Akademia Ignatianum w Krakowie: Czasopisma
Not a member yet
2764 research outputs found
Sort by
Jubileusz 50-lecia Teatru Miejskiego w Nysie na afiszu
Get PDFThis article highlights the value of theater placards as a rich source of historical knowledge, encouraging researchers to explore those from Nysa, which are part of the collection at the State Archive in Opole. Focusing on the November 6, 1902 placard commemorating the 50th anniversary of the Nysa Municipal Theater, the study emphasizes the importance of placards among ephemeral prints. Key information, such as the names of actors, management details, and the repertoire, is identified through an analysis of the document, offering insights for reconstructing events and understanding the broader historical context. The article also addresses the state of research on the history of the Nysa theater, which, at the turn of the 20th century, boasted the largest stage in the region. Drawing comparisons with monographic studies of German theaters in Lodz and Gdansk, the study shows that theater placards are deeply tied to the specific venues they advertise, and thus, any reconstruction of the Nysa Municipal Theater’s history must consider the information recorded on its placards.Artykuł ukazuje nie tylko, jak bogatym źródłem wiedzy dla historyków i regionalistów są afisze teatralne, ale ma także zachęcić badaczy do analizy afiszy nyskich, które należą do zasobu Archiwum Państwowego w Opolu. Wychodząc od analizy afisza Teatru Miejskiego w Nysie z 6 listopada 1902 r., wydrukowanego z okazji 50-lecia istnienia teatru, zwrócono uwagę na szczególne znaczenie tej formy przekazu wśród druków ulotnych. Dzięki analizie dokumentu zidentyfikowano kluczowe informacje, jak np. imiona i nazwiska aktorów, skład dyrekcji czy repertuar, które mogą pomóc w rekonstrukcji wydarzeń i zrozumieniu kontekstu historycznego. Ponadto zwrócono uwagę na stan badań nad historią nyskiej sceny teatralnej, która na przełomie XIX i XX w. była największą sceną w całej prowincji. Nawiązując do monograficznych opracowań dotyczących scen niemieckich w Łodzi i Gdańsku, ukazano, że afisze teatralne są nierozerwalnie związane z promowanym przez nie miejscem. Odtwarzając historię Teatru Miejskiego w Nysie, należy więc uwzględnić informacje utrwalone na nyskich afiszach
Mistyczna miłość platoniczna według Leonego Ebreo i Eliasa Canettiego
Get PDFJudah Abravanel, better known as Leo Hebrew, a 16th-century Sephardic intellectual, defines in The Dialogues of Love the concept that appears in the title. His work, a philosophical treatise with Neoplatonic overtones – bringing together all that previous thinkers had written on this noble sentiment – enjoyed great popularity in his time, becoming a model for his contemporaries. It was translated into Spanish by Inca Garcilaso de la Vega. Miguel de Cervantes polemicizes with it in the prologue to the first part of Don Quixote, suggesting that the love it describes is far removed from reality. The vision of an idealised love, which the lover Philo feels for the chaste Sophia, led Elias Canetti – a Bulgarian-born Sephardic thinker – to create the portrait of Dr. Sonne, a key figure in the play Das Augenspiel (The Play of the Eyes). Love for a divine Intellect, arrived at only through intellectual effort employed in philosophical dialogue, can be seen as the manifestation of a mystical love with Judaic roots. Leo Hebrew – born in Portugal in the 16th century and exiled in Italy – chose the language of his new homeland as his language of creation; Elias Canetti – born in Bulgaria in the 20th century and living in Switzerland – wrote in German. However, these characters, distant in time and space, are united by their Judeo-Spanish origin and, related to it, by the enormous baggage of the Hebrew exegetical tradition that leads both to a very similar laudation of a cold, purely intellectual love. The article presents the affinity of thought between both writers – who can be considered