30935 research outputs found
Sort by
The moderating role of professional working time in the effect of organizational communication climate on life satisfaction among healthcare workers
No full textBu araştırmanın temel amacı, sağlık çalışanlarının örgütsel iletişim iklimine ilişkin algılarının yaşam doyumu üzerindeki etkisini incelemek ve bu ilişkide mesleki çalışma süresinin düzenleyici rolünü ortaya koymaktır. Nicel araştırma yöntemi benimsenerek, ilişkisel tarama modeli çerçevesinde yürütülen çalışmada, örgütsel iletişim iklimi bağımsız değişken, yaşam doyumu bağımlı değişken; mesleki çalışma süresi ise düzenleyici değişken olarak ele alınmıştır. Araştırmanın evrenini Diyarbakır ilinde görev yapan sağlık çalışanları oluşturmakta, örneklem ise 459 sağlık çalışanından oluşmaktadır. Veriler, demografik bilgi formu ile Örgütsel İletişim İklimi Ölçeği ve Yaşam Doyumu Ölçeği kullanılarak anket yoluyla toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 25.0 programı ile Hayes tarafından geliştirilen PROCESS macro eklentisinden yararlanılmıştır. Frekans ve betimsel istatistikler aracılığıyla tanımlayıcı özellikler belirlenmiş, normallik varsayımı skewness ve kurtosis değerleri üzerinden test edilmiştir. Ölçeklerin güvenilirlik düzeyleri Cronbach's Alpha katsayısı ile değerlendirilmiştir. İki grup arasındaki karşılaştırmalarda bağımsız örneklem t-testi, üç ve daha fazla grup karşılaştırmalarında ise tek yönlü varyans analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Değişkenler arası ilişkiler Pearson korelasyon analiziyle incelenmiş, düzenleyici etki ise PROCESS macro Model 1 üzerinden analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre, örgütsel iletişim iklimi ile yaşam doyumu arasında anlamlı ve pozitif yönlü bir ilişki tespit edilmiştir. Ayrıca, mesleki çalışma süresinin bu ilişki üzerinde düzenleyici bir rol oynadığı ve özellikle 12 yıl ve üzeri deneyime sahip bireylerde örgütsel iletişim ikliminin yaşam doyumu üzerindeki etkisinin daha belirgin olduğu ortaya konulmuştur.The main purpose of this study is to examine the effect of healthcare professionals' perceptions of organizational communication climate on life satisfaction and to reveal the moderating role of professional tenure in this relationship. In the study conducted within the framework of the relational screening model by adopting the quantitative research method, organizational communication climate was considered as the independent variable, life satisfaction as the dependent variable and professional tenure as the moderating variable. The universe of the study consists of healthcare professionals working in Diyarbakır province and the sample consists of 459 healthcare professionals. Data were collected through a survey using the demographic information form, Organizational Communication Climate Scale and Life Satisfaction Scale. SPSS 25.0 program and PROCESS macro add-on developed by Hayes were used in the analysis of the data. Descriptive characteristics were determined through frequency and descriptive statistics, and normality assumption was tested through skewness and kurtosis values. The reliability levels of the scales were evaluated with Cronbach's Alpha coefficient. Independent sample t-test was applied in comparisons between two groups, and one-way analysis of variance (ANOVA) was applied in comparisons of three or more groups. Relationships between variables were examined with Pearson correlation analysis, and the moderating effect was analyzed through PROCESS macro Model 1. According to the findings, a significant and positive relationship was found between organizational communication climate and life satisfaction. In addition, it was revealed that professional tenure played a moderating role on this relationship and the effect of organizational communication climate on life satisfaction was more pronounced especially in individuals with 12 years and more experience
Identification of drug candidates against SARS-CoV-2' 3 CLpro, RdRp, PLpro ve spike proteins by virtual screeningapproaches: molecular docking and moleculardynamics studies
