30935 research outputs found
Sort by
Investigation of the usability of the MEP method in flood data modeling
No full textYağış-akış süreci, mühendislik açısından su çevriminin temel bileşenlerinden biridir ve olası yağışlardan oluşabilecek akışın tahmini, su kaynaklarının planlanmasında büyük önem taşır. Bu bağlamda hem fiziksel hem de veri tabanlı birçok model geliştirilmiştir. Akış hidrografı, bir havzanın zamanla değişen akış tepkisini yansıtırken, günümüzde taşkın verilerinin yorumlanması ve modellenmesi hidrolojik çalışmaların önemli bir parçasını oluşturur. Bu çalışmada, gözlemlenmiş taşkın hidrografları ve havza özellikleri kullanılarak Çoklu İfade Programlama (MEP) yöntemiyle taşkınların modellenme potansiyeli araştırılmıştır. Çalışmanın odak noktası, Isparta Sütçüler Havzası'na ait 1995 yılı taşkın verilerinin MEP ile modellenmesidir. Geliştirilen modellerin doğruluk ve uygulanabilirlik düzeylerini değerlendirmek için Determinasyon Katsayısı (R2) ve Ortalama Mutlak Hata (MAE) gibi çeşitli istatistiksel metrikler kullanılmıştır. Söz konusu çalışma neticesinde, taşkın verilerinin MEP ile modellenmesinde tek bir zaman serisi yerine daha küçük periyotlar kullanılması durumunda başarılı ve etkili sonuçlar elde edildiği, MEP yönteminin taşkın modelleme çalışmalarında yüksek doğruluk ve uygulanabilirlik sağladığı sonucuna varılmıştır. Özellikle yağış ve akış gibi elde edilmesi zor verilerin MEP ve benzeri yapay zekâ teknikleriyle işlenmesinin, debi tahminlerinin doğruluğu açısından önem arz ettiği kıymetlendirilmiştir.The rainfall-runoff process is one of the fundamental components of the
hydrological cycle from an engineering perspective, and estimating runoff
resulting from potential precipitation events plays a critical role in water
resources planning. In this context, numerous models, both physically based and data-driven, have been developed. While the flow hydrograph
reflects the time-dependent runoff response of a watershed, the
interpretation and modeling of flood data today constitute a significant
aspect of hydrological studies. In this study, the potential of the Multi
Expression Programming (MEP) method for flood modeling was
investigated using observed flood hydrographs and watershed
characteristics. The main focus of the study is the modeling of the 1995
flood event in the Isparta-Sütçüler Watershed using MEP. Various
statistical metrics, such as the Coefficient of Determination (R²) and Mean
Absolute Error (MAE), were used to evaluate the accuracy and
applicability of the developed models. As a result of the study, it was
concluded that using shorter time intervals instead of a single continuous
time series in MEP-based flood modeling yielded more successful and
effective results. The MEP method was found to provide high accuracy and
practical applicability in flood modeling studies. It was also emphasized
that processing hard-to-obtain data, such as precipitation and runoff, using
MEP and similar artificial intelligence techniques is important for
improving the accuracy of discharge estimations
Radiographic examination of the clinical status and distribution of persistent primary teeth in children aged 9-16 years
No full textAmaç: Bu tez çalışmasının amacı, persiste süt dişlerinin (PSD), diş gruplarına ve cinsiyete göre dağılımlarını ve klinik durumlarını değerlendirerek, tedavi planlamalarına rehberlik yapabilmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda Dicle Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesine tedavi amacıyla başvuran 9-16 yaş grubu arasındaki hastalardan alınan panoramik radyografiler kullanıldı. Çalışmaya dahil edilme kriterlerine uygun olan hastalara ait 9,028 radyograf tarandı. Persiste süt dişi bulunan 379 hastaya ait radyografiler 2. kez incelenerek bulgular not edildi. Hastalar, cinsiyet, PSD sayısı, altında daimi diş mevcudiyeti, çürük, restorasyon, kök kanal tedavisi, apikal lezyon, kök rezorpsiyonu varlığı, infraoklüzyonda olup olmadığı ve komşu dişlerle ilişkisi değerlendirildi. Elde edilen veriler Lisanslı IBM SPSS 21 programı ile analiz edildi. Değişkenlerin grupları arasındaki ilişkiler incelenirken Ki-kare analizi uygulandı. Sonuçlar yorumlanırken, p0,05 olduğunda ise anlamlı bir ilişkinin olmadığı belirtildi. Bulgular: Bu çalışmada, süt dişlerinin persiste kalmasının en yaygın nedeninin altında daimi diş jermi yokluğu olduğu, bunu daimi dişlerin gömülü kalması, anormal konumu ve geç sürmesinin takip ettiği görüldü. En sık görülen persiste süt dişlerinin alt ikinci süt azı dişleri olduğu, bu dişleri maksiller süt kaninlerin izlediği belirlendi. Kadınların erkeklerden, mandibulanın maksilladan ve çenelerde sol tarafın sağ taraftan