30935 research outputs found
Sort by
Determination of population fluctuation of tetranychus urticae koch (acarina: tetranychidae) in the cotton fields Diyarbakir province, Turkiye
No full textPamuk alanlarının önemli zararlılarından biri olan Kırmızıörümcek, Tetranychus urticae Koch (Acarina: Tetranychidae) özellikle yaprağın sararıp sonra kızarmasıyla zararını gösterir. Bu çalışma T. urticae'nın popülasyon değişimini saptamak amacıyla 2023 ve 2024 yıllarında Bismil, Çınar ve Sur ilçelerinde yürütülmüştür. Bismil (Ağıllı), Çınar (Yuvacık) ve Sur (Sati) ilçelerinde üç farklı pamuk tarlası belirlenmiş olup, her hafta belirlenen tarlalarda pamuğun 2-4 yapraklı döneminden hasat dönemine kadar T. urticae nimf ve ergin sayımları yapılmıştır. Çalışmalardan elde edilen verilere göre T. urticae'nın popülasyon yoğunluğu 2023 ve 2024 üretim yıllarında farklılık göstermiştir. T. urticae'nın popülasyon dalgalanmasının takip edildiği 2023 üretim yılında popülasyon yoğunluğunun 2024 üretim yılına göre daha fazla olduğu belirlenmiştir. T. urticae'nın popülasyon yoğunluğu 2023 yılında Bismil – Ağıllı'da 48,0 adet birey/yaprak, Çınar-Yuvacıkta 52,0 adet birey/yaprak ile temmuz ayı sonunda en yüksek popülasyon yoğunluğuna ulaştığı görülürken aynı yıl Sur-Sati de ise 48,0 adet birey/yaprak ile haziran ayının ilk haftasında tepe noktasına ulaştığı görülmüştür. Yapılan gözlemlerde 2024 yılında Bismil – Ağıllı'da 36,0 adet birey/yaprak, Çınar-Yuvacıkta 36,0 adet birey/yaprak, temmuz ayı ortalarında en yüksek popülasyon yoğunluğuna ulaştığı görülürken, Sur-Sati'de ise 34,3 adet birey/yaprak ile temmuz ayı başında tepe noktasına ulaştığı saptanmıştır.Two-spotted spider mite, Tetranychus urticae Koch (Acarina: Tetranychidae), is one of the most important pests of cotton fields. This study was conducted in Diyarbakır province (Bismil, Çınar and Sur) in 2023 and 2024 to determine the population change of T. urticae. This study were carried out in three different cotton fields in Bismil (Ağıllı), Çınar (Yuvacık) and Sur (Sati) districts, and nymphs and adults of T. urticae were counted every week from the 2-4 leaf stage of cotton until the harvest period. According to the data obtained from the studies, the population density of T. urticae differed in 2023 and 2024 production years. It was determined that the population density of T. urticae was higher in the 2023 production year, in which the population fluctuation of T. urticae was followed, than in the 2024 production year. When the population density of T. urticae was analyzed, it was observed that the highest population density was reached at the end of July with 48,0 numbers of individual/leaf in Bismil - Ağıllı and 52,0 numbers of individual/leaf in Çınar-Yuvacık in 2023, while the highest population density was reached at the beginning of June with 48,0 numbers of individual/leaf in Sur-Sati in the same year. In the observations made in 2024; 36,0 numbers of individual/leaf in Bismil - Ağıllı, 36,0 numbers of individual/leaf in Çınar-Yuvacık reached the highest population density in mid-July, while 34,3 numbers of individual/leaf in Sur-Sati reached the highest population density in early July
Evaluation of 2007 DBYBHY and 2018 TBDY reinforced concrete and moment transmitting steel frame structures
No full textAsrın felaketi olarak tarihe geçen 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkez üslü deprem, ardından birçok hasarlı yapı bırakmıştır. Bu felaket, ülkemizdeki yapıların deprem güvenliği ve dayanıklılığı üzerine önemli bir sorgulama başlatmıştır. Özellikle, depreme karşı malzeme seçimi ve bina deprem yönetmeliklerinin yeterlilikleri ciddi şekilde tartışmaya açılmıştır. Bu noktada, yapıların performansını artırmak amacıyla güncellenmiş yönetmeliklerin ve malzeme seçimlerinin önemi daha da artmıştır. Yapı hasarlarının minimuma indirgenmesi için deprem yönetmelikleri değiştirilip eklentiler yapılarak güncellenmiştir. Deprem yönetmeliklerinin yenilenmesi ve malzeme seçiminin optimize edilmesi, yapıların deprem sırasında daha az hasar almasını sağlayarak can ve mal kayıplarını azaltmayı hedeflemektedir. Bu çalışmada, önceki araştırmalara kıyasla her iki deprem yönetmeliği doğrultusunda iki ayrı malzeme seçimi yapılarak karşılaştırılmıştır. Çalışmanın temel amacı, güncellenmiş yönetmeliklerin ve malzeme tercihlerinin yapının deprem güvenliği üzerindeki etkilerini ortaya koymaktır. Çalışma kapsamında tasarlanan yapılar, bir tarafı 6 katlı süneklik düzeyi yüksek moment aktaran çelik çerçeve sistem, diğer tarafı ise 6 katlı betonarme yapıları temsil etmektedir. Her iki yapı tipi için de SAP2000 analiz programı kullanılarak detaylı analizler yapılmıştır. Bu analizlerde, deprem yer hareketi, hareketli yükler, ölü yükler gibi çeşitli faktörler