30935 research outputs found
Sort by
er-Risâletü'l-Fethiyyetü'l-Mahmudiyye fî Beyâni'l-Merâtibi'l-Celîleti'l-'Aliyye fî Beyâni-l Merâtibi-l Celîleti-l'Aliyye
No full textOsmanlı ilim geleneğinde, tasavvufî yorumlara dayanan Tefsîrler, Kur'ân-ı Kerîm'in ilahî hakikatlerini daha derinlemesine kavrama noktasında önemli bir yer tutar. Bu çalışma, son dönem Osmanlı kürt ulemasından Saîd b. İsmail el-Mavîlî es-Sehranî ed-Diyarbekirî'ye ait olan ve bugüne kadar herhangi bir ilmî incelemeye konu edilmemiş "er-Risâletü'l-Fethiyyetü'l-Mahmudiyye fî Beyâni'l-Merâtibi'l-Celîleti'l-'Aliyye fî Beyâni-l Merâtibi-l Celîleti-l'Aliyye" adlı yazma eserin tahkik ve tashihini konu edinmektedir. Eser, Kur'ân-ı Kerîm'in en kısa sûrelerinden biri olan Nasr Sûresi üzerine kaleme alınmış olup, hem zahirî hem de bâtınî (tasavvufî) yönleriyle çok yönlü bir Tefsîr örneği sunmaktadır. Çalışmada, müellifin hayatı, eserin içeriği, kaynakları, yöntemi ve Tefsîr anlayışı ele alınmıştır. Müellifimiz risalesinin giriş kısmında, metodunu beyan ederken çalışmasını kâl/zâhir ehli ve hâl/bâtın ehlinin yolu şeklinde iki bölüme ayıracağını ifade etmiş; özellikle işârî Tefsîr yöntemine ağırlık vererek, sûfî bakış açısıyla Kur'ân'a yaklaşmış ve sûredeki lafzî ifadelerin ötesinde, derin mânevî anlamlara işaret etmiştir. Risalede Vahdet-i vücûd, Hakîkat-i Muhammediyye gibi tasavvufî kavramlara da yer verilmiş ve sûre bu kavramlar çerçevesinde yorumlanmıştır. Eserin tahkikinde Mısır Millî Kütüphanesi'nde yer alan ve müellifin kendi hattıyla yazıldığı düşünülen tek nüsha esas alınmıştır. Nüsha dikkatle gözden geçirilmiş, imla ve istinsah hataları notlandırılmış, âyet ve hadis tahricleri yapılmıştır. Böylece hem metin ilmî olarak erişilebilir hâle getirilmiş hem de klasik Tefsîr mirası içindeki yeri belirlenmeye çalışılmıştır. Bu tez, Osmanlı dönemi Tefsîr geleneğine ait az bilinen bir ismin ilmî birikimini gün yüzüne çıkarma amacı taşımakta ve Nasr Sûresi üzerine yapılan müstakil Tefsîr literatürüne özgün bir katkı sunmaktadır.In the Ottoman scholarly tradition, exegeses based on Sufi interpretations play an important role in gaining a deeper understanding of the divine truths of the Qur'an. This study focuses on the work of Saîd b. İsmail el-Mavîlî es-Sehranî ed-Diyarbekirî, a Kurdish scholar from the late Ottoman period, which has not been the subject of any scholarly examination to date. entitled 'er-Risâletü'l-Fethiyyetü'l-Mahmudiyye fî Beyâni'l-Merâtibi'l-Celîleti'l-'Aliyye fî Beyâni-l Merâtibi-l Celîleti-l'Aliyye.' The work was written on the Nasr Surah, one of the shortest surahs of the Qur'an, and presents a multifaceted example of exegesis in both its apparent and esoteric (mystical) aspects. The study examines the author's life, the content of the work, its sources, methodology, and approach to exegesis. In the introduction to his treatise, the author states that he will divide his work into two sections: the path of the people of kal/zahir (the people of the letter) and the path of the people of hal/batin (the people of the spirit). He places particular emphasis on the method of ishari exegesis, approaching the Qur'an from a Sufi perspective and pointing to deep spiritual meanings beyond the literal expressions in the surah. The treatise also includes Sufi concepts such as Wahdat al-Wujud and Haqq al-Muhammadiyya, and the surah is interpreted within the framework of these concepts. The only copy of the work, which is believed to have been written by the author himself and is housed in the Egyptian National Library, was used as the basis for this study. The copy was carefully reviewed, spelling and transcription errors were noted, and references to verses and hadiths were provided. In this way, the text has been made scientifically accessible, and its place in the classical exegesis heritage has been determined. This thesis aims to reveal the scientific knowledge of a little-known name in the Ottoman exegesis tradition and makes a unique contribution to the independent exegesis literature on Surah Nasr
Existential atheism in Jean-Paul Sartre
No full textBu tez, Sartre'ın varoluşçu ateizmi hakkındadır. Varoluşçuluk günümüzde halen etkisini sürdüren akımlardan biridir. Varoluşçuluk genel olarak birey merkezli oluşu ve varoluşun özden önceliği ilkesi ile öne çıkmaktadır. Özellikle varoluşun özden önceliği mevzusu Sartre'ın felsefesinin de kilit noktalarından biri olmuştur. Bu tezin ilk bölümünde öncelikle varoluşçuluğun ne olduğu ve kısaca tarihçesine yeri verildi. Ardından varoluşçuluğun iki farklı kanadı olan teist ve ateist varoluşçuluğun farkları ve onları temsil eden önemli düşünürler tanıtıldı. İkinci bölümde ise Sartre'ın kullandığı fenomenolojik yöntem işlendi. Fenomenolojik yöntemin, şeyleri olduğu gibi kavrama etkinliği olduğu ortaya kondu. Ardından Sartre'ın ontoloji anlayışı açıklandı. Buna göre varlığı temelde ikiye ayıran Sartre' göre göre varlık, kendinde-varlık ve kendi-için varlık olarak tanımlanmıştır. Kendinde-varlık, nesneler dünyasını, kendi-için