daha çok etkilendiği tespit edildi. Sonuç: Çalışmamızda elde edilen sonuçlar göz önünde bulundurulduğunda PSD'lerin tedavi seçenekleri açısından, bir çoğunun normal oklüzyonda fonksiyon görmesi, prognozunun ileri yaşlarda da kabul edilebilir olması gibi nedenlerle bu dişlerin tedavi planlamasında dental arkta kontrollü bir şekilde tutulmaları tercih edilmektedir.Aim: The aim of this study is to evaluate the distribution of persistent primary teeth (PSD) according to tooth groups, age, gender and their current status in the dental arch, and to guide treatment planning for these teeth. Material and Method: In our study, panoramic radiographs taken from patients between the ages of 9 and 16 who applied to Dicle University Faculty of Dentistry for treatment were used. 9,028 radiographs of patients who met the inclusion criteria were scanned. Radiographs of 379 patients with persistent primary teeth were examined for a second time and the findings were noted. In the cases, gender, how many PCDs were present, whether there were permanent teeth underneath, caries, restoration, root canal treatment, apical lesion, presence of root resorption, whether it was in infraocclusion, and its relationship with neighboring teeth were evaluated. The data obtained was analyzed with the Licensed IBM SPSS 21 program. Chi-square analysis was applied when examining the relationships between groups of variables. When interpreting the results, it was stated that there was a significant relationship if p0.05. Results: Considering the results obtained in our study, in terms of treatment options for PSDs, it is preferred to keep these teeth in the dental arch in a controlled manner in treatment planning, as most of them function in normal occlusion and their prognosis is acceptable even at older ages. Conclusion: In the light of the findings, it is possible to ensure that PCDs can be kept in the mouth for many years and serve the individual as a result of correct diagnosis and appropriate treatment planning
The problem of the contrary between the special conditions of the insurance policy and the general conditions
No full textSigorta, gelecekte olabilecek risklerin meydana gelmesiyle doğabilecek zararları temin etmek için yürürlüğe konulan bir kurumdur. Sigorta yapılabilmesi için sigorta sözleşmesinin yapılması bir gerekliliktir. Sigorta sözleşmesi, muayyen bir prim mukabilinde sigortacının, diğer bir kimsenin para ile değerlendirebilir bir menfaatini zarara uğratabilecek rizikonun gerçekleşmesi durumunda zararı tazmin etmeyi veya hayat süreleri nedeniyle veyahut hayatlarında gerçekleşen bazı olaylar nedeniyle bir veya birkaç kişinin belli bir para ödemeyi veya diğer edimlerde bulunmayı üstlendiği bir sözleşmedir (6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 1401/1) . Sigorta sözleşmesi kapsamında kesilen sigorta poliçesi ise, sigortacılık işkolunda faaliyet gösteren kurum, kuruluş ya da sigorta şirketleri ile sigorta teminatından yararlanmak isteyen taraf/taraflar arasında hak ve sorumlulukların karşılıklı olarak yazıldığı anlaşmayı ifade etmektedir.
Sigorta sözleşmelerinin kurulmasında mevcut olması gereken genel şartlarla beraber, sigorta sözleşmesinin genel şartları dikkate alınarak, emredici hukuk kurallarına, ahlaka, adaba, kamu düzenine ve sigorta ettirenin menfaatine aykırı olmamak koşuluyla, sigorta sözleşmesi taraflarının beraber kararlaştırmış oldukları sigorta özel şartlarının konulması da mümkündür. Sigorta ettirenin menfaatleri devlet tarafından korunmakta olup bu kapsamda sigorta genel şartları, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından sigorta işkolu temsilcilerinin görüşü de alınmak suretiyle hazırlanmakta ve kural olarak Resmi Gazete ‘de yayımlanarak yürürlüğe girmektedir.Insurance is an institution put into effect to cover the damages that may
arise from the occurrence of possible future risks. In order to be able to make
insurance, it is a requirement to make an insurance contract. An insurance
contract is a contract in which the insurer undertakes to compensate for the
damage in case of a risk that may harm another person’s interest that can be
evaluated with money, in return for a certain premium, or to pay a certain
amount of money or to perform other actions for one or more persons due to
their life span or due to some events that occur in their lives. The insurance
policy issued within the scope of the insurance contract refers to the agreement
in which the rights and responsibilities are mutually written between the
institutions, organizations or insurance companies operating in the insurance
sector and the party/parties who want to benefit from the insurance coverage.