No full textCOVID-19 pandemisinin ardından küresel insan hareketliliği normalleşmiş olsa da, hastalık yeni varyantların ortaya çıkması nedeniyle hâlâ önemli bir tehdit oluşturmaktadır ve bu durum, hastalığı ilaç geliştirme açısından önemli bir hedef haline getirmeye devam etmektedir. Hastalığın anlaşılması, etkili tedavi seçeneklerinin geliştirilmesi ve nihayetinde ortadan kaldırılması amacıyla önemli çabalar sarf edilmiştir. Koronavirüslerin, bilinen tüm RNA virüsleri arasında en büyük genom boyutuna sahip olduğu gösterilmiştir; genomları, protein bir kılıf içerisinde yer alan tek sarmallı bir RNA ipliğinden oluşmaktadır. Bu çalışmada, yeni potansiyel inhibitörlerin belirlenmesi amacıyla dört viral protein hedef olarak seçilmiştir. Ana proteaz (3CLpro), SARS-CoV-2'nin en kritik hedeflerinden biridir çünkü viral poliproteinlerin, viral replikasyon için gerekli olan yapısal olmayan proteinlere (NSP'ler) ayrıştırılması için gereklidir; bu nedenle, virüsün yaşam döngüsü açısından hayati bir öneme sahiptir. PLpro ise SARS-CoV-2'nin replikasyonu için gerekli olan başka bir enzimatik proteindir ve enfeksiyon sırasında virüsün konakçının doğal bağışıklık savunmasından kaçmasına yardımcı olması açısından önemli bir rol oynar. SARS-CoV-2 virüsünün yüzeyinde bulunan Spike (S) proteini, virüsün konak hücrelere bağlanmasını ve sonrasında hücre içerisine girişini sağlayan büyük ve karmaşık bir yapıdır. Bu hayati işlevi nedeniyle, yeni inhibitörlerin tasarlanmasında hedef protein olarak seçilmiştir. RNA'ya bağımlı RNA polimeraz (RdRp) enzimi ise viral replikasyon döngüsünde merkezi bir rol oynamaktadır. RdRp, viral genomun sentezinden sorumlu olduğundan, virüsün hayatta kalması ve çoğalması açısından kritik bir öneme sahiptir. Bu özellikler, RdRp'nin SARS-CoV- 2 tedavisindeki vazgeçilmez rolünü açıkça ortaya koymaktadır. Yukarıda belirtilen viral proteinleri hedef alan yeni inhibitör adaylarının belirlenmesinde sanal tarama, moleküler yerleştirme ve moleküler dinamik (MD) simülasyonları gibi çeşitli hesaplamalı yaklaşımlar bir arada kullanılmıştır. Özellikle 3CLpro (PDB: 6LU7) ve RdRp (PDB: 6NUR) enzimlerine yönelik olarak, ZINC15 veritabanından sırasıyla 756.958 ve 193.314 bileşik yapı-temelli sanal tarama ile taranmış; ardından moleküler yerleştirme, 100 nanosaniyelik MD simülasyonları ve bağlanma serbest enerjisi hesaplamaları gerçekleştirilmiştir. Buna ek olarak, PLpro (PDB: 7LOS) ve Spike proteini (PDB: 6M0J) için de sanal tarama çalışmaları ile yeni potansiyel inhibitör adayları belirlenmiştir. PLpro için 2 milyondan fazla ve Spike proteini için 717.652 bileşik, ZINC15 veri tabanından yapı-temelli sanal tarama ile taranmış ve ardından moleküler yerleştirme analizleri eş-kristalize ligand referans alınarak yapılmıştır.Although global human mobility has normalized after the COVID-19 pandemic, the disease remains a major threat due to the emergence of new variants, keeping it a key target for drug development. Considerable efforts have been made to understand the disease, develop treatment options, and ultimately eradicate it. It has been shown that these viruses possess the largest genome size among all known RNA viruses, with their genome consisting of an RNA strand enclosed in a protein coat. In our study, four protein-based enzymes were targeted for the identification of new potential inhibitors. The main protease (3CLpro) is one of the most pivotal targets of SARS-CoV-2, as it is required for the cleavage of viral polyproteins into nonstructural proteins (NSPs), which are essential for viral replication and thus critical to the virus's life cycle. PLpro is another enzymatic protein necessary for the replication process of SARS-CoV-2, and during viral infection, it plays a key role in helping the virus evade the host's innate immune defense. The Spike (S) protein, located on the surface of the SARS-CoV-2 virus, is a large and complex structure that plays a critical role in the virus's attachment to host cells and its subsequent entry. Due to this function, it has been selected as a target for the investigation of novel inhibitors. The RNA-dependent RNA polymerase (RdRp) enzyme also plays a central role in the viral replication cycle. Since RdRp is responsible for replicating the viral genome, its function is vital for the virus's survival and proliferation. This clearly demonstrates the indispensable role of RdRp in the treatment of SARS-CoV-2. This study utilizes a combination of various computational tools including virtual screening, molecular docking, and molecular dynamics (MD) simulations for the development of novel inhibitor candidates targeting the aforementioned biological macromolecules, namely the 3CLpro (PDB: 6LU7) and RdRp (PDB: 6NUR) enzymes. A total of 756,958 and 193,314 molecules from the ZINC15 database were screened against 3CLpro and RdRp, respectively, through structure-based virtual screening, followed by 100-nanosecond MD simulations, and binding free energy calculations. Additionally, new potential inhibitor candidates for PLpro (PDB: 7LOS) and the Spike protein (PDB: 6M0J) were subjected to virtual screening. Over 2 million molecules for PLpro and 717,652 molecules for the Spike protein from the ZINC15 database were screened using structure-based virtual screening approach, followed by molecular docking analyses based on the scores of the co-crystallized ligand