varlık da insanı sembolize etmektedir. Ancak Sartre'ın, bu iki varlık türünü çok keskin ifadelerle ayırmış ve adeta bunun telafisi olarak da hiçlik kavramını ortaya atmıştır. Ona göre birbirinden tamamen bağımsız görünen bu iki varlık hiçlik vasıtasıyla etkileşim kurabilmektedir. Felsefesini özgürlük üzerine kuran Sartre'a göre insan, özgürlük olmaksızın düşünülemez. İnsan varsa ancak özgür olarak vardır aksi mümkün değildir çünkü özgürlük ona göre insanın asli bir özelliğidir. Sartre'a göre insan özgürlüğe mahkumdur. Bu mahkûmiyet, olumsuz psikolojik durumlara neden olmakta ve onun felsefesinde bu durumun adı bulantı hali olarak nitelendirilmektedir. İnsan çaresizlik, umutsuzluk ve kaygı gibi duygu durumlarından dolayı bulantı halini yaşar. Üçüncü bölümde, Sartre'ın din ve Tanrı anlayışının nasıl olduğu ve dine yönelik eleştirileri ortaya kondu. Son olarak da Sartre'ın kendisine yönelik yapılan eleştirilerin neler olduğu ve haklılık paylarının olup olmadığı incelendi. Eleştirilerin odağında özellikle etik anlayışının belirsiz oluşu ve insanı hem özgürlüğe hem de sonsuz sorumluluğa mahkum etmesi vardır. Bu eleştirilere katılmakla birlikte, yine de ortaya koyduğu felsefenin çok değerli olduğunu belirtmekte fayda var.This thesis is about Sartre's existential atheism. Existentialism is one of the movements that still maintains its influence today. Existentialism generally stands out with its individual-centered nature and the principle of the priority of existence over essence. In particular, the issue of the priority of existence over essence has been one of the key points of Sartre's philosophy. In the first part of this thesis, what existentialism is and briefly its history are given. Then, the differences between theist and atheist existentialism, which are two different wings of existentialism, and the important thinkers representing them were introduced. In the second part, the phenomenological method used by Sartre was discussed. It has been revealed that the phenomenological method is the activity of comprehending things as they are. Then, Sartre's understanding of ontology was explained. According to Sartre, who basically divides existence into two, being is defined as being-in-itself and being-for-itself. Being-in-itself symbolizes the world of objects, and being-for-itself symbolizes man. However, Sartre distinguished these two types of existence in very sharp terms and introduced the concept of nothingness as a compensation for this. According to him, these two entities, which seem completely independent of each other, can interact through nothingness. According to Sartre, who builds his philosophy on freedom, human beings cannot be thought without freedom. If a human being exists, he can only exist freely; otherwise, freedom is an essential feature of humans. According to Sartre, human beings are condemned to freedom. In the third chapter, Sartre's understanding of religion and God and his criticisms of religion were revealed. Finally, it was examined what the criticisms against Sartre were and whether they were justified. The focus of criticism is that the understanding of ethics is unclear and that it condemns people to both freedom and endless responsibility. Although I agree with these criticisms, it is still worth noting that the philosophy he puts forward is very valuable
Imaginative elements in the works of İlhan Geçer
No full textGünlük dil ile edebî dil birbirinden farklıdır. Günlük dil çoğunlukla düz anlam taşır ve duyguları, hayalleri veya soyut düşünceleri ifade etmede sınırlı kalabilir. Şairler ise kelimelere yeni anlamlar yükleyerek onları çağrışım değeri yüksek, çok katmanlı birer ifade aracına dönüştürürler. Bu bağlamda ortaya çıkan imgeler, okuyucunun zihninde yeni anlam alanları ve estetik tasarımlar oluşturur. İmge sayesinde dil şiirsel bir nitelik kazanır; kelimelerin anlamı genişler ve derinleşir. İmge, hem geleneksel hem de çağdaş Türk şiirinde önemli bir yere sahiptir. Türk edebiyatının farklı dönemlerinde eser veren şairlerin dizelerinde zengin ve etkili hayal unsurlarına rastlamak mümkündür. Bu şairlerden biri de Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatında gelenekçi-yenilikçi bir çizgi izleyen ve Hisar Topluluğu mensubu olan İlhan Geçer'dir. Geçer, özellikle Hisar dergisi etrafında yürüttüğü faaliyetlerle dikkat çekmiş; dergide hem yöneticilik yapmış hem de yayımladığı şiir ve eleştiri yazılarıyla topluluğun öncü isimlerinden biri olmuştur. Şair, şiirde hayal unsurlarını ön planda tutmuş ve şiiri duyguların ifade aracı olarak görmüştür. Şiirlerinde sade bir dil kullanmış, imgelerini kolay anlaşılır bir şekilde oluşturmayı amaçlamıştır. Bu çalışmada İlhan Geçer'in eserlerindeki şiirler incelenmiş; şairin imge oluştururken odaklandığı kavramlar, hayal unsurları, imgeler ve imge türleri tespit edilerek yorumlanmıştır.Everyday language and literary language differ. Everyday language usually conveys straightforward meaning and may be limited in expressing emotions, dreams, or