30935 research outputs found
Sort by
Science high school students' views on the relationship between moral attitude and academic achievement
No full textBu çalışmada, fen lisesi öğrencilerinin ahlaki tutum ile akademik başarı ilişkisi hakkındaki görüşleri ile ahlaki niteliklerin akademik başarıya etkileri ele alınmaya çalışılmıştır. Bu doğrultuda ahlak eğitimi ve akademik başarı ile ilgili hususlar ayrı ayrı ele alınmış, ergenlik dönemi bireylerinin eğitim süreçlerinde bu iki alanın anlam ve önemine değinilmiştir. Çalışmanın teorik kısmında ahlak eğitimi, akademik başarı ve ergenlik dönemi özellikleri ayrı ayrı ele alınmıştır. Alan araştırması kısmında Diyarbakır ilinde akademik başarı puanı sıralaması olarak ilk üç sırada olan fen liselerindeki öğrenciler ile görüşmeler yapılmıştır. Bu görüşmelerde öğrencilere ahlaki nitelikler ile akademik başarı arasında bir ilişki olup olmadığı, varsa nasıl bir ilişki olduğu, en çok hangi ahlaki niteliklerin kendi akademik başarılarına katkı sağladığı, çalışmanın, iradeli olmanın, sabırlı ve sorumluluk sahibi olmanın akademik başarıya etkilerinin neler olduğu, tevekkül etmenin akademik başarıya ve akademik kaygılara nasıl etki ettiği, ilim öğrenme isteğine sahip olup olmadıkları, rol model aldıkları kişilerin kimler olduğu ve İslam dininde öne çıkan şahsiyetleri rol model alıp almadıkları gibi sorular sorulmuştur. Mülakatlardan elde edilen veriler, betimsel analiz, içerik analizi ve söylem analizlerine tabi tutulmuştur. Literatür taraması yapılarak benzer çalışmaların sonuçları ile birlikte değerlendirilerek yorumlanmıştır. Araştırmamızdan elde ettiğimiz sonuçlar, ahlak eğitimi ile akademik başarı arasında olumlu bir ilişki olduğu yönündedir. Araştırmaya katılan fen lisesi öğrencilerinin çoğunluğunun ahlaki tutum ile akademik başarı arasında doğru orantılı bir ilişki olduğu görüşünde oldukları tespit edilmiştir.This study explores science high school students' views on the relationship between moral attitudes and academic achievement, as well as the effects of moral qualities on academic achievement. To this point, issues related to moral education and academic achievement are addressed separately, highlighting the meaning and importance of these two areas in the educational processes of adolescents. The theoretical part of the study examines moral education, academic achievement, and the characteristics of adolescence separately. The field research section involved interviews with students at science high schools ranked in the top three in academic achievement scores in Diyarbakır province. These interviews asked students questions such as whether there is a relationship between moral qualities and academic achievement, if so, what kind of relationship there is, which moral qualities contribute most to their academic achievement, what the effects of hard work, willpower, patience, and responsibility are on academic achievement, how trust in God affects academic achievement and academic anxiety, whether they have a desire to learn science, who their role models are, and whether they consider prominent figures in Islam as role models. The data obtained from the interviews were subjected to descriptive analysis, content analysis, and discourse analysis. A literature review was conducted, and the results were evaluated alongside those of similar studies, and interpretations were made. The results of our research indicate a positive relationship between moral education and academic achievement. Most science high school students participating in the study believed there was a directly proportional relationship between moral attitudes and academic achievement
STEAM in geography education and sample applications
No full textGünümüz dünyasında eğitim giderek daha çok ezbere ve teoriye dayalı hale gelmiştir. Bu durum mezunların öğrendiklerini gerçek dünyada uygulama konusunda zorluk yaşamalarına neden oldu. Uygulamalı öğrenim kurumlarından mezun olanlar bile iş deneyimi kazanmayı gerekli buluyor, bu da aldıkları eğitimin yetersiz ve eksik olduğunu gösteriyor. Bu konular birçok gelişmiş ülkenin dikkatini çekmiş ve onları pratik öğrenmeyi eğitim sistemlerine entegre etmeye itmiştir. Çeşitli sektörlerde nitelikli işçi talebinin karşılanamaması birçok ülke için tehdit haline geldi. "STEM" olarak bilinen "yaparak öğrenme" kavramı ilk olarak ABD'de ortaya çıktı. Birçok ülke de bu yeni eğitim yaklaşımını müfredatlarına dahil etmiş ve bunu uygulamaya yönelik yasa ve yönetmelikler çıkarmıştır. Amerikalı mezunların iş sektörlerindeki başarısızlığı bu alanda harekete geçilmesine yol açtı.