The relationship between the 21st-century skills and computational thinking skills of prospective mathematics and science teachers
No full textThis study aimed to determine the strength of the relationship between 21st-century skills and the computational thinking skill levels of prospective teachers, as well as the affect of 21st-century skills on computational thinking. This study adopted a correlational design as part of a quantitative methodology. The study sample consists of 300 prospective teachers, selected using purposive sampling. Multidimensional 21st Century Skills and Computational Thinking scales were used as data collection tools. The results revealed that the 21st-century skill components of prospective teachers did not differ by department; however, relationships were found with gender, grade level, and academic achievement. Additionally, a significant correlation was identified between department, gender, grade level, and academic achievement in relation to the components of computational thinking skills. A significant positive correlation was found between 21st-century skill components and computational thinking skill levels, with the 21st-century skill components of prospective teachers significantly influencing their computational thinking levels. As prospective teachers' information and technology literacy, critical thinking and problem solving, entrepreneurship, innovation, social responsibility and leadership skills increase, their computational thinking levels also increase. It was recommended that prospective teachers' awareness of the importance of 21st-century skills be enhanced, and that mathematics and science curricula be designed to incorporate future-oriented skills
Digital literacy of classroom teachers abstract assessment of competencies
No full textBu araştırma, sınıf öğretmenlerinin dijital okuryazarlık yeterliliklerini bazı değişkenler açısından belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın evrenini, 2023-2024 Eğitim ve Öğretim Yılı Güz Yarı Yılı'nda Diyarbakır İli merkeze bağlı ilkokullarda okullarında görev yapan 6220 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırma örneklemini ise basit seçkisiz örnekleme yöntemiyle seçilen 18 resmi ilkokulda görev yapan 306 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak Ocak ve Karakuş (2018) tarafından geliştirilen "Öğretmen Adaylarının Dijital Okuryazarlık Öz Yeterliği Ölçeği" (ÖADOÖÖ) kullanılmıştır. Verilerin analizinde, SPSS 24.0 paket programı kullanılmıştır. Verilerin analizinde aritmetik ortalama, frekans ve yüzde değerleri ile t-testi, tek yönlü varyans analizi ve Scheffe testleri kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda sınıf öğretmenlerinin dijital okuryazarlık yeterliklerinin yüksek çıktığı belirlenmiştir. Araştırmada sınıf öğretmenlerinin dijital okuryazarlık yeterliklerinin cinsiyet değişkeni açısından anlamlı bir farklılık gösterdiği ve erkek öğretmenlerin kadın öğretmenlere göre dijital okuryazarlık seviyelerinin daha yüksek çıktığı belirlenmiştir. Eğitim durumu değişkeninde de anlamlı farklılık çıkmış ve lisansüstü eğitim alan sınıf öğretmenlerin dijital okuryazarlık seviyelerinin daha yüksek çıktığı belirlenmiştir. Ayrıca, sınıf öğretmenlerin dijital okuryazarlık yeterliklerinin kıdem değişkeni açısından anlamlı farklılık görülmüş ve 1-10 yıl arası kıdemi olan öğretmenlerin daha fazla kıdeme sahip olan öğretmelere göre dijital okuryazarlık seviyeleri daha yüksek çıkmıştır.This study was conducted to evaluate the digital literacy competencies of classroom teachers in terms of certain variables and to gather information on the level of significance. The population of the study consists of 6220 classroom teachers working in primary schools in the Diyarbakır city center during the Fall Semester of the 2023-2024 academic year. The sample of the study consists of 306 primary school teachers working in 18 official primary schools selected by the simple random sampling method. The data collection tool used is the "Candidate Teacher Digital Literacy Self-Efficacy Scale (CTDLSES), developed by Ocak and Karakuş (2018). SPSS 24.0 software package was used for data analysis. Arithmetic mean, frequency, t-test, one-way ANOVA, and Scheffe tests were employed in the analysis of the data. When examining the results of this study on the digital literacy competency levels of classroom teachers, it was found that their digital literacy levels were high. Throughout the study, the gender variable showed a significant difference in digital literacy levels, with male teachers having higher digital literacy levels compared to female teachers. A significant difference was also observed in the education level variable, with teachers who have received postgraduate education displaying higher digital literacy levels. Additionally, a significant difference was seen in the seniority variable, with teachers who have been teaching for 1-10 years having higher digital literacy levels compared to those with more years of experience
