30935 research outputs found
Sort by
Fault detection from automobile engine sound signals using artificial intelligence methods
No full textOtomobil arızlarının tespiti için başvurulan geleneksel yöntemler, servis merkezlerinde bulunan deneyimli uzman bilgisine ve özel teşhis araçlarına dayanmaktadır. Ancak bu yöntemler oldukça zaman alıcı ve otomobil sahibi açısından oldukça maliyetli olabilmektedir. Dolayısıyla otomobil arızalarının tespitine yönelik hızlı ve az maliyetli alternatif yöntemlerin geliştirilmesi büyük önem arz etmektedir. Bu tez çalışmasında, otomobillerin motor sesi kayıtlarından belirli arızaların tespiti için makine öğrenmesi ve derin öğrenme tabanlı, verimli ve etkili iki alternatif yöntem önerilmiştir. Önerilen yöntemler iki çalışma halinde sunulmuştur. Önerilen yöntemler ile motor sesi kayıtlarından otomobillerin 6 farklı durumu (5 farklı arıza durumu ve arızasız durumu) belirlenmiştir. Daha önceden bu konuda yapılan çalışmaların sınırlamaları göz önüne alınarak bu tez çalışmasında, çeşitli araç modellerini ve gerçek dünya çalışma koşullarını kapsayan büyük ve çeşitli bir veri kümesi oluşturulmuş ve kullanılmıştır. Böylelikle arıza tespit sisteminin gürbüzlüğünün ve genelleme yeteneğinin önemli ölçüde iyileştirilmesi yoluna gidilmiştir. Tez kapsamında yapılan ilk çalışmada, Mel-Frekans Cepstral Katsayıları (MFCC), Ayrık Dalgacık Dönüşümü (ADD) tabanlı özellikler ve Aşırı Öğrenme Makinesi (Extreme Learning Machine, ELM) sınıflandırıcısı kullanan bir araç arıza tespit çerçevesi sunulmuştur. Yapılan deneylerin sonuçları, motor sesi kayıtlarının MFCC tabanlı özelliklerinin ELM sınıflandırıcısıyla değerlendirilmesiyle otomobil arıza tespitinde kayda değer performans sergilediğini göstermiştir. Bu birleşimin istatiksel parametreler açısından başarım performansı %92,22 kesinlik, %92,22 duyarlılık, %92,10 F1-score ve %92,14 doğruluk olarak gerçekleşmiştir. Motor sesi kayıtlarının ADD tabanlı özelliklerin kullanılması durumunda ise elde edilen başarım performansı MFCC tabanlı özelliklere göre daha düşük olduğu görülmüştür. Ayrıca, tezin bu kısmında gelecekteki arıza tespit çalışmalarına değerli bilgi sağlayacağını düşünerek farklı arıza tiplerinin en belirgin frekanslarının tespiti için frekans analizi yapılmıştır. Tez kapsamında yapılan ikinci çalışmada ise otomobil arızalarının kestirimi için motor sesi kayıtlarının skalogram ve spektrogram görsellerini birlikte işleyen ve CarFaultNet olarak adlandırılan bir derin öğrenme tabanlı model önerilmiştir. Önerilen modelde ses kayıtlarının iki farklı zaman-frekans temsilinin kullanılıyor olması modele çoklu bakış açısı kazandırmaktadır. Başka bir ifade ile model arıza tespiti için bir karar mekanizması oluştururken motor sesinin hem skalogram bilgisine hem de spectrogram bilgisine birlikte başvurmaktadır. Önerilen CarFaultNet modeli yapı olarak iki MobileNet evrimşimsel ağ yapısının paralel birleşiminden oluşmaktadır. Arıza tespiti için AlexNet, GoogLeNet, ShuffleNet ve SqueezeNet gibi evrişimli sinir ağları tabanlı modellerin kullanımına da karşılaştırma amacıyla bu çalışmada yer verilmiştir. Elde edilen sonuçlar, CarFaultNet modelinin gerek geleneksel makine öğrenme yöntemlerinden ve gerekse tek bakış açılı derin öğrenme modellerinden daha başarılı olduğunu göstermiştir. Önerilen modelin başarım performansı %95,32 doğruluk, %94,83 duyarlılık, %94,99 F1-score ve %95,00 kesinlik olarak gerçekleşmiştir. Ayrıca, CarFaultNet modelin karar verme sürecinde skalogram ve spektrogram görsellerinin hangi bölgelerinin belirgin etkiye sahip olduğunu göstermek amacıyla Sınıf Aktivasyon Haritalandırma (Class Activation Mapping-CAM) tekniği kullanılmıştır. Bu tez kapsamında önerilen yaklaşımlar ve bu yaklaşımların sonuçları göz önüne alındığında, gelecekte makine ve derin öğrenme tabanlı yöntemlerin otomobil arza tespitinde güvenilir ve pratik çözümler sunabileceği görülmüştür.Traditional methods for diagnosing automobile faults rely on the expertise of skilled professionals in service centers and specialized diagnostic tools. However, these approaches are often time-consuming and costly for vehicle owners. Consequently, the development of rapid and cost-effective alternative methods for fault detection in automobiles is of significant importance. In this thesis, two efficient and effective alternative methods based on machine learning and deep learning are proposed for the detection of specific faults using the engine sound recordings of automobiles. The proposed methods are presented in two separate studies. Using these methods, six distinct vehicle conditions (five different fault states and a fault-free state) were detected from the sound recordings. Considering the limitations of previous studies in this domain, this thesis utilizes a large and diverse dataset encompassing various vehicle models and real-world operating conditions. Thus, significant improvements in the robustness and generalization capability of the fault detection system have been achieved. In the first study conducted within the scope of this thesis, a vehicle fault detection framework utilizing Mel-Frequency Cepstral Coefficients (MFCC), Discrete Wavelet Transform (DWT)-based features, and an Extreme Learning Machine (ELM) classifier was presented. The experimental results demonstrated that using MFCC-based features of engine sound recordings with the ELM classifier achieved satisfactory performance in automobile fault detection. The performance metrics for this setting were 92.22% precision, 92.22% recall, 92.10% F1-score, and 92.14% accuracy. On the other hand, when DWT-based features were used, the performance was observed to be lower compared to MFCC-based features. Additionally, a frequency analysis was conducted in this part of the thesis to identify the most prominent frequencies of different fault types, providing valuable insights for future fault detection studies. In the second study of this thesis, a deep learning-based model named