Daha sonra bu kavram Kuzey Kore'de "STEAM"e dönüşerek dünyaya yayıldı. STEAM becerisine sahip bireyler yetiştirmeyi amaçlayan bu yeni eğitim yaklaşımı, başta fen konuları olmak üzere çeşitli disiplinlerde uygulanmaya başlamıştır. STEAM uygulamaları ağırlıklı olarak fizik, biyoloji ve kimya alanlarında uygulanmaktadır. Ancak coğrafya derslerinde STEAM projeleri oldukça sınırlıdır ve genellikle haritacılık odaklıdır. STEAM becerilerinin yalnızca fen derslerinde kazanılabileceği düşüncesi yanlıştır ve bu yaklaşımın multidisipliner olması ve okul dışı öğrenme ortamlarını da içermesi gerektiğinin anlaşılması önemlidir. Coğrafyanın STEAM yaklaşımına uygunluğu ve öğretmenlerin uygulayabileceği STEAM projelerinin sınırlı örnekleri konusunda tartışmalar bulunmaktadır. Bu çalışma, coğrafya eğitiminde STEAM yaklaşımlarına ilişkin küresel ve ulusal literatürü inceleyerek örnek uygulamalar bölümünde özellikle fiziki coğrafya alanında STEAM proje örnekleri tasarlayarak öğrenciler tarafından uygulanabilirliğini
değerlendirmektedir.In today's world, education has increasingly become more about rote learning and theory. This has caused graduates to struggle to apply what they have learned in the real world. Even graduates from hands-on learning institutions find it necessary to gain work experience, indicating the education they received is inadequate and incomplete. These issues have caught the attention of many developed countries, propelling them to integrate practical learning into their education systems. The inability to meet the demand for
qualified workers in various sectors has become a threat to many countries.
The concept of "learning by doing," known as "STEM," first emerged in the USA. Many countries have also incorporated this new education approach into their curricula and passed laws and regulations to implement it. The failure of American graduates in job sectors prompted action in this area. Subsequently,
this concept evolved into "STEAM" in North Korea and spread globally. This new educational approach, which aims to nurture individuals with STEAM skills, has begun to be applied in various disciplines, especially in science subjects. STEAM applications are predominantly implemented in physics, biology, and chemistry. However, STEAM projects in geography classes are quite limited and usually focus on cartography. The notion that STEAM skills can only be acquired in science classes is incorrect, and it is essential to understand that this approach should be multidisciplinary and include out-of-school learning environments. There is a debate regarding the suitability of geography for the STEAM approach and the limited examples of STEAM projects that teachers can implement. This study examines global and national literature on STEAM approaches in geography education and designs STEAM project examples, particularly in physical geography, evaluating their applicability by students
Development of biocompatible polymer based synthetic wound dressing
No full textBiyouyumlu hidrojel yara örtüleri, dermal ve epidermal dokuların rejenerasyonunu artırma,biyobozunur olma ve antimikrobiyal özellikler gösterdikleri için büyük bir ilgi çekmiştir. Özellikle kitosan ve Pluronic F127 (PF127) hidrojel yara örtüleri ve türevleri yoğun çalışılan polimer örnekleridir. Bu çalışmada dört farklı dipeptit (Ala-Leu, Ala-Gly, Leu-Gly ve Gly-Phe) nanotüp ile ayrı ayrı fonksiyonalize edilmiş kitosan kullanılarak Pluronic F127 tabanlı biyouyumlu hidrojel yara örtüsü geliştirilmiştir. Sentezlenen biyouyumlu hidrojel yapıları; Fourier dönüşümlü kızılötesi spektroskopisi (FTIR) analizleri ile hidrojellerin moleküler yapıları ve bileşimleri incelenmiştir. Taramalı Elektron Mikroskobu (SEM) ve Enerji Dağılım X-Işını Spektroskopisi (EDX) ile sentezlenen materyallerin mikro yapı özellikleri ve yapısal elementel bileşimleri incelenmiştir. Termogravimetrik Analiz (TGA) ve Differansiyel Termal analiz (DTA) ile hidrojellerin sıcaklıkla kütle değişimleri ve faz geçişleri ve termal özellikleri karakterize edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, sentezlenen yapılar enstrümental tekniklerle doğrulanmıştır. Sentezlenen materyallerin antimikrobiyal aktiviteleri seçilen farklı mikroorganizmalara karşı (E.coli, P.aeroginosa, S.aureus, S.pyogenes, C. albicans karşı) test edilmiştir. Antimikrobiyal test çalışmalarından elde edilen bulgular doğrultusunda herhangi bir antimikrobiyal etki göstermedikleri sonucuna ulaşılmıştır. Hücre kültür çalışmalarıyla hidrojellerin hücre canlılığı testi MTT [3-(4,5-dimetildiyazol-2-il)-2-5-difeniltetrazolyum bromür] ile in vitro sitotoksik