göz önünde bulundurulmuş ve buna bağlı olarak ivme spektrumu belirlenerek analizler yapılmıştır. Analiz sonuçlarının değerlendirilmesinde, göreli kat ötelemesi, kat rijitlikleri, kesme kuvvetleri (temel, kat), titreşim periyodu gibi parametreler incelenmiştir. Ayrıca, her iki yapının tasarımı sırasında elde edilen statik hesap sonuçları ortaya konularak, bu sonuçlar karşılaştırılmıştır. Çalışma, güncellenmiş yönetmeliklerin yapı güvenliği üzerindeki pozitif etkilerini vurgulamaktadır. TBDY 2018'e göre tasarlanan yapıların daha avantajlı sonuç verdiği gözlemlenmiştir. Bu bulgular, TBDY 2018 yönetmeliğinin deprem performansı açısından daha etkin ve güvenli yapıların tasarımına olanak sağladığını göstermektedir. Çalışma, güncel deprem yönetmeliklerinin, yapıların dayanıklılığını artırarak can güvenliğini sağlamada önemli bir rol oynadığını ortaya koymaktadır.The 6 February 2023 Kahramanmaraş epicentre earthquake, which went down in history as the disaster of the century, left many damaged buildings in its wake. This disaster has initiated an important questioning on the earthquake safety and durability of the buildings in our country. In particular, the selection of materials against earthquakes and the adequacy of building earthquake regulations have been seriously discussed. At this point, the importance of updated regulations and material selection in order to improve the performance of structures is even more understood. In order to minimize building damages, earthquake codes have been updated with amendments and additions. The renewal of earthquake codes and optimization of material selection aim to reduce the loss of life and property by ensuring that structures are less damaged during earthquakes. In this study, compared to previous researches, two different material choices were made and compared in accordance with both earthquake codes. The main objective of the study is to reveal the effects of the updated codes and material choices on the earthquake safety of the structure. The structures designed within the scope of the study represent a 6-storey highly ductile moment-transmitting steel frame system on one side and a 6-storey reinforced concrete structure on the other side. Detailed analyses were performed for both types of structures using SAP2000 analysis software. In these analyses, various factors such as earthquake ground motion, live loads, dead loads were taken into consideration and accordingly acceleration spectrum was determined and analyses were performed. Parameters such as relative story drift, story stiffnesses, shear forces (foundation, stories), vibration period were analyzed in the evaluation of the analysis results. In addition, static calculation results obtained during the design of both structures are presented and compared. The study emphasizes the positive effects of the updated regulations on building safety. It is observed that the structures designed according to TBDY 2018 give more advantageous results. These findings show that TBDY 2018 regulations enable the design of more efficient and safer structures in terms of earthquake performance. The study reveals that current earthquake codes play an important role in ensuring life safety by increasing the durability of structures
The relationship between mental health literacy and psychological help seeking attitude in children/adolescents diagnosed with mental disorder
No full textAmaç: Bu çalışmanın amacı ruhsal bozukluk tanısı almış çocuk/ergenlerde ruh sağlığı okuryazarlığı ve psikolojik yardım arama tutumunun ilişkisini belirlemektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma 13 Kasım 2024-15 Ocak 2025 tarihleri aralığında Dicle Üniversitesi Hastanesi Çocuk-Ergen Ruh Sağlığı Polikliniğinde 228 ruhsal bozukluk tanısı almış çocuk/ergenler ile yapıldı. Kesitsel, tanımlayıcı ve ilişki arayıcı desendedir. Veri toplamada Kişisel Bilgi Formu, Ergen Ruh Sağlığı Okuryazarlığı Ölçeği (ERSOYÖ), Psikolojik Yardım Arama Tutumu Ölçeği (PYATÖ) kullanıldı. Tanımlayıcı verilerin analizinde sayı, yüzde, ortalama, standart sapma kullanıldı. Ölçek puanların ve sayısal değişkenlerin normal dağılım gösterip göstermediği Kurtosis ve Skewness (-1,96-1,96) ile incelendi ve ölçek puan ortalamalarının normal dağılım gösterdiği belirlendi. Ölçeklerin sosyodemografik değişkenlere göre karşılaştırılmasında ikili değişkenler için Student-t testi; üç ve üzeri değişkenler için ANOVA kullanıldı. ERSOYÖ'nün, PYATÖ üzerine etkisini belirlemek amacıyla basit doğrusal regresyon ve Enter metodu kullanıldı. ERSOYÖ ve PYATÖ iç tutarlılığının incelenmesinde Cronbach alfa katsayısı kullanıldı. Tüm bulgular p<0,05 anlamlılık düzeyinde incelendi. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 14,62 (1,80) ve tanı yaşı ortalaması 12,75 (3,00) bulundu. Katılımcıların PYATÖ toplam puan ortalaması 36,60 (9,94) ve ERSOYÖ toplam puan ortalaması 65,89 (11,40) olduğu bulundu. Yapılan Pearson korelasyon analizine göre katılımcıların PYATÖ ve ERSOYÖ ölçek puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı negatif ve zayıf korelasyon saptandı (r: -0,39, p< 0,001). PYATÖ'nün belirleyicisi olarak ERSOYÖ toplam puanlarının istatistiksel olarak anlamlı olduğu bulundu (R2=0,15). Sonuç: Bu çalışmada ruhsal bozukluk tanısı almış çocuk/ergenlerin psikolojik yardım arama davranışlarının orta düzeyde, ruh sağlığı okuryazarlık düzeylerin ise ortanın üzerinde olduğu, ruh sağlığı okuryazarlık düzeyleri arttıkça psikolojik yardım arama davranışlarının azaldığı tespit edildi. Psikiyatri hemşirelerinin ruh sağlığı okuryazarlığını ve psikolojik yardım arayışına yönelik okullarda ruh sağlığı eğitimi kapsamında çocuk/ergenlere ulaşması sağlanmalıdır.Aim: The aim of this study was to determine the relationship between mental health literacy and psychological help-seeking attitude in children/adolescents diagnosed with mental disorders. Material and Method: This study was conducted between November 13, 2024 and January 15, 2025 with 228 children/adolescents diagnosed with mental disorders in the Child-Adolescent Mental Health Outpatient Clinic of Dicle University Hospital. It has a cross-sectional, descriptive and correlational design. Personal Information Form, Adolescent Mental Health Literacy Scale (ERSOYÖ), Psychological Help Seeking Attitude Scale (PYATÖ) were used for data collection. Number, percentage, mean, standard deviation were used to analyze descriptive data. Kurtosis and Skewness (-1.96-1.96) were used to analyze whether the scale scores and numerical variables were normally distributed and it was determined that the mean scale scores were normally distributed. In the comparison of the scales according to sociodemographic variables, Student-t test was used for binary variables and ANOVA was used for three or more variables. Simple linear regression and Enter's method were used to determine the effect of ERSOYÖ on PMATÖ. Cronbach's alpha coefficient was used to examine the internal consistency of the ERSOQ and PMAS. All findings were analyzed at p<0.05 significance level. Result: The mean age of the participants was 14.62 (1.80) and the mean age at diagnosis was 12.75 (3.00). The mean total score of the participants was 36.60 (9.94) and the mean total score of the participants was 65.89 (11.40). According to Pearson correlation analysis, a statistically significant negative and weak correlation was found between the participants' PMAS and ERSOYÖ scale scores (r: -0.39, p< 0.001). It was found that the total scores of ERSOQ were statistically significant as a predictor of PMRTQ (R2=0,15). Conclusion: In this study, it was found that psychological help-seeking behaviors of children/adolescents diagnosed with mental disorders were moderate, mental health literacy was above the middle, and psychological help-seeking behaviors decreased as mental health literacy levels increased. Psychiatric nurses should be provided to reach children/adolescents within the scope of mental health education in schools about mental health literacy and psychological help-seeking behaviors
Suffixes used as reinforcing elements in Uzbek Turkish
No full textSözlü kültür ürünlerinden olan bilmeceler halkın merak duygusunu uyandıran, sorarken düşündüren sözlü gelenek ögeleridir. Kadim Türk topluluklarından olan Özbeklerin bilmeceleri kültürel yakınlığımız sebebi ile çalışmamıza ilham vermiştir. İncelediğimiz Özbek bilmecelerinde bazı ekler dikkatimizi çekmiştir. Bu ekler birer pekiştirme eki olarak incelenecektir.
Pekiştirme, anlatımı ve bağlamı güçlendirmek için sözcük ve eklerle kurulan yapılardır. Türkiye’de pekiştirme ile ilgili yayımlanmış pek çok çalışma mevcuttur. Türkiye’de Özbek Türkçesi ile yapılan çalışmalar gün geçtikçe artmaktadır. Çalışmamıza konu olan pekiştirme ögesi olarak kullanılan ekler, Özbek bilmecelerinde tespit ettiğimiz örnekler ile sınırlandırılacaktır. Pekiştirme ögesi olarak tespit edilen “-(y)a, -am, -chi, -da, -gina (/-kina, -qina), -kan (/-da), -ku, -ma, -mi, -o, -oq, -(y)u” eklerinin bilmeceler metni içinde kullanımı ve bağlamı nasıl pekiştirdiği, geçtiği bilmece numarası ile verilerek dikkatlere sunulacaktır.Riddles, which are products of oral culture, are elements of oral tradition that arouse the curiosity of
the people and make them think while asking. Riddles of the Uzbeks, one of the ancient Turkish
communities, inspired our study due to our cultural closeness. In the Uzbek riddles we studied, some
suffixes attracted our attention. These suffixes will be examined as reinforcement suffixes.
