Akademia Ignatianum w Krakowie: Czasopisma
Not a member yet
2764 research outputs found
Sort by
Wstęp
Full text linkNiniejszy numer Rocznika Filozoficznego Ignatianum został podzielony na dwie części. Pierwsza obejmuje artykuły naukowe poświęcone relacjom polsko-węgierskim w kontekście rywalizacji Habsburgów i Osmanów, od średniowiecza po epokę nowożytną. Druga część zawiera dział Varia, gromadzący teksty o zróżnicowanej tematyce, oraz dział recenzji, poświęcony najnowszym publikacjom naukowym.
Wśród zagadnień podejmowanych w niniejszym tomie ważne miejsce zajmuje problematyka rozwijana w ramach współpracy badawczej środowisk akademickich Krakowa i Segedyna. Ma ona długą tradycję, przekazywaną przez kolejne pokolenia badaczy, oraz znajduje kontynuację w ostatnich latach dzięki podejmowanym inicjatywom naukowym i wydawniczym. Redakcja wyraża przekonanie, że prezentowane teksty stanowią wartościowy wkład w badania nad dziejami Europy Środkowej oraz nad powiązaniami politycznymi i kulturowymi regionu w okresie od średniowiecza po czasy nowożytne
Parental burnout as a challenge for the parent-school partnership
Full text linkResearch objectives (aims) and problems: This article analyzes the parent-school partnership in the context of parental burnout (PB). PB is a syndrome characterized by parents’ exhaustion resulting from prolonged stress and a chronic imbalance between demands and resources. It has serious negative consequences for the parent, the child, and the parent-child relationship. PB also affects children’s academic achievement.
Research methods: The methods employed include a critical analysis of the literature on PB, the risk and resources model of PB and its relationship to parent-school cooperation. However, this review does not meet the criteria for a systematic review.
Article structure: The article consists of four parts. The first two focus on PB and summarize the main findings concerning the phenomenon. The third part examines academic achievement and PB, while the final section discusses the parent-school partnership and its challenges, particularly in relation to parental stress and PB.
Research findings: The parent-school partnership is a crucial yet challenging endeavor. Research indicates that teachers often perceive parents as overly demanding and difficult, rarely viewing them as partners or allowing them to play an active role in the school community. Teachers’ comments and actions may contribute to parental stress and burnout; therefore, suggestions have been made for improving communication and collaboration with an emphasis on parental well-being.
Conclusions: PB is a serious condition with potentially significant negative ramifications. Teachers are often on the front lines and can either alleviate or exacerbate parental stress. Thus, it is important to discuss how to support parents and to reconsider the parent-school partnership in order to create a more supportive environment
Parent–teacher conferences as opportunities for educational partnership: A conversational analysis across three historical models of partnership
Full text linkResearch objectives (aims) and problem(s): This study focuses on the concept of educational partnership, understood as the relationship between teachers and parents as reflected in their conference interactions. Three components of such partnership were examined: trust, a sense of collegiality, and a sense of the common good (Mendel, 2002, p. 53). The aim of the study was to diagnose the educational partnership as manifested in conversations recorded during parent–teacher conferences. The research questions were:
In what situations, and in what ways, does trust manifest during parent–teacher conferences?
In what situations, and in what ways, does a sense of collegiality manifest during parent–teacher conferences?
In what situations, and in what ways, does the common good manifest during parent–teacher conferences?
Research methods: The study was conducted using conversational analysis, which seeks to describe methods of producing orderly social interactions. This approach emerged from Garfinkel’s ethnomethodological program and his analysis of “human” (ethno) methods (Silverman, 2009, p. 190). Conversational analysis is a well-developed, internally coherent method (…) particularly suited to examining professional practices as action processes (Granosik, 2013, p. 10). To examine the parent–school partnership from this perspective, conversational analysis was applied to 22 parent–teacher conferences in grades 1–3 held in public schools. A conference is a pedagogical practice that maintains existing order and tradition (Czerepaniak-Walczak, 2018, p. 55).