In addition to the general conditions that must be present in the
establishment of insurance contracts, it is also possible to set special insurance
conditions that the parties to the insurance contract have agreed upon together,
provided that they do not violate the mandatory rules of law, morality, customs,
public order and the interests of the policyholder, taking into account the general
conditions of the insurance contract. The interests of the policyholder are protected by the state and in this context, the general insurance conditions are
prepared by the Ministry of Treasury and Finance by also taking the opinions of
the representatives of the insurance sector and, as a rule, they enter into force by
being published in the official newspaper
Investigation of the therapeutic potential of boric acid in enteritis-induced quails
No full textThis study investigated the effects of boric acid added to feed and water on intestinal histopathology, immune parameters, and intestinal bacterial flora in experimentally enteritis-induced Japanese quails. Eighty-four quails were used in the study, which were divided into seven groups. The following groups were used in the study: control (G1), infected (G2), infected + antibiotic (G3), infected + boric acid added to feed (100 mg/kg) (G4), infected + boric acid added to feed (300 mg/kg) (G5), infected + boric acid added into water (100 mg/L) (G6) and infected + boric acid added into water (300 mg/L) (G7). Data were analysed using one-way ANOVA, and differences between groups were determined by Tukey's honestly significant difference test. The highest levels of white blood cells were found in the infection group, whereas the lowest levels were found in the control group (p 0.05). Compared to the Infected group (G2), the most notable reductions in coliform counts were observed in the boric acid water 300 mg/L group (G7), which decreased from 3.29 to 2.90 log CFU/g (p 0.05). Consequently, Effective results were observed when boric acid was added to drinking water, even with short-term (7 days) use. Boron derivatives could provide an effective alternative treatment option, especially in combating the growing antibiotic resistance
Applying deep learning techniques to identify tonsilloliths in panoramic radiography
No full textTonsilloliths can be seen on panoramic radiographs (PRs) as deposits located on the middle portion of the ramus of the mandible. Although tonsilloliths are clinically harmless, the high risk of misdiagnosis leads to unnecessary advanced examinations and interventions, thus jeopardizing patient safety and increasing unnecessary resource use in the healthcare system. Therefore, this study aims to meet an important clinical need by providing accurate and rapid diagnostic support. The dataset consisted of a total of 275 PRs, with 125 PRs lacking tonsillolith and 150 PRs having tonsillolith. ResNet and EfficientNet CNN models were assessed during the model selection process. An evaluation was conducted to analyze the learning capacity, intricacy, and compatibility of each model with the problem at hand. The effectiveness of the models was evaluated using accuracy, recall, precision, and F1 score measures following the training phase. Both the ResNet18 and EfficientNetB0 models were able to differentiate between tonsillolith-present and tonsillolith-absent conditions with an average accuracy of 89%. ResNet101 demonstrated underperformance when contrasted with other models. EfficientNetB1 exhibits satisfactory accuracy in both categories. The EfficientNetB0 model exhibits a 93% precision, 87% recall, 90% F1 score, and 89% accuracy. This study indicates that implementing AI-powered deep learning techniques would significantly improve the clinical diagnosis of tonsilloliths
Evaluation of flax (linum usitatissimum L.) varieties growed with traditional and different organic fertilizers in terms of agricultural and technological properties