The availability of groundwater as drinking water in the city center and its examination by adding it to existing information systems; Diyarbakır example
No full textRadyometrik tarihleme ve diğer yöntemlerle dünyamızın yaklaşık yaşının 4.55 milyar yıl yaşında olduğu kanıtlanmıştır. Dünyanın oluşum süresi veya sonrasında yüzeyine çeşitli gök taşları çarparak yapılarında bulunan donmuş buzlar, silikatlar ve metaller yer kabuğuna katılmıştır. Bu durum belirli süreçlerle karaların ve okyanusların oluşmasına sebep olmuştur. Ağır metal ve nikel elementleri merkeze doğru inerek çekirdeği oluşturmuştur. Zamanla soğumaya başlayan yer kabuğu ilkel kabuğu oluşturmuştur. Tektonik levha hareketleri sonucunda günümüz kıtaları meydana gelmiştir. Ardından kayaç türleri olan magmatik (sokulum) kayaçlar, sedimanter (çökel) kayaçlar ve metamorfik (başkalaşım) kayaçlar meydana gelmiştir. Tüm bu jeolojik süreçlerin sonunda yer kabuğu yüzeyi ve içerisinde birtakım yapılar oluşmuştur. İlkçağlardan beri insanoğlunun dikkatini çeken bu yapılar, içerisinde bulunan değerli-yarı değerli taşlar ile metaller günümüze kadar önemini korumuştur. Değerli-yarı değerli taşlar ile metaller endüstri, kuyumculuk ve mücevhercilik sektöründe çeşitli şekillerde kullanılmıştır. TSE 6173-6174 listesinde bulunan 213 adet değerli-yarı değerli taşlar içerisinde tez içeriğinde daha çok kullanılan yaklaşık 80 adet süstaşı hakkında ve kuyumculuk ile mücevher alanında kullanılan 4 adet (altın, gümüş, platin, bakır) değerli metal hakkında bilgilendirme yapılmıştır. Lapidary taş süsleme alanında kullanılan işlem ve yöntemlere, gemolojide yüksek değere sahip mücevher taşı analizlerinin kalite tespitinde kullanılan teknolojik aletlere ve kuyumculuk alanında kullanılan değerli metallerin alaşımında yapılması gereken teknikler detaylıca araştırma yapılarak irdelenmiştir. Bu kullanım alanlarının dışında spesifik olarak arkeo-gemoloji, mimari yapılar, edebiyat, felsefe, tıbbi jeoloji, litoterapi ve radyestezi (ışımduyu) gibi konularda değinilmiştir. Ayrıca değerli-yarı değerli taşların sertifikasyonu ve ekonomik potansiyeli hakkında kısa bilgilendirmeler yapılmıştır. Konumuz gereği değerli-yarı değerli taşlar ile metallerin oluşum süreçleri, özellikleri ve kullanım alanları hakkında literatür çalışmaları yapılarak daha detaylı bilgiler tezimiz içeriğine katılmıştır.Radiometric dating and other methods have proven that the approximate age of our Earth is 4.55 billion years old. During or after the formation of the Earth, various meteorites hit its surface and the frozen ice, silicates and metals in their structures were added to the Earth's crust. This situation caused the formation of lands and oceans through certain processes. Heavy metal and nickel elements descended towards the center and formed the nucleus. The earth's crust began to cool over time and formed the primitive crust. As a result of tectonic plate movements, today's continents were formed. Then, rock types such as igneous (intrusion) rocks, sedimentary rocks and metamorphic rocks were formed. As a result of all these geological processes, some structures were formed on the earth's crust surface and within it. These structures, which have attracted the attention of humankind since ancient times, and the precious and semi-precious stones and metals they contain have maintained their importance until today. Precious and semi-precious stones and metals have been used in various ways in industry and jewellery sectors. Among the 213 precious and semi-precious stones in the TSE 6173-6174 list, information was given about approximately 80 gemstones, which are used more in the thesis content and 4 precious metals (gold, silver, platinum, copper) used in jewellery. The processes and methods used in the field of lapidary stone decoration, the technological tools used in the quality determination of high-value jewellery stone analyzes in gemology, and the techniques required for the alloying of precious metals used in the field of jewelery have been examined in detail. Apart from these usage areas, subjects such as archaeo-gemology, architectural structures, literature, philosophy, medical geology, lithotherapy and dowsing (radiation) are also mentioned. In addition, brief information was given about the certification and economic potential of precious and semi-precious stones. Due to our subject, more detailed information has been included in the content of our thesis by conducting literature studies on the formation processes, properties and usage areas of precious-semi-precious stones and metals
