Akademia Ignatianum w Krakowie: Czasopisma
Not a member yet
2764 research outputs found
Sort by
Normatywne granice ingerencji w naturę ludzką
Get PDFThe text, based on norms protecting human nature, first invokes normality, which has sensibly shaped and continues to shape customs and a culture that protects the natural environment for human development. This normality is associated with the order of love (ordo amoris) as developed by St. Thomas Aquinas, which opposes the so-called optimization of the world promoted by utilitarian thinkers. The article reinforces these findings of norms protecting human nature by referring to the substantial, fundamental potentialities and tendencies of human nature, interpreted in the context of the ontological dignity of every human being. From this perspective, the technocratic treatment of the human body by transhumanism turns out to be a replication of the destructive path of technocracy towards nature, except that the destruction of human nature can be more dangerous, as it concerns the destruction of man as a bodyspirit entity, i.e., the destruction of his normal, dynamic, and creative functioning and action, which no machines can replace, as they are only artificial tools at his disposal.Tekst u podstaw norm chroniących naturę człowieka przywołuje najpierw normalność, która zdroworozsądkowo kształtowała i kształtuje obyczaje i kulturę chroniącą naturalne środowisko rozwoju człowieka. Normalność taką wiąże z porządkiem miłości (ordo amoris) opracowanym przez św. Tomasza z Akwinu, który to porządek przeciwstawia się tzw. optymalizowaniu świata propagowanemu przez myślicieli utylitarystycznych. Artykuł wzmacnia powyższe ustalenia norm chroniących naturę człowieka przez odwołanie się do substancjalnych, podstawowych potencjalności i tendencji natury ludzkiej, intepretowanych w kontekście ontycznej godności każdego człowieka. W tej perspektywie technokratyczne traktowanie ciała ludzkiego przez transhumanizm okazuje się powielaniem drogi zgubnego technokratyzmu względem przyrody, z tym że zniszczenia natury ludzkiej mogą być groźniejsze, bo dotyczą destrukcji człowieka jako istoty cielesno
Konstruowanie zajęć ukierunkowanych na odkrywanie wiedzy matematycznej: koncepcje studentów pedagogiki przedszkolnej i wczesnoszkolnej
Get PDFThe search for teaching methods facilitating more effective learning of mathematics is one of the challenges faced by contemporary education. Even though semantically effectiveness is closer to economic notions, the term can also be applied when assessing the school learning process. In defining what we believe to be the tell-tale signs of effective learning of mathematics, our attention has been drawn to developing skills facilitating a broad application of knowledge specific to this discipline within and also outside of its scope. Guided discovery is a method that enables pupils to construct mathematical knowledge while improving their understanding thereof. The present study aimed to discover the concepts students of preschool and early school education have for constructing guided-discovery lessons to support mathematical learning, as well as their opinions on the attractiveness and usefulness of the suggested solutions. Quantitative and qualitative analyses of student proposed lesson plans and questionnaire results indicate difficulties in designing lessons using this method while recognising their educational value.Poszukiwanie metod nauczania matematyki umożliwiających poprawę efektywności kształcenia tego przedmiotu jest jednym z wyzwań współczesnej edukacji. Efektywność, mimo że w swej semantyce bliższa jest kategoriom ekonomicznym, to jednak może odnosić się do oceny szkolnego procesu kształcenia. To właśnie określenie tego, co według nas świadczy o efektywności nauczania matematyki, kieruje naszą uwagę w stronę kształtowania umiejętności pozwalających na szerokie zastosowanie osiągnięć tej dziedziny w jej zakresie, ale także poza nią. Jedną z metod, która umożliwia uczniom konstruowanie wiedzy matematycznej przy jednoczesnym pogłębianiu rozumienia, jest kierowane odkrywanie. Niniejsze badanie miało na celu poznanie koncepcji studentów pedagogiki przedszkolnej i wczesnoszkolnej w zakresie konstruowania lekcji metodą nauczania ukierunkowanego na odkrywanie wiedzy matematycznej, a także ich opinii na temat atrakcyjności i użyteczności proponowanego rozwiązania. Analiza ilościowa i jakościowa scenariuszy studenckich i wyników ankiet wskazuje na trudności w zakresie projektowania lekcji tą metodą przy jednoczesnym dostrzeganiu jej walorów edukacyjnych