abstract thoughts. Poets, on the other hand, assign new meanings to words, transforming them into multi-layered instruments with high associative value. In this context, the resulting images evoke new semantic fields and aesthetic experiences in the reader's mind. Through imagery, language acquires a poetic quality, and the meanings of words expand and deepen. Imagery holds an important place in both traditional and contemporary Turkish poetry. In the works of poets from different periods of Turkish literature, rich and effective imaginative elements can be observed. One of these poets is İlhan Geçer, who followed a traditionalist-innovative line in Republican-era Turkish literature and was a member of the Hisar Community. Geçer attracted attention particularly through his activities around the Hisar magazine, both serving as an editor and publishing poems and critical articles, establishing himself as one of the leading figures of the community. The poet emphasized imaginative elements in poetry and regarded poetry as a means of expressing emotions. He employed a simple language in his poems and aimed to create images that are easily comprehensible. This study examines the poems in İlhan Geçer's works and identifies and analyzes the concepts, imaginative elements, images, and types of imagery that the poet focuses on in his creative process
Exegesis of the Qur'ân by the Qur'ân: The case of Tefsîru'l-Qur'ân bi Kelâmi'r-Rahmân
No full textAraştırma konusunu teşkil eden "Kur'ân'ın Kur'ân'la Tefsiri: Tefsîru'l-Kur'ân bi Kelâmi'r-Rahmân Örneği" başlıklı yüksek lisans tezi; giriş, iki ana bölüm ve sonuç kısmından oluşmaktadır. Giriş bölümünde, çalışmanın amacı, önemi, kapsamı ve kullanılan yöntemler açıklanmış; ayrıca Kur'ân'ın Kur'ân'la tefsiri yaklaşımının tarihsel gelişimi hakkında genel bir çerçeve sunulmuştur. Tezin birinci bölümünde, Kur'ân'ın Kur'ân'la tefsiri yöntemi teorik düzlemde ele alınarak, bu yöntemin klasik tefsir usulleri içerisindeki yeri tartışılmıştır. Bu bağlamda söz konusu yöntemin dirâyet tefsiri mi yoksa rivâyet tefsiri mi kapsamında değerlendirilmesi gerektiği meselesi farklı görüşler ışığında analiz edilmiştir. Aynı bölümde, eserin müellifi olan Senâullah Amritsarî'nin yaşadığı dönemin siyasî, sosyal ve kültürel şartları incelenmiş; bu bağlamda müellifin ilmî kişiliği, eserleri ve tefsir alanındaki yeri kapsamlı şekilde değerlendirilmiştir. Tezin ikinci bölümünde ise Tefsîru'l-Kur'ân bi Kelâmi'r-Rahmân adlı eserin yapısal ve içeriksel özellikleri ayrıntılı biçimde ele alınmıştır. Eserin genel tefsir yöntemi açıklanmış; Amritsarî'nin Kur'ân'ı yorumlarken benimsediği yaklaşım sistematik bir biçimde analiz edilmiştir. Bu çerçevede, genel anlam ifade eden lafızların yorumu, mücmel ifadelerin açıklanması, mutlak lafızların takyidi ve müfesser âyetlerle müteşâbih âyetlerin ilişkilendirilmesi gibi başlıklar altında eserden seçilen örneklerle yöntemin uygulama biçimi ortaya konmuştur. Böylece hem teorik arka plan hem de uygulama örnekleri üzerinden müellifin Kur'ân'ın Kur'ân'la tefsiri anlayışının temel özellikleri tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu bağlamda, çalışmamızda Senâullah Amritsarî'nin Kur'ân'ın Kur'ân'la tefsiri yöntemine ilişkin genel perspektifini ortaya koymak amacıyla, hem mevcut literatürdeki araştırmalardan hem de müellifin bizzat kaleme aldığı eserlerden yararlanılarak bütüncül bir metodoloji benimsenmiştir.The master's thesis entitled "Exegesis of the Qur'ân by the Qur'ân: The Case of Tefsîru'l-Qur'ân bi Kelâmi'r-Rahmân" consists of an introduction, two main chapters, and a conclusion. The introduction outlines the purpose, significance, scope, and methodology of the study, and also provides a general framework regarding the historical development of the exegetical approach known as the interpretation of the Qur'ân by the Qur'ân (tafsīr al-Qur'ān bi'l-Qur'ān). The first chapter addresses this exegetical method on a theoretical level, discussing its place within classical tafsīr methodologies. Within this context, the question of whether the method should be categorized under dirâyah (rational-analytical interpretation) or riwâyah (tradition-based narration) is examined through the lens of diverse scholarly perspectives. Additionally, this chapter explores the political, social, and cultural circumstances of the period in which the author, Senâullah Amritsarî, lived. In this regard, his intellectual persona, works, and contribution to the field of Qur'ânic exegesis are thoroughly evaluated. The second chapter of the thesis offers a detailed examination of the structural and thematic features of the work entitled Tafsīru'l-Qur'ān bi Kalāmi'r-Raḥmān. The overall exegetical method employed in the work is explicated, and Amritsarî's interpretive approach to the Qur'ân is systematically analyzed. Within this framework, the application of his method is demonstrated through selected examples from the tafsîr under key headings such as the interpretation of general expressions (āmm), clarification of ambiguous terms (mujmal), restriction (taqyîd) of absolute terms (muṭlaq), and the interrelation between explicit (mufassar) and allegorical (mutashâbih) verses. By integrating both theoretical context and practical examples, the study aims to identify the fundamental characteristics of the author's understanding of the exegetical principle of interpreting the Qur'ân through the Qur'ân. In this regard, a holistic methodology has been adopted, drawing upon both existing scholarly research and the author's own writings, in order to present a comprehensive perspective on Senâullah Amritsarî's exegetical approach