Detection and comparison of single and multiple defects in fabric patterns using machine learning methods
No full textTekstil endüstrisinde kalite kontrol süreçleri, üretim verimliliği ve ürün kalitesi için çok önemlidir. Geleneksel yöntemlerle defo tespiti, özellikle dokusuz kumaşlarda küçük ve düzensiz defolar nedeniyle zordur. Dokusuz kumaşlarda defo tespiti sorununa derin öğrenme tabanlı yenilikçi bir çözüm bu çalışma tarafından sunulmuştur. Yapay Zeka (Artificial Intelligence, AI) tabanlı Nesne Tespiti (Object Detection, OD) ve Transfer Öğrenimi (Transfer Learning, TL) yöntemlerinin kullanılması, bu durumda kumaş defolarının otomatik ve yüksek doğrulukla sınıflandırılmasını sağlamayı amaçlamaktadır. Çalışmada, Roboflow platformunda etiketlenen ve özgün çektiğimiz bir veri seti kullanılmıştır. Toplam 1239 görüntüden oluşan veri setinde dört farklı defo sınıfı (yag_damlasi, LYC, igne_kirigi ve patlak) yer almaktadır. Yapılan 2584 etiketleme ile ortalama 2.1 defo bulunmuştur. OD yaklaşımında YOLOv5, YOLOv8, YOLOv9 ve YOLOv11 modelleri kullanılırken, TL yaklaşımında VGG16, ResNet50, EfficientNet_B0, DenseNet121, MobileNet_V2 ve Inception_V3 modelleri tercih edildi. Modeller, doğruluk, kesinlik, duyarlılık ve F1 skorları dahil olmak üzere çeşitli metriklerle değerlendirilmiştir. YOLOv5m, tüm sınıflarda 0.244 güven seviyesinde ve 0.81 F1 skoru ile bir performans sergilemiştir. YOLOv8m 0.268 güven seviyesi ve 0.75 F1 skoru, YOLOv9-c 0.286 güven seviyesi ve 0.73 F1 skoru, YOLOv11-m ise 0.290 güven seviyesi ve 0.74 F1 skoru elde etmiştir. TL modelleri, her imgede tek defo içeren düzenlenmiş veri setinde %99-100 test doğruluğu ile yüksek performans göstermiş; VGG16, DenseNet121 ve MobileNet_V2 %100 doğrulukla öne çıkarken, ResNet50 %99.04 ile en düşük sonucu vermiştir. Ancak, her imgede birden fazla defo içeren orijinal veri setinde TL modellerinin performansları düşmüş; VGG16 %87.30, EfficientNet_B0 %77.38, Inception_V3 %57.54, ResNet50 %47.22 ve MobileNet_V2 %37.30 doğruluk oranları elde edilmiştir. Deneyler, kumaşların bir inceleme makinesi üzerinden geçtiği ve modellerin gerçek zamanlı analiz yaptığı bir sistem kullanılarak yürütülmüştür. Bu çalışma, dokusuz kumaşlardaki defoları belirlemek için derin öğrenme tekniklerini kullanmanın yararlı olduğunu göstermiştir. Ayrıca, tekstil endüstrisindeki kalite kontrol prosedürlerine yardımcı olmak amacıyla bu teknikleri geliştirmeyi hedeflemiştir. Gelecekte, sistemin çeşitli kumaş türlerinde test edilmesi ve daha fazla defo sınıfının eklenmesi, yöntemin daha genelleştirilebilir hale gelmesine yardımcı olabilir.In the textile industry, quality control processes are very important for production efficiency and product quality. Defect detection with traditional methods is difficult, especially in nonwoven fabrics, due to small and irregular defects. An innovative deep learning-based solution to the problem of defect detection in nonwoven fabrics is presented by this study. The use of Artificial Intelligence-Based Object Detection (OD) and Transfer Learning (TL) methods aims to provide automatic and high-accuracy classification of fabric defects in this case. In the study, an original dataset labeled on the Roboflow platform and captured by us was used. In the dataset consisting of a total of 1239 images, four different defect classes (yag_damlasi, LYC, igne_kirigi and patlak) and 2584 labelings, an average of 2.1 defects were found. In the Object Detection approach, YOLOv5, YOLOv8, YOLOv11 and YOLOv9 models were used, while in the Transfer Learning approach, VGG16, ResNet50, EfficientNet_B0, DenseNet121, MobileNet_V2 and Inception_V3 models were preferred. The models were evaluated with various metrics including accuracy, precision, sensitivity and F1 scores. YOLOv5m demonstrated a notable performance with a confidence level of 0.244 and an F1 score of 0.81 across all classes. YOLOv8m achieved a confidence level of 0.268 and an F1 score of 0.75, YOLOv9-c a confidence level of 0.286 and an F1 score of 0.73, and YOLOv11- m a confidence level of 0.290 and an F1 score of 0.74. Transfer Learning (TL) models exhibited high performance on the curated dataset with a single defect per image, achieving test accuracies between 99% and 100%; VGG16, DenseNet121, and MobileNet_V2 stood out with 100% accuracy, while ResNet50 recorded the lowest result at 99.04%. However, on the original dataset with multiple defects per image, the performance of TL models declined, yielding accuracy rates of 87.30% for VGG16, 77.38% for EfficientNet_B0, 57.54% for Inception_V3, 47.22% for ResNet50, and 37.30% for MobileNet_V2. The experiments were conducted using a system where fabrics were passed through an inspection machine, enabling real-time analysis by the models. This study has shown that using deep learning techniques to identify defects in nonwoven fabrics is useful. It also aims to develop these techniques to assist in quality control procedures in the textile industry. In the future, testing the system on various types of fabrics and adding more defect classes can help make the method more generalizable