Odbiór utworu Łódeczka Kazimiery Iłłakowiczówny – „odpowiedź czytelnika”
Get PDFThe paper presents a study of the reception children’s literature based on the example of the work by Kazimiera Iłłakowiczówna entitled Łódeczka from Zwierzaki i zioła (1985). The research involved actual readers – both children and adults. The author’s aim was to establish what features of the text drew the audience’s particular attention, whether there were differences in the reception depending on age, what kind of sensations were evoked. The short story triggered various self-reactions connected to the sensory sphere, mostly tactile, and simultaneously evoked feelings accompanying subjective experiences. The reception proved the existence of a memory of haptic sensations as well as it acknowledged the poetics of the text as emotionally charged, sensual and bodily “territory.”W artykule przedstawiono badania recepcji literatury dziecięcej na przykładzie utworu Kazimiery Iłłakowiczówny pt. Łódeczka ze zbioru Zwierzaki i zioła (1985). Badaniami objęto rzeczywistych czytelników – dziecięcych i dorosłych. Autorka starała się ustalić, jakie własności tekstu zwróciły szczególną uwagę odbiorców, czy istnieją różnice w recepcji dorosłych i dzieci oraz jakiego typu doznania wywołuje odbiór tekstu Iłłakowiczówny. Krótkie opowiadanie uruchomiło obszerny teren autoodczuć powiązanych ze sferą zmysłową, najczęściej taktylną, przywołując jednocześnie uczucia towarzyszące subiektywnym przeżyciom. Odbiór dowiódł istnienia pamięci haptycznych doznań oraz ukazał poetykę tekstu jako nacechowane emocją, zmysłowo-cielesne „terytorium”
Teresy Ferenc wiersze dla dzieci
Get PDFThe adult poetry of the author of Wypalona dolina (Burnt Valley) is based on traumatic experiences of the past. Teresa Ferenc in her childhood (in 1943) survived the pacification of her family village in the Zamość region and the death of her parents. In her works for adults, the poet returns to these events, coding them in the images of places and people (especially her mother). Ferenc’s experiences are also phenographically recognizable in the works of her relatives: Zbigniew Jankowski and their daughters. The poetry and prose, e.g. Mała zagłada (Little Extermination) of the older of them, Anna Janko, is even the subject of research in the field of memory studies, its epigenetics, and post-memory narrative. It is significant that in poems for children, Teresa Ferenc separates the young recipient from the images of the evil of war and her own autobiographical memory. Poetess practices the poetics of growth and relationships, which is in fact a tribute to life, its affirmation. Points to the natural development and community (human-non-human) bond as universal factors conducive to the well-being of the child, which also translates into its contact with the environment, based on careful and tender observation, care and responsibility. In two poetic books: Najbliższa ojczyzna (The Closest Homeland, 1982, illustrated by W. Majchrzak) and Drzewo dziwo (Tree-strange, 1987, illustrated by Kurłowicz). Ferenc uses the focalizing volatility of the description, looking at the cycle of nature and the phenomena occurring in it (such as a storm or the hydrodynamics of the sea), without losing sight of the particles of reality (such as a stone, a snowflake, a leaf) to which, using a movable scale and perspective, sometimes also a human being. Ferenc’s poetry forces attention to the world, reveals the bonds and entanglements between subjects and objects, and emphasizes their relational nature.