Reinforcement is a structure established with words and suffixes to strengthen the expression and
context. There are many published studies on reinforcement in Turkey. Studies conducted with Uzbek
Turkish in Turkey are increasing day by day. The suffixes used as reinforcement elements, which are
the subject of our study, will be limited to the examples we have identified in Uzbek riddles. The
usage of the affixes “-(y)a, -am, -chi, -da, -gina (/-kina, -qina), -kan (/-da), -ku, -ma, -mi, -o, -oq, -
(y)u”, which were determined as reinforcement elements, within the text of the riddles and how they
reinforce the context will be presented with the riddle number in which they are used
Investigation of some advanced stage cotton lines in terms of cotton yield and fiber quality characteristics in Diyarbakir ecological conditions
No full textBu çalışma, Diyarbakır ili Bismil ilçesi Tepe Mahallesi'nde G. hirsutum L. türüne ait 15 ileri kademe pamuk hattı ile birlikte BA-1010, May-455, Novelia ve Bossa-159 çeşitleri malzeme olarak yararlanılmış ve deneme, tesadüf blokları deneme desenine göre 4 tekrarlamalı olarak yürütülmüştür. Çalışmada pamuk kütlü verimi, tek koza kütlü pamuk ağırlığı, çırçır randımanı, 100 tohum ağırlığı, lif inceliği, lif uzunluğu, lif kopma dayanıklılığı ve iplik olabilirlik indeksi özellikleri yönünden incelenmiş; genotiplerin özelliklere ilişkilerinin performansları incelenmiştir. İncelenen tüm bu kriterler bakımından istatistiksel açıdan genotipler arasında önemli farklılıkların olduğu saptanmıştır. Yapılan değerlendirme sonucunda, Kütlü pamuk verim özelliği yönü ile Hat-12, Tek koza kütlü pamuk ağırlığı özelliği yönü ile Hat-5, Hat-14, Çırçır randımanı özelliği yönü ile Hat-3, Hat-4, Hat-9, Hat-11, Hat-15, 100 tohum ağırlığı özelliği yönünden Hat-5, İplik olabilirlik indeksi yönünden Hat-2, Hat-10, Hat-11, Hat-14, Lif inceliği özelliği yönünden Hat-3, Hat-13, Lif uzunluğu özelliği yönünden, Hat-7, Lif mukavemeti özelliği yönünden Hat-2, Hat-3, Hat-9, Hat-10 ve Hat-14 genotiplerinin en iyi değerlerin alındığı grubu oluşturduğu saptanmıştır. Tüm özellikler dikkate alındığında, Hat-12, Hat-2 ve Hat-11 genotiplerin tescile aday olarak seçilmesi ve üretime sokulması gerekmektedir. Bu genotiplerin yetiştirilmesi ile üretime katkı sağlayacağı düşünülmektedir.This study was carried out in Tepe Neighborhood of Bismil district of Diyarbakır province, using 15 advanced cotton lines belonging to G. hirsutum L. species and BA-1010, May-455, Novelia and Bossa-159 varieties as material and the experiment was carried out according to randomized block design with 4 replications. In the study, cotton seed yield, single boll seed cotton weight, ginning efficiency, 100 seed weight, fiber fineness, fiber length, fiber breaking strength and yarn feasibility index traits were examined; the performances of the relationships between genotypes and traits were examined. It was determined that there were statistically significant differences among the genotypes in terms of all these criteria examined. As a result of the evaluation, it was determined that the best values were obtained from Line-12 for seed cotton yield trait, Line-5, Line-14 for single boll seed cotton weight trait, Line-3, Line-4, Line-9, Line-11, Line-15 for ginning yield trait, Line-5 for 100 seed weight trait, Line-2, Line-10, Line-11, Line-14 for yarn feasibility index, Line-3, Line-13 for fiber fineness trait, Line-7 for fiber length trait, Line-2, Line-3, Line-9, Line-10 and Line-14 genotypes. When all traits are taken into consideration, Line-12, Line-2 and Line-11 genotypes should be selected as candidates for registration and put into production. It is thought that the cultivation of these genotypes will contribute to production.Dicle Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü (DÜBAP) tarafından Proje No: ZİRAAT-25.007 kapsamında desteklenmiştir
Determination of antimicrobial, antioxidant and phenolic properties of onobrychis silvanensis sp. nov. endemic species
