lub niestosowano ich podczas opiniowania pierwotnego