etkileri ve yara iyileşme testleri yara iyileştirme potansiyelleri ile değerlendirilmiştir. Sentez materyallerinin farklı dozlardaki uygulamalarından elde edilen sonuçlarından biyouyumlu oldukları tespit edilmesinin yanı sıra yara iyileştirici bir etkileri tespit edilmemiştir. Hücre kültürü çalışmalarında insan keratinosit hücre hattı HS2 ve fare fibroblast hücre hattı L-929 hücre hatları kullanılmıştır. Sonuç olarak dört farklı dipeptit nanotüp ile ayrı ayrı fonksiyonalize edilmiş kitosan kullanılarak hazırlanan Pluronic F127 tabanlı hidrojellerin, antimikrobiyal ajanlar ve yara iyileşmesini teşvik edici ajanlar ile modifiye edilerek terapötik taşıyıcı yara örtüsü ve enjekte edilebilir jel formunda kullanılabilme potansiyelleri olabileceği fikrine varılmıştır.Biocompatible hydrogel wound dressings have attracted significant interest due to their ability to enhance the regeneration of dermal and epidermal tissues, their biodegradability, and their antimicrobial properties. In particular, chitosan and Pluronic F127 (PF127) hydrogel wound dressings and their derivatives are widely studied polymer examples. In this study, a biocompatible hydrogel wound dressing based on Pluronic F127 was developed using chitosan functionalized separately with four different dipeptides (Ala-Leu, Ala-Gly, Leu-Gly, and Gly-Phe) nanotubes. The synthesized biocompatible hydrogel structures were analyzed using Fourier Transform Infrared Spectroscopy (FTIR) to investigate the molecular structures and compositions of the hydrogels. The microstructural properties and elemental compositions of the synthesized materials were examined using Scanning Electron Microscopy (SEM) and Energy Dispersive X-ray Spectroscopy (EDX). Thermogravimetric Analysis (TGA) and Differential Thermal Analysis (DTA) were employed to characterize the mass changes and phase transitions of the hydrogels with temperature and their thermal properties. According to the analysis results, the synthesized structures were validated through instrumental techniques. The antimicrobial activities of the synthesized materials were tested against selected microorganisms (E. coli, P. aeruginosa, S. aureus, S. Pyogenes, C. albicans). Based on the findings from the antimicrobial tests, it was concluded that no antimicrobial effect was observed. Cell culture studies evaluated the cytotoxic effects of the hydrogels using the MTT [3-(4,5-dimethylthiazol-2-yl)-2,5-diphenyltetrazolium bromide] assay and assessed their wound healing potential. The results obtained from the applications of the synthesized materials at different doses indicated that they were biocompatible, but no wound healing effects were detected. In the cell culture studies, the human keratinocyte cell line HS2 and the mouse fibroblast cell line L-929 were used. As a result, it was concluded that the Pluronic F127-based hydrogels prepared using chitosan functionalized with four different dipeptides nanotubes could potentially be modified with antimicrobial agents and wound healing-promoting agents for use as therapeutic carrier wound dressings or injectable gel forms
Examining the logos and emblems of universities in Turkey in the context of locality
No full textBu çalışma, Türkiye'deki üniversitelerin logo ve amblemlerini yerellik bağlamında inceleyerek, bu görsel kimlik öğelerinin üniversitelerin bulundukları coğrafi, tarihî ve kültürel çevrelerle olan ilişkisini nasıl temsil ettiğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Üniversite logoları, yalnızca estetik tasarımlar değil; aynı zamanda kurumların tarihsel geçmişini, değerlerini ve bulundukları toplumsal yapıyla kurdukları bağı görsel düzlemde ifade eden stratejik iletişim araçlarıdır. Araştırma görsel kimliğin kurumsal iletişimdeki işlevi ile yerel aidiyet arasındaki etkileşimi incelemesi bakımından güncel bir boşluğu doldurmaktadır. Üniversitelerin, kendilerini yalnızca akademik kimlikleriyle değil, aynı zamanda yerel kültür ve tarihle bütünleşmiş bir imajla sunma çabaları, görsel iletişim tasarımlarında yerellik temasını ön plana çıkarmaktadır. Bu bağlamda çalışma, yerel görsel göstergelerin kurumsal kimliğe etkisini anlamaya yönelik özgün bir katkı sunması açısında önemlidir. Çalışmada nitel araştırma yöntemi benimsenmiş; web tabanlı içerik analizi, doküman incelemesi ve Saussure temelli göstergebilimsel çözümleme teknikleri birlikte kullanılmıştır. 