30935 research outputs found
Sort by
Determination of population fluctuation of chrysoperla carnea (stephens) (neuroptera: chrysopidae) in the cotton fields Diyarbakir province, Türkiye
No full textPamuk alanlarının önemli faydalı böceklerinden biri olan Chrysoperla carnea (Stephan) (Neuroptera: Chrysopidae) özellikle pamuk bitkisinde zararlı olan yaprakbitleri, küçük larvalar, unlubitler ve kırmızı örümceklerle beslenirler. Bu çalışma C. carnea'nın pamukta popülasyon değişimini saptamak amacıyla 2023 ve 2024 yıllarında Diyarbakır ilinde Bismil, Sur ve Çınar ilçelerinde yürütülmüştür. Bismil (Ağıllı), Çınar (Yuvacık) ve Sur (Sati) ilçelerinde belirlenen üç pamuk tarlasına sezon başından 2- yapraklı döneminden başlayarak hasat dönemine kadar her hafta gidilerek C. carnea sayımları yapılmıştır. Yapılan çalışmada elde edilen veriler göz önüne alındığında C. carnea popülasyon değişimi 2023 ve 2024 yıllarında aylara ve yıllara göre farklılık göstermiştir. Popülasyon dalgalanmasının takip edildiği tarlalarda 2023 yılında atrap ve gözle kontrol yöntemi ile yapılan sayımlarda daha fazla C. carnea olduğu tespit edilmiş, 2024 yılında bir önceki yıla göre C. carnea popülasyon yoğunluğu az olduğu görülmüştür. C. carnea popülasyon dalgalanması kontrol edildiğinde ise 2023 yılı içerisinde atrap yöntemi ve gözle kontrol yöntemi ile tespit edilen ergin birey sayıları ortalama Bismil ilçesi Ağıllı mahallesi'nde 35.55 adet/ergin, Çınar ilçesi Yuvacık mahallesi'nde 36.15 adet/ergin ve Sur ilçesi Sati mahallesi'nde 36.95 adet/ergin eylül ayı ilk haftasında en yüksek ergin birey yoğunluğu tespit edilmiştir. 2024 yılı içerisinde atrap yöntemi ve gözle kontrol yöntemi ile tespit edilen ergin birey sayıları ortalama Bismil İlçesi Ağıllı Mahallesi'nde 34.5 adet/ergin, Çınar İlçesi Yuvacık Mahallesi'nde 35.97 adet/ergin ve Sur İlçesi Sati Mahallesi'nde 38.05 adet/ergin eylül ayının ikinci haftasında en yüksek ergin birey yoğunluğu tespit edilmiştir.Chrysoperla carnea (Stephens) (Neuroptera: Chrysopidae), one of the most beneficial insects in cotton fields, primarily feeds on aphids, small larvae, mealybugs, and red spider mites—major pests of cotton plants. This study was conducted in 2023 and 2024 to determine the population fluctuation of C. carnea in the Bismil, Sur, and Çınar districts of Diyarbakır Province, Turkey. Population monitoring was carried out weekly from the 2–4 leaf stage of the cotton plant until harvest in three designated cotton fields located in Bismil (Ağıllı), Çınar (Yuvacık), and Sur (Sati). Based on the collected data, the population dynamics of C. carnea varied by year and by month in 2023 and 2024. In 2023, population counts conducted using the trap method and visual inspection showed higher densities of C. carnea compared to 2024, where the population density was relatively lower. When the C. carnea population fluctuation was checked; in 2023, the average adult individual numbers detected with the trapping method and visual control method were 35,55 individuals/adult in Bismil District Ağıllı Neighborhood, 36.15 individuals/adult in Çınar District Yuvacık Neighborhood, and 36.95 individuals/adult in Sur District Sati Neighborhood, and the highest adult individual density was detected in the first week of September. In 2024, the average adult individual numbers detected with the trapping method and visual control method were 34.5 individuals/adult in Bismil District Ağıllı Neighborhood, 35.97 individuals/adult in Çınar District Yuvacık Neighborhood, and 38.05 individuals/adult in Sur District Sati Neighborhood, and the highest adult individual density was detected in the second week of September
Daily life in Ancient Rome