Process of argumentation: The article consists of a theoretical section and a research section. The theoretical section presents three historically shaped models of parent–school relationships: participatory relationships (in the Second Polish Republic), asymmetric cooperation (during the communist period), and simulated democracy (in the Third Polish Republic). The research section presents the method and findings, showing contemporary images of partnership: how mutual trust, community, and the sense of the common good are expressed in the context of conversational analysis.
Research findings and their impact on the development of educational sciences: Trust manifests primarily in conversations about children. It appears as an attitude directed toward parents (in the expectation that they will exercise parental control). Both parents and teachers tend to distrust children. Collegiality manifests in formal and organizational matters; for example, when parents elect the class parent board to discuss organizational issues. A sense of the common good appears in teachers’ references to benefits for the entire class and to class events organized jointly.
Conclusions and/or recommendations: The contemporary relationship model identified on the basis of conversational analysis of parent –teacher meetings is one that is dominated by the teacher, focused on meeting the school’s needs, oriented toward cooperation for the benefit of the school rather than the child, based on class achievements rather than individual ones, simulates democracy within schools, generates distrust toward pupils, and leaves parents largely on their own
Ocenianie w kształceniu akademickim z perspektywy przyszłych nauczycieli – rozpoznanie aktualnego podejścia oraz preferowanych zmian
Full text linkThe article presents the results of a study on assessment in higher education from the perspective of future teachers. The analysis was conducted in two fundamental dimensions: current practices related to assessment and the vision of assessment proposed by the respondents. A Card-Sorting Technique based on the structure of seven-element puzzles was employed, representing selected features distinguishing summative from formative assessment. These features include: the relationship between assessment and the educational process, the purpose of assessment, the role of students in evaluating their progress, instructors’ approach to students’ errors and failures, the provision of feedback, the frequency and continuity of assessment, and its long-term outcomes. The systems arranged by the students enabled the identification of both experienced and preferred components of the process, as well as the assessment of their relative significance. The results revealed the dominance of summative assessment, primarily focused on identifying errors, which respondents also recognized as the foundation of the current assessment model. Simultaneously, they advocated for the inclusion of formative assessment elements, emphasizing its long-term benefits, such as the development of competencies necessary for future educational and professional endeavors. This underscores the growing need to adapt assessment mechanisms to meet the expectations of prospective teachers already at the stage of their education process.W artykule zaprezentowano wyniki badań dotyczących oceniania w szkolnictwie wyższym z perspektywy przyszłych nauczycieli. Analizę przeprowadzono w dwóch zasadniczych płaszczyznach: aktualnych praktyk związanych z ocenianiem oraz postulowanej przez respondentów wizji. W celu przeprowadzenia badań posłużono się techniką sortowania kart opartą na strukturze siedmioelementowych puzzli, reprezentujących wybrane cechy rozróżniające ocenianie sumujące od kształtującego. Są to kolejno: relacja oceniania z procesem kształcenia, cel oceniania, rola studenta w ocenianiu jego postępów, podejście prowadzącego zajęcia do błędów i niepowodzeń studenta, udzielanie informacji zwrotnej, częstotliwość i ciągłość oceniania oraz rezultat w dłuższej perspektywie. Ułożone przez studentów układy pozwoliły nie tylko zidentyfikować doświadczane czy preferowane komponenty procesu, ale również określić ich wzajemną istotność. W rezultacie ujawniono dominowanie oceniania sumującego, skoncentrowanego na wykrywaniu błędów, co respondenci również wskazali jako fundament aktualnego modelu oceniania. Jednocześnie postulują o wprowadzenie elementów oceniania kształtującego, z podkreśleniem jego długofalowych efektów, jak rozwój kompetencji potrzebnych do dalszej pracy edukacyjnej i zawodowej. Podkreślono tym samym narastającą potrzebę dostosowania mechanizmów oceniania do oczekiwań przyszłych nauczycieli już na etapie procesu ich kształcenia