No full textIntroduction: Onobrychis silvanensis sp. nov. (Fabaceae) is an endemic species and was collected for the first time from Diyarbakır (Silvan, Turkey). The study investigated the antimicrobial, antioxidant, and phenolic compounds of the species. Methods: For this purpose, an O. silvanensis species extract was tested against two gram-positive (Staphylococcus aureus, Streptococcus pyogenes), two gram-negative (Escherichia coli, Pseudomonas aeruginosa) bacteria, and Candida albicans fungus, for phenolic content, and antimicrobial and antioxidant capacity. Total phenolic content was measured spectrophotometrically, and the analytical validation parameter of the Liquid Chromatography with tandem mass spectrometry) method was used. DPPH method and copper (II) ion reduction method were used to measure total antioxidant capacity. Antimicrobial activity was determined using the minimum inhibition concentration microdilution method. Results: Minimum inhibition concentration values obtained were 0.39 mg/ml for S. aureus, 0.39 mg/ml for S. pyogenes, 0.39 mg/ml for E. coli, 100 mg/ml for P. aeruginosa, and 6.25 mg/ml for C. albicans. DPPH activity was found to be 88.99% ± 0.373% at a concentration of 1 mg/ml. In the copper (II) ion reduction method, it was determined as 19.59 ± 0.167 mg TE/g at 1 mg/ml concentration. Total phenolic content values of ethanolic extracts of O. silvanensis species were found as 15 404 mg/g for Rutin, 11 694 mg/g for Quinic acid, and 10 385 mg/g for Miquelianin. Conclusions: The results suggest an ethanolic extract of endemic species of O. silvanensis species showed high rate antimicrobial and antioxidant activity. It is thought that the study and results presented here will contribute significantly to the literature since these are the first records of this endemic species
The science of vucûh and nazâir and the work called et-Tesârif by Yahyâ b. Sellâm
No full textKur'ân-ı Kerîm, İslâm ilimlerinin temel kaynağı olarak tarih boyunca birçok ilmin doğmasına zemin hazırlamış, bu ilimler Kur'ân'ın daha doğru ve derinlikli bir biçimde anlaşılmasına katkı sağlamıştır. Bu ilimlerden biri olan vücûh ve nezâir ilmi, Kur'ân'daki lafızların farklı anlam boyutlarını inceleyerek metnin anlam çeşitliliğini ortaya koymaktadır. İlk dönemlerde şekillenmeye başlayan bu ilim, zamanla gelişerek sistematik bir yapıya kavuşmuş ve sahâbe dönemine kadar uzanan köklü geçmişiyle değerini ortaya koymuştur. İlmin gelişiminde erken dönem eserlerinin önemli bir rolü bulunmaktadır. Bu bağlamda Yahyâ b. Sellâm et-Teymî'ye nispet edilen et-Tesârif adlı eser, vücûh ve nezâir literatüründe özgün yönleriyle öne çıkmaktadır. Eserin başlığı, muhtevasıyla uyumlu olup müellifin konuya derin vukufiyetini yansıtmaktadır. Ayrıca eserde hadislere ve sahâbe görüşlerine yer verilmesi, kıraat farklılıklarının aktarılması ve esbâb-ı nüzûl çerçevesinde yapılan açıklamalar, eserin bu ilim dalındaki önemini ve katkısını açıkça göstermektedir.The Holy Qur'an, as the primary source of Islamic sciences, has led to the emergence of various branches of knowledge throughout history. These sciences have aimed to ensûre a deeper and more accurate understanding of the Qur'an, and each has held an indispensable place within its respective field. One such branch is the science of wujuh and naza'ir, which deals with the different meanings of words in the Qur'an and reveals the semantic variations within the text. This discipline began to take shape in the early periods and gradually developed into a systematic structure. Its roots trace back to the era of the Companions, reflecting the significance of field. Early works played a crucial role in its development, and in this context, the work titled at-Tasārīf, attributed to Yahyā b. Sallām, has been examined. At-Tasārīf stands out for its originality in the field of wujuh and naza'ir. The title of the work reflects its content and demonstrates the author's expertise on the subject. Furthermore, the inclusion of hadiths, opinions of the Companions, references to variant readings (qirā'āt), and explanations in the context of reasons for revelation (asbāb al-nuzūl) all highlight the scholarly depth of the work
Evaluation of the mandatory internships completed by sixth-year medical students at a foundation university in various healthcare institutions affiliated with the Republic of Türkiye Ministry of Health in terms of professional gains