Problems experienced by women who experienced the February 6 earthquakes: The example of Bağlar district
No full textAraştırmada 2023 yılında yaşanan 11 ili etkisi altına alan 6 Şubat depreminde kadınların yaşadığı dezavantajlı durumun nedenlerini ve kadına olan etkilerini toplumsal cinsiyet rolleri bağlamında ele alarak görünür kılmak ve bu duruma özel çözüm önerileri sunmak amaçlanmıştır. Bu amaç kapsamında kadın deneyimlerinin derinlemesine incelenebilmesi için nitel araştırma yöntemine uygun olarak fenomenolojik yaklaşımla tasarlanan bu araştırmada bireysel özellikleri ölçmek için 26 kapalı uçlu ve depreme dair görüşleri almak için 12 açık uçlu sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmanın özneleri Diyarbakır Bağlar ilçesinde yaşamakta olan ve depremi Bağlar ilçesinde deneyimlemiş 21 katılımcıdan oluşmuştur. Görüşmelerden elde edilen veriler MAXQDA programıyla analiz edilmiştir. Analiz sonucunda "Kadınların Depreme Dair Deneyimleri" başlığı altında Deprem Anında Yaşananlar, Deprem Sonrasında Yaşanılan Hanenin Durumu, Deprem Sonrasında Yaşanan Sorunlar ve Depreme Dair Çözüm Önerileri olmak üzere 4 temadan oluşmuştur. Tema başlıkları altında ise kategori, kod ve alt kodlara yer verilmiştir. Analiz, sonuç ve önerilerin oluşturulmasında feminist kuram temel teşkil etmekle birlikte baskı karşıtı uygulama, Max Neef'in İhtiyaçlar Hiyerarşisi ve insan hakları perspektifinin yaklaşımlarından yararlanılmıştır. Temellendirilen kuramlar ışığında kadınların toplumsal cinsiyet eşitsizliklerine bağlı olarak depremde birçok sorunla baş etmek zorunda kaldığı görülmektedir. Kadınların bakım sorumluluğu, artan iş yükü, ekonomik zorluklar, temel ihtiyaçlarını karşılayamama, şiddete maruziyet, toplumsal cinsiyet baskıları ve psikolojik etkilenme yaşadıkları bulunmuştur. Kadınların yaşadığı bu sorunların temelini toplumsal cinsiyet eşitsizlikleri oluşturmaktadır. Bu doğrultuda kadınların yaşadığı sorunların en aza indirilebilmesi için toplumsal cinsiyet eşitsizliklerinin iyi analiz edilmesi, afet planlamalarının cinsiyete duyarlı olması, kadın bakış açısıyla hazırlanması ve temelde kadınların yaşadıkları dezavantajlı durumların yaşanmaması için kadın erkek eşitliğinin sağlanması, özellikle kadınların eğitim ve istihdam konusunda erkeklerle eşit imkanlara sahip olması önemli görülmektedir. Bu bağlamda bu araştırmanın kadınların depremde yaşadığı sorunların görünür kılınması ve çözüm önerileri sunulması açısından literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.In the research, it was aimed to make visible the causes of the disadvantaged situation experienced by women in the February 6 earthquake that affected 11 provinces in 2023 and its effects on women by addressing them in the context of gender roles and to offer specific solutions to this situation. Within the scope of this purpose, a semi-structured interview form consisting of 26 closed-ended questions to measure individual characteristics and 12 open-ended questions to obtain opinions on the earthquake was used in this research, which was designed with a phenomenological approach in accordance with the qualitative research method in order to examine women's experiences in depth. The subjects of the research consisted of 21 participants who live in Diyarbakır Bağlar district and experienced the earthquake in Bağlar district. The data obtained from the interviews were analyzed with the MAXQDA program. As a result of the analysis, under the title of "Women's Experiences of the Earthquake", there were 4 themes: What Happened During the Earthquake, The Situation of the Household After the Earthquake, Problems Experienced After the Earthquake and Solution Suggestions for the Earthquake. Categories, codes and sub-codes were included under the theme headings. While feminist theory was the basis for the analysis, conclusions and recommendations, anti-oppression practice, Max Neef's Hierarchy of Needs and the human rights perspective were utilized. In the light of the grounded theories, it is seen that women had to cope with many problems in the earthquake due to gender inequalities. It was found that women experienced care responsibilities, increased