No full textBu tezde, Antik Çağ'ın en merak uyandıran imparatorluklarından olan Roma'nın kuruluşundan yıkılışına kadar geçen süre içerisinde bir Roma toplumunun sosyal ve sınıfsal farklılıklar çerçevesinde sahip olduğu sosyokültürel, ekonomik, dini ve statüsel yapısı incelenmiştir. Krallık, Cumhuriyet ve İmparatorluk olmak üzere üç dönemden oluşan Antik Roma, sahip olduğu geniş topraklar ve çok kültürlü toplum yapısına sahip olmuştur. Üç dönem içerisinde yaşanan siyasi, sosyal ve dini olaylara ve bu olaylardaki değişiklikler toplumu şekillendirmiştir. Çok kültürlü bir yapıya sahip olan toplumda bireylere atfedilen roller ve yaşam standartları farklılıklar göstermektedir. Romalıların antik dönemde hayatın olağan akışında nasıl bir günlük yaşam içerisinde olduklarını, günlük yaşamda edindikleri roller ve toplumun yaşamsal faaliyetleri arasında nelerin yer aldığı anlatılmaktadır. Beslenme, barınma, giyim, eğitim gibi temel yaşamsal haklar ile yaşam standartlarını belirleyen inanç sistemleri, geçim kaynakları, eğlence anlayışları aynı bağlam içerisinde incelenmiştir. Antik Roma'da günlük yaşam, toplum içerisinde kalıplaşan ekonomik ve sınıfsal farklar bireylerin yaşadıkları evlerin yapısı ile başlamış ve bu ev içerisindeki hane halkının rollerine, giyim tarzlarına, yedikleri yemeklerin öğünlerine, aldıkları eğitim, yaptıkları iş ve hatta eğlence anlayışlarına kadar işlemiştir. Elde edilen veriler Antik Roma'da bireyin günlük hayattaki yaşayış tarzına veya bir Roma vatandaşının günü nasıl geçerdi sorusuna cevap vermektedir.This thesis examines the socio-cultural, economic, religious, and status,based structure of Roman society from the foundation to the fall of Rome, one of the most fascinating empires of the Ancient Age. Ancient Rome, which had three main periods; Monarchy, Republic, and Empire ruled over large territories and had a multicultural society. Political, social, and religious events that took place during these three periods shaped the structure of the society. In this multicultural society, the roles and living standards of individuals were different. This study focuses on the daily life of Roman people during ancient times. It explains the roles they had in daily life and the essential activities of Roman society. Basic needs such as nutrition, housing, clothing, and education, as well as belief systems, sources of income, and entertainment habits, are analyzed in the same context. In Ancient Rome, the differences in economy and social class started with the structure of people's homes and continued with the roles of family members, clothing styles, meals, education, jobs, and even their understanding of entertainment. The findings give answers to questions such as how a person lived in daily life in Ancient Rome or what a typical day of a Roman citizen looked like
Determination of the yield performances of different soybean (glycine max L.) varieties under di̇yarbakir primary and secondary crop conditions
No full textBu çalışma ana ve ikinci ürün koşullarında 8 farklı soya çeşidinin agronomik ve kalite özelliklerini belirlemek amacıyla Diyarbakır Elidolu köyü tarla koşullarında tesadüf blokları deneme desenine göre 3 tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Çalışmada materyal olarak Arısoy, Superb, Asya, Sonya, Lider, PG Turbo, PG Victoria, Atlas3616 çeşitleri kullanılmış, bitki boyu, ilk bakla yüksekliği, bitkideki bakla sayısı, bakladaki tane miktarı, yan dal sayısı, bin tane ağırlığı, tohum verimi, yağ oranı, protein oranı ve yağ verimi gibi özellikler incelenmiştir. Araştırma neticesinde; ana üründe en uzun bitki boyu PG Turbo (115.53 cm) çeşidinde, ikinci üründe en uzun bitki boyu Atlas3616 (102.60 cm) çeşidinde, ana üründe en yüksek ilk bakla yüksekliği Atlas3616 (19.63 cm) çeşidinde ikinci üründe en yüksek ilk bakla yüksekliği PG Victoria (17.66cm) çeşidinde, ana üründe en yüksek bakla sayısı Lider (87.03 adet) çeşidinde, ikinci üründe en yüksek bakla sayısı Lider (72.36 cm) çeşidinde, ana üründe en yüksek dal sayısı PG Turbo (0.83 adet) çeşidinde ikinci üründe en yüksek dal sayısı Arısoy (0.83 adet) çeşidinde, ana üründe en yüksek bakladaki tane sayısı Lider (2.70 adet) çeşidinde, ikinci üründe en yüksek bakladaki tane sayısı Lider (2.53 adet) çeşidinde, ana üründe en yüksek bin tane ağırlığı PG Turbo (223.53 gr) çeşidinde, ikinci üründe en yüksek bin tane ağırlığı PG Turbo (204.00 gr) çeşidinde, ana üründe en yüksek tohum verimi Lider (596.00 kg ) çeşidinde, ikinci üründe en yüksek tohum verimi Lider (421.33 kg ) çeşidinde, ana üründe en yüksek yağ oranı PG Turbo (%21.63 ) çeşidinde, ikinci üründe en yüksek yağ oranı Superb (%21.40) çeşidinde ana üründe en yüksek protein oranı PG Victoria (%37.28) çeşidinde, ikinci üründe en yüksek protein oranı PG Victoria (%40.80) çeşidinde, ana üründe en yüksek yağ verimi PG Turbo ( 124.245 kg/da) çeşidinde ikinci üründe en yüksek yağ verimi Lider(79.032 kg/da ) çeşidinde