No full textAmaç: Bu tez çalışması, Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi son sınıf öğrencilerinin, Sağlık Bakanlığı'na bağlı farklı sağlık kurumlarında yaptıkları zorunlu stajlardaki mesleki kazanımlarının kurumlar arası karşılaştırmalı geri bildirimleri ile öğretim üyelerinin ve dış stajlardaki klinik eğitim sorumlusu rehber hekimlerin görüş ve önerilerinin değerlendirmesini hedeflemektedir. İntörn doktor karnelerinde yer alan bu stajlar için hedeflenen genel, klinik ve toplum sağlığı yetkinlikler ile pratik beceriler, tıp fakültesi mezununun ulusal yetkinlik ve yeterliliklerinin de değerlendirilmesi açısından UÇEP-2020'de listenen klinik semptom/bulgu/durum problem/çekirdek hastalıklar/klinik problemler ve Temel Hekimlik Uygulamaları (THU) ile karşılaştırılarak ele alınmıştır. Gereç ve Yöntem: 2022-2023 Eğitim ve Öğretim Dönemi'nde Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi'nin son sınıfında okuyan intörn doktorların, zorunlu dış rotasyonu olan Acil Tıp, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Kadın Hastalıkları ve Doğum, Halk Sağlığı ,Aile Hekimliği ve Psikiyatri Stajları'ndaki mesleki kazanımları, internet anketi üzerinden yaptıkları geri bildirimler üzerinden staj yapılan kurumların da karşılaştırıldığı bir öz değerlendirme (self-assessment) olarak yapıldı. Değerlendirilen rotasyonların UÇEP-2020'de belirtilen yetkinlik ve yeterliliklerle ne ölçüde uyumlu olduğu ve intörn doktorların bu stajlar sonrasında mesleki bilgi, beceri ve kaygılarında nasıl bir değişim olduğu araştırıldı. Bu kapsamda, her bir staj sonrasında intörn doktorların geri bildirimleri, Google Forms üzerinden oluşturulan elektronik anketler aracılığıyla toplandı. Elde edilen verilerin grup içi ve gruplar arası karşılaştırmaları için tek örneklem Ki-kare testi kullanılarak yapıldı. Ayrıca Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Öğretim Üyeleri'nin ve zorunlu kurum dışı rotasyonların yapıldığı kurumlardaki staj sorumlusu rehber hekimlerin açık uçlu sorulara verdikleri geri bildirimler de nitel olarak değerlendirildi. Bulgular: Katılımcıların (n=77) %59,74'ü erkek, %40,26'sı kadın olup büyük çoğunluğu (%98.70) Türkiye Cumhuriyeti vatandaşıdır. Çalışmaya katılan intörn doktorların çoğunluğu, mezuniyet sonrası Türkiye'de dâhili bir bölümde uzmanlık eğitimi almayı tercih ederken, ikinci sırada ise cerrahi bölümler yer almaktadır. İntörn doktorların büyük çoğunluğu, geri bildirim olarak acil servis ortamında amaca yönelik öykü alma, fizik muayene yapma, acil müdahalelerde hız ve etkinlik kazanma gibi yetkinlikleri büyük ölçüde kazandıklarını (p0.05). Kadın Hast. ve Doğum Rotasyonu'nda Doğum süreci yönetimi, Jinekolojik muayene ve Obstetrik durumlara yaklaşım konularında yeterli bir kazanım sağladıkları (p0.05). In the Obstetrics and Gynecology rotation, intörns achieved sufficient proficiency in managing the delivery process, performing gynecological examinations, and approaching obstetric conditions (p<0.001). However, their level of primary patient responsibility was found to be relatively low. In the Public Health and Family Medicine Rotation, it was determined that intern doctors achieved a good level of knowledge in community health services, primary health care, and patient management (p<0.001). In the Psychiatry Rotation, it was determined that they mostly achieved sufficient proficiency in understanding the importance of patient confidentiality, mental status examination, and psychiatric patient management (p<0.001). However, in the intern doctors' feedback, they were mostly inadequate in psychiatric history taking (p=0.419), assessing psychiatric symptoms and findings (p=0.387), and communicating with patients and their relatives (p=0.569). Conclusion: In this thesis research, the effect of mandatory internships completed by final-year medical students at a foundation university's medical faculty at various health institutions affiliated with the Republic of Türkiye Ministry of Health on their professional gains was evaluated comparatively. According to their feedback, it shows that intern doctors largely acquire basic clinical skills, but deficiencies in skills related to certain procedure-focused practical applications persist. The need for more practical training and supervision, particularly for the acquisition of certain practical skills, was emphasized. Reorganizing the duration, location, and distribution of medical school sixth-year doctor internships in a more effective manner will advance the professional competence of intern doctors
Optimization of advanced facade techniques through analysis within the framework of energy-efficient and spatial comfort design: A residential case study in Diyarbakır