2024 yılı itibarıyla Türkiye'de aktif olarak faaliyet gösteren üniversiteler taranmış; amaçlı örnekleme yoluyla seçilen ve logolarında yerellik teması barındırdığı belirlenen 30 üniversite logosu analiz kapsamına alınmıştır. Veriler, üniversitelerin resmî web siteleri ile burada yayımlanan kurumsal kimlik kılavuzları üzerinden toplanmış ve her bir logo; görsel göstergeler, tipografik yapı, renk kullanımı, biçimsel özellikler ve yerel referanslar açısından değerlendirilmiştir. Bulgular, üniversite logolarının önemli bir kısmında coğrafi oluşumlar, tarihî yapılar, kültürel motifler ve kent simgeleri gibi yerel unsurlara yer verildiğini göstermektedir. Ancak bazı üniversitelerin logolarında, küresel tasarım eğilimlerinin etkisiyle yerel göstergelerin zayıfladığı da gözlemlenmiştir. Bu durum, üniversitelerin yerel kimliklerini yansıtma düzeylerinde farklılıklar olduğunu ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, üniversite logoları yerel kültürün görsel düzeyde temsilinde işlevsel bir araç olarak kullanılmakta; yerel göstergelerin bilinçli ve stratejik biçimde tasarıma entegre edilmesi, kurumların marka kimliği, toplumsal aidiyet ve tanınırlık düzeylerini olumlu yönde etkilemektedir. Bu doğrultuda çalışma, üniversitelerin görsel kimlik oluşturma süreçlerinde yerellik ilkesinin daha sistematik ve yaratıcı biçimlerde değerlendirilmesine yönelik öneriler geliştirmektedir.This study aims to examine the logos and emblems of universities in Turkey in the context of locality, revealing how these visual identity elements represent the relationship between universities and their geographical, historical, and cultural environments. University logos are not merely aesthetic designs; they are also strategic communication tools that visually express the institutions' historical backgrounds, values, and their connections with the social structures in which they are embedded. The research addresses a current gap by analyzing the interaction between visual identity in institutional communication and local affiliation. Universities' efforts to present themselves not only through their academic identities but also with an image integrated into local culture and history highlight the theme of locality in visual communication design. In this context, the study is significant in offering a unique contribution toward understanding the impact of local visual indicators on institutional identity. A qualitative research method was adopted in the study, employing web-based content analysis, document review, and Saussurean semiotic analysis techniques in combination. In 2024, an analysis was conducted of all the universities active in Turkey. The analysis included 30 university logos, selected from purposive sampling, that featured the theme of locality. Data were collected through official university websites and institutional identity guidelines published therein. Each logo was evaluated based on visual indicators, typographic structure, color usage, formal characteristics, and local references. The findings indicate that many university logos incorporate local elements such as geographical formations, historical structures, cultural motifs, and city symbols. However, it was also observed that the influence of global design trends had weakened the local indicators in some university logos. This reveals a variation in the extent to which universities reflect their local identities. In conclusion, university logos are functional tools for visually representing local culture. Consciously and strategically integrating local indicators into designs has a positive influence on institutional brand identity, social belonging and recognisability. Accordingly, the study makes recommendations for incorporating the principle of locality more systematically and creatively into universities' visual identity development processes
Investigation of gamma radiation effect on mechanical properties of nanoclay added composite plates
No full textKompozit malzemeler, gelişen teknoloji ile beraber geleneksel malzemelere alternatif olarak yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Kompozit malzemelerin kullanıldıkları alanlarda performans ve mekanik özeliklerini iyileştirmek için nanopartiküller epoksi reçine içine ilave edilerek nanokompozit malzemeler üretilmektedir. Özellikle kompozitlerin/nanokompozitlerin maruz kaldıkları çevresel şartlar, mekanik özellikler üzerinde etkili olmaktadırlar. Bu çevresel şartlar çoğu zaman su, nem, sıcaklık, radyasyon vb. olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada katkısız ve nano kil katkılı cam fiber takviyeli epoksi kompozit numuneler üretilmiştir. Gama radyasyonunun bu numunelerin mekanik özelliklerine etkisi deneysel olarak araştırılmıştır. Bu çalışmada nano malzemesi olarak nanokil kullanılmıştır. Nanokil oranları ise, epoksi reçine ağırlığına göre %0,75, %1 ve %1,25 oranlarında belirlenmiştir. Bu oranlara göre nano kil katkılı cam fiber takviyeli kompozit levhalar üretilmiştir. 