Akademia Ignatianum w Krakowie: Czasopisma
Not a member yet
2764 research outputs found
Sort by
Measurement and Pedagogical Diagnosis of Phonoholism Among Adolescents
Research objectives: Adolescence is one of the most difficult developmental periods. Studies have documented ill-being among adolescents (Chen & Lucock, 2022; Alimoradi et al., 2022; Lakkunarajah et al., 2022; Li et al., 2022). Furthermore, compared to adults, adolescents are vulnerable to smartphone addiction (Kwon et al., 2013). The aim of the present study was to investigate the extent to which mobile phone use bears the hallmarks of excessive smartphone addiction or so-called phonoholism (Barabsa, 2018).
Research methods: The Polish version of the Mobile Phone Problem Use Scale for Adolescents (MPPUSA) was used (Krzyżak-Szymańska; 2018). A total of 684 adolescents aged between 12 and 18 years took part in the study. They were students from three schools – one primary and two secondary schools (a high school + technical school and a technical school + vocational school). The surveys are representative of these institutions.
A short description of the context: As the scale has more than nine different cultural adaptations, the Polish data can be related to current global trends.
Research findings: The results show that 14% of Polish adolescents are at risk and 3% use mobile phones problematically. Statistically significant relationships were found between the variable describing phone use among adolescents and both gender and type of school.
Conclusions and/or recommendations: The MPPUSA only partially meets the needs of pedagogical diagnosis. There is little evidence from adolescents or data relating to students’ perspectives on phonoholism. The school pedagogue or class teacher should ask specific, multidimensional questions when diagnosing the problem. They should also use the clues from this preliminary diagnosis of the phenomenon in everyday school life concerning internet use
Ikonotekst a ochrona środowiska. Ekokrytyczna analiza wybranych norweskich książek dla dzieci
The aim of the article is to examine how environmental issues are presented from an ecocritical perspective in Norwegian children’s picture books. Using the presented theory, I address the following research questions: What philosophical stance is presented in the selected books? What is the portrayal of nature in the iconotexts? How can the described environmental threat and its reasons be defined? How are the relationships between people and nature presented? Is the environmental crisis depicted in the books possible to mitigate? What future do the authors envision for humanity? The material for the analysis consists of Blekkulf. Hval i trøbbel by Bente Roestad, Jerzy Olszak and Magdalena Markiewka, Under polarisen by Line Renslebråten, and Hva er greia med klima? by Ole Mathismoen and Jenny Jordahl. The analysis shows that the books are dominated by the anthropocentric mindset; the image of nature and the relationship between humans and nature are diverse; the crisis exists and results from human activity, although its scope is presented differently. The different ways of featuring the crisis may or may not be related to the genre of the analysed books. The pastoral narrative is predominant, suggesting the possibility of returning to a pristine state of nature, although an apocalyptic narrative present in one text indicates irreversible climate change.Celem artykułu jest zbadanie, w jaki sposób zagadnienia związane z ochroną środowiska są przedstawione z perspektywy ekokrytycznej w norweskich książkach obrazkowych dla dzieci. Korzystając z zaprezentowanej teorii odpowiadam na następujące pytania badawcze: Jaka postawa filozoficzna jest przedstawiona w wybranych książkach dla dzieci? Jaki jest obraz natury ukazany w ikonotekście? Jak można zdefiniować opisywane zagrożenie dla środowiska i jego powody? Jak wyglądają relacje człowiek – natura? Czy przedstawiony w książkach kryzys dotyczący środowiska jest według autorów możliwy do zażegnania? oraz Jaka przyszłość maluje się przed ludzkością wg autorów? Materiału do analizy dostarczają Blekkulf. Hval i trøbbel autorstwa Bente Roestad, ilustrowana przez Jerzego Olszaka i Magdalenę Markiewkę, Under polarisen Line Renslebråten oraz Hva er greia med klima? Olego Mathismoena i Jenny Jordahl. Z analizy wynika, że w książkach dominuje postawa antropocentryczna, obraz natury i relacja człowiek – natura są zróżnicowane, kryzys istnieje i jest skutkiem działalności człowieka, choć jego zasięg jest różnie przedstawiony. Odmienny sposób przedstawiania kryzysu może, choć nie musi, wiązać się z gatunkiem analizowanych książek (książka obrazkowa, książka obrazkowa będąca literaturą faktu, komiks). Dominuje narracja pastoralna, wskazująca na możliwość powrotu do stanu pierwotnego natury, choć obecna w jednym tekście narracja apokaliptyczna wskazuje na nieodwracalne zmiany klimatyczne
Wszechobecna różnorodność. Minä ja uusi vauva (Boken om att få syskon) Marii Frensborg i Maiji Hurme, czyli skąd się biorą dzieci i czy wszystkie są takie same?