No full textDünya genelinde yağ ve lif üretimi için yetiştirilen keten (Linum usitatissimum L.) bitkisi, yağ ve lif üretiminin yanı sıra sağlık açısından çok sayıda fayda sağlaması nedeniyle potansiyel bir fonksiyonel gıda maddesi olarak kabul gören önemli bir endüstriyel üründür. Bu çalışma, kimyasal ve organik gübrelemenin keten bitkisinin (Linum usitatissimum L.) büyümesi, verimi ve yağ içeriği üzerindeki etkilerini belirlemek amacıyla yürütülmüştür. 2022 ve 2023 yıllarında yaz sezonunda yürütülen çalışma, Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesi Tarla Bitkileri deneme alanı ile bölüme ait organik tarım sahasında, tesadüf bloklarında bölünmüş parseller deneme deseni uyarınca dört tekerrürlü olarak kurulmuştur. Ana parseller keten çeşitlerinden (Kara Kız, Sarı Dane, Beyaz Gelin), alt parseller ise gübreleme yöntemlerinden (solucan gübresi, hayvan gübresi, deniz yosunu, hümik asit, geleneksel yöntem ve kontrol) oluşmuştur. Çalışmada, ketenin tarımsal özellikleri arasında yer alan bitki boyu, bitkide dal sayısı, yan dal sayısı, bitkide kapsüllü dal sayısı, bitki başına kapsül ağırlığı, bitki başına tohum sayısı, biyolojik ağırlık, kapsül eni, kapsül boyu ile ketenin teknolojik özelllikleri arasında yer alan yağ oranı, palmitik asit oranı, steraik asit oranı, oleik asit oranı, linoleik asit oranı, α-linoleik asit oranı, heneikosanik asit oranı, araşidik asit oranı ve behenik aist oranı parametreleri değerlendirilmiştir. Yapılan çalışma neticesinde, yağ oranının çeşitler arasında %31,54-35,42, gübre uygulamaları arasında %32,25-34-74, bitki boyunun çeşitler arasında 39,52-46,7 cm, gübre uygulamaları arasında 40,37-46,01 cm, teknik sap uzunluğunun çeşitler arasında 15,80-18,28 cm, gübre uygulamaları arasında 14,25-19,68 cm, palmitik asit oranının çeşitler arasında %6,65-7,60, gübre uygulamaları arasında %7,09-7,34, oleik asit oranının çeşitler arasında %28,69-31,92, gübre uygulamaları arasında %28,75-32,20, linoleik asit oranının çeşitler arasında %18,83-20,14, gübre uygulamaları arasında %18,13-20,44 olduğu ortaya konulmuştur. Kara Kız keten çeşidinin, çalışmanın yürütüldüğü bölgede yağ asidi profili ve tarımsal verimlilik açısından en iyi sonuçları sunduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, Geleneksel gübreleme yöntemi, birçok tarımsal özellik açısından üstün sonuçlar sağlarken, çalışmada kullanılan farklı organik gübreleme yöntemleri de özellikle sürdürülebilir tarım açısından dikkat çekmiştir.Flax (Linum usitatissimum L.), which is grown worldwide for oil and fiber production, is an important industrial product that is considered a potential functional foodstuff due to its numerous health benefits as well as oil and fiber production. This study was conducted to determine the effects of chemical and organic fertilization on the growth, yield and oil content of the flax plant (Linum usitatissimum L.). The study, which was conducted in the summer season of 2022 and 2023, was established in the Dicle University Faculty of Agriculture Field Crops experimental area and the organic farming field of the department, according to the split-plot trial design in randomized blocks with four replications. The main plots consisted of flax varieties (Kara Kız, Sarı Dane, Beyaz Gelin), and the sub-plots consisted of fertilization methods (vermicompost, animal manure, seaweed, humic acid, traditional method and control). In the study, the agricultural properties of flax such as plant height, number of branches per plant, number of side branches, number of capsule branches per plant, capsule weight per plant, number of seeds per plant, biological weight, capsule width, capsule length and technological properties of flax such as oil ratio, palmitic acid ratio, stearic acid ratio, oleic acid ratio, linoleic acid ratio, alphalinoleic acid ratio, heneicosanic acid ratio, arachidic acid ratio and behenic acid ratio were evaluated. As a result of the study, it was revealed that the oil rate was 31.54-35.42% among varieties, 32.25-34-74% among fertilizer treatments, plant height was 39.52-46.7 cm among varieties, 40.37-46.01 cm among fertilizer treatments, technical stem length was 15.80-18.28 cm among varieties, 14.25-19.68 cm among fertilizer treatments, palmitic acid rate was 6.65-7.60% among varieties, 7.09-7.34% among fertilizer treatments, oleic acid rate was 28.69-31.92% among varieties, 28.75-32.20% among fertilizer treatments, linoleic acid rate was 18.83-20.14% among varieties, 18.13-20.44% among fertilizer treatments. It was determined that the Kara Kız flax variety provided the best results in terms of fatty acid profile and agricultural productivity in the region where the study was conducted. In addition, while the traditional fertilization method provided superior results in terms of many agricultural characteristics, the different organic fertilization methods used in the study also attracted attention, especially in terms of sustainable agriculture