görülmüştür.This study was carried out in Diyarbakır Elidolu village field conditions according to a randomized complete block design with 3 replications in order to determine the agronomic and quality traits of 8 different soybean cultivars in main and second crop conditions. In the study, Arısoy, Superb, Asya, Sonya, Lider, PG Turbo, PG Victoria, Atlas3616 cultivars were used as material and traits such as plant height, first pod height, number of pods per plant, grain amount per pod, number of branches, thousand seed weight, seed yield, oil content, protein content and oil yield were investigated. As a result of the research; The longest plant height in main product is in PG Turbo (115.53 cm). The longest plant height in second product is in Atlas3616 (102.60 cm). The highest first pod height in main product is in Atlas3616 (19.63 cm). The highest first pod height in second product is in PG Victoria (17.66 cm). The highest pod number in main product is in Lider (87.03 pieces). The highest pod number in second product is in Lider (72.36 cm). The highest branch number in main product is in PG Turbo (0.83 pieces). The highest branch number in second product is in Arısoy (0.83 pieces). The highest grain number per pod in main product is in Lider (2.70 pieces). The highest grain number per pod in second product is in Lider (2.53 pieces). The highest thousand grain weight in main product is in PG Turbo (223.53 gr). The highest thousand grain grain weight was seen in PG Turbo (204.00 gr) variety, the highest seed yield in main product was seen in Lider (596.00 kg) variety, the highest seed yield in second product was seen in Lider (421.33 kg) variety, the highest oil content in main product was seen in PG Turbo (%21.63) variety, the highest oil content in second product was seen in Superb (%21.40) variety, the highest protein content in main product was seen in PG Victoria (%37.28), the highest protein content in second product was seen in PG Victoria (%40.80), the highest oil yield in main product was seen in PG Turbo (124.245 kg/da) variety, the highest oil yield in second product was seen in Lider (79.032 kg/da) variety
The effect of different polishing systems on the discoloration of composite resins: examples of commonly consumed beverages
No full textAims: The aim of this study is to evaluate the color stability of composite resin materials subjected to different polishing systems when exposed to commonly consumed beverages. Methods: In this study, four different composite polishing systems (Zenit, 3M Sof-Lex, Sofu, Kerr) and three types of beverages (Nescafé 3-in-1, Lipton tea bags, and distilled water) were used. A micro-hybrid resin composite (Tokuyama) was selected for the study. A total of 84 disk-shaped composite resin samples (8 mm in diameter and 2 mm thick) were prepared. The samples were divided into four main groups according to the polishing systems used, and further divided into three subgroups based on the beverage types, with seven samples in each subgroup, resulting in a total of 12 study groups. Initial color measurements, as well as measurements taken on days 1, 7, and 28, were recorded using a vita easyshade spectrophotometer. The data were tabulated and statistically analyzed using SPSS 25.0 software, employing one-way ANOVA and Tukey HSD post-hoc tests (p=0.05). Results: Examination of the 28-day staining results revealed a statistically significant difference between the results for distilled water and coffee, depending on the brand (p[EN] Bu çalışma kapsamında herhangi bir kurumdan destek alınmamıştır
Evaluation of metacognitive reading and reading comprehension skills of 5th-8th grade secondary school students