The aim of the article is to analyse, which of the topics listed by the Finnish Institute for Children’s Literature (Lastenkirjainstituutti) as the most common topics in children’s literature published in Finland in 2020 appear in the book Minä ja uusi vauva of Maria Frensborg and Maija Hurme and how the authors deal with that topics. The book, that might also be seen as an informational or partially informational one, is dealing with a problem of belonging to different social groups, but it also shows the young readers, quite explicitly, the secrets of fertility and becoming parents. The article discusses also, how multiculturalism and diversity are shown in the book as the parts of everyday life. What is worth highlightning is that the authors focus on similarities rather than differences between the representatives of those social groups.Niniejszy artykuł ma na celu przeanalizowanie, które z tematów wyodrębnionych przez raport Lastenkirjainstituutti jako najczęściej poruszane w 2020 r. tematy w literaturze dziecięcej wydanej w Finlandii zostały poruszone w książce szwedzko-fińskiego duetu autorek Marii Frensborg i Maiji Hurme Minä ja uusi vauva oraz to, w jaki sposób zostały one przedstawione. Przedmiotem analizy w artykule są także sposoby przedstawienia przez autorki różnorodności, zarówno w tekście jak i w obrazie i próba odpowiedzi na pytanie, jakie są przyczyny coraz powszechniejszego przedstawiania różnorodności jako elementu codzienności przez fińskich autorów książek dla dzieci. Wśród głównych aspektów różnorodności w książce pojawiają się przede wszystkim różnorodność pod względem etnicznym, kulturowym, płciowym, a także przedstawione są rozmaite modele rodzin. Wszystkie te aspekty są jednak ukazane przede wszystkim przez pryzmat równości i podobieństw, nie zaś poprzez podkreślenie różnic pomiędzy członkami odmiennych grup społecznych
Sprawozdanie z XIV Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej Sanktuaria na drodze św. Jakuba: Podsumowanie Roku Świętego Compostelańskiego 2021–22 (Głogów, 22.04.2023)
Od kilku dekad sukcesywnie rośnie zainteresowanie szlakami wiodącymi do Santiago de Compostela. Mimo że średniowieczna praktyka religijna rozwijała się wokół i w ramach kultu pierwszego apostoła męczennika – św. Jakuba Większego – współczesne zjawisko ma nie tylko wymiar chrześcijański czy katolicki. Tysiące osób przemierzających różne odcinki szlaków Jakubowych przyznają, że w decyzji o wyruszeniu w drogę – pieszo lub na rowerze – nie towarzyszy im motywacja religijna. Deklarują oni zainteresowanie dziedzictwem kulturowym, kulinarnym, architekturą, historią, przyrodą, szukają też nowych wyzwań, doświadczeń i przeżyć turystycznych, także po to, aby móc pochwalić się m.in. w mediach społecznościowych atrakcyjnymi materiałami i „sukcesem” dotarcia do Santiago de Compostela i/lub do wybrzeży Atlantyku po wielodniowej wędrówce. Niejednokrotnie przyznają, że są otwarci na szeroko rozumianą – choć często niedookreśloną – duchowość
Teologowie uniwersyteccy w kapitule kolegiaty św. Floriana na Kleparzu u schyłku XVI i na początku XVII w.
