30935 research outputs found
Sort by
An examination of the nature of humane living from the perspectives of cynicism, objectivism, and wahdat al-wujud
No full textBu tez, insanca yaşamın ne olduğu ve nasıl olması gerektiğini üç farklı felsefi perspektif üzerinden incelemektedir: Kinizm, Objektivizm ve Vahdet-i Vücud. Bu farklı yaklaşımlar, insan yaşamının anlamını ve değerini farklı şekillerde yorumlar ve her biri bireyin hayatını nasıl şekillendirmesi gerektiği konusunda özgün öneriler sunar. Kinizm, Antik Yunan'da Diogenes'in öğretileriyle bilinir ve insanın doğal, sade bir yaşam sürmesi gerektiğini savunur. Kinikler, toplumsal normları ve lüks yaşamı reddederek bireysel özgürlüğü ve doğayla uyumu yüceltirler. Objektivizm, 20. yüzyıl düşünürü Ayn Rand tarafından geliştirilmiş ve bireysel özgürlük ile rasyonelliği ön plana çıkarır. Objektivizm, her bireyin kendi mutluluğunu maksimize etmek için rasyonel hareket etmesi gerektiğini savunur. Bu bağlamda, insanca yaşam, bireyin kendi potansiyelini gerçekleştirmesi ve kendi değerlerine sadık kalmasıdır. Vahdet-i Vücud, İslam tasavvufunda İbnü'l-Arabi tarafından geliştirilmiş ve evrendeki her şeyin Allah'ın bir yansıması olduğunu savunur. Bu perspektif, bireyin kendini ve evreni ilahi hakikatin bir parçası olarak görmesini teşvik eder. İnsanca yaşam, bu bütünlüğü deneyimleyerek ilahi hakikate ulaşmakla mümkündür. Tez, bu üç yaklaşımın insanca yaşam konusundaki görüşlerini inceleyerek karşılaştırır. Bu karşılaştırmalı analiz, insanca yaşamın farklı felsefi yaklaşımlarını değerlendirerek okuyuculara uygulanabilir bir rehber sunmayı amaçlar. Sonuç olarak, tez, insanca yaşamın ne olduğu ve nasıl yaşanması gerektiği konusunda derinlemesine bir anlayış sunarak, bu perspektiflerden nasıl yararlanılabileceğine dair bir bakış açısı sağlar.This thesis examines what constitutes a humane life and how it should be lived from three different philosophical perspectives: Cynicism, Objectivism, and the Unity of Being (Wahdat al-Wujud). These approaches interpret the meaning and value of human life in distinct ways, each offering unique insights into how individuals should shape their lives. Cynicism, known through the teachings of Diogenes in Ancient Greece, advocates for a natural and simple life. Cynics reject societal norms and luxury, emphasizing individual freedom and harmony with nature. From this perspective, a humane life is grounded in simplicity and naturalness. Objectivism, developed by 20th-century thinker Ayn Rand, emphasizes individual freedom and rationality. Objectivism posits that each person should act rationally to maximize their own happiness. In this view, a humane life involves realizing one's potential and staying true to one's values. The Unity of Being (Wahdat al-Wujud), developed in Islamic mysticism by Ibn al-Arabi, asserts that everything in the universe reflects the divine reality of Allah. This perspective encourages individuals to see themselves and the universe as part of a divine whole. A humane life, therefore, is about experiencing this unity and reaching divine truth. The thesis compares and contrasts these three perspectives on humane living. This comparative analysis aims to provide a meaningful and applicable guide for contemporary individuals. In conclusion, the thesis offers a deep understanding of what constitutes a humane life and how it should be lived, providing insights into how these philosophical perspectives can be utilized in one's own life
Determination of grain yield and some other agricultural charecteristics of pea (Pisum sativum L.) genotypes
No full textBu araştırma, Diyarbakır ekolojik koşullarında yetiştirilen bazı yemeklik bezelye genotiplerinin tane verimi ve verim unsurlarını belirlemek amacı ile 2023-2024 yetiştirme sezonunda, Dicle Üniversitesi Diyarbakır Tarım Meslek Yüksekokulu'na ait deneme alanında yürütüldü. Araştırmada altı adet bezelye genotipi (Araka, Karina, Oscar, Romance, SV028, Utrillo) ile iki adet bezelye çeşidi (Irmak-01, Deren) kullanılmıştır. Deneme "Tesadüf Blokları Deneme" desenine göre, üç tekerrürlü olarak kurulmuştur. Araştırmada bitki boyu (cm), ilk bakla yüksekliği (cm), bitki biyolojik verimi (g/bitki), bitki bakla ağırlığı (g/bitki), bitkide bakla sayısı (adet/bitki), bitkide tane sayısı (adet/bitki), 100 tane ağırlığı (g), bitki tane verimi (g/bitki), hasat indeksi (%), dekara biyolojik verim (kg/da) ve dekara tane verimleri (kg/da) incelenmiştir. Araştırmanın sonucuna göre incelenen özellikler bakımından genotipler arasındaki fark istatistiki olarak p ≤ 0.01 düzeyinde önemli olmuştur. Araştırmada kullanılan bezelye genotiplerinin bitki boyu 50,07 cm (Romance)–108,60 cm (Irmak-01), ilk bakla yüksekliği 21,53 cm (Karina)–67,13 