Spanish given their Sephardic origin- with regard to an intellectual mysticism expressed through the love for the Intellect written with a capital letter.Jehuda ben Isaak Abrabanel, znany jako Leone Ebreo, XVI-wieczny sefardyjski intelektualista, definiuje tytułowe pojęcie w swoim dziele Dialogi o miłości (Dialoghi d’amore). Ten traktat filozoficzny z neoplatońskimi podtekstami, łączący wszystko, co wcześniejsi myśliciele napisali o tym szlachetnym uczuciu, był niezwykle popularny i stał się wzorem dla współczesnych mu pisarzy. Został przetłumaczony na język hiszpański m.in. przez Inkę Garcilaso de la Vega, a Miguel de Cervantes wspomina o nim w prologu do pierwszej części Don Kichota, sugerując, że opisana w nim miłość daleka jest od rzeczywistości. Wizja wyidealizowanej miłości, którą kochanek Filon czuje do czystej Zofii, znajduje swoje odbicie w stworzonym przez Sefardyjczyka Eliasa Canettiego portrecie doktora Sonne, jednego z bohaterów Gry oczu. Przejawem mistycznej miłości jest miłość do boskiego intelektu, a tę osiągnąć można jedynie przez intelektualny wysiłek włożony w dialog filozoficzny. Leone Ebreo urodził się na Półwyspie Iberyjskim, wyemigrował do Włoch po 1492 r. i najprawdopodobniej (nie ma co do tego pewności) wybrał język nowej ojczyzny dla swojej ekspresji. Elias Canetti, Sefardyjczyk urodzony w Bułgarii (podówczas okupowanej przez Imperium Osmańskie), przed I wojną światową pisał po niemiecku. Postaci te, odległe od siebie w czasie i przestrzeni, łączy pochodzenie judeohiszpańskie i związany z nim bagaż hebrajskiej tradycji egzegetycznej, który prowadzi obu do bardzo podobnej pochwały intelektualnej miłości. Artykuł przedstawia pokrewieństwo myśli obu pisarzy ‒ których można uznać za Hiszpanów ze względu na ich sefardyjskie pochodzenie ‒ w odniesieniu do intelektualnego mistycyzmu wyrażonego poprzez miłość do Intelektu pisanego wielką literą
Konteksty kulturowe utworzenia oddziału Towarzystwa „Dante Alighieri” we Lwowie
Get PDFThe aim of the article is to present the establishment of the branch of the Dante Alighieri Society in Lwów in 1929, along with editing the source material. The cause of the event itself had cultural inspirations based on Polish-Italian social relations between the Italian consul in Katowice – Ferruccio de Luppis, and the family of Adam and Janina de Lambert Ebenberger, which will be described in the article. The Jan Kazimierz University in Lwów also played an important role, within whose walls – thanks to the involvement of prof. Edmund Bulanda – the society found its headquarters.Celem artykułu jest przybliżenie powstania oddziału Towarzystwa „Dante Alighieri” we Lwowie w 1929 r., źródłowego. U podstaw zainicjowania działania towarzystwa leżały inspiracje kulturowe oparte na polsko-włoskich relacjach towarzyskich pomiędzy konsulem Włoch w Katowicach, Ferrucciem de Luppis, a rodziną Adama i Janiny de Lambert Ebenbergerów, które zostaną przybliżone w artykule. Istotną rolę w tym względzie odegrały także osoby związane z Uniwersytetem Jana Kazimierza we Lwowie, w którego murach – dzięki zaangażowaniu prof. Edmunda Bulandy – towarzystwo znalazło swoją siedzibę
Odkrywanie przez dociekanie jako strategia dynamizowania rozwoju umiejętności oceny użyteczności danych u uczniów edukacji wczesnoszkolnej
No full textThe aim of the conducted experimental research was to demonstrate the effectiveness of developing the ability to assess data usefulness among students in the first stage of education (considered as the dependent variable) under the influence of introducing inquiry-based learning as a method of working with children (considered as the independent variable). The research problem took the form of the question: to what extent (weak, moderate, strong) will teaching utilizing IBSE affect the level of ability to assess data usefulness among the pupils in elementary education? The following hypothesis was posed in the research: among students in the first stage of education subjected