No full textBu araştırmada, ortaokul 5-8. sınıf öğrencilerinin üstbilişsel okuma ve okuduğunu anlama becerileri ile bu beceriler arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma karma araştırma yöntemlerinden yakınsak paralel desende yapılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2023-2024 Eğitim Öğretim Yılında Diyarbakır ili merkez ilçelerinde bulunan 19 resmi okuldan 2605 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada, Mokhtari ve Reichard (2002) tarafından geliştirilen ve E. Öztürk (2012) tarafından Türkçeye uyarlanan Okuma Stratejileri Üstbilişsel Farkındalık Envanteri ile araştırmacı tarafından geliştirilen Okuduğunu Anlama Başarı Testleri ve Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu kullanılmıştır. Araştırmada nicel veriler Anova, t-testi, Pearson korelasyon testi, regresyon analizi, Kruskal-Wallis H testi ve Mann-Whitney U testi ile analiz edilmiştir. Nitel veriler ise içerik analizi ile analiz edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre; 5. ve 6. sınıf öğrencilerinin üstbilişsel okuma becerilerinin yüksek, 7. ve 8. sınıf öğrencilerinin orta düzey olduğu tespit edilmiştir. 5. ve 7. sınıf öğrencilerinin üstbilişsel okuma becerilerinin cinsiyet değişkenine göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. 6. ve 7. sınıf öğrencilerinin üstbilişsel okuma becerilerinin anne ve baba eğitim düzeyine göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Ortaokul 5-8. sınıf öğrencilerinin üstbilişsel okuma becerilerinin bir yılda okunan kitap sayısına, okumaya ayrılan günlük süreye ve aile ile kitap okuma saati uygulamasına göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Ortaokul 5-8. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama becerilerinin cinsiyete, anne ve baba eğitim düzeyine göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. 5, 6 ve 7. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama becerilerinin bir yılda okunan kitap sayısına göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Ortaokul 8. sınıf öğrencilerinin okuduğunu anlama becerilerinin okulda uygulanan okuma saati uygulamasına göre anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Ortaokul 5-8. sınıf öğrencilerinin üstbilişsel okuma becerileri ile okuduğunu anlama becerileri arasında anlamlı ve olumlu yönde ilişki olduğu tespit edilmiştir. Ortaokul 5-8. sınıf öğrencilerinin üstbilişsel okuma becerilerinden en fazla amaç belirleme, altını çizme ve tekrar okuma stratejilerini kullandıkları belirlenmiştir.This study aimed to determine the metacognitive reading and reading comprehension skills of 5th-8th grade middle school students and the relationship between these skills. The research was conducted with a convergent parallel design from mixed research methods. The scope of the research is 2605 secondary school rooms from 19 public schools in the central districts of Diyarbakır Province in the 2023-2024 Academic Year. In the research, Reading Strategies Metacognitive Awareness Inventory, which was stolen by Mokhtari and Reichard (2002) and adapted to Turkish by E. Öztürk (2012), and Reading Comprehension Achievement Tests and Semi-Structured Interview Form separated by the researcher, were used. Quantitative data in the study were analyzed using Anova, t-test, Pearson correlation test, regression analysis, Kruskal-Wallis H test and Mann-Whitney U tests. Qualitative data were analyzed using content analysis. According to the results; It was determined that the metacognitive reading skills of the 5th and 6th grades were high, and the 7th and 8th grades were at medium levels. It has been found that metacognitive reading skills in 5th and 7th grades show significant differences according to the gender variable. It has been found that metacognitive reading skills in 6th and 7th grades show significant differences according to the education level of the mother and father. It has been found that the metacognitive reading characteristics of 5th-8th grades of secondary school show significant differences according to the books read in a year, the time allocated for daily reading, and the application of book reading hours with the family. It has been found that reading comprehension skills in 5th-8th grades of secondary school show significant differences according to gender and the education level of the mother and father. It has been found that reading comprehension skills in 5th, 6th and 7th grades show significant differences according to the change in the books read in a year. It has been found that reading comprehension skills in 8th grade of secondary school show significant differences according to the reading hour application applied during the period. It has been determined that there is a significant and positive relationship between metacognitive reading and reading comprehension in 5th-8th grades of secondary school. It has been determined that 5th-8th grade secondary school students most frequently use the strategies of goal setting, underlining, and rereading among the metacognitive reading skills