The author examines the relationship between the Theological Faculty and the University Collegiate Chapter of St. Florian’s Collegiate Church in Kleparz at the end of the 16th and beginning of the 17th centuries. During this period, the Theological Faculty was suffering from a staff crisis, which it gradually overcame after 1602. The teaching staff of the Theological Faculty consisted mostly of members of the St. Florian chapter (some of whom were later promoted to the canonry in the Krakow cathedral chapter). The author points out that so far historiography has not provided a picture of the daily life of the Saint Florian chapter, nor a picture of the functioning of the Theological Faculty during this period, not to mention interpersonal relations between professors, as well as between professors and the outside community. We also know little about the biographies of most of the theologians of the time, with the exception of Marcin Wadowit, as well as about the members of the Saint Florian chapter, who were often prominent intellectuals of the University of Krakow. Using selected examples, the author also shows further research perspectives on the history of the Saint Florian Chapter and its ties with the Faculty of Theology during the period in question and agues that theologians and members of the Saint Florian Chapter who were active in the first years of the 17th century need to be identified.Autor analizuje problematykę związków Wydziału Teologicznego z kolegiatą uniwersytecką św. Floriana na Kleparzu u schyłku XVI i na początku XVII w. W tym okresie Wydział Teologiczny przechodził kryzys kadrowy, który udawało się stopniowo przezwyciężyć po 1602 r. Kadrę nauczającą Wydziału Teologicznego stanowili przede wszystkim członkowie kapituły świętofloriańskiej (niektórzy z nich awansowali następnie na kanonikat w kapitule katedralnej krakowskiej). Autor zwraca uwagę na fakt, że dotychczas historiografia nie przedstawiła obrazu życia codziennego kapituły świętofloriańskiej ani nie został dotąd ukazany obraz funkcjonowania Wydziału Teologicznego w tym okresie wraz z wyświetleniem wzajemnych relacji interpersonalnych między profesorami, a także między profesorami a środowiskiem zewnętrznym. Z wyjątkiem postaci Marcina Wadowity słabo znamy także biografie większości ówczesnych teologów i zarazem członków kapituły świętofloriańskiej, którzy niejednokrotnie byli czołowymi intelektualistami Uniwersytetu Krakowskiego. Autor na wybranych przykładach ukazuje ponadto dalsze perspektywy badawcze dotyczące historii kapituły świętofloriańskiej i jej związków z Wydziałem Teologicznym w omawianym okresie, szczególną uwagę przywiązując do konieczności identyfikacji teologów, a zarazem członków kapituły świętofloriańskiej działających w pierwszych latach XVII w
Szczególne związki obrazu z ubiorem
The text deals with the relationship between image and clothing. At the beginning, I present an outline of the history of the iconography of clothing and various aspects thereof as a contemporary use thereof in selected artistic attitudes from Polish contemporary art. In particular, I focused on the characteristics of the subject as an element of covering, hiding, and mystical treatment of reality, or as an important part of memory. When discussing the iconography of clothing in painting, I focused on examples from contemporary art, with special emphasis on Polish art, expanded to include historical figures, juxtaposing tradition and modernity. I briefly presented how individual artists approached the theme of clothing in painting. I outlined the various possibilities of using costume in painting, on many levels. I drew attention to the works of, among others: Jan Matejko, Zofia Stryjeńska, Tadeusz Kantor, Beata Białecka, Aldona Mickiewicz, Zbigniew Bajek, Jarosław Kawiorski and Mirosław Sikorski. I also touched on body art and tattooing as a specific type of painted clothing that decorates the body. Finally, I presented examples of some aspects of clothing as elements of self-representation and self-creation in the work of the painter Frida Kahlo and the issues of the relationship of the image in the space of clothing, referring to the work of, among others: Chiharu Shiota, Nick Cave and Leung Mee-Ping. A brief outline of this extensive topic was not intended to exhaust the subject, but to popularize and point out the multifaceted, multi-layered