Technologia RPA a kultura organizacyjna w szpitalu
Full text linkThis article focuses on analyzing the impact of RPA (Robotic Process Automa- tion) technology on the organizational culture of hospitals. The authors employ a deductive method based on a critical review of the literature, complemented by elements of analysis and synthesis of existing research findings. A significant portion of the article is dedicated to the case study of the Warmian-Masurian Pulmonary Diseases Center in Olsztyn, offering a comprehensive perspective on the practical implementation of RPA. The findings indicate that changes in organizational culture are an intrinsic part of process automation, and that proper understanding and management of this aspect can significantly enhance the effectiveness of innovation adoption in healthcare institutions.Artykuł koncentruje się na analizie wpływu technologii RPA (Robotic Process Automation) na kulturę organizacyjną szpitali. Autorzy posługują się metodą dedukcji opartą na krytycznej analizie literatury, wzbogaconej o elementy ana- lizy i syntezy istniejących wyników badań. Ważną częścią artykułu jest studium przypadku Warmińsko-Mazurskie Centrum Chorób Płuc w Olsztynie, które umożliwia kompleksowe spojrzenie na proces implementacji RPA w praktyce
Rosyjskie słownictwo w tłumaczeniu Ewangelii wg św. Marka na język środkowoczułymski
Full text linkSince 2017, the Tomsk Eparchy of the Russian Orthodox Church has been implementing a project that involves translating the Gospels of the New Testament into the Middle Chulym Turkic language, one of the critically endangered Turkic languages that remains insufficiently studied and described. Within the framework of this project, a translation of the Gospel of Mark into the Middle Chulym was published in 2019 (cf. Gabov and Lemskaja). In addition to its obvious confessional value, this text is important for Turkology: it represents a new source of Chulym lexical material and opens avenues for further analyses. It also provides an excellent opportunity to examine strategies and procedures employed in the translation process, as well as the solutions proposed by the translator for conveying concepts foreign to the Chulyms. The article focuses specifically on the Russian words incorporated into the Chulym text in the translation process.Od 2017 r. eparchia tomska Rosyjskiego Kościoła Prawosławnego realizuje projekt tłumaczenia Ewangelii Nowego Testamentu na język środkowoczułymski, jeden z krytycznie zagrożonych języków turkijskich, który nadal pozostaje niedostatecznie zbadany i opisany. W ramach tego projektu dokonano przekładu m.in. Ewangelii wg św. Marka (Gabov i Lemskaja, 2019). Oprócz swej oczywistej konfesyjnej funkcji tekst ten ma duże znaczenie dla turkologii – jest nowym źródłem czułymskiego materiału leksykalnego i stwarza pole dla różnorodnych analiz, w tym dla analizy strategii tłumaczeniowych, którymi posłużył się tłumacz w celu oddania pojęć obcych Czułymom. Artykuł koncentruje się na rosyjskich słowach wykorzystanych w procesie tłumaczenia
Neuroróżnorodność: konceptualizacja własnej tożsamości
Full text linkThe analysis of neurodiversity demonstrates that the identity of neuroatypical individuals is shaped by the dynamic interaction of personal and sociocultural dimensions, consistent with social identity theories and interactionist concepts of self-development. Neurodiversity functions as both a scientific and cultural category, approached through the lens of positive psychology, philosophy of mind, and inclusiveness research. It is also interpreted in terms of social narratives that redefine the meaning of neurodevelopmental diversity in the public arena. This article highlights the tension between an affirmative approach to neurodiversity and a critique of its vague terminology and limited falsifiability. It emphasizes that understanding neurodiversity as a framework for identity development requires integrating the psychological conditions of individual experience and self-knowledge with the cultural dimensions of advocacy movements and inclusive practices. The need for an interdisciplinary approach, integrating psychology, cultural