cm (Irmak-01), bitki biyolojik verimi 16,80 g/bitki (Romance)–38,40 g/bitki (Araka), bitki bakla ağırlığı 11,33 g/bitki (Romance)–22,53 g/bitki (Araka), bitkide bakla sayısı 8,13 adet/bitki (Utrillo)–19,47 adet/bitki (Irmak-01), bitkide tane sayısı 42,33 adet/bitki (Utrillo) – 85,07 adet/bitki (SV028), 100 tane ağırlığı 15,33 g (SV028)–30,00 g (Oscar), bitki tane verimi 8,93 g/bitki (Romance)–17,40 g/bitki (Araka), hasat indeksi %43,27 (Utrillo)– %56,19 (Karina), dekara biyolojik verim 284,00 kg/da (Deren) – 510,00 kg/da (Irmak-01) ve dekara tane verimi 127,33 kg/da (Deren) – 214,67 kg/da (Irmak-01) arasında değiştiği tespit edilmiştir.This study was conducted to determine the grain yield and yield components of some pea genotypes grown under the ecological conditions of Diyarbakır. The experiment was carried out during the 2023-2024 growing season at the experimental field of Dicle University Diyarbakır Vocational School of Agriculture. In the research, six pea genotypes (Araka, Karina, Oscar, Romance, SV028, Utrillo) supplied by different companies and two varieties (Irmak-01, Deren) were used. The experiment was established in a Randomized Complete Block Design with three replications. The plant height (cm), first pod height (cm), plant biological yield (g/plant), pod weight per plant (g/plant), number of pods per plant (number/plant), number of seeds per plant (number/plant), 100-seed weight (g), grain yield per plant (g/plant), harvest index (%), biological yield per decare (kg/da), and grain yield per decare (kg/da) of the pea genotypes used in the study were investigated. According to the results of the research, the differences among genotypes in terms of the examined traits were statistically significant at the p ≤ 0.01 level. The plant height of the pea genotypes ranged from 50.07 cm (Romance) to 108.60 cm (Irmak-01), first pod height from 21.53 cm (Karina) to 67.13 cm (Irmak-01), plant biological yield from 16.80 g/plant (Romance) to 38.40 g/plant (Araka), pod weight per plant from 11.33 g/plant (Romance) to 22.53 g/plant (Araka), number of pods per plant from 8.13 (Utrillo) to 19.47 (Irmak-01), number of seeds per plant from 42.33 (Utrillo) to 85.07 (SV028), 100-seed weight from 15.33 g (SV028) to 30.00 g (Oscar), grain yield per plant from 8.93 g/plant (Romance) to 17.40 g/plant (Araka), harvest index from 43.27% (Utrillo) to 56.19% (Karina), biological yield per decare from 284.00 kg/da (Deren) to 510.00 kg/da (Irmak-01), and grain yield per decare from 127.33 kg/da (Deren) to 214.67 kg/da (Irmak-01)
Investigation of phytochemical content and biological activity of psephellus aucherianus (DC.) boiss. species
No full textBitkiler, yapılarında pek çok yararlı bileşen bulundurmaları nedeniyle geleneksel ve modern tıpta birçok hastalığın tedavisinde, hastalığın önlenmesinde ve sağlığın korunmasında ilaç olarak kullanılır. Türkiye, bitki çeşitliliği itibariyle dünyanın en zengin ülkelerinden biridir. Türkiye florası, çok çeşitli tür zenginliğine sahip olmasının yanı sıra, çok sayıda endemik türü de içermektedir. Bu çalışmada, ülkemiz florasında endemik bir bitki türü olan Psephellus.aucherianus (DC.).Boiss. bitkisinin farmasötik potansiyelinin ortaya çıkarılması, doğal antioksidan kaynağı olarak kullanılabilirliğinin araştırılması amaçlanmıştır. Araştırma konusu bitki türünün etanol ile ekstreleri hazırlanarak LC-MS/MS metoduyla kalitatif ve kantitatif olarak fitokimyasal komposizyonu belirlenmiştir. 53 farklı sekonder metabolitten; 32 farklı bileşen tespit edilmiştir. Çalışılan bitki türü zengin biyoaktif fitokimyasal içeriğiyle göze çarpmaktadır. LC-MS/MS sonuçlarına göre; rutin. (92.12 mg analit/g ekstre) ve hesperidin (103.52 mg analit/g ekstre) flavonoidleri majör. bileşikler olarak tespit edilmiştir. Ayrıca.izokersetin (8.95 mg analit/g ekstre), kozmosiin (6.86 mg analit/g ekstre), nikotiflorin (6.18 mg analit/g ekstre), apigenin (2.37 mg analit/g ekstre), sinarozit (1.76 mg analit/g ekstre), kersitrin (1.29 mg analit/g ekstre) ve astragalin (1.29 mg analit/g ekstre) flavonoidleri kaydadeğer miktarda tespit edilmişlerdir. Buna ek olarak, kinik (44.00 mg analit/g ekstre), klorojenik (15.42 mg analit/g ekstre) ve vanilik asitler (2.70 mg analit/g ekstre) yüksek miktarda bulunmuşlardır. Çalışılan türün toplam fenolik içeriği 55.52 ± 0.59 (mg GAE/g ekstre) ile toplam.flavonoid içeriği 4.88 ± 0.21 (mg RE/g ekstre) olarak belirlenmiştir. Serbest radikal süpürme (DPPH ve ABTS), indirgeme gücü (CUPRAC ve FRAP), fosfomolibdat ve metal şelatlama testlerini içeren farklı test sistemleri ile antioksidan özellikler belirlenmiştir. Yapılan analizler sonucunda; DPPH testi sonucu 39.55 ± 0.17 (mg TE/g), ABTS testi sonucu 63.0 ± 0.45 (mg