Akademia Ignatianum w Krakowie: Czasopisma
Not a member yet
2764 research outputs found
Sort by
Stanisława Ziemiańskiego SJ teologia naturalna. Wybrane zagadnienia
Get PDFIn the article, I present or reconstruct and critically comment on the arguments for the existence of God given by Stanisław Ziemiański, S.J. Among these arguments, I distinguish between general-metaphysical, metaphysicalnatural and metaphysical-anthropological arguments. The main premise of the general-metaphysical arguments is the thesis of the non-necessity of linking existence with the various contents/essences of entities (existential/ radical contingency) and substantial or accidental forms with their subjects (essential/partial contingency). The guarantor of the occurrence of this connection is to be God as the entity, in which the relationship between the aforementioned factors assumes a necessary character. The metaphysical-natural arguments are not so abstract, but refer to certain data of cosmology (the Big Bang, negentropy) and biology (the origin of living organisms as self-replicating functional wholes). The appeal to God’s action is to explain these (in themselves) unique or unlikely events or phenomena. Other data are highlighted by metaphysical-anthropological arguments. Namely, these are the following common phenomena among humans: the desire for happiness, the sense of moral law, and the worship of the supreme being. According to the Author in question, the explanation of these phenomena only by reference to psychological and social factors is ineffective. On the other hand, they become understandable when we treat them as varieties of human references to the real existing God. In discussing the above arguments, I draw attention to the opportunities and limitations of theistic argumentation in contemporary philosophical discussions. The value of metaphysical-natural arguments depends on the changing state of scientific knowledge, and metaphysical-anthropological arguments depend on changing human attitudes. General metaphysical arguments are free from the above dependencies, but they seem too abstract for the contemporary reader.W niniejszym artykule przedstawiam lub rekonstruuję oraz krytycznie komentuję argumenty za istnieniem Boga podane przez Stanisława Ziemiańskiego SJ. Wśród tych argumentów odróżniam argumenty ogólnometafizyczne, metafizyczno-przyrodnicze oraz metafizyczno-antropologiczne. Głównym założeniem argumentów ogólnometafizycznych jest teza o niekonieczności powiązania istnienia z różnymi treściami/istotami bytów (przygodność istnieniowa/radykalna) oraz form substancjalnych lub przypadłościowych z ich podmiotami (przygodność istotowa/częściowa). Gwarantem zachodzenia tego powiązania ma być Bóg jako byt, w którym związek między wymienionymi czynnikami przyjmuje charakter konieczny. Argumenty metafizyczno-przyrodnicze nie są aż tak abstrakcyjne, lecz odwołują się do pewnych danych kosmologii (Wielki Wybuch, negentropia) i biologii (powstanie organizmów żywych jako samopowielających się całości funkcjonalnych). Odwołanie się do działania Boga ma wyjaśniać te (same w sobie) jednorazowe lub znikomo prawdopodobne zdarzenia lub zjawiska. Na inne dane zwracają uwagę argumenty metafizyczno-antropologiczne. Są to mianowicie następujące, powszechnie występujące wśród ludzi, fenomeny: pragnienie szczęścia, poczucie prawa moralnego, oddawanie czci istocie najwyższej. Według omawianego Autora wyjaśnienie tych fenomenów jedynie w odwołaniu do czynników psychologicznych i społecznych jest niesprawne. Natomiast stają się one zrozumiałe, gdy potraktujemy je jako odmiany ludzkich odniesień do realnie istniejącego Boga. Dyskutując powyższe argumenty, zwracam uwagę na szanse i ograniczenia argumentacji teistycznej we współczesnych dyskusjach filozoficznych. Wartość argumentów metafizyczno-przyrodniczych zależy od zmieniającego się stanu wiedzy naukowej, a argumentów metafizyczno-antropologicznych – od zmieniających się ludzkich nastawień. Od powyższych zależności wolne są argumenty ogólnometafizyczne, jednak wydają się one zbyt abstrakcyjne dla współczesnego czytelnika
Childhood and Youth of Adrienne von Speyr (1902–1967): A Case Study of Giftedness
No full textThe aim of this paper is to explore the unique giftedness of the Swiss physician and mystic Adrienne von Speyr (1902–1967) during her childhood and youth. The following research issues are addressed: 1) the research method and biographical sources on von Speyr, 2) a holistic portrait of her, 3) her early years, 4) the three-ring conception of giftedness as a fitting theoretical framework, and 5) an exploration of Adrienne’s case using Renzulli’s three-ring concept. Case study based on a content analysis of biographical sources was the adopted research method. The context of the research is interest in Adrienne von Speyr as a woman endowed with unique qualities and a unique mission in the Church. This general interest inspired the research into her childhood and youth, when some of these qualities were already present. The argumentation process involved analyzing sources and citing content relevant to the theoretical framework. The research confirms von Speyr’s giftedness in her childhood and youth and delineates its characteristics. We can conclude that her early talents and gifts are in themselves worthy of interest and that they may inspire further research on her life and work in general