Investigation of dental implant stability in atrophic mandible in individuals aged 50 and over with hypertension and diabetes using resonance frequency analysis
No full textTıbbi ve teknolojik gelişmelerin etkisiyle dünya genelinde yaşam süresi önemli ölçüde uzamıştır. Özellikle gelişmiş ülkelerde yaşam süresinin artması yaşlı nüfus oranında belirgin bir yükselişe neden olmuştur. Bununla birlikte daha uzun bir yaşam insanlarda hipertansiyon, diyabet, kalp hastalıkları ve osteoporoz gibi kronik sistemik hastalıkların görülme sıklığını artırmıştır. Çalışmamızda hipertansiyon ve diyabet gibi sistemik hastalıkların ve bu hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçların dental implant stabilitesi ve osseointegrasyon üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Çalışmaya Dicle Üniversitesi Ağız, Diş ve Çene Cerrahisine dental implant uygulaması için başvuran alt çene total dişsiz, 50 yaş ve üzeri hipertansiyon ve diyabet dışında herhangi bir sistemik hastalığı bulunmayan toplam 120 hasta dahil edilmiştir. Hastalar hipertansiyon (HT), diyabet (DM), hipertansiyon&diyabet (HT&DM) ve sağlıklı bireylerden oluşan dört gruba ayrılmıştır. Her grupta 30 adet hasta bulunmaktadır. Her hastaya alt çene anterior bölgeye 2 adet implant uygulanmış olup rezonans frekans analizi (RFA) yöntemiyle elde edilen implant stabilite değerleri (ISQ) yerleştirme sırasında ve 12. haftada ölçülmüştür. Başlangıç ISQ değerlerinin ortalamaları hipertansiyon grubunda 76.15, diyabet grubunda 75.74, hipertansiyon&diyabet grubunda 75.34 ve kontrol grubunda 77.26 olarak bulunmuştur. 12. hafta ISQ değerleri ortalamaları ise sırasıyla 76.92, 76.42, 76.13 ve 78.16 olarak gözlenmiştir. Sonuçlar tüm gruplarda 12. hafta ISQ değerlerinde başlangıç ISQ değerlerine göre anlamlı artış olduğunu göstermiştir (p <0,001). Bununla birlikte başlangıç ISQ değerleri kontrol grubunda en yüksek bulunmuştur. HT ve DM kombinasyonu olan grupta ise en düşük seviyede kaydedilmiştir. 12. hafta ölçümleri antihipertansif ilaçların ve glisemik kontrolün osseointegrasyon sürecine olumlu katkı sağladığını ortaya koymuştur. Bu çalışma hipertansiyon ve diyabetin ayrıca bu hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçların dental implant stabilitesi üzerindeki etkilerini anlamak için önemli bilgiler sunmuş ve medikal kontrolün implant başarısını artırabileceğini göstermiştir.Advancements in medical and technological fields have significantly increased life expectancy worldwide. Particularly in developed countries the rise in life expectancy has led to a marked increase in the proportion of elderly populations. However longer lifespans have also contributed to a higher prevalence of chronic systemic diseases such as hypertension, diabetes, cardiovascular diseases, and osteoporosis. In our study, the effects of systemic diseases such as hypertension and diabetes and the drugs used in the treatment of these diseases on dental implant stability and osseointegration were evaluated. The study included a total of 120 edentulous mandible patients aged 50 years and older, who applied to the Department of Oral and Maxillofacial Surgery at Dicle University for dental implant placement and had no systemic diseases other than hypertension and diabetes. The participants were divided into four groups: hypertension (HT), diabetes (DM), combined hypertension and diabetes (HT&DM), and healthy individuals. Each group consisted of 30 patients. Two implants were placed in the anterior mandible region of each patient and implant stability indices (ISQ) were measured using resonance frequency analysis (RFA) at the time of placement and after 12 weeks. The mean baseline ISQ values were found to be 76.15 in the hypertension group, 75.74 in the diabetes group, 75.34 in the combined HT&DM group and 77.26 in the control group. At 12 weeks the ISQ values increased to 76.92, 76.42, 76.13, and 78.16, respectively. The results demonstrated a statistically significant increase in ISQ values in all groups at 12 weeks compared to baseline (p <0.001). However the baseline ISQ values were highest in the control group and lowest in the combined HT&DM group. The 12-week measurements revealed that antihypertensive medications and glycemic control contributed positively to the osseointegration process. This study provided important information to understand the effects of hypertension and diabetes, as well as the medications used to treat these diseases, on dental implant stability and showed that medical control can improve implant success