CarFaultNet was proposed for the prediction of automobile faults using skalogram and spectrogram images of engine sound recordings. By employing two different time-frequency representations of sound recordings, the proposed model gains a multi-view approach. In other words, the model leverages both skalogram and spectrogram information simultaneously to establish a decision-making mechanism for fault detection. Structurally, the CarFaultNet model consists of a parallel combination of two MobileNet convolutional neural network architectures. For comparison purposes, this study also includes the application of other convolutional neural network-based models, such as AlexNet, GoogLeNet, ShuffleNet, and SqueezeNet, for fault detection. The results indicate that the CarFaultNet model outperforms both traditional machine learning methods and single-view deep learning models. The performance metrics of the proposed model were 95.32% accuracy, 94.83% recall, 94.99% F1-score, and 95.00% precision. Furthermore, the Class Activation Mapping (CAM) technique was employed to highlight the regions of skalogram and spektrogram images that significantly influence the decision-making process of the CarFaultNet model. Considering the approaches proposed and the results obtained in this thesis, it is anticipated that machine learning and deep learning-based methods could provide reliable and practical solutions for automobile fault detection in the future
Book readership as a problematic in Ahmet Hamdi Tanpınar's Kitap Korkusu
No full textTürk edebiyatının en güçlü kalemlerinden ve aydınlarından Ahmet Hamdi Tanpınar yazın
sahasında şiir, hikâye, roman, deneme, mektup, edebî tenkit türlerinde pek çok eser ortaya
koymuş bir isimdir. Okuma ve yazma eylemleri üzerine inşa edilmiş bu verimli ömür kendini
hem kurgu sahasında hem de edebiyat tarihi ve eleştiri zemininde kanıtlamıştır. Kitap Korkusu
Tanpınar’ın kitap ve okur ilişkisini gençlik yıllarına ait bir anısı eşliğinde anlattığı bir
denemesidir. Diğer tüm eserlerinin merkezine yerleştirdiği Doğu- Batı sorunsalına yazar bu
metninde de kitapla kurulan ilişki üzerinden alan açar. Tanpınar, bu denemede iki medeniyetin
okuma eylemi karşısındaki tutumundan ziyade Doğu’nun okuma eylemi karşısındaki
kayıtsızlığının nedenlerine eğilir. Bu nedenlere eşlik eden dinî ve kültürel argümanlara belli
ölçülerde değinen Tanpınar için düşünce özgürlüğü bahsi medeniyetin gelişmesi yolundaki en
güçlü kazanımdır. Ona göre düşüncenin gelişebilmesi için de okumak elzemdir. Okuma
eylemine ket vuracak veya buna sınır koyacak her kesim ve fikir ile de mücadele edilmelidir.Ahmet Hamdi Tanpınar, one of the most powerful writers and intellectuals of Turkish literature,
has produced many works in the field of literature in the genres of poetry, story, novel, essay,
letters and literary criticism. This productive life built on the acts of reading and writing has
proven itself both in the field of fiction and on the grounds of literary history and criticism.
Tanpınar's essay titled Kitap Korkusu is an essay in which he describes the relationship between
the book and the reader, accompanied by a memory of his youth. In this text, the author gives an
area for the East-West problematic, which he places at the center of all his other works, through
the relationship established with the book. In the text, Tanpınar focuses on the reasons for the
East's disinterest towards the act of reading rather than the position of the two civilizations
towards the act of reading. For Tanpınar, who touches upon the religious and cultural arguments
accompanying these reasons to a certain extent, the freedom of thought is the most powerful
achievement on the way to the development of civilization. According to him, reading is essential
for the development of thought. Any group or idea that would hinder or limit the act of reading
must be fought against
Extreme dependence, connectedness, and causality between US sector stocks and oil shocks
No full textWe scrutinize the possible impacts of disentangled oil price shocks on several equity index returns across multiple quantiles and throughout a sample period spanning from January 2014 to May 2023. The findings of the quantile coherency test demonstrate that the effect varies across sectors and quantiles, demonstrating that different industries react differently to crude oil shocks and that the impact is higher in the long run. The demand shocks are more powerful than the supply and risk shocks. Results show evidence of asymmetric impacts for all but the oil & gas index. The safe-haven property appears mostly against demand and supply shocks and is only visible in the short term. The pandemic outbreak has significantly shifted the direction and magnitude of total and net return connectedness over time. Across quantiles, the oil supply and risk shocks are the net receiver and transmitter, respectively, whereas the demand shocks appear to be the net receiver at extreme quantiles but act as the transmitter when markets are normal. Most sectors are net transmitters at extreme quantiles, while almost all are highly exposed to risk transmission at the median quantile. Regardless of the role they play in risk transmission, demand shocks tend to be the primary risk transmitters for the oil and gas index, while risk shocks appear to decisively spill risk to both equities and supply shocks across quantiles. Three oil shocks improve the prediction of equities during only major events, and the impact is stronger at median quantiles
An examination of nurses' perception of disaster preparedness and the influencing factors