and diverse relations and relationships between image and clothing, which are in a state of constant change, following the latest trends in contemporary art. In this relationship, clothing becomes an important element in the creation of artistic personality.W tekście rozpatrywałem temat relacji obrazu i ubioru. Na wstępie przedstawiłem zarys historii problemu oraz różne strony zagadnienia ikonografii ubioru jako współczesnego wykorzystania stroju na wybranych postawach artystycznych z polskiej sztuki współczesnej. Skupiłem się w szczególności na charakterystyce tematu jako elementu zakrywania, ukrywania, mistycznego traktowania rzeczywistości czy jako ważnej części wspomnienia. Omawiając ikonografię ubioru w malarstwie, skoncentrowałem się na przykładach ze sztuki współczesnej, ze szczególnym uwzględnieniem sztuki polskiej, poszerzonej o postacie historyczne, zestawiając tradycję ze współczesnością. Kolejno przedstawiłem w krótkiej formie, jak poszczególni artyści odnosili się do problematyki ubioru w obrazie. Zarysowałem różnorodne możliwości użycia stroju w malarstwie, na wielu płaszczyznach. W tekście zwróciłem uwagę na twórczość m.in.: Jana Matejki, Zofii Stryjeńskiej, Tadeusza Kantora, Beaty Białeckiej, Aldony Mickiewicz, Zbigniewa Bajka, Jarosława Kawiorskiego oraz Mirosława Sikorskiego. Poruszyłem także zagadnienie body artu i tatuażu jako specyficznego rodzaju ubioru malowanego, zdobiącego ciało. Na zakończenie przedstawiłem przykłady ubioru jako elementu autoprezentacji i autokreacji w twórczości malarki Fridy Kahlo oraz zagadnienia relacji obrazu w przestrzeni ubioru, wskazując na twórczość m.in.: Chiharu Shiota, Nicka Cave’a, Leung Mee-Ping. Krótki zarys bogatego tematu nie miał na celu wyczerpania tej problematyki, lecz upowszechnienie i wskazanie na wielostronne, wieloaspektowe i różnorodne relacje oraz związki obrazu z ubiorem, które są w stanie permanentnych zmian, podążając za najnowszymi trendami w sztuce współczesnej. Ubiór w tej relacji staje się jednocześnie ważnym elementem kreacji artystycznej osobowości
„Nadajemy życiu porządek, opowiadając niespójne historie”: ograniczenia autonarracji w Światłach wojny Michaela Ondaatje
In his latest novel, Warlight (2018), Michael Ondaatje returns to the theme of identity and explores the role of familial past and history which intersect in the life of his protagonist. In the article I argue that the novel highlights the limitations of the self-narrative it contains and problematizes the idea of a simple recreation of life as a source of identity and self-understanding, a belief which informs Paul Ricoeur’s conception of narrative identity. I show that the narrator’s recreations of his and his mother’s life stories display problems associated with self-narratives, frequently invoked by critics of Ricoeur’s conception, such as the narrator’s unconscious and defensive motives, which undermine both his story and the subjectivity it constructs. Additionally, the fact that the narrator’s biography is situated in the context of intergenerational legacies, long temporal scales, and the non-human environment allows us to view his life, his traits and qualities from those wider perspectives as shaped by both human and non-human factors. This insight further challenges the narrator’s mastery and the story’s causal structure. The article employs contemporary discourses which foreground the impact of deep time and of the nonhuman context on narrative and subjectivity to illuminate the significance of those extended perspectives in the novel. In its questioning of self-narrative as a source of self-understanding and identity, the novel shifts away from the anthropocentric focus on biographical time and human perspective to the recognition of our embeddedness in deep time and the non-human environment.W ostatniej powieści Światła wojny (2018) Michael Ondaatje powraca do tematu tożsamości, analizując rolę historii i rodzinnej przeszłości w życiu głównego bohatera. Poniższy artykuł koncentruje się na ograniczeniach autonarracji, które powieść uwypukla, podkreślając osobiste motywacje narratora i wpisując jego biografię w szersze konteksty: międzygeneracyjnego dziedzictwa, długiego trwania i pozaludzkiego środowiska. Powieść problematyzuje ideę prostej rekonstrukcji życia jako źródła tożsamości i rozumienia siebie – przekonań, które stanowią podstawę koncepcji tożsamości