8 tabakalı ve 2,1 mm kalınlığındaki levaların üretimi elle yatırma yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Hazırlanan hem katkısız hem de nanokil katkılı kompozitler, Co 60 ışınlama kaynağı tarafında 10 kGy ve 20 kGy dozlarında 1,75 ışınlama hızında ışınlamaya maruz bırakılmışlardır. Daha sonra bu numunelerin mekanik özelliklerinin belirlenmesi için teste tabi tutulmuşlardır. Deneyler sonucunda, gama radyasyonuna maruz bırakılmayan %1,25 oranında nanokil katkılı cam fiber takviyeli epoksi kompozit numunelerinin çekme, basma, kayma mukavemetlerinin, elastisite ve kayma modülü değerlerinin, gama radyasyonuna maruz bırakılmayan katkısız numunelerin değerlerinden sırasıyla %2,5, %14,69, %11,6, %5,7, %24,7 oranlarında daha fazla olduğu belirlenmiştir. 20 kGy gama radyasyonuna maruz bırakılan %1,25 kil katkılı numunelerinin çekme, basma, kayma mukavemetleri ile elestisite ve kayma modül değerleri, 20 kGy gama radyasyonuna maruz bırakılan kil katkısız numunelerin değerlerine göre sırasıyla %1,6, %16,68, %4,48, %6,1, %43,7 oranlarında fazla olduğu elde edilmiştir. %1.25 nano kil katkılı numunelerin, 20 kGy gama radyasyonuna maruz bırakıldığında elde edilen çekme, basma, kayma mukavemetleri ile elastisite ve kayma modülü değerlerinin, 10 kGy gama dozuna maruz bırakıldığında elde edilen değerlere göre sırasıyla %0,93, %1,46, %10,01, %0,60, %3,85 oranlarında düşük olduğu tespit edilmiştir. Ancak gama radyasyon dozunun poisson oranını etkilemediği görülmüştür. Elde edilen sonuçların literatüre ve uygulama alanlarındaki kullanımına katkı sağlayacağını düşünmekteyiz.Composite materials are widely used as an alternative to traditional materials with the developing technology. In order to improve the performance and mechanical properties of composite materials in the areas where they are used, nanocomposite materials are produced by adding nanoparticles into epoxy resin. In particular, the environmental conditions that composites/nanocomposites are exposed to are effective on mechanical properties. These environmental conditions are often encountered as water, humidity, temperature, radiation, etc. In this study, glass fiber reinforced epoxy composite samples with no additives and nano clay additives were produced. The effect of gamma radiation on the mechanical properties of these samples was investigated experimentally. Nanoclay was used as the nano material in this study. Nanoclay ratios were determined as 0.75%, 1% and 1.25% according to the epoxy resin weight. Nanoclay additive glass fiber reinforced composite plates were produced according to these ratios. The production of 8-layer and 2.1 mm thick plates was carried out by hand lay-up method. Both the prepared composites with and without nanoclay additives were exposed to irradiation at 10 kGy and 20 kGy doses at 1.75 irradiation rate by Co 60 irradiation source. Then, these samples were tested to determine their mechanical properties. As a result of the experiments, it was determined that the tensile, compression, shear strength, elasticity and shear modulus values of the 1.25% nanoclay additive glass fiber reinforced epoxy composite samples that were not exposed to gamma radiation were 2.5%, 14.69%, 11.6%, 5.7%, 24.7% higher than the values of the undoped samples that were not exposed to gamma radiation, respectively. The tensile, compressive, shear strengths, elasticity and shear modulus values of the 1.25% clay added samples exposed to 20 kGy gamma radiation were found to be 1.6%, 16.68%, 4.48%, 6.1%, and 43.7% higher than the values of the samples without clay added exposed to 20 kGy gamma radiation, respectively. It was found that the tensile, compressive, shear strengths, elasticity and shear modulus values of the 1.25% nano clay added samples exposed to 20 kGy gamma radiation were 0.93%, 1.46%, 10.01%, 0.60%, and 3.85% lower than the values obtained when exposed to 10 kGy gamma dose. However, it was observed that the gamma radiation dose did not affect the Poisson ratio. We believe that the obtained results will contribute to the literature and its use in application areas.Dicle Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü (DÜBAP) tarafından Proje No: MÜHENDİSLİK.23.005 kapsamında desteklenmiştir
Existence, decay and blow up of solutions for a parabolic type equation with logarithmic nonlinearity and singular potential