Opportunities, Possibilities and Limitations of the Development of a Gifted Student During a Pandemic in the Opinion of Parents
No full textThe introduction of remote learning during the coronavirus pandemic has changed the way of working with gifted students. The article presents the results of a survey conducted among parents of gifted students aged 10–15 years. The parents filled out an electronic questionnaire containing both open- and closed-ended questions. Data were collected on 1,477 gifted children. The aim of the research is to diagnose the opportunities, possibilities, and limitations of the development of gifted students aged 10–15 (grades 4–8, secondary education) under the distance learning during the pandemic. The subject of the study is an analysis of selected elements of educating gifted students during the pandemic. The results indicate that 36.8% of students had comfortable conditions for remote learning (their own computer and room and a good Internet connection). The students’ involvement in learning and independence were differentiated by their ability. The girls were significantly more involved than the boys and were statistically significantly more independent. The students’ involvement correlated positively with their independence. The main themes of the parents’ statements regarding the possibilities and advantages of remote education were saving time, developing and strengthening academic competences, developing existing or acquiring new skills, maintaining children’s safety and using IT tools during online learning. The students mainly developed their interests and abilities on their own, often with the support of the family, using the media or referring to online resources. No systemic support for gifted students was indicated
Wilno – Kraków – Wilno: Podróże królowej Barbary Radziwiłłówny (1523–1551)
Get PDFThe article addresses the issue of the journey made by Queen Barbara Radziwiłł (152–1551, crowned on 7 December 1550), the second wife of King Sigismund II Augustus (1520–1572, ruled from 1548). Polish historiography raises the question of queens’ journeys only incidentally, and it is a rare approach to see journeys not only as traversing space and crossing geographical and political borders, but also in their symbolic dimension. The most important, and requiring the crossing of the greatest number of real and symbolic boundaries, was the “honeymoon” journey to her husband’s fatherland. The itinerary from Vilnius to Cracow, even though it was made not by a fiancée, but a wife, and although it was prolonged and required additional and long stops for Barbara on her way (Radom, Nowe Miasto Korczyn), includes some usual stages marked by a set of rites of passage. During her stay in Cracow, Barbara and her husband undertook numerous trips to nearby Niepołomice, which were a clear escape from difficulties and rigours of living in the Wawel castle. On the one hand, the royal couple – unlike the majority of monarchs – could spend their time almost in private. On the other hand though, the visits to Niepołomice increased Radziwiłłówna’s adaptation difficulties, and exposed the king to reproaches about neglecting his duties. Sigismund Augustus authenticated his wife’s final journey from Cracow to Vilnius as a posthumous triumph, where – in accordance with her wishes – she was laid to rest.W artykule poruszono kwestię podróży królowej Barbary Radziwiłłówny (1523–1551, koronowana 7 XII 1550), drugiej żony króla Zygmunta II Augusta (1520–1572, panował od 1548 r.). W polskiej historiografii zagadnienie podróży królowych podejmowane było incydentalnie, a do rzadkości należą ujęcia, które widzą podróż nie tylko jako przemierzanie przestrzeni i przekraczanie granic geograficznych i politycznych, ale w wymiarze symbolicznym. Podróże podejmowane przez Radziwiłłównę uznać należy z jednej strony za odbiegające od europejskiego i polskiego standardu ze względu na nierówność stanową małżonków i powszechną niechęć do królowej oraz z uwagi na silne uczucie, które żywił do niej Zygmunt August, a także krótki okres, jaki spędziła u jego boku. Z drugiej strony, mimo tych charakterystycznych okoliczności, swoją warstwą symboliczną jak najbardziej wpisują się w europejską tradycję i obyczaj. Najważniejszą i wymagającą przekroczenia największej liczby rzeczywistych i symbolicznych granic, bogatą w rytuały przejścia (rites de passage), była podróż „ślubna” do ojczyzny męża. Ta podróż z Wilna do Krakowa, mimo że odbyła ją nie narzeczona, ale żona, i mimo że była rozciągnięta w czasie i wymagała dodatkowych, długich postojów Barbary w drodze (Radom, Nowe Miasto Korczyn), zawiera zwyczajowe etapy podróży ślubnej, znaczone szeregiem rytuałów przejścia. W czasie pobytu w Krakowie Barbara przedsiębrała wraz z mężem liczne podróże do nieodległych Niepołomic, które stanowiły wyraźną ucieczkę przed trudnościami i rygorami życia na Wawelu. Z jednej strony królewska para, inaczej niż większość koronowanych głów, mogła spędzać czas niemal prywatny. Z drugiej, pobyty w Niepołomicach potęgowały trudności adaptacyjne Radziwiłłówny, a króla narażały na zarzut zaniedbywania obowiązków. Charakter pośmiertnego triumfu Zygmunt August nadał ostatniej podróży żony z Krakowa do Wilna, gdzie – zgodnie z własnym życzeniem – spoczęła po śmierci