Bibliometric analysis of studies conducted in the field of accounting and auditing
No full textSon yıllarda muhasebe ve denetim alanında bilimsel araştırmaların sayısında önemli bir artış gözlemlenmektedir. Bu durum, disiplinin teorik ve uygulamalı yönlerinin gelişmesiyle birlikte, akademik ilginin de artığını göstermektedir. Söz konusu literatürün sistematik bir şekilde incelenmesi, bu alandaki araştırma eğilimlerinin, temel konu başlıklarının ve akademik üretkenliğin belirlenmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Çalışmada belirlenen veri tabanında (Web of Science) yer alan 2010–2025 yılları arasındaki muhasebe ve denetim konulu yayınlar analiz edilmiştir. Bibliyometrik analiz kapsamında yayın sayıları, en çok atıf alan yazarlar, anahtar kelime ağları, işbirliği haritaları ve ülke bazlı yayın dağılımları gibi pek çok değişken incelenmiştir. En çok atıf alan çalışmaların büyük çoğunluğu, denetim kalitesi, finansal raporlama şeffaflığı, etik muhasebe uygulamaları ve iç denetim mekanizmaları gibi temalara odaklanmıştır. Bu durum, alanda belirli başlıkların literatürün merkezi tartışma konuları olduğunu göstermektedir. Anahtar kelime eşleşmeleri (co-occurrence) analizinde ise "audit quality", "corporate governance", "financial disclosure" ve "earnings management" gibi kavramların literatürde sıkça yer bulduğu belirlenmiştir. Yazar iş birliği ağlarına bakıldığında, disiplinler arası çalışma eğilimlerinin sınırlı olduğu, genellikle muhasebe ve denetim disiplini içinde kümelenen iş birliklerinin yaygın olduğu gözlemlenmiştir. Bu durum, gelecekte disiplinler arası yaklaşımın güçlendirilmesi gerektiğini göstermektedir. En çok katkı sağlayan yazarlar, kurumlar ve dergiler bibliyometrik analizlerle tespit edilmiştir. The Accounting Review, Auditing: A Journal of Practice & Theory, Journal of Accounting and Economics, Accounting, Organizations and Society gibi dergiler, yüksek etki faktörleri ve atıf oranları ile öne çıkmaktadır. En çok katkı sağlayan yazarların çoğunlukla Anglo-Sakson kökenli olduğu ve bu durumun literatür yönelimi üzerinde etkili olduğu dikkat çekmektedir. Salehi M, Hussainey K ve Vasarhelyi MA en yüksek yayın sayısına sahip yazarlar olarak tespit edilmiştir. Araştırmanın sonucunda, muhasebe ve denetim alanında yapılan çalışmaların giderek disiplinlerarası bir yapıya evrildiği, teknolojik gelişmelerin yayın konularını doğrudan etkilediği ve işbirliğine dayalı araştırmaların önem kazandığı tespit edilmiştir. Bu bağlamda, çalışma hem akademisyenlere hem de uygulayıcılara, araştırma eğilimlerini daha iyi anlama ve gelecek çalışmalar için stratejik planlama yapma konusunda yol gösterici niteliktedir.In recent years, there has been a substantial increase in the number of scientific researches in the field of accounting and auditing. This indicates a concomitant rise in academic interest, paralleling the evolution of the theoretical and applied dimensions of the discipline. Conducting a systematic review of the extant literature is of paramount importance in order to identify research trends, primary topics, and academic productivity in this field. A comprehensive analysis was conducted on publications pertaining to accounting and auditing from 2010 to 2025, as indexed in the Web of Science database. In the context of bibliometric analysis, a multitude of variables were examined, including the number of publications, the most cited authors, keyword networks, collaboration maps, and country-based publication distribution. The majority of the most frequently cited studies focused on themes such as audit quality, financial reporting transparency, ethical accounting practices, and internal audit mechanisms. This finding indicates that specific topics are of particular importance in the existing literature. The keyword co-occurrence analysis reveals that concepts such as "audit quality," "corporate governance," "financial disclosure," and "earnings management" are frequently found in the literature. A subsequent analysis of author collaboration networks reveals that