From integration to constitutional accomodation: A new paradigm for Turkiye
No full textFarklılıkları yönetmede ulus-devletlerin sıklıkla başvurduğu soykırım, etnik temizlik, asimilasyon gibi negatif yöntemlerin yarattığı tahribat ve çatışma döngüsü, alternatif politik çözüm önerilerini tartışmaya açmıştır. Bu bağlamda bir taraftan devletlerin toprak bütünlüğü korunmaya çalışılırken diğer taraftan etno-kültürel grupların tanınma taleplerine karşı demokratik çözüm önerileri geliştirilmiştir. Bu gelişmelere koşut bir şekilde klasik anayasacılık anlayışı da derinden etkilenmiş; kuvvetler ayrılığı, yargı bağımsızlığı, hukuk devleti, insan hakları, adil ve serbest seçimler gibi klasik liberal anayasal ilke ve kurumlara ek olarak yeni kurumsal düzenlemelerin gerekliliği ortaya çıkmıştır. Böylece farklılıkların kamusal/kurumsal olarak ifade edilmesine izin veren ve iktidarın tekelleşmesini önleyen “güç paylaşımı” modeli geliştirilmiştir. Bu makale, Türkiye’de etno-kültürel farklılıklar temelinde baş gösteren çatışmaların yönetilmesinde bir anayasal tasarım olarak ortaklıkçı güç paylaşımı sisteminin, alternatiflerine göre rasyonel çözüm üretebilme kapasitesini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışma kapsamında ortaklıkçı güç paylaşımı sisteminin öngörmüş olduğu mekanizmaların, bölünmüş/kutuplaşmış bir toplumsal yapıya sahip olan Türkiye’de, çatışmaların şiddetten arındırılarak pozitif barışa dönüştürülmesinde uygun bir reçete olup olmadığı incelenmiştir.The cycle of destruction and conflict created by negative methods such
as genocide, ethnic cleansing and assimilation, which nation-states frequently
resort to in managing differences, has led to the discussion of alternative political
solutions, and while trying to protect the territorial integrity of states on the one
hand, democratic solutions have been developed against the recognition demands
of ethno-cultural groups on the other. In parallel to these developments, classical
constitutionalism has also been profoundly affected; the necessity of new
institutional arrangements in addition to classical liberal constitutional principles
and institutions such as separation of powers, independence of the judiciary, rule
of law, human rights, fair and free elections has been opened to discussion. Thus,
a new understanding has developed in the form of power-sharing that allows for
the public/institutional expression of diversity and prevents the monopolization
of power and authority. This article aims to reveal the capacity of the
consociational power-sharing system as a constitutional design to produce
rational solutions in the management of conflicts arising on the basis of ethnocultural differences in Turkey. Within the scope of the study, it is examined
whether the mechanisms envisaged by the consociational power-sharing system
are a suitable recipe for transforming conflicts from violence to positive peace in
Turkey, which has a divided/polarized social structure
A study on the microbiological analysis of ezme salads served in food service establishments in Diyarbakır
No full textEzme salata; Gaziantep, Diyarbakır ve Şanlıurfa başta olmak üzere bölgemizde sevilen taze sebzelerden yapılan lezzetli bir meze olarak tüketilmektedir. Hazırlanışı; domates, soğan, yeşilbiber, maydanoz gibi sebzelerin ince ince doğranması veya blender tipi mutfak robotlarında püre haline getirildikten sonra, nar ekşisi, toz sumak, pul biber, sıvı yağ ve tuz eklenerek yapılmaktadır. Bazı gıda işletmeleri, ezme salataya sarımsak veya farklı sebze ve soslarda ekleyerek tüketime sunabilmektedirler. Bu çalışmada; Diyarbakır'da Lahmacun ve Pide Salonu, Lokanta ve Kebap Salonu, Çiğ Köfteci gibi farklı gıda işletmelerinde meze olarak ikram edilen 60 farklı ezme salata örneğinin mikrobiyolojik analizleri yapılarak, halk sağlığı açısından güvenirlilik düzeyi tespit edilmeye çalışılmıştır. Gıda örnekleri; Diyarbakır Tarım Meslek Yüksekokulu, Gıda Mikrobiyolojisi Laboratuvarı'nda maya-küf, Toplam Mezofilik Aerobik Bakteri Sayımı (TMAB), Staphylococcus aureus, Escherichia coli, koliform bakteri ve Bacillus cereus'un mikrobiyolojik analizleri yapılmıştır. Yapılan mikrobiyolojik analizler sonucunda en düşük ve yüksek mikroorganizma sayıları sırasıyla; maya-küf 2,5×102-3,3×105 kob/g, TMAB 2,5×103-5,8×108 kob/g, Staphylococcus aureus 0-8,6×104 kob/g, Escherichia