Turystyka kulturowa w cyberprzestrzeni: Przyczynek do tematyki
Get PDFToday, advanced digital technology allows people to immerse themselves in the meanders of virtual worlds simulating real reality. Internet users, without leaving home, can visit freely selected tourist facilities and replicas of famous monuments. This new way of exploring the world is called tourism in cyberspace. Although it gives a great chance for close contact with cultural heritage, it happens that the simulated world does not reflect the full truth about reality. He is often depicted in a crooked mirror. Then, instead of satisfying the intellectual and aesthetic needs of the user, it causes cognitive dissonance. The issue of the presence of cultural heritage objects in the digital space requires in-depth assessments and analyses.Zaawansowana technologia cyfrowa umożliwia dzisiaj człowiekowi zanurzanie się w symulujące realną rzeczywistość meandry wirtualnych światów. Użytkownicy internetu, bez wychodzenia z domu, mogą odwiedzać dowolnie wybrane obiekty turystyczne oraz repliki słynnych zabytków. Ten nowy sposób poznawania świata określa się mianem turystyki w cyberprzestrzeni. Choć daje ona dużą szansę na bliski kontakt z dziedzictwem kulturowym, to jednak zdarza się, że symulowany świat nie oddaje pełnej prawdy o rzeczywistości. Często przedstawiany on jest, świadomie lub nieświadomie, w krzywym zwierciadle. Wtedy zamiast zaspokajać intelektualne i estetyczne potrzeby użytkownika, wywołuje u niego dysonans poznawczy. Kwestia obecności obiektów dziedzictwa kulturowego w przestrzeni cyfrowej wymaga więc wnikliwych ocen i analiz
Działania kreatywne z wykorzystaniem tekstu poetyckiego
Get PDFModern school teachers seem to fear working with a poetic text. Literature is a real challenge for both teachers and students. School readings, written in prose, are less difficult because their message is universal. The poems, on the other hand, touch upon the emotional sphere, are full of metaphorical messages, and can be interpreted in many ways. The article describes suggestions for creative activities related to a poetic text for early childhood education students. References are made to, among others, the heuristic method and intersemiotic translation. Attempts were made to investigate how third grade students cope with the non-verbal analysis of a poem and whether they are able to try to write another stanza by themselves. Such exercises force students to work with a literary text, stimulating their creativity and imagination.Nauczyciele współczesnej szkoły zdają się odczuwać lęk przed opracowywaniem utworów poetyckich. Literatura piękna stanowi nie lada wyzwanie zarówno dla nauczycieli, jak i uczniów. Lektury szkolne, pisane prozą, sprawiają mniejszą trudność, bowiem ich przekaz jest uniwersalny. Wiersze zaś dotykają sfery emocjonalnej, pełne są metaforycznych przekazów, można je interpretować na wiele sposobów. W artykule opisano propozycje kreatywnych działań na tekście poetyckim uczniów edukacji wczesnoszkolnej. Odwołano się między innymi do metody heurystycznej oraz przekładu intersemiotycznego. Starano się zbadać, jak uczniowie klasy trzeciej radzą sobie z analizą pozawerbalną utworu poetyckiego, oraz czy są zdolni do podjęcia działań związanych z próbą napisania samodzielnie kolejnej strofy. Ćwiczenia takie wymuszają u uczniów potrzebę działań na tekście literackim, pobudzają ich kreatywność i wyobraźnię
Przygotowanie studentek pedagogiki do edukacji twórczej
Get PDFThe article describes issues related to creativity, such as: creativity, 4Ps of creativity model, Urban&Jellen’s model of creativity (Matczak et al., 2000) and issues related to the preparation of future teachers to conduct classes in the spirit of creative education. The aim of the research was to find out the level of the components of preparation for creative education, such as creative aptitude, self-assessment of creativity and evaluation of the creativity of other people. The group of eighty students from the Faculty of Education, University of Bialystok, took part in this research. The Test for Creative Thinking – Drawing Production by Urban&Jellen (1996), the Self-evaluation questionnaire for creativity (Bartoszewicz, 2021), and the Questionnaire for assessing the creativity of other people (Bartoszewicz, 2021) were used as research tools. The analysis of the research results showed that students’ creative abilities and self-evaluation of creativity is on an average level, and 70% of participants of this research were able to adequately assess the creativity of other people.