interdisciplinary collaboration tendencies are restricted, with a predominance of collaborations within the domains of accounting and auditing. This finding suggests the need for a more robust interdisciplinary approach in future research. The most prolific authors, institutions, and journals were identified through bibliometric analysis. Journals such as The Accounting Review and Auditing: Notably, prominent journals such as the Journal of Practice & Theory, the Journal of Accounting and Economics, and Accounting, Organizations and Society have been identified as leaders in their respective fields, as evidenced by their high impact factors and citation rates. A salient feature of the present corpus is the preponderance of authors hailing from Anglo-Saxon backgrounds, a factor that exerts a discernible influence on the literature's orientation. Salehi M, Hussainey K, and Vasarhelyi MA were identified as the authors with the highest number of publications. The findings of the study indicate an evolution in the field of accounting and auditing, manifesting as an interdisciplinary structure. Technological advancements have emerged as a direct influence on the thematic focus of publications, while collaborative research has garnered increased significance.In this context, the study offers a framework to guide academics and practitioners in comprehending research trends and facilitating strategic planning for future studies
The interaction between periodontal status and oral health awareness: Analysis of clinical and sociodemographic factors
No full textAmaç: Bu çalışmanın amacı, periodontal sağlık durumu ile ağız sağlığı bilinç düzeyi arasındaki ilişkiyi değerlendirmek ve bu ilişkide klinik ve sosyodemografik faktörlerin rolünü analiz etmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya, Dicle Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Periodontoloji Anabilim Dalı'na başvuran 315 katılımcı dahil edildi. Katılımcılar klinik periodontal muayene bulgularına göre 2017 AAP/EFP periodontal hastalık sınıflamasına uygun olarak Sağlıklı (S), Gingivitis (G) ve Periodontitis (P) gruplarına ayrıldı. Her periodontal sağlık grubuna, klinik muayene ile uygunluk kriterlerini gösteren bireyler arasından eşit sayıda katılımcı dahil edilmiştir (n=105). Periodontitis grubu ayrıca evre ve derece alt sınıflandırmalarıyla değerlendirildi. Katılımcıların, sosyodemografik verileri ve ağız hijyeni alışkanlıkları ile ağız sağlığı bilinç düzeyini kapsayan anket uygulandı. Klinik muayenede; plak indeksi, gingival indeks, sondalamada cep derinliği, klinik ataşman kaybı değerlendirildi. Veriler istatistiksel analiz yöntemleri kullanılarak değerlendirildi. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 41 yıl olup %48,6'sı kadındı. Periodontal sağlık grupları arasında; yaş, eğitim düzeyi, gelir durumu, sigara kullanımı, diş fırçası kullanım sıklığı, arayüz temizliği kullanım sıklığı ve diş hekimi ziyaret sıklığı açısından anlamlı farklılık saptandı (p<0,001). Periodontitis grubunda ileri yaş, düşük gelir, düşük eğitim düzeyi, yetersiz ağız hijyeni alışkanlıkları, azalmış diş hekimi ziyaret sıklığı ve daha yüksek sigara kullanımı görüldü (p<0,001). Klinik parametrelerin (PI, GI, PPD, CAL) medyan değerleri incelendiğinde, gruplar arasında anlamlı farklılık göstermiş olup en yüksek değerler periodontitis grubunda tespit edildi (p<0,001). Ağız sağlığı bilinç düzeyine göre periodontal parametreler incelendiğinde, plak indeksi ortalama değeri, düşük bilinç düzeyinde 1,91±0,61 iken yüksek bilinç düzeyinde 0,99±0,63 olarak saptandı. Gingival indeks ortalama değerleri sırasıyla 1,89±0,63 ve 1,02±0,70 olarak görüldü. Sondalamada cep derinliği ortalama değeri, düşük bilinç düzeyinde 3,14±1,32, yüksek bilinç düzeyinde ise 1,87±0,95 olarak ölçüldü. Klinik ataşman kaybı ortalama değeri, düşük bilinç düzeyinde 2,67±2,33, yüksek bilinç düzeyinde ise 1,16±1,93 olarak saptandı. Sonuç: Bu çalışma, periodontal sağlık durumu ile ağız sağlığı bilinç düzeyi, sosyodemografik faktörler ve ağız hijyeni alışkanlıkları arasında çok yönlü bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Yüksek farkındalık düzeyinin daha iyi periodontal sağlık sonuçları ile ilişkili olduğu, buna karşılık düşük bilinç düzeyinin periodontal hastalıkların özellikle ileri formlarının daha yüksek prevalansı ile