workload, economic difficulties, inability to meet their basic needs, exposure to violence, gender oppression and psychological effects. Gender inequalities constitute the basis of these problems experienced by women. Accordingly, in order to minimize the problems experienced by women, it is important that gender inequalities should be analyzed well, disaster planning should be gender-sensitive, prepared from a woman's perspective, and gender equality should be ensured to prevent the disadvantageous situations experienced by women, and especially women should have equal opportunities with men in education and employment. In this context, it is thought that this research will contribute to the literature in terms of making the problems experienced by women in earthquakes visible and offering solutions
Determination of drought stres tolerance of bread wheat hybrids and parents in a rapid breeding system
No full textBitki ıslahçıları, kuraklığa dayanıklı yeni buğday çeşitleri geliştirmek için yoğun çabalar sarf etmektedir. Hızla ilerleyen iklim krizi için bitki ıslah döngülerinin kısaltılması gerekmektedir. Bu çalışma, ekmeklik buğday melez ve ebeveyn hatlarının kuraklık stresine toleransının hızlı bir ıslah sistemi kullanarak değerlendirilmesini amaçlamıştır. Buğday genotipleri hem iyi sulu hem de kuraklık stresi oluşturulan hızlı ıslah sisteminde denenmiştir. Hızlı ıslah sisteminde bitkiler 22 saat aydınlık ve 2 saat karanlık periyoda maruz bırakılmıştır. Saksılarda yetiştirilen bitkiler çıkıştan itibaren 20 gün boyunca optimum makro ve mikro elementleri içeren kompoze gübreyle beslenmiştir. Bitkilerde hasat döneminin sonuna kadar başaklanma süresi, bitki boyu, klorofil içeriği, başak sayısı, başak uzunluğu, başakta tane sayısı, tane ağırlığı, biyolojik verim, tane verimi, hasat indeksi, protein, gluten ve yağ içeriği özellikleri belirlenmiştir. İncelenen tüm özelliklerde iyi sulu ve kuraklık stresi uygulamaları arasında önemli farklılıklar bulunmuştur. Başaklanma süresi ortalama 52,1 gün olarak belirlenirken, tane verimi sulu koşullarda ortalama 10,5 g/saksı, kuraklık koşullarında ise 6,8 g/saksı olarak tespit edilmiştir. Klorofil içeriği, başakta tane sayısı, tane ağırlığı, biyolojik verim ve hasat indeksi özelliklerinde genotip x sulama uygulamaları interaksiyonu önemli çıkmıştır. Ayrıca, başakta tane sayısı (ort. 27,3 adet) ve tane ağırlığı gibi verim bileşenleri kuraklık altında düşüş göstermiştir. Bununla birlikte, bazı melez hatlar (örneğin M6 ve M9) hem kurak hem de sulu koşullarda yüksek klorofil içeriği, erken başaklanma süresi (48-50 gün) ve yüksek tane verimi (8,5–10,0 g/saksı) ile ön plana çıkmıştır. Bu çalışmada, hızlı ıslah sisteminde ekmeklik buğday melez kombinasyonlarının kuraklık stresine toleransının değerlendirilebileceği gösterilmiştir. Yılda 5 kuşak atlatma sayısına erişilmesi, geleneksel yöntemlere göre yeni çeşitlerin geliştirilme süresini önemli ölçüde azaltabilecektir. Ayrıca, bu sistem stres koşullarına toleranslı hatların kısa sürede ayırt edilmesine imkân tanıyarak, modern buğday ıslah programlarına stratejik katkı sağlayabilir.Plant breeders are making intensive efforts to develop new wheat varieties that are tolerant to drought. In the face of the rapidly progressing climate crisis, it is necessary to shorten plant breeding cycles. This study aimed to evaluate the drought stress tolerance of bread wheat hybrids and parent lines using a rapid breeding system. Wheat genotypes were tested under both well-watered and drought stress conditions within the rapid breeding system. In this system, plants were exposed to a photoperiod of 22 hours light and 2 hours darkness. Plants grown in pots were nourished for 20 days after emergence with a compound fertilizer containing optimal macro and micro elements. Until the end of the harvest period, traits such as heading time, plant height, chlorophyll content, number of spikes, spike length, number of grains per spike, grain weight, biological yield, grain yield, harvest index, protein, gluten, and oil content were determined. Significant differences were found between well-watered and drought stress treatments in all investigated traits. Heading time was determined to be 52.1 days on average, while grain yield was found to be 10.5 g/pot under well-watered conditions and 6.8 g/pot under drought conditions. A significant genotype × irrigation interaction was observed for chlorophyll content, number of grains per spike, grain weight, biological yield, and harvest index. Additionally, components of yield such as the number of grains per spike (avg. 27.3) and grain weight showed a decrease under drought stress. However, some hybrid lines (e.g., M6 and M9) stood out under both drought and well-watered conditions with high chlorophyll content, early heading time (48–50 days), and high grain yield (8.5–10.0 g/pot). This study demonstrated that the drought stress tolerance of bread wheat hybrid combinations can be evaluated using a rapid breeding system. Achieving up to 5 generations per year may significantly shorten the development time of new varieties compared to traditional methods. Moreover, this system enables the rapid identification of stress-tolerant lines and can strategically contribute to modern wheat breeding programs