to teaching based on the IBSE methodology, there will be a significant increase in the ability to assess data usefulness, that is, detecting unnecessary data that is not required to solve a specific task and evaluating the data needed to solve it. The dependent variable was measured twice among 200 second-grade students from primary schools in the Świętokrzyskie Voivodeship who were enrolled in the project: “Child as a Researcher”. Quantitative analysis revealed a statistically significant moderate increase in the skill of assessing data usefulness among the surveyed pupils. Meanwhile, qualitative analysis showed that the basis for the increase in the skill of identifying important and missing data should be sought in the development of cognitive processes (attention, memory, thinking), in the development of effective action strategies, as well as in cultivating habits of self-control, self-correction, and reflection before making decisions.Celem podjętych badań eksperymentalnych było ukazanie skuteczności rozwijania umiejętności oceny użyteczności danych u uczniów pierwszego etapu edukacji pod wpływem wprowadzenia odkrywania przez dociekanie jako metody pracy z dziećmi. Problem badawczy przyjął zatem formę pytania: W jakim stopniu (słabym, umiarkowanym, silnym) nauczanie wykorzystujące IBSE wpłynie na wzrost umiejętności oceny użyteczności danych przez uczniów edukacji wczesnoszkolnej? W badaniach postawiono następującą hipotezę: u uczniów pierwszego etapu edukacji objętych nauczaniem opartym na metodologii IBSE nastąpi istotny wzrost w obszarze umiejętności oceny użyteczności danych, czyli wykrywania zbędnych danych, które do rozwiązania określonego zadania nie są konieczne oraz wartościowania danych potrzebnych do jego rozwiązania. Dwukrotnym pomiarem zmiennej zależnej objęto 200 uczniów klas drugich ze szkół podstawowych z województwa świętokrzyskiego, które nauczyciele zgłosili do projektu „Dziecko jako badacz”. Analiza ilościowa ujawniła u badanych istotny statystycznie wzrost umiejętności oceny użyteczności danych o umiarkowanym natężeniu. Z kolei analiza jakościowa wykazała, że podstaw wzrostu umiejętności wskazywania danych istotnych oraz brakujących należy upatrywać w rozwoju procesów poznawczych (uwagi, pamięci, myślenia), w opracowywaniu skutecznych strategii działania, a także wyrabianiu u siebie nawyków autokontroli, autokorekty oraz namysłu przed podjęciem decyzji
Materiały do produkcji odzieży na siedemnastowiecznym prywatnym dworze magnackim: Badania na podstawie rejestrów majątkowych dworu Teofili Ludwiki z Zasławskich-Ostrogskich, primo voto Wiśniowieckiej, i Józefa Karola Lubomirskich
Get PDFThe study aims to examine the specificity of materials procured for a magnate court in the late 17th century, focusing on their purpose, purchase costs, and relative popularity. The research draws on extensive property registers and expense accounts from the treasury of Józef Karol Lubomirski (d. 1702), Grand Marshal of the Crown, and his wife, Teofila Ludwika née Zasławski-Ostrogski, later Wiśniowiecka (d. 1709). The analysis of these sources enabled and the identification and categorization of goods purchased specifically for the property owners and those acquired for court servants. Additionally, the study evaluates the costs associated with procuring materials for clothing production, assessing the relationship between price, quality and usage. The article also explores how clothing functioned as a tool for enhancing prestige withing the magnate court’s broader policies of representation in the eighteenth century.W artykule została przeanalizowana specyfika materiałów zamawianych na magnacki dwór w końcu XVII w. wraz ze wskazaniem ich zastosowania, kosztów nabycia i skali wykorzystywania. W tym celu analizie zostały poddane obszerne rejestry majątkowe i rachunki wydatków ze skarbu marszałka wielkiego koronnego Józefa Karola Lubomirskiego (zm. 1702), jego żony Teofili Ludwiki z Zasławskich – Ostrogskich 1 voto Wiśniowieckiej (zm. 1709). Analiza materiałów źródłowych pozwoliła na wyodrębnienie i charakterystykę towarów kupowanych wyłącznie na potrzeby właścicieli majątku oraz tych pozyskiwanych na potrzeby dworskiej służby. Określono również koszt zakupu materiałów służących do produkcji odzieży, wraz z wykazaniem relacji pomiędzy poziomem ich cen, jakością wykonania i skalą zastosowania. W artykule wskazano, w jaki sposób strój wykorzystywany był do budowania polityki prestiżu w XVIII w