studies, and social policy, to better understand the processes accompanying the identity development of neurodivergent individuals and to support their participation in social life is recommended. As a result, this approach allows for new research perspectives in psychology, cultural studies, and social policy planning to better understand and provide adequate guidance to neurodivergent individuals.Artykuł podejmuje problematykę neuroróżnorodności jako kluczowego pojęcia współczesnego dyskursu psychologicznego i kulturoznawczego, akcentując jej znaczenie w procesie konceptualizacji tożsamości jednostki. Neuroróżnorodność, wyrosła z tradycji samorzeczniczej, a następnie rozwinięta w kontekście akademickim, stanowi alternatywę wobec paradygmatu biomedycznego, proponując ramy interpretacyjne dla rozumienia odmienności neurologicznych jako naturalnej zmienności ludzkiego funkcjonowania. Analiza pokazuje, iż tożsamość osób neuroatypowych kształtuje się w dynamicznej interakcji wymiarów osobistych i społeczno-kulturowych, zgodnie z teoriami tożsamości społecznej i interakcjonistycznymi koncepcjami rozwoju „Ja”. Neuroróżnorodność funkcjonuje zatem jednocześnie jako kategoria naukowa i kulturowa – ujmowana w perspektywie psychologii pozytywnej, filozofii umysłu oraz badań nad inkluzyjnością. Bywa też intepretowana w kategoriach narracji społecznych, które redefiniują znaczenie zróżnicowaniu rozwoju neurologicznego w przestrzeni publicznej. W artykule zwrócono uwagę na pewne napięcie zarysowujące się między afirmatywnym ujęciem neuroróżnorodności a krytyką jej nieprecyzyjnej terminologii i ograniczonej falsyfikowalności. Konkluzja publikacji wskazuje, że zrozumienie neuroróżnorodności jako ram rozwoju tożsamości wymaga integracji wymiaru psychologicznego (indywidualne doświadczenie człowieka, samowiedza, kondycja) z kulturowym (ruchy samorzecznicze, praktyki inkluzyjne), co otwiera nowe perspektywy badawcze w psychologii, kulturoznawstwie, ale również w planowaniu polityki społecznej
Tynieckie „zabawy”: O jednym rękopisie Ignacego Skrockiego SJ (1799–1851)
Full text linkThe article concerns the manuscript “Opisanie przyjacielowi zabaw swoich i współmieszkańców Collegii Theologici Tynecensis Societatis Jesu. Anno 1828 mense 1 O[cto]bris” (Description to a friend of his own and his fellow residents’ games at the Collegia Theologica…) by Ignacy Skrocki SJ (1799–1851), written during the “Tyniec episode in the history of the Jesuits,” already described in scholarly detail by Ludwik Grzebień SJ and Stanisław Cieślak SJ. Skrocki’s manuscript, considered as an example of the material heritage and achievements of the Jesuits, also provides important knowledge about the intangible heritage of the Jesuits: their teaching practices, the scope and content of their teachings and their compliance with the Ratio studiorum, the importance of the local and supra-local religious community united by shared values. The analysis and interpretation of Skrocki’s poetic work also offers his brief description of the activities and personalities of individual Jesuits who were co-creators of the Tyniec college at the time, as well as the roles and functions they performed. The titular “games” refer primarily to the teaching of the Holy Scriptures, dogmatic theology and canon law, in addition to aspects of everyday life and other duties subject to Jesuit regulations. The artistic qualities of Opisanie... are highlighted, as well as its research potential in relation to the network of Jesuit communities and the connections between them in the 19th century, on top of the importance of the Jesuit heritage (including the centuries-old heritage of Jesuit pedagogy). The connections between Opisanie... and Enlightenment literature have been pointed out, in particular with the so-called occasional poetry of the (monastic) community.Artykuł dotyczy manuskryptu „Opisanie przyjacielowi zabaw swoich i współmieszkańców Collegii Theologici Tynecensis Societatis Jesu. Anno 1828 mense 1 O[cto]bris” autorstwa Ignacego Skrockiego SJ (1799–1851), napisanego podczas „tynieckiego epizodu w dziejach jezuitów”. Zabytek został szczegółowo przedstawiony w pracach naukowych przez Ludwika Grzebienia SJ i Stanisława Cieślaka SJ. Rękopis Skrockiego, rozpatrywany jako przykład dziedzictwa materialnego i dorobku jezuitów, przekazuje istotną wiedzę na temat niematerialnego dziedzictwa: praktyk dydaktycznych, zakresu i treści głoszonych