Machine Learning-Based Detection of Non-Technical Losses in Power Distribution Networks
No full textBu çalışma, elektrik şebeke sistemlerinde enerji hırsızlığından kaynaklanan teknik olmayan kayıpların (NTL) oluşturduğu ciddi sürdürülebilirlik ve güvenilirlik sorununa odaklanmaktadır. Bu kayıpları azaltmak amacıyla, farklı kaçak türlerinin (gerilim kaçağı, akım kaçağı ve gerilim-akım kaçağı) tespitinde derin öğrenme mimarilerinden yararlanan yapay zeka tabanlı bir yaklaşım öneriyoruz. Literatürdeki çalışmalardan farklı olarak veri seti iki boyutlu matrislere dönüştürülerek, günümüzün popüler yaklaşımları olan Convolutional Neural Network (CNN) ve Long Short-Term Memory (LSTM) modelleri ile analiz edilmiş; CNN, %97,50 doğruluk oranı ile LSTM'nin %64,17 doğruluk oranını geride bırakmıştır. Ayrıca, klasik yöntemlerden, k-En Yakın Komşu (k-NN) yöntemi ile 67,5 doğruluk oranı ve Destek Vektör Makineleri (SVM) yöntemi ile 62,25 doğruluk oranı elde edilmiştir. Bu gibi geleneksel yöntemlerle yapılan karşılaştırmalar, CNN'in karmaşık kaçak desenlerini belirlemedeki üstünlüğünü ortaya koymuştur. Bulgular, CNN'in akıllı şebeke sistemlerine entegre edilerek gerçek zamanlı hırsızlık tespiti için güvenilir bir araç olarak kullanılma potansiyelini vurgulamaktadır. Gelecekteki araştırmalar, gerçek zamanlı verilerin entegrasyonunu ve hibrit model yaklaşımlarını inceleyerek bu çözümün ölçeklenebilirliğini ve etkinliğini daha da artırmayı hedefleyecektir.This study focuses on the serious sustainability and reliability problem caused by non-technical losses (NTL) due to energy theft in electrical grid systems. In order to reduce these losses, we propose an artificial intelligence-based approach that utilizes deep learning architectures in the detection of different types of leakage (voltage leakage, current leakage and voltage-current leakage). Unlike the studies in the literature, the data set is converted into two-dimensional matrices and analyzed with today's popular approaches, Convolutional Neural Network (CNN) and Long Short-Term Memory (LSTM) models; CNN surpassed LSTM's 64.17% accuracy rate with 97.50% accuracy rate. In addition, from the classical methods, 67.5 accuracy rate was obtained with the k-Nearest Neighbor (k-NN) method and 62.25 accuracy rate was obtained with the Support Vector Machines (SVM) method. Comparisons with such traditional methods have revealed the superiority of CNN in determining complex leakage patterns. The findings highlight the potential of CNN to be used as a reliable tool for real-time theft detection by integrating it into smart grid systems. Future research will aim to further increase the scalability and effectiveness of this solution by examining the integration of real-time data and hybrid model approaches
Flood risk analysis of streams flowing into van lake
No full textBu tez çalışmasında, Türkiye'nin en büyük kapalı havzası olan Van Gölü Havzası'nda taşkın riski analizi yapılmıştır. Günümüzde iklim değişikliği, nüfus artışı ve plansız kentleşme gibi etkenler, doğal afetlerin sıklığını ve etkisini artırmaktadır. Bu bağlamda, Van Gölü Havzası'nda meydana gelebilecek taşkınların önceden belirlenmesi ve bu risklerin haritalanması büyük önem taşımaktadır. Dünya'da depremlerden sonra en çok can ve mal kaybına neden olan taşkın afeti, sadece bu kayıplara yol açmakla kalmayıp aynı zamanda çevresel ve ekonomik sorunlara da neden olmaktadır. Bu çalışmada, Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) teknolojileri ile çok kriterli karar verme yöntemlerinden Analitik Hiyerarşi Yöntemi (AHY) birlikte kullanılarak taşkın riski haritaları üretilmiştir. Mekânsal analizler kapsamında bakı, eğim, büyük toprak grupları, yağış,jeoloji ve arazi kullanımı verileri olmak üzere 7 adet parametre değerlendirilmiştir. Her bir parametre AHY yöntemiyle ağırlıklandırılmış ve mekânsal veri katmanları CBS ortamında çakıştırılarak Van Gölü Havzasına ait taşkın