Introduction
Get PDFThe initial segment of the latest volume of the Ignatian Philosophical Yearbook is centered on the discourse surrounding the presence of cultural heritage in the cyber domain. It explores the dissemination of this heritage by cultural institutions such as museums, libraries, and archives, as well as initiatives undertaken by Internet users. The authors scrutinize a comprehensive array of topics concerning the digital presentation of cultural artifacts, employing carefully selected examples in their discourse
Cyfryzacja dorobku kulturowego Polonii w Nowej Zelandii
Get PDFNew Zealand is one of the world’s most developed countries. Despite the great distance from Poland, many Polish migrants have lived there since the 19th century. The purpose of this article is to present the current situation of the preservation of archival materials relating to the activities of Poles in New Zealand and the state of their digitization. The source material for this type of research is held by archives and state libraries in New Zealand. It is also available, in small amounts, as a digital resource of Polish organizations in New Zealand, discernible on their official websites. In Poland, several institutions also have digital versions of Polish New Zealand materials on their own websites. Through the research methods used, the level of digitization of Polonia materials was indicated. The basic thesis of the paper is the considerable dispersion of the cultural heritage of the Polish community in New Zealand, not only between state institutions in New Zealand and local Polish organizations, but also beyond the borders of New Zealand, including Poland. The main conclusion of the article is the creation of a single, central archive of the New Zealand Polish community in the Antipodes with experienced staff and the means to consistently preserve the traces of our presence in New Zealand.Nowa Zelandia to jedno z najlepiej rozwiniętych państw świata. Pomimo ogromnej odległości od Polski zamieszkuje tam, począwszy od XIX w., wielu polskich migrantów. Celem artykułu jest przedstawienie aktualnej sytuacji zachowania archiwaliów dotyczących działalności Polaków w Nowej Zelandii oraz stanu ich cyfryzacji. Materiał źródłowy do tego typu badań posiadają archiwa oraz biblioteki państwowe w Nowej Zelandii. Jest on również dostępny w niewielkiej ilości jako cyfrowy zasób polskich organizacji w Nowej Zelandii, obecny na ich oficjalnych stronach internetowych. W Polsce kilka instytucji na własnych stronach internetowych także posiada cyfrowe wersje materiałów Polonii nowozelandzkiej. Dzięki zastosowanym metodom badawczym wskazano poziom cyfryzacji materiałów polonijnych. Podstawową tezą pracy jest stwierdzenie faktu znacznego rozproszenia dorobku kulturowego Polonii nowozelandzkiej, nie tylko pomiędzy instytucjami państwowymi w Nowej Zelandii i miejscowymi organizacjami polskimi, ale również poza jej granicami, w tym nad Wisłą. Głównym wnioskiem artykułu jest utworzenie na antypodach jednego, centralnego archiwum Polonii nowozelandzkiej posiadającego doświadczonych pracowników i dysponującemu środkami pozwalającymi na konsekwentne zachowywanie śladów naszej obecności w Nowej Zelandii
Posthumanizm czy plushumanizm