No full textIn this work, we obtain a parabolic type equation with logarithmic nonlinearity and singular potential. We establish the local existence and global existence of solutions. Later, we consider the decay of solutions by using the Komornik’s inequality. Furthermore, we prove the blow up of solutions
Expression of Dlx-5 and HLX proteins in odontogenic cysts
No full textOdontogenic cysts, commonly detected during routine examinations involving head and neck imaging such as orthopantomograms and computed tomography (CT), are classified into two groups: developmental and inflammatory. Radicular cysts, which belong to the inflammatory group, originate from odontogenic epithelium, while dentigerous cysts of developmental origin are observed as a result of peri-coronal expansion of fluid in the dental follicle. The diagnosis and identification of odontogenic cysts rely on clinical, radiographic, and histological evaluations. This study aimed to demonstrate the expression of Dlx-5 and HLX proteins in radicular and dentigerous cysts. A total of 40 radicular and 40 dentigerous cysts were obtained from patients who visited private oral and dental health clinics in Bingöl and Diyarbakır provinces. After undergoing routine histological procedures, the cysts were stained using Masson’s Trichrome and immunohistochemistry techniques. As a result, the epithelium of radicular cysts was found to be keratinized stratified squamous, with hyaline (Rushton) bodies located within the epithelium. Dentigerous cysts, on the other hand, consisted of non-keratinized stratified squamous epithelium, rete ridges with hyperplastic areas, and inflammatory cell infiltrations. The immunoreactivity induced by Dlx-5 in epithelial and connective tissue cells of radicular and dentigerous cysts was found to be stronger than that of HLX. The positive expression of Dlx-5 and HLX proteins in radicular and dentigerous cysts suggests that these proteins may play a potential role in the pathogenesis of these cysts. Furthermore, it was considered that the expression of Dlx-5 and HLX might help reveal the behavioral differences between odontogenic cysts
Classification of clean and faulty images in solar panels using transfer learning based deep learning models
No full textGüneş enerjisi yenilenebilir, tükenmez ve temiz bir enerji kaynağıdır. Karbon salınımının ve fosil yakıtlara olan bağımlılığın azaltılması amacıyla özellikle son yıllarda güneş enerjisi büyük oranda kullanılmaya başlanmıştır. Güneş enerjisinin verimli bir şekilde elde edilmesinde fotovoltaik paneller önemli bir rol oynamaktadır. Fotovoltaik panellerde çevresel faktörlerden veya elektriksel düzensizliklerden dolayı hatalar meydana gelebilmektedir. Panellerde oluşan hataların erken ve hızlı tespit edilmesi verimliliği artırmak ve enerjiyi kayıpsız elde etmek açısından büyük önem taşımaktadır. Ancak bu hataların manuel olarak tespit edilmesi hem maliyetlidir hem de zaman alıcıdır. Bu nedenle günümüzde bu hataların saptanması için pek çok derin öğrenme modeli kullanılmaktadır. Bu tez çalışmasında, güneş paneli görüntülerindeki hataları sınıflandırmak için transfer öğrenme tabanlı derin öğrenme modellerinden ResNet ve EfficientNet'i birleştiren bir model önerilmiştir. Deneysel çalışmalar için altı sınıflı bir güneş paneli veri seti kullanılmıştır. 885 görüntüden oluşan veri seti; kirli, temiz, elektriksel hasarlı, fiziksel hasar, karla kaplı ve kuş damlaları sınıflarından meydana gelmektedir. Çalışmada ayrıca transfer öğrenme tabanlı mimariler (VGG16, VGG19, MobileNet, DenseNet) kullanılarak bireysel olarak ölçümler gerçekleştirilmiş ve önerilen model ile karşılaştırılarak sonuçlar verilmiştir. Sonuçlar karşılaştırıldığında önerilen modelin daha üstün performans gösterdiği gözlemlenmiştir. Önerilen modelde kullanılan ResNet mimarisi, gradyan sorununu azaltarak, artık bağlantıları sayesinde derin ağların daha sağlıklı bir şekilde eğitilmesine olanak tanımaktadır. EfficientNet mimarisi ise ağın derinliğini, çözünürlüğünü ve genişliğini optimize ederek daha verimli sonuçların elde edilmesini sağlamaktadır. ResNet ve EfficientNet'in tüm mimarileri kullanıldığında en yüksek doğruluk ResNet101 ve EfficientNet B1 ile hesaplanmıştır. ResNet101 ile EfficientNetB1 birleşimi %87,55 doğruluk, %87,92 kesinlik, %88,75 geri çağırma ve %88,13 F1-skoru ile en iyi sonuçlara ulaşılmasını sağlamıştır.Solar energy is a renewable, inexhaustible and clean energy source. In order to reduce carbon emissions and dependence on fossil fuels, solar energy has been widely used, especially in recent years. Photovoltaic panels play an important role in obtaining solar energy efficiently. Failures may occur in photovoltaic panels due to environmental