nauk oraz ich zgodności z Ratio studiorum, wagi lokalnej i ponadlokalnej wspólnoty zakonnej spojonej tymi samymi wartościami. Analiza i interpretacja poetyckiego utworu Skrockiego umożliwia także poznanie zaproponowanej przez niego pobieżnej charakterystyki działań i osobowości poszczególnych jezuitów współtworzących wówczas tynieckie kolegium oraz pełnionych przez nich funkcji. Tytułowe „zabawy” odnoszą się przede wszystkim do udzielanych nauk z zakresu Pisma Świętego, teologii dogmatycznej oraz prawa kanonicznego, a także do przejawów codziennego życia i innych obowiązków, poddanych regulacjom jezuickiej ustawy. Wskazane zostały cechy artystyczne „Opisania…”, a także tkwiący w nim potencjał badawczy, dotyczący sieci wspólnot (wspólnoty) jezuickiej i istniejących między nimi powiązań w XIX w. oraz waga dziedzictwa (w tym wielowiekowego dziedzictwa pedagogiki jezuickiej). Zasygnalizowane zostały związki „Opisania…” z literaturą doby oświecenia, w szczególności z tzw. poezją okolicznościową kręgu środowiskowego (zakonnego)
What Is Distinctive About Human Intelligence in the Context of Artificial Intelligence? A Philosophical Approach With Reference to Robert B. Brandom’s Semantic Inferentialism
Full text linkSince antiquity, humans have traditionally been characterised as animal rationale or homo sapiens. Such a definition takes into account, on the one hand, the physical aspect, referring to the human body, but also, on the other hand, the mental aspect. With this in mind, the present article seeks to develop a philosophical approach to the problem posed in its title.
Various aspects of human language use and cognition are, in the era of the information revolution, being increasingly taken over by AI. So what still remains specific to humans—or, more precisely, to human, natural intelligence, given this dynamically developing context?
The article addresses this question in a series of steps. Initially, it considers whether rationality is a good candidate for a uniquely human trait. In defence of the distinctiveness of human intelligence, and using Robert B. Brandom’s semantic inferentialism, it then points to our ability and skill in understanding, as well as the normativity of language use and cognition. The ensuing discussion focuses on the normative categories of deontic status and deontic attitude, and related notions of commitment and entitlement that these in turn imply.Since antiquity, humans have traditionally been characterised as animal rationale or homo sapiens. Such a definition takes into account, on the one hand, the physical aspect, referring to the human body, but also, on the other hand, the mental aspect. With this in mind, the present article seeks to develop a philosophical approach to the problem posed in its title.
Various aspects of human language use and cognition are, in the era of the information revolution, being increasingly taken over by AI. So what still remains specific to humans—or, more precisely, to human, natural intelligence, given this dynamically developing context?
The article addresses this question in a series of steps. Initially, it considers whether rationality is a good candidate for a uniquely human trait. In defence of the distinctiveness of human intelligence, and using Robert B. Brandom’s semantic inferentialism, it then points to our ability and skill in understanding, as well as the normativity of language use and cognition. The ensuing discussion focuses on the normative categories of deontic status and deontic attitude, and related notions of commitment and entitlement that these in turn imply
Czeskie ślady w Lesznie
Full text linkWybór Leszna na kolejną konferencję Komisji Historii Czech i Stosunków Polski Czeskich PAN nie jest przypadkowy. To miasto od samych początków związało swoją historię z narodem czeskim i jego wybitnymi przedstawicielami.
Już w podaniu herbowym rodziny Leszczyńskich, pieczętujących się herbem Wieniawa, znajdują się wątki czeskie1. Według legendy protoplastą rodu był pochodzący z Czech rycerz Wieniawa. Należał on do orszaku księżnej Dąbrówki i z nią podróżował z Pragi do Poznania, gdzie władczyni miała poślubić polskiego księcia Mieszka. Kiedy przejeżdżali przez gęste lasy, orszak został zaatakowany przez groźnego byka. Mężny rycerz Wieniawa pokonał zwierzę i uratował księżną. W nagrodę otrzymał tamtejsze ziemie na własność oraz herb z przedstawieniem głowy byka z kółkiem w nosie. Tyle mówi nam legenda