Get PDFThe paper aims to compare two contemporary conceptions of man. Posthumanism, based solely on natural and biological principles, sees man as a project subjected to constant change. It outlines the prospects for man’s development resulting from technical and biotechnological manipulations. The main postulations of this trend in thinking are: prolonging biological life; improving human health and well-being; fusion of the human brain with artificial intelligence and transferring human consciousness to a non-biological carrier in order to make it immortal. Plushumanism, based on the personalistic concept of the human person and on supernatural premises, formulates a response to posthumanist postulations, by presenting man as an ontological being; a psycho-physical unity, characterized by an unchanging spiritual nature, and, as a child of God. Man is called to personal development, not only on the natural, but also on the supernatural level. It is possible for all people to achieve their fullness and immortality based on the historical fact of Christ’s resurrection and the truths contained in the Holy Scriptures. Man’s ultimate destiny is immortality and complete happiness in the Kingdom of Heaven, which he enters, not as anima separata, but as the unity of the soul and the transfigured body (soma pneumatikon). The growth of his humanity is not determined by genetic or pharmacological enhancement, but by spiritual wealth, manifested in love and the attitude of giving oneself to others.Artykuł ma na celu porównanie dwóch współczesnych nurtów postrzegania człowieka. Posthumanizm, oparty na zasadach naturalnych i biologicznych, rozumie człowieka jako projekt podległy nieustannym zmianom. Usiłuje nakreślić perspektywy jego rozwoju poprzez działania techniczne i biotechnologiczne. Zasadniczymi postulatami tego nurtu są: wydłużanie życia biologicznego, poprawa zdrowia oraz samopoczucia, fuzja ludzkiego mózgu ze sztuczną inteligencją oraz przeniesienie ludzkiej świadomości na niebiologiczny nośnik w celu uczynienia jej nieśmiertelną. Plushumanizm, oparty na personalistycznej koncepcji osoby ludzkiej oraz przesłankach nadprzyrodzonych, formułuje odpowiedź na postulaty posthumanistyczne, ukazując człowieka jako byt ontologiczny, jedność psychofizyczną, cechującą się niezmienną naturą duchową oraz dziecko Boże. Człowiek powołany jest do pełni swego rozwoju nie tylko na płaszczyźnie naturalnej, lecz także nadprzyrodzonej. Możliwe jest osiągnięcie przez wszystkich ludzi swej pełni oraz nieśmiertelności na podstawie historycznego faktu zmartwychwstania Chrystusa oraz prawd zawartych w Piśmie Świętym. Ostatecznym przeznaczeniem człowieka jest nieśmiertelność oraz pełnia szczęścia w królestwie niebieskim, do którego nie wchodzi on jako anima separata, lecz jedność duszy z ciałem uwielbionym (soma pneumatikon). O wzroście jego człowieczeństwa nie decyduje genetyczne czy farmakologiczne wzmocnienie, lecz duchowe bogactwo, przejawiające się w miłości i postawie podarowania siebie drugim
Racjonalne przekonania religijne bez naturalnego rozumu? Krytyczne studium stanowiska Alvina Plantingi
Get PDFAccording to an intuition highly popular in Western world, beliefs, including religious beliefs, must be supported by sufficient evidence in order to be held in a rational (or justified) way (evidentialism). Plantinga formulates his own view about the rationality of religious beliefs, which he considers as opposite to the traditional view. The central thesis of his position is that religious beliefs are perfectly rational when believed in the basic way, that is without any evidence or argument and even without the use of natural reason at all. According to Plantinga people could have acquired their religious beliefs via extraordinary cognitive faculty, which he calls, after Calvin, sensus divinitatis. In this paper I ask a question whether Plantinga successfully rejects traditional intuition about the need of natural reason for religious beliefs. For this purpose, I first refer to Plantinga’s understanding of the traditional concept of the rationality of religious beliefs. I then summarize Plantinga’s views on the third condition of knowledge and his account of the rationality of religious beliefs.