risk haritası oluşturulmuştur. Elde edilen analiz sonuçlarına göre, Van Gölü çevresinde özellikle akarsu yataklarına yakın alanlar, düşük rakımlı düzlükler ve yoğun yerleşim bölgeleri taşkın açısından yüksek risk taşımaktadır. Aynı zamanda tarım alanlarının büyük bir kısmının bu riskli bölgelerde yer alması, ekonomik kayıpları artırma potansiyelini ortaya koymaktadır. Geçmiş yıllara ait taşkın olaylarının mekânsal olarak analiz edilmesiyle oluşturulan risk haritalarının doğruluğu desteklenmiştir. Bu tez, taşkın risk yönetimi çerçevesinde yerel yönetimlere, planlamacılara ve afet yönetimi uzmanlarına karar destek aracı sunmayı amaçlamaktadır. Ayrıca çalışma, benzer havzalarda yapılacak taşkın analizleri için metodolojik bir örnek teşkil etmektedir.In this thesis study, a flood risk analysis was conducted in the Lake Van Basin, which is the largest closed basin in Turkey. Today, factors such as climate change, population growth, and unplanned urbanization are increasing the frequency and impact of natural disasters. In this context, it is of great importance to predict potential floods in the Lake Van Basin in advance and to map these risks. Floods, which cause the highest loss of life and property after earthquakes worldwide, not only result in such losses but also lead to environmental and economic problems. In this study, flood risk maps were produced by using Geographic Information Systems (GIS) technologies in conjunction with the Analytical Hierarchy Process (AHP), one of the multi-criteria decision-making methods. Within the scope of spatial analysis, seven parameters—slope, aspect, geology, major soil groups, land use, and precipitation data—were evaluated. Each parameter was weighted using the AHP method, and spatial data layers were overlaid in a GIS environment to create a flood risk map for the Lake Van Basin. According to the analysis results, areas near riverbeds, low-elevation plains, and densely populated regions around Lake Van are at high risk of flooding. Moreover, the fact that a significant portion of agricultural lands is located within these high-risk zones indicates a high potential for economic loss. The accuracy of the risk maps was supported by spatial analysis of historical flood events in the region. This thesis aims to provide a decision support tool for local governments, planners, and disaster management experts within the framework of flood risk management. Additionally, the study serves as a methodological example for conducting flood analyses in similar basins
The uṣūlī basis of Imam Al-Shāfiʿī's criticisms directed at the Iraqi school: With reference to the principal evidences (Al-Adillah al-aṣliyyah) of islamic jurisprudence
No full textBu çalışmada, İmam Şâfiî'nin aslî deliller bağlamında Irak ekolüne yönelttiği eleştirilerin usûlî temelleri konu edinilmiştir. Çalışmamız giriş, dört bölüm ve sonuçtan oluşmaktadır. Giriş bölümünde; çalışmanın konusu ve sınırlandırılması, amacı ve önemi, yöntemi, temel kaynakları ile araştırma konusu üzerine yapılmış olan çalışmalar incelenmiştir. Birinci bölümde İmam Şâfiî'nin Kitâb ve lafız-mana çerçevesinde Irak ekolüne yönelttiği eleştiriler, ikinci bölümde Sünnet, üçüncü bölümde icmâ, dördüncü bölümde ise kıyas delili bağlamında yaptığı eleştiriler incelenmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemi izlenmiştir. Bu çerçevede öncelikle İmam Şâfiî'nin, ardından erken dönemde yaşamış Irak ekolüne mensup âlimlerin fıkıh usûlü ve fürû-i fıkha dair yazdıkları eserler kaynak olarak kullanılmıştır. Ayrıca konuyla ilgili güncel çalışmalardan da yararlanılmıştır. İmam Şâfiî'nin aslî deliller bağlamında Irak ekolüne yönelttiği eleştiriler, belirli noktalarda yoğunlaşmıştır. Bunlar arasında; şer'î delillerin sıralamasına yeterince riayet etmemeleri; herhangi bir delile dayanmaksızın nasların zâhirî anlamını terk edip bâtınî anlamlarına yönelmeleri; Sünnet'in sübûtu için senedin yanında başka kriterleri de zorunlu kılmaları sebebiyle birçok sahih Sünnet'i terk etmeleri; sükûtî icmâyı delil olarak kabul etmeleri; kendi bölgelerindeki âlimlerin ittifakını icmâ olarak değerlendirmeleri ve sınırları belirlenmiş bir kıyas anlayışına sahip olmamaları gibi hususlar yer almaktadır. İmam Şâfiî'nin Irak ekolüne yönelik bu eleştirilerinin temel gayesi, şer'î delilleri