narracyjnej Paula Ricoeura. Konstruowane w powieści historie życia narratora i jego matki zdradzają częste problemy autonarracji przywoływane przez krytyków Ricoeurowskiej koncepcji, takie jak nieświadome, defensywne motywacje narratora, które podważają zarówno jego opowieść, jak i wytwarzaną przez nią podmiotowość. Odtworzenie sekwencji zdarzeń okazuje się zatem zasadnicze dla samowiedzy narratora tylko o tyle, o ile pozwala spojrzeć na życie w kontekście długiego trwania w środowisku ludzkim i pozaludzkim. Narrator zyskuje świadomość cech, skłonności, tendencji ukształtowanych w długiej perspektywie czasowej pod wpływem czynników zarówno ludzkich, jak i pozaludzkich, które w bardziej znaczący sposób niż wydarzenia kształtują życie; ów wgląd podaje w wątpliwość jego kontrolę nad opowieścią i ustanowionymi w niej związkami przyczynowymi. Artykuł powołuje się na współczesne dyskursy na temat implikacji kontekstów czasowych i pozaludzkich przywoływanych w powieści XXI w. w celu naświetlenia znaczenia owych perspektyw na narrację i podmiotowość w Światłach wojny. Poprzez zakwestionowanie autonarracji jako źródła rozumienia siebie i konstrukcji tożsamości powieść Ondaatjego rezygnuje z antropocentrycznej pespektywy na ludzką biografię, rozpoznając nasze umiejscowienie w szerokiej perspektywie czasowej i w pozaludzkim środowisku
Innowacyjność w edukacji przedszkolnej w świetle obwiązujących regulacji prawnych
Introducing improvements and enhancements aimed at improving the quality of the institution's work is an extremely important and constantly valid challenge faced by contemporary pre-school education institutions. Pedagogical innovativeness implemented by both preschool education teachers and the management of these institutions is in line with the current social expectations and meets the needs and interests of preschool children.
The aim of the article is to undertake theoretical considerations and present the definitional difference of program vs. innovation, referring to specific regulations of the Educational Law, with particular emphasis on the stage of pre-school education. In addition, the author of the article mentioned the concepts of innovativeness in the educational aspect, discussed by various authors in pedagogical publications. Also, the most important regulations contained in the core curriculum for preschool education were analysed. The binding legal regulations included in the Education Law have been outlined, regarding innovation and the possibility of undertaking innovative activities by teachers, with particular emphasis on preschool education teachers. It was indicated that the purposefulness, planning and innovativeness are among the most important criteria that should be taken into account in innovative solutions. The summary is a terminological definition of the validity of the selection of the program vs. innovation to be implemented by teachers of preschool education.
Wprowadzanie usprawnień i ulepszeń mających na celu poprawę jakości pracy placówki jest niezwykle ważnym i nieustannie aktualnym wyzwaniem jakie stawia współczesna edukacja przed placówkami wychowania przedszkolnego. Innowacyjność pedagogiczna realizowana zarówno przez nauczycieli edukacji przedszkolnej, jak i dyrekcję tych placówek wpisuje się obecnie w społeczne oczekiwania oraz wychodzi naprzeciw potrzebom i zainteresowaniom dzieci w wieku przedszkolnym.
Celem artykułu jest podjęcie teoretycznych rozważań i przedstawienie definicyjnej różnicy między program a innowacją, powołując się na regulacje prawa oświatowego ze szczególnym uwzględnieniem etapu edukacji przedszkolnej. Ponadto przywołano pojęcia innowacyjności w aspekcie edukacyjnym, ujmowane przez różnych autorów w publikacjach pedagogicznych oraz poddano analizie najważniejsze regulacje zawarte w podstawie programowej wychowania przedszkolnego. Nakreślono obowiązujące regulacje prawne zawarte w prawie oświatowym, dotyczące innowacyjności i możliwości podejmowania innowacyjnych działań przez nauczycieli, ze szczególnym uwzględnieniem grupy zawodowej nauczycieli edukacji przedszkolnej. Wskazano, że celowość, planowość i nowatorstwo to jedne z ważniejszych kryteriów, które należy uwzględnić podczas innowacyjnych rozwiązań. Podsumowanie stanowi terminologiczne określenie zasadności wyboru programu lub innowacji do realizacji przez nauczycieli edukacji przedszkolnej.