Next, I turn to the critical part of the article. I point out the inadequacy of Plantinga’s position. To do so I first analyze and criticize Plantinga’s argument for the view that possessing sufficient evidence for religious beliefs is not an epistemic duty. I argue that Plantinga rejects only one understanding of that requirement and this is not enough to reject the whole idea of evidentialism. Then, I criticize Plantinga’s position on the third condition of knowledge, which he calls warrant. To this end I recall Laurence BonJour’s argument against externalism, since my critique of Plantinga’s position is analogous to BonJour’s argument. If my critique is successful then it is not that religious belief could be held in rational way without the use of natural reason, because in this case subject would be epistemically irresponsible.Zgodnie z intuicją, która jest bardzo popularna na Zachodzie, przekonania, w tym przekonania religijne, muszą być poparte wystarczającymi dowodami, aby można je było uznać za racjonalne (lub uzasadnione) (ewidencjalizm). Plantinga formułuje własne poglądy na temat racjonalności przekonań religijnych, które uważa za przeciwstawne do tradycyjnego poglądu. Centralna teza jego stanowiska głosi, że przekonania religijne są całkowicie racjonalne, gdy są przyjmowane w sposób podstawowy, to znaczy bez dowodów czy argumentów, a nawet bez użycia naturalnego rozumu. Według Plantingi ludzie mogli nabyć swoje przekonania religijne za pomocą nadzwyczajnej zdolności poznawczej, którą nazywa, za Calvinem, sensus divinitatis. W niniejszym artykule stawiam pytanie, czy Plantinga skutecznie odrzuca tradycyjną intuicję dotyczącą potrzeby naturalnego rozumu w przypadku przekonań religijnych. W tym celu najpierw odnoszę się do rozumienia przez Plantingę tradycyjnego pojęcia racjonalności przekonań religijnych. Następnie podsumowuję poglądy Plantingi na temat trzeciego warunku wiedzy i jego koncepcję racjonalności przekonań religijnych. Potem przechodzę do krytycznej części artykułu. Wskazuję na niewystarczalność stanowiska Plantingi. W tym celu analizuję i krytykuję jego argument, że posiadanie wystarczających dowodów na przekonania religijne nie jest epistemicznym obowiązkiem. Twierdzę, że Plantinga odrzuca tylko jedno rozumienie tego wymogu, co nie wystarcza, aby odrzucić całą ideę ewidencjalizmu. Następnie krytykuję stanowisko Plantingi w kwestii trzeciego warunku wiedzy, który nazywa gwarancją. W tym celu przywołuję argument Laurence’a BonJoura przeciwko eksternalizmowi, ponieważ moja krytyka stanowiska Plantingi jest analogiczna do argumentu BonJoura. Jeśli moja krytyka jest skuteczna, to nie jest tak, że przekonania religijne mogą być utrzymywane w racjonalny sposób bez użycia naturalnego rozumu, ponieważ w takim przypadku podmiot byłby epistemicznie nieodpowiedzialny
A Systematic Literature Review on Cultural Arts Education and the Cultivation of Cultural Values
Get PDFObjectives of the research: This study investigates art education as a means of cultivating cultural values and aims to address questions regarding the methodologies employed in previous research on cultural values. The research presented herein constitutes a Systematic Literature Review (SLR) on cultural education, utilizing the PRISM method adopted in 2020.
Research methods: This article conducts a Systematic Literature Review (SLR) on cultural education using the PRISM method adopted in 2020. The search was conducted using Perish or Publish (PoP) for Scopus-indexed international journals and the Garuda portal from the Ministry of Education and Culture, focusing on journals indexed in Sinta.
Contextual Background: Because the cultural processes continually evolve in response to the forces that influence culture, cultural acculturation serves as a foundation for arts and cultural workers’ efforts to inculcate the values of local wisdom within educational settings.
Research findings: Data collection spanned from 2010 to 2022, resulting in the retrieval of 14 international articles and 16 national articles based on their titles and abstracts, totaling 30 articles. These articles originated from various countries, including Belgium, the Czech Republic, Germany, Korea, Poland, Taiwan, China, Istanbul, Slovenia, Turkey, Estonia, and Indonesia. Analysis of the articles revealed that music arts education constituted 27%, arts and culture 33%, local wisdom 14%, dance education 17%, art education 3%, and theatre education 3%. In terms of research methodologies, the study identified action research at 5%, Research and Development at 10%, quantitative research at 10%, qualitative case study research at 7%, literature review at 7%, and qualitative research at 56%.
Conclusions and recommendations: Through this SLR, the researcher aims to pave the way for future in-depth research in arts and culture education or for exploring novel approaches