No full textAmaç: Bu araştırma, Mardin ilinde birinci ve ikinci basamak sağlık kurumlarında çalışan hemşirelerin afete hazırlık algısını ve etkileyen faktörleri değerlendirmek amacıyla gerçekleştirildi. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel desende yürütülen çalışma, Kasım–Aralık 2023 tarihleri arasında kolayda örnekleme yöntemiyle belirlenen 316 hemşire ile tamamlandı. Veriler, Kişisel Bilgi Formu ve Afetlere Hazırlık Algı Ölçeği kullanılarak toplandı. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis testleri gibi non-parametrik testler kullanıldı. Bulgular: Hemşirelerin afetlere hazırlık algısı ölçek toplam puan ortalaması 3,70±0,59 olup, bu durum hemşirelerin genel olarak orta düzeyde hazırlıklı olduklarını göstermektedir. Ölçeğin alt boyutlarında, en yüksek puan 4,17±0,84 ile hazırlık evresine aitken, en düşük puan 3,35±0,71 ile müdahale evresinde görüldü. Afet sonrası evresi puanı ise 3,58±0,73 olarak belirlendi. Birinci basamakta çalışan hemşirelerin hazırlık evresi punanı yüksek iken ikinci basamakta çalışanların müdahale evresi puanları yüksekti (p<0,05), Ayrıca acil bölümünde çalışan, afet kavramını bilen, afet eğitimi alan ve bu eğitimi uzun süre alan, gerçek afet deneyimi yaşayan, afet tatbikatına katılan, kendini afetlere hazır hisseden, afet eğitimi almak isteyen, afet ile ilgili rollerinin farkında olan (danışmanlık ve bakım verici rolü) hemşirelerin afete hazırlık algılarının anlamlı olarak daha yüksek olduğu belirlendi (p<0,05). Sonuç: Bu sonuçlar, hemşirelerin afet öncesi planlama, bilgi edinme ve hazırlık süreçlerinde daha aktif ve yeterli olduklarını; ancak afet anında müdahale ve afet sonrası iyileştirme süreçlerinde daha az yeterlilik hissettiklerini ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular doğrultusunda, hemşirelerin afetlere yönelik bilgi ve becerilerini geliştirmek amacıyla afet hemşireliği konularında kapsamlı eğitimlerin artırılması, periyodik olarak tatbikatlar düzenlenmesi ve sağlık kurumlarında afet yönetim planlarının etkin şekilde uygulanması önerilmektedir.Aim: This study was conducted to evaluate the perception of disaster preparedness and the influencing factors among nurses working in primary and secondary healthcare institutions in the province of Mardin. Material and Method: This descriptive and cross-sectional study was conducted between November and December 2023 with 316 nurses selected through convenience sampling. Data were collected using a Personal Information Form and the Disaster Preparedness Perception Scale. In the analysis of the data, descriptive statistics and non-parametric tests such as the Mann-Whitney U and Kruskal-Wallis tests were used. Results: The mean total score of the nurses on the Disaster Preparedness Perception Scale was 3.70±0.59, indicating that, overall, the nurses had a moderate level of preparedness. Among the subdimensions of the scale, the highest mean score was in the preparedness phase (4.17±0.84), while the lowest was in the response phase (3.35±0.71). The mean score for the post-disaster phase was 3.58±0.73. Nurses working in primary healthcare institutions had higher scores in the preparedness phase, whereas those in secondary healthcare institutions had higher scores in the response phase (p<0.05). In addition, nurses who worked in emergency departments, were familiar with the concept of disasters, had received disaster training (especially of longer duration), had experienced a real disaster, participated in disaster drills, felt prepared for disasters, wanted to receive disaster training, and were aware of their roles in disasters (particularly as consultants and caregivers) were found to have significantly higher perceptions of disaster preparedness (p<0.05). Conclusion: These findings indicate that nurses feel more active and competent in pre-disaster planning, information acquisition, and preparedness processes; however, they perceive themselves as less competent during disaster response and post-disaster recovery phases. Based on these results, it is recommended to enhance nurses' knowledge and skills related to disasters by increasing the provision of comprehensive education on disaster nursing, organizing regular drills, and ensuring the effective implementation of disaster management plans within healthcare institutions
Effect of UV-B radiation on growth and development on in vitro grown salvia limbata c.a.mey
No full textBu tez çalışmasında, erken vejetatif büyüme (EVB) ve geç vejetatif büyüme (GVB) evresindeki Salvia limbata kültürlerinin UV-B uygulamalarına karşı verdikleri yanıtlar incelenmiştir. Bu bağlamda, iki farklı gelişim aşamasındaki kültürler, farklı sürelerde (15, 30, 45 ve 60 dk) UV-B ışınına maruz bırakıldıktan sonra tüm grupların sürgün sayısı, gövde uzunluğu, toplam fenolik ve flavonoid içeriği ile toplam antioksidan aktivite verileri değerlendirilmiştir. Uygulama gruplarına ait büyüme yanıtları, antioksidan aktivite potansiyeli, toplam fenolik ve flavonoid içerik miktarları gelişim evresi ile uygulama süresine bağlı olarak değişken bulunmuştur. Sürgün sayısı ve gövde uzunluğu bakımından Uygulama grupları ile kontrol kıyaslandığında, en iyi sonuç EVB evresinde 15 dk. UV-B uygulamasından alınmıştır. Bu grupta, eksplant başına düşen sürgün sayısı (4,7000±1,15) ile gövde uzunluğuna ait veriler (7,5750±0,43 cm.) istatistiksel olarak da önemli bulunmuştur. Sürgünlerde morfolojik gelişimin kontrolleri ile benzer bulunması ve sürgün sayısı ile gövde uzunluğu sonuçlarının da kontrollerinden yaklaşık 2.5 kat fazla olması, 15 dk.'lık uygulama süresinin büyüme ve gelişim üzerindeki olumlu etkisini açıklamaktadır. Aksine, 30 dk.'lık UV-B sürgünlerde hafif renk değişimine, yaprak ayasında genişlemeye, gövde kalınlaşmasına ve en önemlisi sürgün sayısında (2,3000±0,21) ciddi bir düşüşe neden olmuştur. Söz konusu bu duruma rağmen, bu gruba ait sürgün sayısının kontrol grubundan (1,9000±0,160) daha fazla olduğu kaydedilmiştir. 