TE/g), CUPRAC testi sonucu 171.17 ± 1.96 (mg TE/g), FRAP testi sonucu .106.44 ± 2.07 (mg TE/g), fosfomolibdat testi sonucu 2.30 ± 0.01 (mmol TE/g) ve metal şelatlama testi sonucu .17.94 ± 0.13 (mg EDTAE/g) olarak bulunmuştur. Bitki ekstreleri enzim inhibisyon etkileri açısından asetilkolinesteraz, bütirilkolinesteraz, tirozinaz, amilaz ve glukozidaza karşı araştırılmıştır. AChE inhibisyon 2.89 ± 0.05 (mg GALAE/g), BChE inhibisyon 2.42 ± 0.22 (mg GALAE/g), amilaz inhibisyon 0.38 ± 0.02 (mmol ACAE/g), tirozinaz inhibisyon 73.36 ± 2.49 (mg KAE/g) olarak tespit edilmiştir. Bitki özütleri glukozidaz enzimi üzerine herhangi bir etki göstermemiştir. Yapılan analizler sonucunda Psephellus.aucherianus (DC.) Boiss.'in sekonder metabolitler açısından zengin içeriğe sahip olduğu, yüksek antioksidan kapasite değerlerine bakıldığında doğal antioksidan kaynağı olarak kullanılabilir olduğu açığa çıkarılmıştır. Özellikle tirozinaz inhibisyonu ile ilgili olarak önemli biyolojik aktiviteler sergilediği ortaya konulmuştur.Plants have long been utilized in both traditional and modern medicine for the treatment, prevention, and management of various diseases due to the presence of numerous beneficial compounds in their structures. Turkey is among the richest countries in the world in terms of plant biodiversity. In addition to its diverse species richness, the flora of Turkey also harbors a substantial number of endemic species. This study aimed to explore the pharmaceutical potential of .Psephellus .aucherianus (DC.) Boiss., an endemic plant species of the Turkish flora, and to investigate its potential use as a natural source of antioxidants. Ethanolic extracts of the species were prepared, and its phytochemical composition was qualitatively and quantitatively determined using the LC-MS/MS method. Among 53 targeted secondary metabolites, 32 different compounds were identified. The species exhibited a notably rich bioactive and phytochemical profile. According to LC-MS/MS results, the flavonoids rutin (92.12 mg analyte/g extract) and hesperidin (103.52 mg analyte/g extract) were identified as major constituents. In addition, significant amounts of the flavonoids isoquercitrin (8.95 mg/g), cosmosiin (6.86 mg/g), nicotiflorin (6.18 mg/g), apigenin (2.37 mg/g), cynaroside (1.76 mg/g), quercitrin (1.29 mg/g), and astragalin (1.29 mg/g) were also detected. Furthermore, high levels of phenolic acids such as quinic acid (44.00 mg/g), chlorogenic acid (15.42 mg/g), and vanillic acid (2.70 mg/g) were found. The total phenolic content of the studied species was measured as 55.52 ± 0.59 mg GAE/g extract, and the total flavonoid content was 4.88 ± 0.21 mg RE/g extract. Antioxidant properties were evaluated through various test systems, including free radical scavenging (DPPH and ABTS), reducing power (CUPRAC and FRAP), phosphomolybdenum, and metal chelation assays. The results revealed the following activities: DPPH radical scavenging activity was 39.55 ± 0.17 mg TE/g, ABTS was 63.08 ± 0.45 mg TE/g, CUPRAC reducing power was 171.17 ± 1.96 mg TE/g, FRAP was 106.44 ± 2.07 mg TE/g, phosphomolybdenum total antioxidant capacity was 2.30 ± 0.01 mmol TE/g, and metal chelating activity was 17.94 ± 0.13 mg EDTAE/g. The enzyme inhibition effects of the extract were also examined against acetylcholinesterase, butyrylcholinesterase, tyrosinase, amylase, and glucosidase enzymes. The inhibition levels were determined as follows: AChE inhibition 2.89 ± 0.05 mg GALAE/g, BChE inhibition 2.42 ± 0.22 mg GALAE/g, amylase inhibition 0.38 ± 0.02 mmol ACAE/g, and tyrosinase inhibition 73.36 ± 2.49 mg KAE/g. No inhibitory activity was observed against the glucosidase enzyme. Overall, the analyses demonstrated that Psephellus aucherianus (DC.) Boiss. possesses a rich content of secondary metabolites and exhibits high antioxidant capacity, indicating its potential as a natural antioxidant source. Notably, it showed significant biological activity in terms of tyrosinase inhibition
Avrupa Birliği hukuku ve Avrupa Birliği Adalet Divanı kararları ışığında göçmenlerin sağlık hakkı