coli 0-5,2×104 kob/g, koliform 0-5,0×105 kob/g ve Bacillus cereus 3,0×102-4,5×105 kob/g, olarak tespit edilmiştir. Analizi yapılan ezme salata örneklerinin ortalama mikroorganizma değerleri ise; maya-küf 1,7×104 kob/g, TMAB 4,0×107 kob/g, S. aureus 6,5×103 kob/g, E. coli 2,8×103 kob/g, koliform 4,0×104 kob/g ve B. cereus 1,8×104 kob/g olduğu belirlenmiştir. Bu çalışma sonucunda; gastronomi ve turizm kenti olan Diyarbakır'da, gıda sektöründe hizmet veren farklı işletmelerde ana yemeğin yanında meze olarak ikram edilen ezme salatalarının halk sağlığı açısından potansiyel bir risk oluşturabilecek seviyede mikrobiyolojik risk taşıdığı tespit edilmiştir. Bu çalışma ile, ezme salatalardaki mikrobiyal yükün artış nedenleri, önleme yöntemleri ve halkın sağlığını koruması için tüketim yaparken seçici ve hijyen konusunda bilinçli bireyler olmasına katkı sağlayabilecektir.Ezme salad is consumed as a delicious appetizer made from fresh vegetables and is popular in our region, especially in Gaziantep, Diyarbakir and Sanliurfa. Preparation; It is made by finely chopping vegetables such as tomatoes, onions, green peppers and parsley or pureeing them in a blender type food processor, then adding pomegranate syrup, sumac powder, chili peppers, oil and salt. Some food businesses can serve it by adding garlic or different vegetables and sauces to ezme salad. In this study, microbiological analyses of 60 different ezme salad samples served as appetizers in different food establishments such as Lahmacun and Pide Restaurant, Kebab Restaurant and Raw Meatball Restaurant in Diyarbakir were conducted to determine their reliability level in terms of public health. Food samples; Microbiological analyzes of yeast-mould, Total Mesophilic Aerobic Bacteria Count (TMAB), Staphylococcus aureus, Escherichia coli, coliform bacteria and Bacillus cereus were carried out in Diyarbakir Vocational School of Agriculture, Food Microbiology Laboratory. As a result of the microbiological analysis, the lowest and highest microorganism numbers are respectively; yeast-mold 2,5×102-3,3×105 cfu/g, TMAB 2,5×103-5,8×108 cfu/g, Staphylococcus aureus 0-8,6×104 cfu/g, Escherichia coli 0-5,2×104 cfu/g, coliform 0-5,0×105 cfu/g and Bacillus cereus was determined as 3,0×102-4,5×105 cfu/g. The average microorganism values of the analyzed ezme salad samples are; yeast-mold 1,7×104 cfu/g, TMAB 4,0×107 cfu/g, S. aureus 6,5×103 cfu/g, E. coli 2,8×103 cfu/g, coliform 4,0×104 cfu/g and B. cereus 1,8×104 cfu/g. has been determined. As a result of this study; In Diyarbakir, a city of gastronomy and tourism, it has been determined that the ezme salads served as appetizers alongside the main course in different businesses serving in the food sector carry a microbiological risk that may pose a potential risk to public health. With this study, the reasons for the increase in microbial load in mashed salads, prevention methods and the public's health will be able to contribute to selective and hygiene-conscious individuals while consuming
Analysis of solutions of parabolic type equations in sobolev spaces with variable exponents
No full textBu tez, değişken üslü Sobolev uzaylarında parabolik tipli denklemlerin çözümlerinin analizi üzerine odaklanmaktadır. Değişken üslü kısmi diferansiyel denklemler, sabit üslü diferansiyel denklemlere kıyasla fiziksel olayların modellenmesinde daha gelişmiş bir yaklaşım sunar. Bu nedenle, değişken üsse sahip parabolik denklemleri matematiksel olarak modellemeye yönelik son zamanlarda önemli bir ilgi ortaya çıkmıştır. Örneğin, elektro-reolojik sıvıların davranışını modellemek, bir elektrik alanına karşı sıvının viskozitesinin nasıl tepki verdiğini anlamaya yardımcı olur. Benzer şekilde, sıcaklığa bağlı viskoziteye sahip sıvıların modellenmesi, bilim ve mühendislik uygulamaları için oldukça önemlidir. Gözenekli ortamda filtrasyon süreçlerini incelemek, yeraltı suyu hareketini, kirlilik taşınımını ve petrokimyasal üretim süreçlerini anlamaya katkıda bulunur. Değişken üsse sahip denklemler, görüntü işleme alanında da önemli bir etki yaratmış olup, daha verimli görüntü iyileştirme tekniklerini mümkün kılmıştır. Evolüsyon denklemler, bir sistemin zaman içinde nasıl değiştiğini tanımlar ve fizik, biyoloji, kimya ve ekonomi gibi çeşitli bilimsel disiplinlerde yaygın olarak kullanılır. Tezin ilk bölümünde, değişken üslü parabolik tipten evolüsyon denklemlerinin tarihsel gelişimi ve uygulamalı bilimlerdeki önemi ele alınmıştır. İkinci bölümde, değişken üslü Sobolev uzaylarında parabolik denklemler üzerine yapılan önceki çalışmaların literatür taraması sunulmuştur. Üçüncü bölümde, tez boyunca kullanılacak temel tanımlar, lemmalar, teoremler ve eşitsizlikler verilmiştir. Dördüncü bölümde, değişken üslü m(x)-biharmonik denklemlerin çözümlerinin varlığı ve patlaması ele alınmıştır. Beşinci bölümde ise, değişken üslü parabolik tipten Kirchhoff denkleminin çözümlerinin varlığı ve azalması incelenmiştir. Altıncı bölümde, değişken üslü doğrusal olmayan logaritmik kaynak