45 ve 60 dk.'lık uygulamalardan sonra her iki gruba ait sürgün sayılarının istatistiksel olarak benzer olduğu, ancak diğer gruplardan farklı olarak bu uygulama süreleri yapraklarda sararma, nekrotik lekeler, yaprak kalınlığında artış ve yaprak petiyollerinde kısalmaya neden olmuştur. GVB evresinin tüm uygulama gruplarında, gövde uzunluğuna ait veriler istatiksel olarak benzerlik göstermiştir. GVB evresinde 15 dk.'lık süre, sürgün sayısı (2,8500±0,20) ile gövde uzunluğunda (4,4350±0,13 cm.) artış sağlamış olmasına rağmen EVB evresinin aynı süresi için elde edilen sonuçlar kadar verimli bulunmamıştır. Aynı zamanda, GVB evresinde 15 dk. UV-B uygulaması yapraklarda küçülmeye ve hafif renk değişimine yol açmıştır. Kontrol grubuna kıyasla, GVB evresinde 30 dk.'lık uygulama ile eksplant başına düşen sürgün sayısında yaklaşık 1.8 kat artış, 45 dk.'lık uygulamada ise yaklaşık 2 kat artış gerçekleştiği tespit edilmiştir. Diğer uygulama sürelerinden farklı olarak, 60 dk. UV-B yapraklarda küçülme, kahverengileşme, yaprak petiollerinde kısalma ve yoğun miktarda taban kallus oluşumuna neden olmuştur. Bu tez çalışmasında uygulama gruplarına ait özütlerde toplam fenolik madde birikiminin, UV-B maruziyet süresine ve gelişim aşamasına bağlı olarak değiştiği belirlenmiştir. EVB evresinde 15 dk.'lık UV-B grubu hariç, uygulama süresinin uzamasına bağlı olarak özütlerin toplam fenolik madde miktarında bir düşüş gözlenmiştir. GVB evresinde ise 60 dk.'lık uygulama (413.73±6.14 µg GAEs/mg ekstre) dışında, sürenin uzamasına bağlı olarak toplam fenolik madde miktarındaki artış, kontrol grubundan daha düşük bulunmuştur. Bu çalışmanın sonuçları, EVB ve GVB evrelerinde kültürler ait özütlerde, toplam flavonoid miktarının uygulama süresine bağlı olarak değiştiğini göstermektedir. Kontrol grubuna (20.36±1.48 µg QEs/mg ekstre) kıyasla bu parametreye ilişkin en iyi veri, EVB evresindeki 15 ve 30 dk.'lık uygulama gruplarından (sırasıyla, 99.63±2.05; 83.42±1.79 µg QEs/mg ekstre) alınmıştır. Uygulama süresinin (45 ile 60 dk. UV-B) uzamasına bağlı olarak toplam flavonoid miktarında ciddi bir düşüş gerçekleşmesine rağmen elde edilen sonuçların kontrollerinden daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. GVB evresinde ise bitkisel özütlerdeki toplam flavonoid birikiminin uygulama süresinin uzamasına bağlı olarak düzenli bir şekilde arttığı belirlenmiştir. Bu gelişim evresindeki en fazla flavonoid birikimi 60 dk.'lık sürede (49.18±1.74 µg QEs/mg ekstre), en az birikimin ise 15 dk.'lık sürede (22.61±1.26 µg QEs/mg ekstre) gerçekleştiği belirlenmiştir. Bu tez çalışmasında, uygulama gruplarına ait bitkisel özütlerde toplam antioksidan aktivite potansiyeli, DPPH test yöntemi kullanılarak incelenmiştir. Bu amaca yönelik yapılan analizler sonucunda, kontrol ve pozitif kontrollerin derişimi arttıkça toplam antioksidan aktivite verilerinde tespit edilen artış, EVB ve GVB evrelerinin tüm uygulama gruplarında da kaydedilmiştir. Analiz sonuçları, EVB evresindeki 15 dk.'lık uygulama grubuna ilişkin toplam antioksidan aktivite potansiyelinin kontrol grubuna yakın olduğunu göstermektedir. Ancak, GVB evresindeki 60 dk. UV-B grubuna ait 100, 150 ve 200 µg/ml derişimli özütlerinde, toplam antioksidan aktivite potansiyelinin kontrol özütlerine kıyasla daha aktif olduğu kaydedilmiştir. Sonuç olarak, uygulama gruplarına ait bazı derişimlerde, antioksidan aktivite verilerinin kontrol grubuna yakın veya daha yüksek olduğu belirlenmiştir.In this thesis, the responses of Salvia limbata cultures in the early vegetative growth (EVB) and late vegetative growth (GVB) stages to UV-B applications were investigated. In this context, after cultures at two different developmental stages were exposed to UV-B radiation for different durations (15, 30, 45 and 60 min), shoot number, stem length, total phenolic and flavonoid content and total antioxidant activity data of the control and all treatment groups were evaluated. Growth responses, antioxidant activity potential, total phenolic and flavonoid content of the application groups were found to be variable depending on the developmental stage and application period. When the treatment groups were compared with the control in terms of shoot number and stem length, the best result was obtained from the 15 min UV-B application period in the EVB phase. In this group, the number of shoots per explant (4.7000±1.15) and the data on stem length (7.5750±0.43 cm) were found to be statistically significant. The fact that the morphological development in the shoots was similar to the controls and the shoot number and stem length results were approximately 2.5 times higher than the controls explains the positive effect of the 15-min application period on growth and development. On the contrary, 30 min. UV-B caused slight color change in shoots, leaf blade enlargement, stem thickening and most importantly a significant decrease in the number of shoots (2.3000±0.21). Despite this decrease, it was recorded that the number of shoots in this group was higher than the control group (1.9000±0.160). At the end of 45 and 60 min UV-B applications, the number of shoots in both groups was statistically similar, but unlike the other groups, these application times caused yellowing of the leaves, necrotic spots, increase in leaf thickness and shortening of leaf petioles. In all application groups of GVB stage, data on stem length showed statistically similarity. Although 15-min applied in the GVB phase increased the number of shoots (2,8500±0,20) and stem length (4,4350±0,13 cm.), it was not found to be as efficient as the results obtained for the same time of the EVB stage. At the same time, 15 min. UV-B applied at the GVB stage caused shrinkage and slight color change in the leaves. Compared to the control group, it was determined that there was an approximately 1.8-fold increase in the number of shoots per explant with 30 min application and an approximately 2-fold increase with 45 min application in the GVB stage. Unlike other application times, 60 min UV-B caused shrinkage and browning of leaves, shortening of leaf petioles and formation of intense basal callus. In this thesis study, it was determined that the total phenolic substance accumulation in the extracts of the application groups changed depending on the UV-B exposure time and developmental