No full textGöç olgusu, yalnızca sınırların değil, haklara erişimin de yeniden tanımlandığı bir alan olarak, özellikle sağlık hakkı bağlamında önemli tartışmaları beraberinde getirmektedir. Avrupa Birliği hukuk sistemi içerisinde göçmenlerin sağlık hakkı; Temel Haklar Şartı, CEAS direktifleri ve Avrupa Birliği Adalet Divanı (ABAD) kararları aracılığıyla şekillenmekte, bu hak çoğu zaman doğrudan değil, insanlık dışı muamele yasağı gibi dolaylı ilkeler çerçevesinde değerlendirilmektedir. Normatif düzeyde tanınan haklara rağmen, sağlık hizmetlerinin kapsamı ve sunulma biçimi büyük ölçüde üye devletlerin takdirine bırakılmıştır. Bu durum, aynı hukuki çerçeveye tabi olan bireylerin farklı ülkelerde farklı muamele görmesine, dolayısıyla eşitsizliklerin derinleşmesine neden olmaktadır. Göçmenlerin sağlık hakkına fiili erişimi; idari prosedürlerin karmaşıklığı, bilgi ve dil engelleri, ekonomik eşitsizlikler ile sınır dışı edilme korkusu gibi çok boyutlu faktörler tarafından sınırlandırılmaktadır. ABAD'ın konuya ilişkin içtihatları da bu hakka yaklaşımı yansıtan önemli örnekler sunmaktadır. M'Bodj davasında, Divan yalnızca sağlık hizmetlerine erişimin yetersiz olması nedeniyle bir kişinin uluslararası koruma statüsü elde edemeyeceğini belirtmiş; ciddi sağlık sorunlarının ancak kasıtlı ayrımcılık durumlarında koruma kapsamında değerlendirilebileceğini ifade etmiştir. Abdida kararında ise, geri gönderme kararı verilen bireyin sağlık durumunun insanlık dışı muamele yasağı kapsamında değerlendirilmesi gerektiği kabul edilmiş, geri dönüşü olmayan sağlık zararları durumunda sınır dışı işlemlerinin durdurulabileceği vurgulanmıştır. Bu kararlar, sağlık hakkının mahkeme nezdinde doğrudan ve pozitif bir hak olarak değil, başka temel haklar aracılığıyla dolaylı biçimde ele alındığını göstermektedir. Göçmenlerin sağlık hizmetlerine erişiminde yaşanan ulusal farklılıklar, statü temelli ayrımcılık ve kurumsal belirsizlikler, Avrupa Birliği düzeyinde belirlenen normatif çerçevenin uygulamada yeterince etkili olmadığını ortaya koymaktadır. Sağlık hizmetlerinin çoğunlukla "acil ve temel" düzeyle sınırlandırılması, koruyucu ve sürdürülebilir hizmetlere erişimi engellemekte; bu da hem bireysel düzeyde mağduriyet yaratmakta hem de sistematik eşitsizlikleri beslemektedir. Bu durum, sağlık hakkının etkin biçimde kullanılabilmesi için erişimin yalnızca tanımsal düzeyde değil, aynı zamanda kurumsal, hukuki ve toplumsal mekanizmalar yoluyla da güçlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir.Migration reshapes not only geographical boundaries but also the ways in which fundamental rights are accessed, particularly in relation to the right to health. Within the framework of European Union law, the health rights of migrants are shaped through instruments such as the Charter of Fundamental Rights, CEAS directives, and the jurisprudence of the Court of Justice of the European Union (CJEU). However, this right is often interpreted indirectly through principles such as the prohibition of inhuman or degrading treatment, rather than as a standalone entitlement. Despite the normative recognition of this right, the scope and manner of healthcare provision remain largely at the discretion of Member States. As a result, individuals subject to the same legal framework may encounter vastly different levels of access depending on their country of residence. Migrants' ability to effectively access healthcare is limited by administrative complexity, language and information barriers, economic hardship, and fear of deportation. Case law from the CJEU further illustrates this approach. In M'Bodj, the Court held that lack of access to healthcare alone does not entitle an individual to international protection, unless discriminatory or deliberate state action is involved. In contrast, the Abdida ruling acknowledged that removal of a person suffering from a serious medical condition may violate the prohibition of inhuman treatment, thus requiring a suspension of expulsion orders. These cases show that health-related rights are addressed indirectly, often linked to broader fundamental rights concerns. The persistence of administrative, legal, and practical barriers highlights the need to strengthen access to healthcare not only through legal definitions, but also via institutional and policy-level mechanisms. Ensuring non-discriminatory, equitable, and secure access is essential for transforming the normative right to health into a lived reality for migrants within the European Union
Examination of middle school students' awareness levels towards recycling
No full textBu çalışmada ortaokul öğrencilerinin geri dönüşüme yönelik farkındalık düzeylerini belirlemek için 30 soruluk çoktan seçmeli anket soruları sorularak öğrenciler arasındaki farkındalığı belirlemek amaçlanmıştır. Araştırma 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Diyarbakır ilinde Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı ortaokullarda eğitim-öğrenim gören 6, 7 ve 8.sınıf öğrencilerinden oluşan 500 öğrenci katılım sağlamıştır. Araştırma sadece ortaokullarda yürütülmüştür. Çalışmamızda ortaokul öğrencilerinin geri dönüşüme yönelik farkındalık düzeylerinin incelenmesinin amaçlandığı bu çalışmada, genel tarama yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Ortaokul Öğrencilerinin Geri Dönüşüme Yönelik Farkındalık Düzeylerinin