Devlet ve vakıf üniversitelerindeki öğrencilerin lüks değer algısı düzeylerinin incelenmesi üzerine bir araştırma
No full textIn today’s global marketplace, the concept of luxury is evolving from exclusivity and material wealth toward more personalized and value-driven experiences. As luxury becomes increasingly democratized, understanding how different consumer groups perceive luxury value is essential for brands seeking to maintain relevance. This study investigates the differences in luxury value perception between students attending state and foundation (private) universities in Türkiye—a context marked by distinct socioeconomic and cultural dynamics. Drawing on the multidimensional framework of luxury value, the study analyzes data from 522 participants. The findings reveal statistically significant differences between the two groups in the dimensions of materialism and quality, while other dimensions such as self-identity and self-gifting show high mean scores across both groups. These results suggest that individual-oriented motivations play a dominant role in shaping luxury perceptions among university students, with implications for both academic research and luxury brand marketing strategies.Günümüzün küresel pazarında lüks kavramı, ayrıcalık ve maddi zenginlikten daha kişiselleştirilmiş ve değer odaklı
deneyimlere doğru evrilmektedir. Lüks giderek daha demokratikleştikçe, farklı tüketici gruplarının lüks değerini
nasıl algıladığını anlamak, markaların alaka düzeyini korumak için elzem hale gelmektedir. Bu çalışma, farklı
sosyoekonomik ve kültürel dinamiklerin damgasını vurduğu bir bağlamda, Türkiye'de devlet ve vakıf (özel)
üniversitelerine devam eden öğrenciler arasındaki lüks değer algısındaki farklılıkları araştırmaktadır. Lüks değerin
çok boyutlu çerçevesinden yararlanan çalışma, 522 katılımcıdan elde edilen verileri analiz etmektedir. Bulgular,
iki grup arasında materyalizm ve kalite boyutlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar ortaya koyarken, öz
kimlik ve kendini hediye etme gibi diğer boyutlar her iki grupta da yüksek ortalama puanlar göstermektedir. Bu
sonuçlar, bireysel değer odaklı motivasyonların üniversite öğrencileri arasında lüks algılarını şekillendirmede
baskın bir rol oynadığını ve hem akademik araştırmalar hem de lüks marka pazarlama stratejileri için çıkarımlar
içerdiğini göstermektedir
Dicle Nehri ve Yukarı Havzası'nın hidrografik özellikleri ve çevresel dinamikleri: Türkiye ve Irak'ın karşılaştırmalı analizi
No full textDicle Nehri, Güneydoğu Türkiye'nin en önemli akarsularından biri olmasının yanı sıra, Fırat
Nehri ile birlikte Mezopotamya'ya hayat veren büyük nehir sistemlerinden biridir. Nehir,
plüviyo-nival rejimiyle geciken ilkbahar kar erimeleri ve yağışlarla beslenen bir akarsu
olarak, bölgenin tarihsel ve kültürel omurgasını oluşturmuştur.
Türkiye’nin Dicle havzasındaki baraj projeleri (Kralkızı, Dicle, Ilısu, Silvan) akış rejimini
düzenlerken, iklim değişikliği ve insan baskısı ve değişen üretim biçimleri ile birlikte yerel ve
uluslararası ölçekte su kıtlığı yanında ekolojik bozulma riskini de beraberinde getirmektedir.
Bir başka ifade ile Modern su yönetimi, gelişen ve değişen çevre dinamikleri ile birlikte doğal
ve kültürel miras yanında beşeri sistemleri de tehdit etmektedir.
Yukarı havzadaki müdahaleler (barajlar ve kontrolsüz yeraltı su tüketimi) iklim değişikliğinin
ve insan faaliyetlerinin hızlanan etkisiyle tarım-toprak-bitki koşullarında öngörülemeyen
sonuçlar doğurabilir. Bu durum başlangıçta Türkiye’nin güneydoğusunda hissedilmeyebilir ve
kısa vadeli kazançlarla sonuçlanabilir, ancak uzun vadede hem bölgede, hem de su kıtlığının
kritik seviyelere ulaştığı Irak'ta nehir debisindeki ciddi azalmayı, ekolojik bozulmayı ve
sosyoekonomik zorlukları beraberinde getirecektir.
Bu çalışma, Dicle Nehri ve yukarı havzasının hidrografik özelliklerini ve çevresel
dinamiklerini yerel ve bölgesel perspektiflerinden ve nehrin jeomorfolojik, tektonik ve
antropolojik evrimini, hassas doğal çevre koşulları açısından ele alarak, mevcut kullanımın
sınırı aşan sular bağlamında uluslararası önemine ve bekleyen çevresel bölgesel risklere
dikkati çekmektedir