örtüştüğü ortaya konmuştur.Aim: The aim of this study was to evaluate the relationship between periodontal health status and oral health awareness and to analyze the role of clinical and sociodemographic factors in this relationship. Materials and Methods: The study included 315 participants who applied to Dicle University Faculty of Dentistry, Department of Periodontology. Participants were divided into Healthy (H), Gingivitis (G) and Periodontitis (P) groups according to the 2017 AAP/EFP periodontal disease classification based on clinical periodontal examination findings. In order to eliminate imbalances in the distribution of natural presentation, the sample was balanced to include 105 patients from each group. The periodontitis group was further subcategorized by stage and grade. A questionnaire covering sociodemographic data, oral hygiene habits and oral health awareness level was applied. Plaque index, gingival index, probing depth, and clinical attachment loss were evaluated during clinical examination. Data were evaluated using statistical analysis methods. Results: The mean age of the participants was 41 years and 48.6% were female. Significant differences were found between the periodontal health groups in terms of age, education level, income, smoking, frequency of toothbrush and interface cleaning use, and frequency of dental visits (p<0.001). In the periodontitis group, older age, lower income and education level, inadequate oral hygiene habits, decreased frequency of dental visits and higher smoking rates were observed (p<0.001). When the median values of clinical parameters (PI, GI, PPD, CAL) were analyzed, there was a significant difference between the groups and the highest values were found in the periodontitis group (p<0.001). When periodontal parameters were analyzed according to oral health awareness level, the mean value of plaque index was 1.91±0.61 at low awareness level and 0.99±0.63 at high awareness level. The mean values of gingival index were 1.89±0.63 and 1.02±0.70, respectively. The mean value of probing depth was 3.14±1.32 at low consciousness level and 1.87±0.95 at high consciousness level. The mean value of clinical loss of attachment was 2.67±2.33 at low consciousness level and 1.16±1.93 at high consciousness level. Conclusion: A strong and significant relationship was found between periodontal health status and oral health awareness level of the participants. Higher levels of awareness were associated with better periodontal health outcomes, whereas lower levels of awareness were associated with higher prevalence of periodontal diseases, especially advanced forms
Relati̇onshi̇p between spi̇ri̇tual well-bei̇ng, death anxi̇ety and li̇fe sati̇sfacti̇on i̇n coronary artery pati̇ents and thei̇r relati̇ves
No full textAmaç: Bu çalışmanın amacı koroner arter hastalığı tanılı hasta ve hasta yakınlarında spiritüel iyilik hali, ölüm kaygısı ve yaşam doyumu ilişkisini belirlemektir. Yöntem: Çalışma kesitsel, ilişki arayıcı desende 233 Koroner Arter Hastalığı (KAH) olan hasta ve 233 yakını ile Mardin Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kardiyoloji kliniğinde 09.11.2024-15.01.2025 tarihleri arasında yapıldı. Veri toplamada Spiritüel İyi Oluş Ölçeği (SİOÖ), Ölüm Kaygısı Ölçeği (ÖKÖ) ve Yetişkin Yaşam Doyumu ölçeği (YYDÖ) kullanıldı. Tanımlayıcı verilerin analizinde sayı, yüzde, ortalama, standart sapma kullanıldı. Ölçek puanlarının ve sayısal değişkenlerin normal dağılımı Kurtosis ve Skewness ile incelendi. Ölçek puan ortalamaları arasındaki ilişkiler, Pearson veya Spearman korelasyon testleriyle değerlendirildi. Sosyodemografik değişkenlere göre ölçek puanları Student-t testi, ANOVA ve Tukey testi ile incelendi. Normal dağılımın sağlanmadığı durumlarda ise Kruskal-Wallis testi kullanıldı. ÖKÖ, SİOÖ toplam puanları ve hasta ya da yakını olmanın YYDÖ üzerine etkisini belirlemek amacıyla çoklu doğrusal regresyon yapıldı ve Enter analizi kullanıldı. Bulgular: Hastaların yaş ortalamaları 56,77 (11,47) ve yakınlarının 39,31 (13,68)'dir. Hastaların ve yakınlarının ÖKÖ ve YYDÖ toplam puan ortalamaları arasında negatif ve zayıf istatistiksel anlamlı ilişki belirlendi (Hasta: r: -0,25, p: <0,001, Hasta yakını: r: -0,23, p: <0,001). Yakınlarının ÖKÖ puanları hastalardan anlamlı şekilde daha yüksekti. YYDÖ'nün belirleyicisi