terimli bir parabolik denklemin çözümlerinin varlığı ve patlaması gösterilmiştir. Son olarak yedinci bölümde, logaritmik kaynak terimli viskoelastik m(x)-biharmonik denklemlerin çözümlerinin varlığı ve patlaması ele alınmıştır. Sonuç bölümünde ise, yapılan analizlerin genel bir değerlendirmesi yapılarak, elde edilen bulguların literatüre katkıları ve gelecekteki araştırmalar için potansiyel çalışma alanları tartışılmıştır.This thesis focuses on the analysis of solutions equations of parabolic type in Sobolev spaces with variable exponents. Partial differential equations with variable exponents offer a more advanced approach to modelling physical phenomena compared to equations with fixed exponents. For this reason, there has recently been considerable interest in mathematically modelling parabolic equations with variable exponents. For example, modelling the behavior of electro-rheological fluids helps to understand how the viscosity of the fluid responds to an electric field. Similarly, modelling liquids with temperature-dependent viscosity is very important for science and engineering applications. Studying filtration processes in porous media contributes to understanding groundwater movement, pollution transport and petrochemical production processes. Variable exponent equations have also had a significant impact on image processing, enabling more efficient image enhancement techniques. Evolution equations describe how a system changes over time and are widely used in various scientific disciplines such as physics, biology, chemistry and economics. In the first part of the thesis, the historical development of the evolution equations of parabolic type with variable exponent and their importance in applied sciences are discussed. In the second chapter, a literature review of previous works on parabolic equations in Sobolev spaces with variable exponents is presented. In the third chapter, the basic definitions, lemmas, theorems and inequalities that will be used throughout the thesis are detailed. In the fourth chapter, existence and blow-up of solutions of m(x)-biharmonic equations with variable exponent are discussed. In the fifth section, existence and decay of solutions of Kirchhoff equations of parabolic type with variable exponent are analyzed. In the sixth section, existence and blow-up of solutions of a parabolic equation with a nonlinear logarithmic source term with variable exponent are shown. Finally, in the seventh section, the existence and blow-up of solutions of viscoelastic m(x)-biharmonic equations with a logarithmic source term are discussed. In the conclusion, an overview of the analyses is given and the contributions of the findings to the literature and potential areas for future research are discussed
Shafi'i jurisprudence Abdülvahid er-Rûyânî and her Jurisprudence in the context of Bahrü'l-Mazheb
No full textAbdülvâhid er-Rûyânî'nin hayatı ve Bahrü'l-Mezheb adlı eserinin incelendiği bu çalışma, giriş, üç bölüm ve sonuç kısmından oluşmaktadır. Girişte çalışmanın konusu ve amacı ile ilgili genel bilgiler verilmiştir. Birinci bölümde h. 5. yüzyılda yaşamış olan Abdülvâhid er-Rûyânî'nin hayatı, ilmi kişiliği talebeleri, hocaları, eserleri ve dönemin siyasi durumu hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde Rûyânî'nin Bahrü'l-Mezheb adlı eserinin genel tanıtımı yapılmış, eserdeki şerh yöntemi ve eserin önemli hususiyetleri üzerinde durulmuştur. 14 cilt olarak matbu halde bulunan eser esasen Müzenî'nin el-Muhtasar adlı eserinin şerhi konumundadır. Eseri, mezhep içinde önemli kılan en temel özelliklerinden biri eserde gerek mezhep içi gerekse mezheplerarası ihtilaflara yer verilmiş olmasıdır. Üçüncü bölümde ise Bahrü'l-Mezheb'in kaynakları tespit edilmiş ve Şâfiî mezhebindeki önemine dikkat çekilmiştir. Klasik fıkıh eserleri sistematiğine sahip olan eser, her ne kadar Müzenî'nin el-Muhtasar adlı eserinin şerhi olsa da kendi dönemine kadarki neredeyse bütün Şâfî kaynaklardan özellikle de Mâverdî'nin el-Hâvi'l-Kebîr isimli eserinden istifadeyle kaleme alınmıştır. Gerek eserin muhtevası gerekse yararlandığı kaynaklar dikkate alındığında eser, ansiklopedik bir eser görünümündedir. Tezin sonuç kısmında ise çalışmanın sonucunda varılan bulgular değerlendirilmiştir.This study, which examines the life of Abdulvahid al-Ruyani and his work Bahru'l-Mazheb, consists of an introduction, three chapters and a conclusion. In the introduction, general information about the subject and purpose of the study is given. In the first part, information is given about the life of Abdulvahid al-Ruyani, who lived in the 5th century, his scientific personality, his students, teachers, works and the political situation of the period. In the second chapter, a general introduction was made to Rûyânî's work called Bahrü'l-Mezheb, and the commentary method and important features of the work were emphasized. The work, which is in printed form in 14 volumes, is essentially a commentary on Muzani's work called al-Muhtasar. One of the most fundamental features of the work that makes it important within the sect is that it includes both intra-sectarian and inter-sectarian conflicts. In the third chapter, the sources of Bahru'l-Mazheb were identified and its importance in the Shafi'i school of thought was emphasized. The work, which has the systematics of classical jurisprudential works, was written by making use of almost all Shafi'i sources up to its time, especially Mawardi's al-Hawi'l-Kabir, although it is a commentary on Muzani's al-Mukhtasar. Considering both the content of the work and the sources it uses, the work appears to be an encyclopedic work. In the conclusion part of the thesis, the findings of the study were evaluated