stage. In the EVB phase, a decrease in the total phenolic substance content of the extracts was observed due to the extension of the application time, except for the 15 min UV-B group. In the GVB phase, the increase in the total phenolic substance amount due to the extension of time was found to be lower than the control group, except for the 60 min application (413.73±6.14 µg GAEs/mg extract). The results of this study show that the amount of total flavonoids in the extracts of cultures at EVB and GVB stages changed depending on the application time. Compared to the control group (20.36±1.48 µg QEs/mg extract), the best data regarding this parameter were obtained from the 15 and 30 min application groups (respectively, 99.63±2.05; 83.42-1.79 µg QEs/mg extract) in the EVB stage. Although there was a significant decrease in the total flavonoid amount due to the extension of the application time (45 to 60 min. UV-B), the results obtained were found to be higher than the controls. In the GVB phase, it was determined that the total flavonoid accumulation in the extracts increased regularly with the extension of the application period. It was determined that the maximum flavonoid accumulation in this developmental stage occurred in the 60 min time (49.18±1.74 µg QEs/mg extract), and the minimum accumulation occurred in the 15 min time (22.61±1.26 µg QEs/mg extract). In this thesis, the total antioxidant activity potential in extracts of the application groups was investigated using the DPPH test method. As a result of the analyses carried out for this purpose, the increase detected in total antioxidant activity data as the concentration of control and positive controls increased was also recorded in all application groups of EVB and GVB stages. The analysis results show that the total antioxidant activity potential of the 15-min application group in the EVB phase is close to the control group. However, it was noted that the antioxidant activity potential was more active in the 100, 150 and 200 µg/ml concentration extracts of the 60 min UV-B group in the GVB phase compared to the control extracts. As a result, it was determined that antioxidant activity data were close to or higher than the control group in some concentrations of the extracts of the application groups
Food culture and Symposium in Ancient Greece
No full textİnsanoğlu yeryüzünde var olduğu ilk günden itibaren hayatta kalmak ve yaşamına devam edebilmek için yemek yeme gereksinimi duymuştur. Paleolitik Dönem'den beri insanlar beslenmek için hep bir çaba göstermiştir. İlkel insanlar toplayıcılık ve avcılıkla besin ihtiyacını karşılamışlardır. Arkeolojik verilerden elde edinilen bilgilere göre bu dönem insanlarının bazı hayvanları avladığı ve doğada var olan yenilen bitkiler ile beslendikleri düşünülmektedir. İnsanlar tarafından ateşin keşfi ile yemeğin pişirilmesi ve sindirilmesi gibi hayatlarının birçok alanında kolaylık sağlamıştır. Yemek yeme ve beslenme kültürü toplum yapısının önemli bir parçasıdır. Yerleşik hayat ve tarım ile beraber yemek yeme ve beslenme olgusu zaman içinde gelişmiştir. Coğrafya, toplumlara beslenme konusunda olumlu ve olumsuz etki yaşatmıştır. Yerleşik hayat, köy, kent ve devletlerin oluşmasını sağlayıp bununla birlikte dini, kültürü, ekonomiyi ve sosyal hayatı da etkilemiştir. Antik Yunan'ın diğer toplumlarla yaptığı ticaret ile yemek, beslenme, giyim, sanat, mitoloji vb. kültürlerinden etkilenmiştir. Mutfak kültürlerinin gelişmesinde ise tarihsel çerçevede gerçekleşen göçler, yemek ve beslenme kültürünün gelişim ve zenginliğine önemli bir etki sağlamıştır. Yemek yemenin ve içki içmenin önemli olduğu Antik Yunan'da ekmek, et ve yağ fazla tüketilmektedir. Beslenme şekilleri mevsimlere göre farklılık göstermektedir. Deniz canlıları çok fazla tercih edilmektedir. Et genellikle symposion'da soylu kesimin yemeğidir. Antik dönemde beslenme daha çok tahıl ürünleri olup "maza" denilen yufka ekmeği ön plandadır. Zeytinyağı birçok yemekte kullanılmıştır. Symposion, yemeğin paylaşılarak beraber tüketildiği ve genelde soylu kesimden erkeklerin katıldığı, çeşitli oyunların oynandığı, önemli konuların konuşulduğu bir içki partisidir. Bu çalışmada Homeros, Herodot, Platon ve Xenophon'un eserleri ışığında Antik Yunan'ın yemek kültürü ve symposion ele alınıp tarım ürünleri, deniz ürünleri, et ürünleri, yemekleri, içecekleri ve yemek sunumu incelenecektir. Ayrıca Ege Denizi'nin iki yakasında yer alan ve birbirini derinlemesine etkilemiş olan Antik Anadolu ve Antik Yunan beslenme kültürünün benzer yönlerini sunmayı amaçlamaktadır.Since the first day of its existence on earth, human beings have needed to eat and be nourished in order to survive and continue their lives. They had always made an effort to feed. Primitive people met their food needs by gathering and hunting. According to information obtained from archaeological data, it is thought that people of this period hunted some animals and fed on edible plants existing in nature. Eating and nutrition culture of societies is an important part of the social structure. Along with settled life and agriculture, the culture of eating and nutrition has developed over time. Geography can have a positive or negative impact on cultures regarding nutrition. Sedentary life enabled the formation of villages, cities and states and affected religion, culture, economy and social life. Ancient Greece's trade with other societies and the exchange of those cultures with food, nutrition, clothing, art, mythology, etc. influenced by their culture. In the development of culinary cultures, migrations that took place within the historical framework had a significant impact on the development and richness of food and nutrition culture. Bread, meat and oil were consumed excessively in Ancient Greece. Nutritional patterns vary according to seasons. Sea creatures are highly preferred. Meat is generally the food of the noble class. In ancient times, the diet was mostly grain products and phyllo bread called "maza" was at the forefront. Olive oil has been used in many dishes. In this study, food culture will be discussed in the light of the works of Homer, Herodotus, Plato and Xenophon, and examples of agricultural products, seafood, meat products, beverages and ancient kitchen utensils will be examined. It also aims to present similar aspects of the nutritional culture of Ancient Anatolia and Ancient Greece, which are located on both sides of the Aegean Sea and have deeply influenced each other