İncelenmesi" başlıklı anket çalışması kullanılmıştır. Anketler öğrenciler ile yüz yüze görüşülerek anketin amacı ve içeriği anlatılmıştır. Farkındalık düzeyleri cinsiyet, sınıf düzeyi, anne-baba eğitim durumu gibi çeşitli değişkenlere göre analiz edilmiştir. Normallik testi sonrasında elde edilen verilerin anlamlı bir fark gösterdiği sonucuna varılarak parametrik olmayan testler kullanılmıştır. Öğrenciler tarafından doldurulan anketler toplanılmıştır. Çalışmada anketlerde verilen cevaplar SPSS veri analiz programına girilerek veri analizleri yapılmıştır. Cinsiyet açısından kız öğrencilerin farkındalık düzeyleri, erkeklere göre daha yüksek bulunmasına rağmen bu farkın istatistiksel olarak anlamlı çıkmadığı yargısına ulaşılmnıştır. Anne-baba eğitim durumunun farkındalık üzerinde doğrudan etkisinin olmadığı, fakat dolaylı etkilerinin olabileceği yönünde bulgular elde edilmiştir. Sınıf düzeyine göre yapılan analizlerde ise 8. sınıf öğrencilerinin daha yüksek farkındalığa sahip oldukları bulunmuştur. Bilgi kaynağı açısından yapılan incelemelerde, öğrencilere geri dönüşüm bilgisi edindiren çeşitli kaynakların (okul, internet, televizyon vb.) arasında fark olmadığı tespit edilmiştir, bu da bilginin içeriği ve sunumunun öğrenciye nasıl verildiği ile ilgili olabileceği düşünülmektedir. Geri dönüşüm işaretlerinin anlamını bilen öğrencilerin, bilmeyenlere göre daha yüksek farkındalık gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır, bu da sembollerin geri dönüşüm farkındalığı üzerinde etkisinin olabileceği düşünülebilir.In this study, the aim was to determine the awareness levels of middle school students regarding recycling by administering a 30-item multiple-choice questionnaire and identifying differences in awareness among the students. The research was conducted during the 2023–2024 academic year with the participation of 500 students from grades 6, 7, and 8 studying in middle schools affiliated with the Directorate of National Education in Diyarbakır. The study was carried out solely in middle schools. In this study, which aimed to examine middle school students' awareness levels regarding recycling, the general survey method was employed. As a data collection tool, a questionnaire titled "Examination of Middle School Students' Awareness Levels Regarding Recycling" was used. The questionnaires were administered through face-to-face meetings with students, during which the purpose and content of the survey were explained. Awareness levels were analyzed based on various variables such as gender, grade level, and parental education level. Following the normality test, it was concluded that the data did not show a normal distribution; therefore, non-parametric tests were used. The questionnaires completed by the students were collected and analyzed using the SPSS data analysis program. Although female students were found to have higher awareness levels than male students in terms of gender, this difference was not statistically significant. It was found that parental education level did not have a direct effect on awareness but could have indirect influences. In the analyses based on grade level, 8th-grade students were found to have higher awareness levels. Regarding sources of information, no significant differences were found among various channels (such as school, internet, television, etc.) that provide recycling information to students. This suggests that the way the information is presented and its content might play a role in how students perceive it.Finally, students who knew the meanings of recycling symbols were found to have higher awareness levels than those who did not, suggesting that symbols may have an influence on recycling awareness
The afterlife according to Fakhr al-Dīn al-Rāzī
No full textBu tezde, Fahreddîn er-Râzî'nin (ö. 606/1209) âhiret hayatına dair görüşleri incelenmiştir. Çalışmanın temel amacı, Râzî'nin ölümden başlayarak ebedî hayata uzanan süreçlere dair geliştirdiği yaklaşımı analiz etmek ve bu yaklaşımın kelâm düşüncesi içerisindeki yerini tespit etmektir. Bu çerçevede ölüm, ruh-beden ilişkisi, tenâsüh, kabir ve mahşer hayatı, ma'dûmun iadesi, hesap, amel defteri, mizan, sırat, kevser, şefaat, ihbât, tekfîr, ceza, mükâfat, cennet ve cehennem gibi konular ele alınmıştır. Bunun yanı sıra, kelâm ekollerinin âhiret inancına ilişkin görüşleri özetlenmiş ve Râzî'nin bu tartışma içindeki rolü kapsamlı bir biçimde incelenmiştir. Tez; giriş, iki ana bölüm ve sonuç kısmından oluşmaktadır. Girişte çalışmanın amacı, yöntemi, kaynakları ile Râzî'nin hayatı ve eserlerine yer verilmiştir. Birinci bölümde, âhiret süreciyle ilgili temel kavramlar ve olaylar; ikinci bölümde ise Râzî'nin cennet-cehennem inancı, mükâfat-ceza anlayışı, büyük