Determination of mechanical properties of historical buildings from their physical properties using non destructive or semi-non destructive methods
No full textMardin yöresinden getirilmiş, Midyat taşı (Ayn kef) olarak bilinen kireç taşı üzerinde ultrasonik dalga hızı testleri yapılmıştır. Kireç taşı ısıtılarak gözenek ve geçirgenliği azaltılmış, dayanımı arttırılmıştır. Ultrasonik test cihazı ile yapılan ölçümlerde ses dalgasının hızı ve ne kadar sürede yol aldığı ölçülmüştür. Kireç taşı numunelerine boyuna dalga testi yapılmış ve dalga hızının miktarı ve yol aldığı süre gözlemleri yapılmıştır. Bu yapılırken kireç taşına yapılan ısıtma işlemi sabit bir kütle kazandırılarak elde edilmiştir. Kireç taşının sertlik, görülebilirlik, gerilme özellikleri farklı sıcaklıklarda gözlemlenmiştir. Sıcaklığın artmasıyla nem, su geçirgenliği ve gözenek sayısı azalmış, sertlik, rijitlik ve por büyüklüğü artmıştır. Ultrasonik dalga hızı numunenin kütle, özkütle ve por açıklığına bağlı olarak değişiklik göstermiştir. Kireç taşının ısıtılma sırasında kütlesi azalmış, bu durum ultrasonik hızın artmasına neden olmuştur. Kireç taşı uzun bir süre dinlenmeye bırakıldığında ultrasonik hızında artış olmuştur. Bu da kireç taşının dayanımının arttığını gösterir. Bu çalışmada kireç taşını daha verimli kıyaslamak için farklı dayanımlı beton çeşitlerinden yararlanılmıştır. Beton numunelerin ultrasonik dalga hızı ve bu dalga hızının ne kadar sürede yol aldığı test edilmiştir. Bu teste göre farklı dayanıma sahip betonların ultrasonik dalga hızlarının farklılığı hemen hemen önemli bir şekilde gözlemlenmiştir. Betonun ultrasonik hız verileri, kireç taşının ultrasonik hız verilerinden daha büyük çıkmıştır. Bu durum beton ve kireç taşının dayanımı hakkında bir bilgiye ulaşmamıza yardımcı olmuştur. Betonun ultrasonik hızının kireç taşından yüksek olması, betonun dayanımının kireç taşından yüksek olduğunu göstermiştir. Günümüzde tarihi yapılar yeteri kadar korunamamakta ve çeşitli dış etkilere açık olduğu için bu çalışma yapılmıştır. Hasar tespit ve muayene yöntemlerinden, hasarsız metotlarla dayanım tespiti çalışmalarının tatmin edici düzeyde olmaması nedeniyle farklı metotların geliştirilmesi zaruri bir hal almıştır. Bu doğrultuda katkı sunacağını düşündüğümüz yeni düşünülen serbest düşme ile darbe ses şiddeti metodu ile dayanımın tahmin edilmesine çalışılmıştır. Darbe ses şiddeti, ultrasonik test hızı ve sertlik ölçümünde malzemenin mukavemeti yani dayanımı hakkında bilgi sahibi olmaya gayret edilmiştir.Ultrasonic wave speed tests were carried out on limestone, known as Midyat stone (Ayn kef), brought from the Mardin region. By heating the limestone, its porosity and permeability are reduced and its strength is increased. In measurements made with an ultrasonic test device, the speed of the sound wave and how long it took to travel were measured. Longitudinal wave tests were performed on limestone samples and observations were made on the amount of wave speed and the time it traveled. While doing this, the heating process of the limestone was achieved by giving it a constant mass. Hardness, visibility and tensile properties of limestone were observed at different temperatures. With the increase in temperature, humidity, water permeability and number of pores decreased, and hardness, rigidity and pore size increased. Ultrasonic wave speed varied depending on the mass, density and pore opening of the sample. The mass of the limestone decreased during heating, which caused the ultrasonic speed to increase. When limestone was left to rest for a long time, its ultrasonic speed increased. This shows that the strength of the limestone has increased. In this study, different strength concrete types were used to compare limestone more efficiently. The ultrasonic wave speed of concrete samples and how long it takes for this wave speed to travel were tested. According to this test, the difference in ultrasonic wave velocities of concretes with different strengths was observed to be almost significant. The ultrasonic velocity data of concrete was greater than the ultrasonic velocity data of limestone. This helped us obtain information about the strength of concrete and limestone. The fact that the ultrasonic speed of concrete is higher than limestone shows that the strength of concrete is higher than limestone. This study was carried out because historical buildings are not adequately protected today and are open to various external influences. Among the damage detection and inspection methods, it has become necessary to develop different methods because the strength determination studies with non-damage methods are not at a satisfactory level. We tried to estimate the strength with the newly considered free fall impact sound violence method which we think will contribute in this direction. Efforts have been made to obtain information about the strength of the material in impact sound intensity, ultrasonic test speed and hardness measurement