Effect of resveratrol and taurine on oxidative hair damage
No full textSaç, günlük yaşamda maruz kaldığı çevresel faktörlerin yanı sıra, özellikle ağartma, boya ve perma gibi kimyasal işlemler nedeniyle oksidatif stresin etkilerine açık hale gelir. Bu durum, saç telinde yer alan keratin proteinleri, disülfit bağları ve lipit bileşenlerin yapısal bütünlüğünü bozarak saç sağlığını olumsuz yönde etkiler. Bu tez çalışmasında, insan saçında ağartma işlemi kaynaklı oksidatif hasarın biyokimyasal ve morfolojik olarak değerlendirilmesi ve bu hasara karşı koruyucu/onarıcı etkiye sahip bir saç bakım toniğinin geliştirilmesi amaçlandı. Çalışmanın ilk aşamasında, resveratrol ve taurinin antioksidan özellikleri DPPH (1,1-Difenil-2-pikrilhidrazil) serbest radikal söndürme yöntemiyle analiz edildi. Resveratrol %95±0.6, taurin %38±2.0, BHA (bütillenmiş hidroksi anisol) %97±0.7 ve BHT (bütillenmiş hidroksi tolüen) %96±0.6 inhibisyon gösterdi. IC₅₀ değerleri sırasıyla BHT için 10.3±0.6 µg/mL, BHA için 6.1±0.4 µg/mL, resveratrol için 23.5±1.2 µg/mL ve taurin için >1000 µg/mL olarak hesaplandı. İnsan saçından keratin proteini izole edilerek 0.265 mg/mL total protein miktarı tayin edildi. Resveratrol ve taurinin saç keratiniyle bağlanma kapasitesi santrifüj çökelti yöntemiyle test edildi, resveratrol ve taurinin keratinle bağlanarak belirgin bir pelet oluşturduğu belirlendi. Ağartma solüsyonuna maruz bırakılan keratin proteinleri SDS-PAGE ile analiz edildiğinde, yalnızca ağartma solüsyonuna maruz kalan grupta keratin bandının tamamen kaybolduğu, resveratrol ve taurin ile muamele edilen gruplarda ise keratin bandının bütünlüğünün korunduğu gözlemlendi. Sistein tayininde hasarlı saç grubundaki %100'lük sistein salınımı, resveratrol ve taurin içeren saç bakım toniği uygulaması ile yaklaşık %39.4 oranında azaldığı belirlendi. Lipit ekstraksiyonu ile izole edilen lipitlerde malondialdehit (MDA) seviyeleri spektrofotometrik olarak tayin edildi. Hasarsız saçlarda MDA düzeyi 1.54±0.48 µM/mg olarak belirlenirken, ağartma sonrası bu değer %1619.1 artışla 26.51 µM/mg'ye ulaştığı gözlemlendi. Toniğin ağartma öncesi uygulanmasıyla MDA düzeyi %89.93 azalarak 2.67 µM/mg'ye, ağartma sonrası uygulanmasıyla ise %97.28 azalarak 0.72 µM/mg'ye düştüğü belirlendi. Taramalı elektron mikroskobu (SEM) görüntülemelerinde; işlem görmemiş saçta düzenli kütikül dizilimi, ağartılmış saçta ciddi kütikül hasarı, toniğin ağartma sonrası uygulandığı grupta hasarlı bölgelerde iyileşme ve düzenlenmiş yapı gözlemlendi. Elde edilen bulgular, geliştirilen resveratrol ve taurin bazlı saç bakım toniğinin hem koruyucu hem de onarıcı etkilere sahip olma potansiyelini ortaya koydu. Tonik uygulama sırası açısından da anlamlı farklar belirlenmiş, ağartma öncesi ve sonrası uygulamaların her ikisinin de etkili olduğu, ancak hasar sonrası uygulamanın daha yüksek oranda onarım sağladığı belirlendi. Bu çalışmanın, saç kozmetiğinde bilimsel temelli ürün geliştirme sürecine katkı sağlayabileceği öngörülmekte; biyokimyasal analizlerin kozmetik Ar-Ge süreçlerine entegre edilerek daha etkin formülasyonların geliştirilebileceği düşünülmektedir.Hair becomes vulnerable to the effects of oxidative stress due to environmental factors it is exposed to in daily life, especially due to chemical processes such as bleaching, dyeing and perming. This situation disrupts the structural integrity of keratin proteins, disulfide bonds and lipid components in the hair shaft and negatively affects hair health. In this thesis study, it was aimed to evaluate the oxidative damage caused by bleaching process in human hair biochemically and morphologically and to develop a hair care tonic with a protective/repairing effect against this damage. In the first stage of the study, the antioxidant properties of resveratrol and taurine were analyzed by DPPH (1,1-Diphenyl-2- picrylhydrazyl) free radical scavenging method. Resveratrol showed 95±0.6%, taurine 38±2.0%, BHA (butylated hydroxy anisole) 97±0.7% and BHT (butylated hydroxy toluene) 96±0.6% inhibition. IC₅₀ values were calculated as 10.3±0.6 µg/mL for BHT, 6.1±0.4 µg/mL for BHA, 23.5±1.2 µg/mL for resveratrol and >1000 µg/mL for taurine, respectively. Keratin protein was isolated from human hair and 0.265 mg/mL total protein was determined. Binding capacity of resveratrol and taurine with hair keratin was tested by centrifugal sedimentation method, and it was determined that resveratrol and taurine bound with keratin and formed a distinct pellet. When keratin proteins exposed to bleaching solution were analyzed by SDS-PAGE, it was observed that the keratin band completely disappeared in the group exposed only to bleaching solution, while the integrity of the keratin band was preserved in the groups treated with resveratrol and taurine. In the determination of cysteine, it was determined that 100% cysteine release in the damaged hair group decreased by approximately 39.4% with the application of hair care tonic containing resveratrol and taurine. Malondialdehyde (MDA) levels in lipids isolated by lipid extraction were determined spectrophotometrically. While the MDA level was determined as 1.54±0.48 µM/mg in undamaged hair, it was observed that after bleaching this value increased by 1619.1% to 26.51 µM/mg. It was determined that with the application of the tonic before bleaching, the MDA level decreased by 89.93% to 2.67 µM/mg, and with the application after bleaching, it decreased by 