factors or electrical irregularities. Early and fast detection of faults in panels is of great importance in terms of increasing efficiency and obtaining energy without loss. However, manual detection of these faults is both costly and time consuming. For this reason, many deep learning models are currently used to detect these faults. In this thesis, a model combining ResNet and EfficientNet, two transfer learning based deep learning models, is proposed to classify the defects in solar panel images. A six-class solar panel dataset is used for the experimental studies. Consisting of 885 images, the dataset consists of dirty, clean, electrically damaged, physical damage, snow covered and bird drops classes. In the study, individual measurements were performed using transfer learning based architectures (VGG16, VGG19, MobileNet, DenseNet) and the results were compared with the proposed model. When the results are compared, it is observed that the proposed model shows superior performance. The ResNet architecture used in the proposed model reduces the gradient problem and allows deep networks to be trained in a healthier way thanks to their residual connections. EfficientNet architecture, on the other hand, optimizes the depth, resolution and width of the network to achieve more efficient results. When all architectures of ResNet and EfficientNet were used, the highest accuracy was calculated with ResNet101 and EfficientNet B1. The combination of ResNet101 and EfficientNetB1 achieved the best results with 87.55% accuracy, 87.92% precision, 88.75% recall and 88.13% F1-score
Development of the Turkish economy within the perspective of liberalization in the early periods of the Republic
No full textBu çalışma, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan sonraki ilk yıllarda uygulanan kalkınma politikalarını liberalleşme çerçevesinde değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Cumhuriyetin ilanını takip eden dönemde, devletin ekonomik yapılanmaya müdahalesi belirginleşmiş; ancak zaman içerisinde farklı iktisadi anlayışların etkisiyle liberal ekonomik modellere yönelim gözlemlenmiştir. 1923 İzmir İktisat Kongresi ile şekillenen ilk kalkınma hedefleri, bir yandan devletçi politikaları desteklerken diğer yandan özel girişimciliği teşvik etmeyi hedeflemiştir. Bu bağlamda çalışmada, 1923-1950 yılları arasında uygulanan kalkınma stratejileri; sanayileşme, tarım politikaları, dış ticaret yaklaşımları ve sermaye birikimi süreçleri bağlamında ele alınmıştır. Ayrıca, devletçilik ile liberalizmin ekonomi politikalarına etkileri karşılaştırmalı olarak incelenmiş; dönemin siyasal ve toplumsal koşulları göz önünde bulundurularak kalkınma anlayışındaki dönüşümler değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, Türkiye'nin erken Cumhuriyet dönemindeki kalkınma yaklaşımının, ideal bir liberal modelden ziyade, dönemin ihtiyaçlarına göre şekillenen pragmatik bir sentez olduğunu ortaya koymaktadır.This study aims to evaluate the development policies implemented in the early years of the Republic of Turkey within the framework of liberalization. Following the proclamation of the Republic, state intervention in economic structuring became more prominent; however, over time, a shift towards liberal economic models was observed under the influence of different economic ideologies. The initial development goals shaped by the 1923 İzmir Economic Congress aimed both to support statist policies and to encourage private entrepreneurship. In this context, the study examines the development strategies pursued between 1923 and 1950 in terms of industrialization, agricultural policies, foreign trade approaches, and capital accumulation processes. Moreover, the effects of statism and liberalism on economic policies are comparatively analyzed, and the transformations in the development perspective are assessed in light of the political and social conditions of the period. The findings reveal that the development approach in the early Republican period of Turkey was not a purely liberal model, but rather a pragmatic synthesis shaped by the necessities of the time
Democratization of local governments in Türkiye and the impact of women's representation on this