 
Zmiana jest we mnie. Transformacja dorosłych do roli przewodnika Montessori. Raport z badania jakościowo – biograficznego
The article presents the results of the qualitative – biographical research study conducted among a group of two Montessori training courses participants. The main aim of the research was to address the question on how the informants thematize and articulate their meanings attributed to the process of change. The research question was formulated as follows: how do the trainee Montessori 6 – 12 guides thematize their process of transformation? The article outlines the notion of educational change in the context of tacit knowledge and personal theories and then focuses on description of the research procedure that included twenty-five in-depth, individual interviews that were later analysed following Kvale’s idea of seven steps. The results show that the educational change is initiated as an overthought decision and may be characterised by two major categories: radical transformation and biographical correction. In the conclusion, the author observes that the educational reforms (in the perspective of the gathered narratives) cannot be imposed and suggests favourable conditions that may enhance changes: giving teachers freedom to decide, create their authorship didactic solutions, democratisation of this sector of public service and supporting teachers’ sense of dignity. Artykuł stanowi sprawozdanie z badania jakościowo – biograficznego zrealizowanego wśród dwóch grup uczestników biorących udział w kursach Montessori. Podstawowym celem badania była analiza znaczeń nadawanych zmianie. Pytanie badawcze sformułowano następująco: Jak uczestnicy kursu Montessori (6-12) tematyzują swój proces transformacji? Artykuł podejmuje kwestię zmiany edukacyjnej w kontekście wiedzy milczącej oraz teorii osobistych a następnie opisuje procedurę gromadzenia i analizy danych z dwudziestu pięciu pogłębionych, jakościowych wywiadów indywidualnych, które następnie poddano analizie zgodnie z opisanymi przez Kvale siedmioma krokami. W rezultacie analiz udało się zidentyfikować i opisać dwie główne kategorie: radykalną transformację oraz korektę biograficzną. W końcowej części artykułu autor, w kontekście zebranego materiału zwraca uwagę na ograniczone możliwości narzucania zmiany w edukacji i – podążając za głosami uczestników badania rekomenduje pożądane warunki do zaistnienia potencjalnych zmian: tworzenie nauczycielom warunków wolności do podejmowania decyzji i tworzenia autorskich rozwiązań dydaktycznych, demokratyzacja sfery związanej z edukacją oraz wspieranie poczucia godności wśród nauczycieli.  
Filmy dokumentalne a postawy młodzieży: Kultura historyczna w rzeczywistości hybrydalnej
The subject of the study is the social functioning of documentary films about World War II, produced by the Central Museum of Prisoners of War in Opole and Lambinowice – a form of virtual representation of the history and institution of the historical museum located at the memorial site, where German prisoner-of-war camps, necropolises, musealia and archives are preserved. Selected short films were presented to high school students in a sociological experiment, including a study of the reception of the films, as well as the artistic and historical competence of students. The analysis of artistic communication concerning works of art, the creators and consumers, is set in a broader historical context (the reality of the Second World War), artistic context (characteristics of the documentaries), and social context (family, school, museums, mass media, Internet), determining the transmission of culture, education, upbringing, and socialization.Przedmiotem badania jest społeczne funkcjonowanie filmów dokumentalnych o II wojnie światowej, zrealizowanych przez Centralne Muzeum Jeńców Wojennych z siedzibą w Opolu i Łambinowicach – forma wirtualnego przedstawienia dziejów oraz instytucji muzeum historycznego mieszczącego się w miejscu pamięci, gdzie zachowane są tereny niemieckich obozów jenieckich, nekropolie, muzealia i archiwalia. Wybrane filmy krótkometrażowe zostały zaprezentowane licealistom w trakcie eksperymentu socjologicznego, obejmującego badanie recepcji filmów oraz kompetencji artystycznej i historycznej uczniów. Analiza komunikacji artystycznej dotycząca dzieł sztuki oraz twórców i odbiorców jest osadzona w szerszym kontekście historycznym (realia II wojny światowej), artystycznym (charakterystyka filmów dokumentalnych), a także społecznym (rodziny, szkoły, muzeów, mass mediów, Internetu), decydującym o transmisji kultury, edukacji, wychowaniu, socjalizacji