günah işleyenlerin durumu ve ebedîlik gibi meselelerdeki görüşleri değerlendirilmiştir. Çalışmada esas olarak Râzî'nin eserleri incelenmiş, gerektiğinde diğer kaynaklara da başvurulmuştur. Sonuç olarak, Râzî'nin vahiy merkezli, ilahî irade ve rahmeti esas alan, tutarlı ve özgün bir âhiret anlayışına sahip olduğu ortaya konmuştur.This thesis examines the views of Fakhr al-Dīn al-Rāzī (d. 606/1209) concerning the afterlife. The primary aim of the study is to analyze al-Rāzī's approach to the stages of existence extending from death to eternal life and to determine the position of this approach within the broader framework of kalām (Islamic theology). Within this context, subjects such as death, the soul-body relationship, metempsychosis, the life of the grave and the gathering (maḥshar), the re-creation of the non-existent (maʿdūm), the reckoning, the record of deeds, the balance (mīzān), the bridge (ṣirāṭ), al-Kawthar, intercession (shafāʿa), the nullification of deeds (iḥbāṭ), excommunication (takfīr), punishment, reward, Paradise and Hell are discussed in detail. Additionally, the thesis outlines the positions of various theological schools concerning belief in the afterlife and provides a comprehensive analysis of al-Rāzī's role in these debates. The thesis consists of an introduction, two main chapters, and a conclusion. The introduction presents the aim, methodology, and sources of the study, along with a brief account of al-Rāzī's life and works. The first chapter explores key concepts and events related to the afterlife process, while the second chapter evaluates al-Rāzī's views on Paradise and Hell, his understanding of reward and punishment, the status of grave sinners, and the question of eternal damnation or salvation. The research is primarily based on al-Rāzī's own works, with occasional reference to other relevant sources. Ultimately, the study demonstrates that al-Rāzī developed a consistent and original doctrine of the afterlife that is centered on revelation and grounded in divine will and mercy
Green building certificates and a national certification system proposal for Türkiye
No full text18. yüzyılda Sanayi Devrimi'nin ortaya çıkışı, teknolojiden tarıma kadar birçok alanda köklü değişimlere yol açmıştır. Ancak bu gelişmeler, kontrolsüz nüfus artışı ve doğal kaynakların sorumsuzca tüketilmesi gibi olumsuz sonuçları da beraberinde getirmiştir. Yaşanan bu süreç, zamanla çevre kirliliği ve ekosistemdeki dengenin bozulması gibi küresel tehditlere dönüşmüştür. Bu sorunlara çözüm üretmek amacıyla devletler, ulusal ve uluslararası düzeyde çalışmalar başlatmıştır. Bu kapsamda konferanslar düzenlenmiş, bildiriler yayınlanmış ve birçok protokol imzalanmıştır. Bu çabalar yeşil bina ve sürdürülebilirlik kavramlarının temelini atmış, yapıların çevreye ve insan sağlığına zararını en aza indiren, kaynak verimliliğini merkeze alan bir anlayışı inşaat sektörüne taşımıştır. Yeşil binaların yaygınlaşması ve teşviki amacıyla da sertifika sistemleri oluşturulmuştur. Bu kapsamda ilk olarak İngiltere'de BREEAM geliştirilmiştir. Daha sonra Amerika'da LEED, Almanya'da DGNB, Japonya'da CASBEE, Avustralya'da Green Star vb. birçok sertifika sistemi oluşturulmuştur. Ancak yaygın olarak kullanılan bu sistemler kendi ülkelerinin özelliklerine ve koşullarına göre tasarlandığından farklı ülkelerde uygulanırken uyum sorunları ortaya çıkmaktadır. Bu durum da, her ülkenin aslında kendi ihtiyaçlarına özgü yerel sertifika sistemleri oluşturmasının gerekliliğini bir kez daha ön plana çıkarmaktadır. Bu bağlamda tez çalışmasında Türkiye'deki YeS-TR ve B.E.S.T gibi yerel sistemlerde dahil olmak üzere toplam 14 adet ulusal ve uluslararası sertifika araştırılıp sunulmuştur. Uluslararası sistemlerin uygulanması aşamasında sorunlar çıkması, Türkiye' deki sistemlerde bir birlik bulunmaması ve ulusal sertifika olarak nitelendirilen, binalar için oluşturulan YeS-TR'nin kapsamının belirli sınırlar içinde bırakıldığının gözlemlenmesi sonucunda yeni bir yerel sertifika modeli önerisi sunulmuştur. Bu doğrultuda Türkiye için daha etkin bir yeşil sertifika sistemine ulaşılmasına ve yapılacak olan sonraki çalışmalara elde edilen bilgi ve sonuçlarla katkı sağlamak hedeflenmiştir.The emergence of the Industrial Revolution in the 18th century led to radical changes in many areas from technology to agriculture. However, these developments also brought about negative consequences such as uncontrolled population growth and irresponsible consumption of natural resources. Over time, this process has turned into global threats such as environmental pollution and disruption of the balance in the ecosystem. In order to find solutions to these problems, states have initiated studies