No full textBu çalışma, Türkiye'de yerel yönetimlerin demokratikleşme süreci ile kadın temsili arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Yerel yönetimler, demokrasinin en temel unsurlarından biri olarak, halkın karar alma süreçlerine katılımını teşvik etmekte ve yerinden yönetimi güçlendirmektedir. Bununla birlikte, demokratikleşme süreci, toplumsal cinsiyet eşitliği ve kadın temsili ile doğrudan ilişkilidir. Kadınların yerel yönetimlerde daha fazla temsil edilmesi, sadece toplumsal cinsiyet eşitliği açısından değil, aynı zamanda daha şeffaf, hesap verebilir ve katılımcı bir yönetim anlayışının inşası için de büyük önem taşımaktadır. Bu tezde, Türkiye'deki yerel yönetimlerin tarihsel gelişimi ve kadın temsili üzerine yapılan araştırmalar ele alınmış, kadınların yerel yönetimlerdeki temsili ile demokratikleşme arasındaki bağlantı incelenmiştir. Türkiye'deki kadın temsili oranları, yerel seçimlerdeki kadın aday sayıları, kadın kotası uygulamaları gibi konular analiz edilmiştir. Ayrıca, kadınların yerel yönetimlerdeki temsilini engelleyen toplumsal ve yapısal engeller ile yasal düzenlemeler de tartışılmıştır. Araştırmanın bulguları, kadın temsili oranlarının artırılmasının, demokratikleşme süreçlerini güçlendirdiğini, yerel yönetimlerin şeffaflık, hesap verebilirlik ve katılım açısından daha olumlu bir noktaya ulaşmasına yardımcı olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bağlamda, yerel yönetimlerde kadınların daha fazla yer almasının, sadece toplumsal cinsiyet eşitliği değil, genel anlamda demokratikleşme sürecinin de güçlenmesine katkı sağlayacağı sonucuna varılmıştır. Çalışma, bu hedefe ulaşabilmek için yerel yönetimlerde kadın temsili oranlarını artırmaya yönelik önerilerde bulunmaktadır. Yöntem olarak bu çalışmada Türkiye'de yerel yönetimlerin demokratikleşme süreci ile kadın temsilinin bu sürece katkısını nitel araştırma yöntemiyle incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, yerel yönetimlerde aktif görev yapmış ya da yapmakta olan kadınların deneyimlerine ve görüşlerine başvurulmuştur. Veriler, açık uçlu sorulardan oluşan bir görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmanın saha çalışması kısmı, 2024 yılı Mayıs ve Haziran aylarında gerçekleştirilmiştir. Görüşmeler çevrim içi ortamda yazılı olarak yapılmış, her bir görüşme ortalama 30–40 dakika sürmüştür. Katılımcılar amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenmiş olup, çeşitliliği sağlamak amacıyla farklı görevlerde bulunan sekiz kadın yerel yöneticiyle görüşülmüştür.This study aims to examine the relationship between the democratization process of local governments and female representation in Turkey. Local governments, as one of the fundamental elements of democracy, promote public participation in decision-making processes and strengthen local governance. However, the democratization process is directly related to gender equality and female representation. Increasing the representation of women in local governments is crucial not only for gender equality but also for establishing a more transparent, accountable, and participatory governance model. In this thesis, the historical development of local governments in Turkey and research on female representation are explored, and the connection between women's representation in local governments and democratization is examined. The study analyzes issues such as the rate of female representation in Turkey, the number of female candidates in local elections, and the implementation of gender quotas. Additionally, the societal and structural barriers to women's representation in local governments and the legal frameworks surrounding them are discussed. The findings of the research show that increasing female representation strengthens democratization processes and helps local governments reach a more positive state in terms of transparency, accountability, and participation. In this context, the increased involvement of women in local governments contributes not only to gender equality but also to the overall strengthening of the democratization process. The study offers recommendations for increasing female representation in local governments to achieve these goals. The aim of this study is to examine the democratization process of local governments in Turkey and the contribution of women's representation to this process using a qualitative research method. The research draws on the experiences and perspectives of women who have served or are currently serving in active roles within local governments. Data were collected through an interview form consisting of open-ended questions. The fieldwork for the study was conducted in May and June of 2024. Interviews were carried out in written form through online platforms, with each interview lasting approximately 30–40 minutes. Participants were selected using a purposive sampling method, and in order to ensure diversity, interviews were conducted with eight women local administrators holding different positions