No full textYapı ve tasarım tekniklerindeki ilerlemelerle birlikte, sanayi devrimi sonrası yapı kültürüyle inşa edilen geleneksel binalar, yüksek enerji gereksinimleri ve çevreye zararlı emisyonlar nedeniyle modern şehirler için büyük bir yük haline gelmiştir. Günümüzde bu binalar, işlevselliklerini, kullanıcı konforunu ve sürdürülebilirliklerini koruyabilmek için yüksek miktarda enerji tüketmektedir. Artan enerji talebi, binaların kalite ve performansını iyileştiren yenilikçi tekniklerin benimsenmesini zorunlu kılmaktadır. Mimari cepheler, binaların ilk savunma hattı olarak kritik bir rol oynar ve şehirlerin görsel kimliğini şekillendirmede önemli bir unsur olarak hizmet eder. Bu nedenle, yenilikçi cephe tekniklerini keşfetmek bir zorunluluk haline gelmiştir. Günümüzde birçok şehir, modern teknoloji ve kentsel karakterle uyumlu olmayan bir görünüme sahiptir; bu da yaratıcı ve verimli tasarım çözümlerine olan ihtiyacın artmasını sadece daha estetik bir görünüm elde etmek için değil, aynı zamanda sürdürülebilirlik, enerji verimliliği ve şehirlerin gelecekteki ihtiyaçlarına uyum sağlamak amacıyla ön plana çıkarmaktadır. Alternatif malzemelerin inşaatta değerlendirilmesi büyük bir önem taşımaktadır. Bu malzemelerin kullanımı, gelişmiş ve enerji verimli cephe uygulamalarının geliştirilmesini sağlar. Yeni kavramların bina tasarımına entegre edilmesi, sürdürülebilir mimari uygulamaların ortaya çıkmasına katkıda bulunacaktır. Çevre dostu ve enerji tasarruflu çözümleri teşvik etmek için malzeme ve üretim stratejilerinin yeniden gözden geçirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu süreç, bina performansını ve kullanıcı memnuniyetini artırmayı hedeflemektedir. Bu araştırma, mimari cephelerin kapsamlı bir analizini sunmaya çalışmaktadır ve çağdaş bilim tarafından geliştirilen modern inşaat tekniklerini incelemeye çalışmıştır. Araştırma kapsamında, Diyarbakır'da bulunan gerçek bir bina analiz edilmeye çalışılmıştır. Bu bina, enerji verimliliği, çevresel sürdürülebilirlik ve bina kalitesinin artırılmasını önceliklendiren bir model olarak, Türkiye'de geçerli olan TS 825 standardı çerçevesinde yeniden tasarlanmaya çalışılmıştır. Çalışma, çevresel zararları en aza indiren, kullanıcılar için mekânsal konfor sağlayan, enerji tüketimini azaltan ve şehrin kimliğini estetik ve işlevsel değerlerle zenginleştirmeye çalışılan gelişmiş bir yapı oluşturmayı amaçlamaktadır.With advancements in construction and design techniques, traditional buildings constructed in the post-industrial revolution era have become a burden for modern cities due to their high energy demands and environmentally harmful emissions. Today, these buildings consume substantial amounts of energy in order to preserve their functionality, user comfort, and sustainability. The growing demand for energy necessitates the adoption of innovative techniques that enhance the quality and performance of buildings. Architectural facades play a vital role as the first line of defense for buildings and constitute a key element in shaping the visual identity of cities. Consequently, the exploration of innovative facade techniques has become indispensable. At present, many cities exhibit a monotonous and uninspiring appearance that does not correspond with modern technology and urban character. This situation underscores the urgent need for creative and efficient design solutions—not only to achieve a more aesthetically appealing appearance, but also to promote sustainability, improve energy efficiency, and respond to the future requirements of urban environments. The evaluation of alternative materials in construction is of considerable importance. Employing such materials enables the development of advanced and energy-efficient facade applications. The integration of new concepts into building design contributes to the advancement of sustainable architectural practices. Revisiting material and production strategies is therefore essential to foster environmentally friendly and energy-saving solutions. This process aims to enhance both building performance and user satisfaction. This research seeks to provide a comprehensive analysis of architectural facades and to examine modern construction techniques developed through contemporary scientific advancements. As part of the study, a real building located in Diyarbakır was analyzed. This building was re-designed as a model prioritizing energy efficiency, environmental sustainability, and the enhancement of building quality within the framework of the TS 825 standard valid in Turkey. The study ultimately aims to propose an advanced structure that minimizes environmental impact, ensures spatial comfort for users, reduces energy consumption, and enriches the identity of the city through both aesthetic and functional values
Determination of yield and quality characteristics of local einkorn wheat (triticum monococcum)