97.28% to 0.72 µM/mg. In scanning electron microscope (SEM) imaging; Regular cuticle alignment in untreated hair, severe cuticle damage in bleached hair, and healing and organized structure in damaged areas were observed in the group where the tonic was applied after bleaching. The findings obtained revealed the potential of the developed resveratrol and taurine-based hair care tonic to have both protective and restorative effects. Significant differences were also determined in terms of the order of tonic application, and it was determined that both pre- and post-bleaching applications were effective, but the post-damage application provided a higher rate of repair. It is anticipated that this study may contribute to the scientifically based product development process in hair cosmetics; it is thought that more effective formulations can be developed by integrating biochemical analyses into cosmetic R&D processes.Dicle Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü (DÜBAP) tarafından Proje No: DÜBAP-FEN.24.008 kapsamında desteklenmiştir
Image processing-based anomaly detection in electricity distribution systems: An application of SAM and deep learning
No full textElektrik dağıtım şebekelerinde izolatörler, direkler (towers) ve spancer gibi bileşenlerde meydana gelen kırık, çatlak, ark yanığı ve diğer anomalilerin hızlı ve doğru bir şekilde tespit edilmesi, enerji iletim sistemlerinin güvenliği ve bakım süreçlerinin verimliliği açısından büyük önem taşımaktadır. Literatürde bu tür anomalilerin tespiti için çeşitli yöntemler geliştirilmiş olsa da, mevcut çalışmalar çoğunlukla belirli kısıtlamalara sahiptir ve genellikle tek bir bileşen üzerine yoğunlaşmaktadır. Bu çalışmada, dağıtım şebekesindeki farklı bileşenlerdeki anomalilerin belirlenmesi amacıyla Segment Anything Model (SAM) ve dört farklı derin öğrenme tabanlı sınıflandırıcı kullanılarak kapsamlı bir analiz gerçekleştirilmiştir. Roboflow platformundan sağlanan açık kaynaklı veri seti, toplamda 1539 görüntü içermekte olup; kırık izolatör, ark yanığı olan izolatör, sağlam izolatör, direk (towers) ve spancer gibi bileşenlere ait etiketlenmiş verilerden oluşmaktadır. Ön işleme aşamasında veri seti tekrar etiketlenerek genişletilmiş ve veri artırma (data augmentation) teknikleri uygulanmıştır. Analizler, Google Colab platformunda pandas, numpy, torch gibi açık kaynak kütüphaneleri kullanılarak Python programlama dili ile gerçekleştirilmiştir. Çalışma segmentasyon ve sınıflandırma olmak üzere iki aşamadan oluşmaktadır. İlk aşamada, SAM algoritması kullanılarak görüntülerdeki bileşenlerin otomatik segmentasyonu gerçekleştirilmiş ve modelin %88,55 doğruluk oranı ile başarılı bir ayrıştırma yaptığı belirlenmiştir. İkinci aşamada ise SAM tarafından üretilen segmentasyon maskeleri dört farklı derin öğrenme modeli olan MobileNetV2, ResNet50, Vision Transformer (ViT) ve VGG-16 ile sınıflandırılmış ve modellerin başarımı doğruluk (accuracy), kesinlik (precision), duyarlılık (recall) ve F1 skoru metrikleri üzerinden değerlendirilmiştir. Yapılan karşılaştırmalar sonucunda, MobileNetV2 modelinin diğer sınıflandırıcılara kıyasla en yüksek doğruluk oranına (%84,21) ulaştığı ve dağıtım şebekesindeki anomalilerin tespitinde en iyi performansı gösterdiği belirlenmiştir. Sonuçlar, Segment Anything Model (SAM) algoritmasının elektrik dağıtım hatlarındaki anomali tespit süreçlerinde başarılı bir yaklaşım sunduğunu, farklı derin öğrenme modelleri ile entegre edilerek kullanımının modelin genelleme yeteneğini artırabileceğini ve enerji dağıtım şebekelerinin bakım süreçlerini daha hızlı ve etkin hale getirebileceğini ortaya koymuştur.The rapid and accurate detection of anomalies, such as fractures, cracks, arc burns, and other defects in components like insulators, towers, and spacers within electrical distribution networks, is of critical importance for the safety of power transmission systems and the efficiency of maintenance processes. Although various methods have been developed in the literature for detecting such anomalies, existing studies are often limited in scope and primarily focus on a single component. In this study, a comprehensive analysis was conducted using the Segment Anything Model (SAM) and four different deep learning-based classifiers to identify anomalies in various components of the distribution network. The open-source dataset obtained from the Roboflow platform consists of a total of 1,539 images, including labeled data for broken insulators, arc-burned insulators, intact insulators, towers, and spacers. In the preprocessing stage, the dataset was re-annotated, expanded, and data augmentation techniques were applied. The analyses were performed using the Python programming language on the Google Colab platform, utilizing open-source libraries such as pandas, numpy, and torch. The study consists of two main stages: segmentation and classification. In the first stage, automatic segmentation of the components in the images was performed using the SAM algorithm, which achieved a segmentation accuracy of 88.55%. In the second stage, the segmentation masks generated by SAM were classified using four deep learning models: MobileNetV2, ResNet50, Vision Transformer (ViT), and VGG-16. The performance of these models was evaluated using accuracy, precision, recall, and F1-score metrics. The comparative results revealed that the MobileNetV2 model achieved the highest accuracy (84,21%) among the classifiers and demonstrated the best performance in anomaly detection within the distribution network. The findings indicate that the Segment Anything Model (SAM) provides a successful approach for anomaly detection in electrical distribution lines. Furthermore, integrating SAM with different deep learning models can enhance its generalization capability, thereby contributing to faster and more efficient maintenance processes in power distribution networks
Heterocyclic antidepressants with antimicrobial and fungicide activity