at national and international levels. In this context, conferences have been organized, declarations have been published and many protocols have been signed. These efforts have laid the foundations of the concepts of green building and sustainability, and have brought an understanding that minimizes the harm of buildings to the environment and human health and focuses on resource efficiency to the construction sector. Certification systems have also been established in order to spread and encourage green buildings. In this context, BREEAM was first developed in England. Later, many certification systems such as LEED in America, DGNB in Germany, CASBEE in Japan, Green Star in Australia, etc. have been established. However, since these widely used systems are designed according to the characteristics and conditions of their own countries, adaptation problems arise when they are applied in different countries. This situation once again highlights the necessity of each country to create local certification systems specific to its own needs. In this context, a total of 14 national and international certificates, including local systems such as YeS-TR and B.E.S.T in Turkey, were researched and presented in the thesis study. As a result of the problems that arose during the implementation of international systems, the lack of unity in the systems in Turkey, and the observation that the scope of YeS-TR, which is defined as a national certificate and created for buildings, was left within certain limits, a new local certificate model proposal was presented. In this direction, it was aimed to contribute to the achievement of a more effective green certificate system for Turkey and to the subsequent studies to be conducted with the information and results obtained
Evaluation of product yield and fatty acid composition of three flax (Linum usititassimum L.) varieties depending on different sowing dates
No full textThe flax (Linum usititassimum L.) plant can grow in various agroecological environments. However, there are some factors that affect the production and quality of flax. Sowing date is one of the important factors determining crop productivity. In this study, four different sowing dates (20–22 March, 1–3 April, 15–18 April and 30 April, respectively) were applied to determine the appropriate sowing date in terms of yield and oil quality in three flax varieties (Sarı Dane, Kara Kız, Beyaz Gelin). The study results showed that by delaying sowing, the seed filling period of the plant was exposed to high temperatures, and this caused decreases in seed yield. In other words, the most positive results in terms of agronomic characteristics were obtained from the first sowing date. In this respect, the highest oil yield of 760 kg ha−1 and the highest oil content of 34% were obtained from the Sarı Dane variety. Similarly, flaxseed showed high values in terms of alphalinolenic acid (54.25%), palmitic acid (6.36%), stearic acid (7%), oleic acid (22.54%) and linoleic acid (14%) at the first and second planting times, while these rates decreased relatively as the planting time was delayed. According to the results of the two-year study, it was determined that the ecological conditions of the region were suitable for flax cultivation. However, it is clear that delaying the sowing date causes significant decreases in both the agronomic traits of flax and the oil quality for industrial purposes. In this respect, considering the ecology of the region, sowing flax in the last week of March or the first week of April is suitable for optimum yield and oil quality
Efficient removal of ciprofloxacin from water using high-surface-area activated carbon derived from rice husks: Adsorption isotherms, kinetics, and thermodynamic evaluation
No full textActivated carbon is widely recognized as an effective material for removing pollutants, especially pharmaceutical residues, from water. In this study, high-surface-area activated carbon derived from rice husks (RHAC) was synthesized via KOH activation and used for the adsorption of ciprofloxacin, a widely used fluoroquinolone antibiotic. Its adsorption behavior was systematically investigated through batch experiments varying the pH, adsorbent dosage, contact time, initial concentration, and temperature. The RHAC exhibited a high surface area of 1539.7 m2/g and achieved a maximum adsorption capacity of 398.4 mg·g−1. The Freundlich isotherm best describes its adsorption equilibrium, suggesting multilayer adsorption on a heterogeneous surface. Kinetic modeling revealed that the adsorption process followed a pseudo second-order model (R2 = 0.9981), indicating chemisorption as the rate-limiting mechanism. Thermodynamic parameters (ΔH° = 6.61 kJ/mol, ΔG° < 0) confirmed that the process was endothermic and spontaneous. These findings demonstrate that RHAC is a highly efficient, low-cost, and sustainable adsorbent for removing ciprofloxacin from aqueous environments