No full textÇalışma, 2022 yılı buğday üretim sezonunda, Dicle Üniversitesi Ziraat Fakültesi'ne ait deneme alanında yürütülmüştür. Araştırmanın amacı, yerel bir genetik kaynak olan Siyez buğdayı ile Diyarbakır yöresinde yaygın olarak yetiştirilen Tosunbey, Bayraktar, Zühre, Cemre ve Ceyhan-99 buğday çeşitlerinin bazı agronomik ve kalite özelliklerinin karşılaştırmalı olarak incelenmesidir. Çalışma tesadüfi bloklar deneme desenine göre 3 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Araştırma bulgularına göre, Siyez buğdayı ile beş farklı buğday çeşidinin bitkisel özelliklerinden elde edilen ortalama değerler şu şekilde belirlenmiştir: Bitki boyu ortalaması (91,83 cm) olup, en yüksek bitki boyu Bayraktar çeşidinde (113,00 cm), en düşük bitki boyu ise Siyez buğdayında (72,33 cm) saptanıştır. Başakta tane sayısı (15,50 adet) ile siyez buğdayı, (90,67 adet) Tosunbey olarak saptanmıştır. Başakta tane ağırlığı en yüksek (1,18 g) Ceyhan-99, en düşük ise (0,32 g) Siyez buğdayı olarak saptanmıştır. Başak uzunluğu en yüksek (13,63 cm) Bayraktar, en düşük (4,90 cm) Siyez buğdayında ölçülmüştür. Tek bitki verimi en düşük Zühre (3,87 g), en yüksek tek bitki verimi ise Siyez buğdayında (6,43 g) saptanmıştır. Çalışmada en yüksek bin tane ağırlığı 35,12 gram ile Zühre çeşidinde belirlenirken, en düşük değer ise 27,62 gram ile Tosunbey çeşidinde tespit edilmiştir. Hektolitre ağırlığı en yüksek hektolitre ağırlığı Ceyhan-99 çeşidinde (75,80 kg/lt), en düşük hektolitre ağırlığı ise Siyez buğdayında (53,10 kg/lt) bulunmuştur. Tanede nem oranı en yüksek nem oranı Siyez buğdayında (%11,73), en düşük nem oranı ise Cemre çeşidinde (%10,63) gözlemlenmiştir. Gluten değeri bakımından en yüksek gluten değerine sahip Zühre (%37,43), en düşük gluten değeri ise Siyez buğdayında (%2,90) bulunmuştur. Gluten indeksi bakımından en yüksek gluten indeksi Tosunbey (%94,23), en düşük gluten indeksi ise Siyez buğdayında (%38,33) tespit edilmiştir. Sedimentasyon değeri en yüksek Tosunbey (%46,33), en düşük sedimentasyon değeri ise Siyez buğdayında (%8,67) ölçülmüştür. Araştırma bulguları, Siyez buğdayının özellikle tek bitki veriminin yüksek olmasının, fazla kardeşlenme nedeniyle olduğunu, kavuzlu yapısının ise mineral madde içeriğini artırdığını ve buğdayın düşük gluten oranı nedeniyle ekmeklik kalite açısından insan beslenmesine katkı sağladığını göstermektedir. Bu nedenlerle, Siyez buğdayının ekim alanlarının arttırılması ve üretiminin teşvik edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.This study was conducted in the experimental field of the Faculty of Agriculture at Dicle University during the 2022 wheat growing season. The aim of the research was to comparatively investigate certain agronomic and quality characteristics of Siyez wheat, a local genetic resource, alongside Tosunbey, Bayraktar, Zühre, Cemre, and Ceyhan-99 wheat cultivars, which are commonly cultivated in the Diyarbakır region. The experiment was designed according to the randomized complete block design (RCBD) with three replications. According to the research findings, the average plant height was recorded as 91.83 cm, with the tallest plants observed in the Bayraktar variety (113.00 cm) and the shortest in Siyez wheat (72.33 cm). The number of grains per spike ranged from 15.50 in Siyez to 90.67 in Tosunbey. The highest grain weight per spike was recorded in Ceyhan-99 (1.18 g), while the lowest was found in Siyez wheat (0.32 g). Spike length was highest in Bayraktar (13.63 cm) and lowest in Siyez wheat (4.90 cm). The lowest single plant yield was recorded in Zühre (3.87 g), while Siyez wheat had the highest single plant yield (6.43 g). The thousand kernel weight (TKW) was highest in Zühre (35.12 g) and lowest in Tosunbey (27.62 g). Hectoliter weight was also highest in Ceyhan-99 (75.80 kg/hl) and lowest in Siyez wheat (53.10 kg/hl). The grain moisture content ranged from 10.63% in Cemre to 11.73% in Siyez wheat. Regarding gluten content, Zühre had the highest value (37.43%), while Siyez wheat had the lowest (2.90%). The highest gluten index was observed in Tosunbey (94.23%), and the lowest in Siyez wheat (38.33%). Sedimentation values ranged from 8.67 ml in Siyez wheat to 46.33 ml in Tosunbey. The findings suggest that the high single plant yield of Siyez wheat is primarily due to its high tillering capacity. Additionally, its hulled grain structure appears to contribute positively to its mineral content. Although it has low gluten content, this characteristic may offer nutritional benefits in terms of human consumption. Therefore, it is concluded that the cultivation area of Siyez wheat should be expanded and its production promoted