No full textIn this review, the presence of antimicrobial and fungicidal activity in heterocyclic antidepressants was investigated. The already proven connection between the intestinal microbiome and mental health prompted the idea of whether these drugs disrupt the normal intestinal microflora. In addition, there is a serious problem of increasing resistance of microorganisms to antibiotics. In this article, we found that almost all of the antidepressants considered (except moclobemide, haloperidol, and doxepin) have antimicrobial activity and can suppress the growth of not only pathogenic microorganisms but also the growth of bacteria that directly affect mental health (such as Lactobacillus, Lactococcus, Streptococcus, Enterococcus, and Bifidobacterium)
Adaptation of sustainable architectural practices in traditional buildings to modern housing: The case of Diyarbakır
No full textGeleneksel konutlar, tasarım aşamasından inşaat ve kullanım sürecine kadar iklim, topoğrafya ve yerel malzemeler dikkate alınarak inşa edilmiş yapılardır. Bu özellikleriyle geleneksel yapıların sürdürülebilirlik kriterlerini karşıladığı görülmektedir. Ancak, nüfus artışı ve teknolojik gelişmelerle birlikte geleneksel yapılardaki pasif iklimlendirme ve sürdürülebilir tasarım stratejileri zamanla yerini enerjiye bağımlı mekanik sistemlere bırakmaya başlamıştır. Mekanik iklimlendirme sistemlerinin yaygınlaşması ise çevresel sorunların artmasına neden olmuştur. Bu bağlamda, geçmişten günümüze geleneksel mimarideki sürdürülebilir uygulamaların incelenmesi ve yeni yapı tasarımlarında bu uygulamalardan yararlanılması çalışmanın temel konusunu oluşturmaktadır. Çalışmada, iklimle uyumlu geleneksel mimari yapılar sürdürülebilirlik çerçevesinde ele alınmıştır. Geleneksel yapılarda kullanılan pasif tasarım stratejileri ve sürdürülebilir uygulamalar araştırılmış, bu uygulamaların yapılar üzerindeki etkileri değerlendirilmiştir. Çalışmanın temel amacı, Diyarbakır'da tespit edilen sürdürülebilir kriterler doğrultusunda bir model önerisi geliştirmektir. Önerilen modelin yalnızca Diyarbakır için değil, benzer iklim özelliklerine sahip coğrafyalarda da uygulanabilir olması hedeflenmiştir. İlk aşamada literatür taraması yapılarak geleneksel mimari ile sürdürülebilirlik kavramı ele alınmıştır. Ardından, geleneksel yapılarda kullanılan sürdürülebilir uygulamalar analiz edilmiştir. Analizlerin ardından Diyarbakır ili Sur ilçesi çalışma alanı olarak seçilmiştir. Bu bölgede hem geleneksel yapılar hem de modern iki katlı konut örnekleri incelenerek karşılaştırmalı değerlendirme yapılmıştır. Sur ilçesindeki geleneksel yapılarda tespit edilen uygulamaların büyük ölçüde serinletmeye yönelik olduğu görülmüştür. Modern iki katlı konutlarda ise bu geleneksel çözümlerin yeterince dikkate alınmadığı, bunun yerine mekanik iklimlendirme sistemlerine ağırlık verildiği saptanmıştır. Geleneksel ve modern konutların karşılaştırılması sonucunda, geleneksel sürdürülebilir uygulamaların günümüz yaşam standartlarına uyarlanarak modern yapılara adapte edilmesi gerektiği ortaya çıkmıştır. Çalışmada, geleneksel konutlar ile modern iki katlı konutların karşılaştırmalı analizi sonucunda sürdürülebilirlik ilkeleri doğrultusunda bir model öneri tasarımı geliştirilmiştir. Bu öneri, hem yerel mimari mirasın korunmasına katkı sağlamakta hem de çağdaş konutlarda sürdürülebilirlik ilkelerini merkeze alan bir tasarım olmaktadır.Traditional houses are structures built by considering climate, topography, and local materials from the design stage to the construction and usage process. With these features, it is seen that traditional buildings meet sustainability criteria. However, with population growth and technological advancements, passive climate control and sustainable design strategies in traditional buildings have gradually been replaced by energy-dependent mechanical systems. The widespread use of mechanical climate control systems has led to an increase in environmental problems. In this context, the main subject of the study is the examination of sustainable practices in traditional architecture from past to present and the utilization of these practices in new building designs. In the study, climate-compatible traditional architectural structures were addressed within the framework of sustainability. Passive design strategies and sustainable practices used in traditional buildings were researched, and the effects of these practices on buildings were evaluated. The main aim of the study is to develop a model proposal in line with the sustainability criteria identified in Diyarbakır. The proposed model is intended to be applicable not only for Diyarbakır but also for regions with similar climatic characteristics. In the first stage, a literature review was conducted to address the concept of traditional architecture and sustainability. Then, sustainable practices used in traditional buildings were analyzed. After the analyses, the Sur district of Diyarbakır was selected as the study area. In this region, both traditional buildings and modern two-story house examples were examined and comparatively evaluated. It was observed that the practices identified in traditional buildings in the Sur district were largely aimed at cooling. In modern two-story houses, it was found that these traditional solutions were not sufficiently considered, and instead, mechanical climate control systems were emphasized. As a result of the comparison of traditional and modern houses, it was revealed that traditional sustainable practices should be adapted to modern buildings by being adjusted to today's living standards. In the study, a model proposal design was developed in line with sustainability principles as a result of the comparative analysis of traditional houses and modern two-story houses. This proposal contributes to the preservation of local architectural heritage and is a design that centers on sustainability principles in contemporary housing