olarak hasta veya yakını olmaktan ziyade, SİOÖ ve ÖKÖ toplam puanlarının istatistiksel anlamlı olduğu bulundu (R2=0.31). Sonuç: Bu çalışmada KAH tanılı hasta ve yakınlarının spiritüel iyi oluşlarının yüksek olduğu, ölüm kaygısı yaşadıkları, hasta yakınlarının hastalara göre daha yüksek düzeyde ölüm kaygısı yaşadıkları ortaya çıkmıştır. YYDÖ'nün belirleyicisi olarak hasta veya yakınlarında SİOÖ ve ÖKÖ toplam puanlarının anlamlılığı göz önünde bulundurularak, hasta ve yakınlarının ölüm kaygısı ve spiritüel iyi oluşlarının değerlendirilmesi, müdahalelerin planlanması ve uygulanması önerilmektedir.Aim: The aim of this study was to determine the relationship between spiritual well-being, death anxiety and life satisfaction in patients with coronary artery disease and their relatives. Material and Method: The study was conducted in a cross-sectional, relational design with 233 patients with coronary artery disease (CAD) and 233 relatives in the Cardiology Clinic of Mardin Training and Research Hospital between 09.11.2024-15.01.2025. Data were collected using the Spiritual Well-Being Scale (SWBS), Death Anxiety Scale (DAS), and Adult Life Satisfaction Scale (ALSS). Descriptive data were analyzed using frequency, percentage, mean, and standard deviation. Normal distribution of scale scores and numerical variables was examined through skewness and kurtosis. Relationships between scale mean scores were evaluated using Pearson or Spearman correlation tests. Scale scores were compared according to sociodemographic variables using Student's t-test, ANOVA, and Tukey test. For groups with small sample sizes, the Kruskal-Wallis test was used. Multiple linear regression with Enter method was conducted to determine the effect of DAS, SWBS scores, and being a patient or a relative on ALSS. Results: The mean age of the patients was 56.77 (SD = 11.47), and the mean age of their relatives was 39.31 (SD = 13.68). A weak but statistically significant negative correlation was found between DAS and ALSS total scores in both patients (r =-0.25, p <0.001) and their relatives (r <0.0010.23, p <0.001). Death anxiety scores of the relatives were significantly higher than those of the patients. It was found that SWBS and DAS total scores, rather than the patient/relative status, were statistically significant predictors of ALSS scores (R² = 0.31). Conclusion: In this study, it was found that patients diagnosed with CAD and their relatives had high spiritual well-being, experienced death anxiety, and their relatives experienced higher levels of death anxiety than patients. Taking into account the significance of the total scores of the SIOQ and SCQ in patients and their relatives as a determinant of the NCCS, it is recommended that death anxiety and spiritual well-being of patients and their relatives be evaluated, and interventions be planned and implemented
Investigation of the phytochemical composition, antioxidant, antiproliferative and antimicrobial activities of the petals of rosa hemisphaerica, rosa villosa subsp. mollis and their natural hybrid rosa ozcelikii
No full textRO türü yüksek fenolik içeriği, güçlü antioksidan kapasitesi, antimikrobiyal etkisi ve tümör seçici antiproliferatif aktivitesi ile farmakolojik açıdan dikkat çekici bir tür olarak öne çıkmıştır. RH türünün yüksek flavonoid içeriği ve belirgin antifungal aktivitesiyle terapötik potansiyele sahip bir bitkisel kaynak olarak değerlendirilebileceği sonucuna varılmıştır. RV türü ise daha sınırlı etki profiline sahip olsa da içerdiği fenolik bileşiklerle bilimsel olarak önem arz etmektedir. Bu veriler, Rosa türlerinin farmasötik uygulamalara yönelik potansiyelini göstermekte ve ileri araştırmalar için temel oluşturmaktadır.RO stands out as the most promising species pharmacologically, with high phenolic content, strong antioxidant capacity, broad-spectrum antimicrobial activity and tumor-selective antiproliferative effects. It was concluded that RH species can be considered as a herbal source with therapeutic potential with its high flavonoid content and significant antifungal activity. Although the RV species has a more limited activity profile, its phenolic compounds are of scientific interest. These findings suggest that these Rosa species may serve as valuable resources for future pharmaceutical applications