sağlam bir zeminde ortaya koyarak, bu delillere dayanmayan kıyas ve ictihadların önüne geçmek; böylece İslam hukukunu şahsî yorumlardan koruyarak objektif niteliğini muhafaza etmektir.In this study, the foundational methodological principles behind the criticisms directed by Imam al-Shafi'i at the Iraqi school in the context of the primary legal sources are examined. The study consists of an introduction, four main chapters, and a conclusion. In the introduction, the topic, its scope, purpose, significance, methodology, main sources, and previous studies on the subject are discussed. The first chapter analyzes the criticisms that Imam al-Shafi'i made toward the Iraqi school within the context of the Kitāb and the wording-meaning (lafẓ–maʿnā) framework. The second chapter focuses on his criticisms within the context of the Sunnah, the third on ijmāʿ (consensus), and the fourth on qiyās (analogical reasoning). A qualitative research method was adopted in this study. Within this framework, the works of Imam al-Shāfiʿī were primarily used as sources, followed by the early writings of scholars from the Iraqi school on uṣūl al-fiqh (principles of Islamic jurisprudence) and furūʿ al-fiqh (branches of Islamic jurisprudence). In addition, relevant contemporary studies were also consulted. The criticisms by Imam al-Shafi'i of the Iraqi school regarding the primary sources are concentrated on certain points. These include: insufficient adherence to the proper order of legal evidences; abandoning the apparent meanings of the texts without clear evidence and turning instead to hidden interpretations; rejecting many sound Sunnah reports due to requiring additional criteria besides the chain of narration; accepting silent consensus (ijmāʿ sukūtī) as a valid proof; considering the agreement of scholars in their own region as ijmāʿ; and lacking a clearly defined approach to qiyās. The main objective of Imam al-Shafi'i's criticisms on these issues is to establish the legal evidences on a solid basis, to prevent qiyās and ijtihād not grounded in those evidences, and thereby preserve the objectivity of Islamic law by protecting it from subjective interpretations
From ethnopharmacology to active compound: Effects of traditional plant extracts on varicose vein-related enzymes and isolation of active flavonoids from helichrysum plicatum DC. subsp. plicatum
No full textBackground: Varicose veins and chronic venous insufficiency are chronic venous disorders involving abnormalities in the venous system. Inflammation, an increase in proteolytic enzymes, and free radicals are important factors that play a role in the varicose vein pathology. Methods: In this study, the antioxidant properties and inhibitor activities of 17 plant extracts used to treat varicose veins in traditional medicine were evaluated against varicose veins-related enzymes (hyaluronidase, elastase, collagenase, lipooxygenase, prolylendopeptidase, and xanthine oxidase). The most effective compounds responsible for the activity of the Helichrysum plicatum subsp. plicatum extract were isolated by open column chromatography techniques. The active compounds were determined to be naringenin, apigenin, and luteolin by spectroscopic methods. In the activity-guided isolation study, the xanthine oxidase enzyme inhibition method was used. Results: The fractions containing naringenin and apigenin (IC50 = 0.269 ± 0.009 µg/mL) and apigenin and luteolin (IC50 = 0.285 ± 0.019 µg/mL) compounds showed synergistic and strong effects against xanthine oxidase and were found to be as active as the positive control allopurinol (IC50 = 0.250 ± 0.006 µg/mL). In the LC-MS/MS analysis of the Helichrysum plicatum extract, quinic acid (22.649 mg compound/g extract), chlorogenic acid (14.573 mg/g extract), isoquercitrin (14.371 mg/g extract), cosmosin (9.885 mg/g extract), and astragalin (11.506 mg/g extract) were detected as the major components. Naringenin, apigenin, and luteolin were detected at concentrations of 1.457, 2.518, and 1.368 mg/g in the extract, respectively. Conclusions: In conclusion, it is predicted that the combination of naringenin, apigenin, and luteolin has a promising use as a conservative treatment option for diseases associated with varicose veins due to their synergistic effects with each other