W artykule opisano zagadnienia związane z twórczością, takie jak: kreatywność, czteroaspektowe ujęcie twórczości, model twórczości K.K. Urbana i H.G. Jellena (Matczak i in. 2000) oraz zagadnienia związane z przygotowaniem przyszłych nauczycielek do prowadzenia zajęć w duchu edukacji twórczej. Celem badań było poznanie poziomu komponentów przygotowania do edukacji twórczej, takich jak uzdolnienia twórcze, samoocena kreatywności i ocena twórczości innych osób. W badaniach wzięło udział 80 studentek trzeciego roku pedagogiki przedszkolnej i wczesnoszkolnej. Narzędzia badawcze, jakie wykorzystano, to Rysunkowy Test Myślenia Twórczego autorstwa K.K. Urbana i H.G. Jellena (1996), Kwestionariusz samooceny kreatywności (Bartoszewicz, 2021) oraz Kwestionariusz oceny twórczości innych osób (Bartoszewicz, 2021).Analiza wyników badań wykazała, że poziom uzdolnień twórczych badanych studentek oraz samoocena kreatywności uplasowały się na poziomie przeciętnym, natomiast aż 70% badanych studentek potrafiło adekwatnie ocenić twórczość innych osób
Od Redakcji
Get PDFBadanie meandrów współczesnej recepcji dziedzictwa starożytności kojarzy się zazwyczaj ze spuścizną kultury greckiej i rzymskiej. W bieżącym numerze proponujemy spojrzenie nieco inne – na ciekawe i intrygujące ślady czerpania z dorobku kultur starożytnego Wschodu, przede wszystkim Egiptu. Ten wątek pojawia się w artykułach działu tematycznego niniejszego numeru „Perspektyw Kultury”
Sfinks i przebudzenie Egiptu
Get PDFThe article discusses some interesting themes of using the image of the Egyptian sphinx in contemporary contexts: the Egypt Awakened (Nahdat Misr) monument in Cairo, symbolizing modern Egypt, and the use of the sphinx motif as an aspect of social protests; the so-called Arab Spring and the political upheaval in Egypt of 2010–2012.W artykule omówiono kilka interesujących wątków wykorzystania wizerunku egipskiego sfinksa we współczesnych kontekstach: pomnik Egypt Awakened (Nahdat Misr) w Kairze, symbolizujący współczesny Egipt, oraz wykorzystanie motywu sfinksa jako aspektu protestów społecznych; tzw. arabska wiosna i przewrót polityczny w Egipcie w latach 2010–2012
Polityka konkurencji Unii Europejskiej w kontekście współpracy gospodarczej ze Stanami Zjednoczonymi
Get PDFThe European Union’s competition policy is one of the most important elements in the functioning of the entire European Community (EC), as its issues oscillate around the shared market. The economic aspect is key to understanding the actions taken around the founding of the European Communities (European Economic Community of 1957). Initially, the EC was predominantly economic in nature, and only after the Maastricht Treaty came into force in 1993 did the European Union reorient itself into a political community. This paper juxtaposes the impact of the European Union’s and the United States’ economic powers on global economic relations, with a particular explanation of the specifics of how the EU and the US conduct their trade policies, and how this implies mutual trade relations. Then, the European Union’s competition policy and its specific features are discussed, which have a decisive impact on the emergence of economic conflicts between the partners from both sides of the Atlantic. An important role is also played here by the issue of ISDS (investor-state dispute settlement) mechanism and differences in the understanding of labor rights in the United States and the European Union.Polityka konkurencji Unii Europejskiej stanowi jeden z najważniejszych elementów funkcjonowania całej Wspólnoty Europejskiej (WE), ponieważ jej zagadnienia oscylują wokół wspólnego rynku. Aspekt gospodarczy jest zasadniczy, żeby zrozumieć działania podejmowane wokół założenia Wspólnot Europejskich (Europejska Wspólnota Gospodarcza z 1957 r.). Początkowo WE miała charakter w dominującej części gospodarczy, dopiero po wejściu w życie traktatu z Maastricht w 1993 r. Unia Europejska przeorientowała się na wspólnotę polityczną. W niniejszej pracy zostanie zestawiony wpływ siły gospodarczej Unii Europejskiej i Stanów Zjednoczonych na światowe związki gospodarcze, ze szczególnym wyjaśnieniem specyfiki prowadzenia polityki handlowej przez UE i USA, a także sposobu, w jaki oddziałuje ona na wzajemne relacje handlowe. Następnie omówiona będzie polityka konkurencji Unii Europejskiej oraz jej specyficzne cechy, które odgrywają decydującą rolę w powstawaniu konfliktów gospodarczych pomiędzy partnerami z obydwu stron Atlantyku. Istotną funkcję w tej tematyce pełni również zagadnienie mechanizmu ISDS (Investor-State Dispute Settlement) oraz różnice w pojmowaniu praw pracowniczych w Stanach Zjednoczonych i w Unii Europejskiej