Investigation of adhesion molecules in the placentas of patients with Gestational Diabetes Mellitus with premature rupture of membranes
No full textAmaç: Bu çalışmanın amacı Gestasyonel Diyabetes Mellitus (GDM)'a ek olarak Erken Membram Rüptürü (EMR) olan hastaların plasentalarındaki VCAM-1 ve ICAM-1 ekspresyon oranlarını inceleyerek bahsedilen hastalıkların tanı ve prognozunda dikkate değer bir biyomarker olma potansiyelini incelemektir. Gereç ve Yöntem: 21 GDM+EMR ve 21 sağlıklı gebenin plasentası 4-6 μm lik kesitlere ayrılarak Hematoksilen-Eozin boyama yapıldı. İmmunünohistokimyasal olarak VCAM-1 ve ICAM-1 antikorları çalışıldı. Bulgular: GDM+EMR Grubunda fibrinoid birikimi, koryonik villusların dejenerasyonu ve villus yapıda düzensizlikler, kapiler damarlarda konjesyon ve dilatasyon izlendi. İntervillöz alanda lökosit infiltrasyonu gözlendi. Desidua hücrelerinde dejenerasyon ve piknozis görüldü. Amniyon membranında yırtılma görüldü. GDM+EMR grubuna ait plasental kesitlerin ICAM-1 immün boyamasında kontrol grubuna göre yoğun bir ICAM-1 ekspresyonu tespit edildi. Sinsityotrofoblast hücrelerinde, sitotrofoblast hücrelerinde, sinsityal düğümlerde, bağ doku ve kapiler endotelinde ICAM-1 ekspresyonu pozitif olarak izlendi. GDM+EMR grubuna ait plasental kesitlerin VCAM-1 immün boyamasında kontrol grubuna göre VCAM-1 immün reaksiyonunda artış gözlendi. Villusların trofoblastik tabakasında, sinsityal düğümlerde, fibrin birikiminde ve villöz bağ dokuda ekspresyon yoğunluğu arttı. Vasküler endotel hücrelerinde de pozitif VCAM-1 ekspresyonu görüldü. Sonuç: GDM+EMR'nin plasental yapılar üzerinde ciddi patolojik değişikliklere yol açtığını ve bu durumun inflamatuvar ve vasküler disfonksiyonla ilişkili olduğunu ortaya koyduk. ICAM-1 ve VCAM-1 ekspresyonlarındaki artış, bu inflamatuvar sürecin göstergesi olarak değerlendirilmiştir. Klinik açıdan bu bulgular, GDM ve EMR'ye bağlı plasental bozuklukların perinatal sonuçlar üzerindeki olumsuz etkilerini anlamamıza katkı sağlayabilir. Özellikle ICAM-1 ve VCAM-1 gibi adezyon moleküllerinin artışı, bu hastalıkların prognozu ve yönetiminde potansiyel biyomarkerlar olarak kullanılabileceğini düşündürmektedir.Aim: The aim of this study was to examine the expression rates of VCAM-1 and ICAM-1 in the placentas of patients with Gestational Diabetes Mellitus (GDM) and premature rupture of membranes (EMR) and to investigate their potential as biomarkers for the diagnosis and prognosis of these diseases. Materials and Methods: Placentas of 21 GDM+EMR and 21 healthy pregnant women were sectioned into 4-6 μm sections and stained with Hematoxylin-Eosin. Immunohistochemically, VCAM-1 and ICAM-1 antibodies were studied. Results: In GDM+EMR group, fibrinoid deposition, degeneration of chorionic villi and irregularities in villus structure, congestion and dilatation of capillary vessels were observed. Leukocyte infiltration was observed in the intervillous area. Desidua cells showed degeneration and pycnosis. Rupture of the amniotic membrane was observed. ICAM-1 immunostaining of placental sections of the GDM+EMR group showed intense ICAM-1 expression compared to the control group. ICAM-1 expression was positive in all placental components. ICAM-1 expression was positive in syncytiotrophoblast cells, cytotrophoblast cells, syncytial nodes, connective tissue and capillary endothelium. VCAM-1 immunostaining of placental sections of GDM+EMR group showed an increase in VCAM-1 immune reaction compared to the control group. Expression intensity increased in the trophoblastic layer of villi, syncytial nodes, fibrin deposition and villous connective tissue. Positive VCAM-1 expression was also seen in vascular endothelial cells. Conclusion: We have demonstrated that GDM+EMR leads to severe pathologic changes in placental structures and is associated with inflammatory and vascular dysfunction. Increased expression of ICAM-1 and VCAM-1 was considered as an indicator of this inflammatory process. Clinically, these findings may contribute to our understanding of the adverse effects of placental abnormalities associated with GDM and EMR on perinatal outcomes. In particular, the increase in adhesion molecules such as ICAM-1 and VCAM-1 suggests that they may be used as potential biomarkers in the prognosis and management of these diseases