The effect of sustainability themed visual communication designs on brand image
No full textTüketimin sürekli olarak yükseldiği dünyada, çevresel sorunların giderek artması ve toplumsal bilincin bu sorunlara yönelmesi, markaları sürdürülebilirlik odaklı stratejilere yöneltmiştir. Sürdürülebilirlik, yalnızca çevresel bir sorumluluk değil, aynı zamanda markaların değerlerini, kimliklerini ve tüketicilerle kurdukları bağı güçlendiren bir pazarlama unsuru haline gelmiştir. Bu durumda görsel iletişim tasarımı, sürdürülebilirlik mesajlarını etkili bir şekilde iletmek ve marka imajını desteklemek için kritik bir araç olarak görülmektedir. Bu bağlamda araştırma, markaların görsel iletişim tasarımlarında sürdürülebilirlik temasını nasıl kullandığını ve bu kullanımın marka imajına olan etkilerini incelemektedir. Araştırmanın ana amacı doğrultusunda, sürdürülebilirlik kavramı, görsel iletişim tasarım unsurları ve bunların marka algısına olan etkileri detaylı bir şekilde ele alınmıştır. Çalışmanın ana amacı doğrultusunda belirlenen alt amaçlar, sürdürülebilirlik kavramının tanımı, markaların görsel iletişim stratejilerinin bileşenleri, bu tasarımların olumlu veya olumsuz etkileri ve tüketicilerin satın alma tercihlerini nasıl etkilediği gibi konuları kapsamaktadır. Araştırmanın verilerinin toplanmasında kullanılan görüşme formu, amaçlı örneklem ile belirlenen Görsel Sanatlar ve Grafik Tasarım Öğretmenlerinin katılımıyla gerçekleştirilmiş ve sürdürülebilirlik temasına dair genel bir farkındalığın mevcut olduğu ortaya konulmuştur. Bulgular, sürdürülebilirlik kavramının görsel iletişim tasarımı olanaklarıyla entegre edildiğinde markalar için stratejik bir avantaj sağladığını göstermektedir. Ayrıca, sürdürülebilirlik temalı görsel iletişim tasarımlarının marka imajını olumlu yönde etkilediği, tüketici davranışlarını yönlendirebildiği ve satın alma tercihlerinde belirleyici olduğu görülmektedir. Bu nedenle çalışma, markaların sürdürülebilirlik odaklı iletişim stratejilerini daha etkili hale getirmeleri için önemli bir kaynak niteliği taşımaktadır. Aynı zamanda araştırmanın bilimsel temeller çerçevesinde ilgili diğer araştırmalara yol göstererek katkı sağlayacağı ve sürdürülebilirlik temasına dikkat çekerek tüketici bilinci ile çevre bilinci oluşturacağı düşünülmektedir.In a world where consumption is constantly rising, the increasing environmental problems and the social awareness directed towards these problems have led brands to sustainability-focused strategies. Sustainability has become not only an environmental responsibility but also a marketing element that strengthens the values, identities and relationships of brands with consumers. In this case, visual communication design is seen as a critical way to effectively convey sustainability messages and support brand image. In this context, the research examines how brands use the theme of sustainability in their visual communication designs and the effects of this use on brand image. In line with the main purpose of the research, the concept of sustainability, visual communication design elements and their effects on brand perception have been discussed in detail. The sub-objectives determined in line with the main purpose of the study include topics such as the definition of the concept of sustainability, the components of visual communication strategies of brands, the positive or negative effects of these designs and how they affect consumers' purchasing preferences. The interview form used in collecting the data of the research was carried out with the participation of visual arts and graphic design teachers determined through purposeful sampling and it was revealed that there was a general awareness of the theme of sustainability. The findings show that the concept of sustainability provides a strategic advantage for brands when integrated with visual communication design opportunities. In addition, it is seen that sustainability-themed visual communication designs positively affect the brand image, can direct consumer behavior and are decisive in purchasing preferences. Therefore, the study is an important resource for brands to make their sustainability-focused communication strategies more effective. At the same time, it is thought that the research will contribute to other related studies by guiding them within the framework of scientific foundations and will create consumer awareness and environmental consciousness by drawing attention to the sustainability theme