Poezja dla dorosłych autorki Wypalonej doliny ufundowana jest na traumatycznych doświadczeniach przeszłości. Teresa Ferenc w dzieciństwie (w 1943 roku) przeżyła pacyfikację rodzinnej wsi na Zamojszczyźnie i śmierć rodziców. W twórczości dla dorosłych poetka powraca do tych wydarzeń, kodując je w wyobrażeniach miejsc i osób. Doświadczenia Ferenc dają się też fenograficznie rozpoznać w utworach jej bliskich: Zbigniewa Jankowskiego i córek obojga. Poezja i proza (np. Mała zagłada) starszej z nich, Anny Janko, jest nawet przedmiotem badań w obszarze studiów nad pamięcią, jej epigenetyką, narracją postpamięciową. Znamienne, że w wierszach dla dzieci Ferenc separuje małego odbiorcę od obrazów wojennego zła i własnej pamięci autobiograficznej. Uprawia poetykę wzrostu i relacji, która jest w istocie hołdem dla życia, jego afirmacją. Wskazuje na naturalny rozwój i wspólnotową („ludzko-nie-ludzką”) więź jako uniwersalne czynniki sprzyjające dobrostanowi dziecka, przekładające się też na jego kontakt z otoczeniem, oparty na uważnej i czułej obserwacji, troskliwości i odpowiedzialności. W książkach poetyckich: Najbliższa ojczyzna (1982, il. Majchrzak) oraz Drzewo dziwo (1987, il. Kurłowicz). Ferenc stosuje fokalizacyjną zmienność opisu, przyglądając się cyklowi przyrody i zachodzącym w niej zjawiskom (jak burza czy hydrodynamika morza), nie tracąc z pola widzenia drobin rzeczywistości (jak pestka, płatek śniegu, liść), do których, przy zastosowaniu ruchomej skali i perspektywy, należy niekiedy także jednostka ludzka. Poezja Ferenc wymusza uwagę dla świata, ujawnia więzi i sploty pomiędzy podmiotami i przedmiotami, uwypukla ich relacyjny charakter. Sprawstwo jest tu podyktowane czynnikami naturalnymi, biotycznością czy wegetacyjnością, ale wynika również z aktu tworzenia i metarefleksji, nierzadko nakładanych na te pierwsze sfery. Większość utworów, które złożyły się na obie książki poetyckie, miała swój pierwodruk w latach 70. i 80. XX wieku na łamach „Świerszczyka” i/lub „Głosu Pomorza”. Wybrane wiersze Ferenc weszły w skład znanych antologii poezji dla dzieci, co świadczy o popularności wierszy sopockiej poetki i uznaniu dla jej twórczości adresowanej do najmłodszych w tamtym czasie
„Dla siebie i dla ciebie, uczniu” – o związkach mentalizowania nauczycieli z ich funkcjonowaniem w roli zawodowej i z rozwojem uczniów
Get PDFThe teaching profession is one of those in which interaction with another person, communication, engagement, and emotional exchange, play an important role. Mentalizing is an ability to understand one’s own and other people’s mental states as causes of behaviour (Białecka-Pikul, 2012), and it seems to be one of the foundations of creating satisfying relationships with others, including teacher-student relationships. The purpose of this article is to present the existing research on mentalizing abilities in teachers. A review of the literature on the subject suggests the need to identify at least two groups of research in this area. First, the research focuses on the role of mentalizing for teachers’ functioning in their professional role, and second, it shows the relationship between teachers’ mentalizing and the functioning of their students. The review indicates that mentalizing can be a protective factor for teacher well-being and a facilitator of classroom relationships and student development. However, conclusions should be made with caution, as research on this issue has been conducted for a short time, and the collected data needs to be deepened and replicated in further studies.Zawód nauczyciela należy do tych zawodów, w których kontakt z drugą osobą, procesy komunikowania, zaangażowania i wymiany emocjonalnej odgrywają istotną rolę. W tym kontekście, mentalizowanie rozumiane jako zdolność wyrażająca się w kompetencji do ujmowania stanów mentalnych własnych i drugiej osoby jako przyczyn zachowania (Białecka-Pikul, 2012) wydaje się stanowić jeden z filarów budowania satysfakcjonujących relacji z innymi, także relacji nauczyciel-uczeń. Celem niniejszego artykułu jest zaprezentowanie dostępnych badań dotyczących zdolności do mentalizowania u nauczycieli. Przegląd literatury sugeruje konieczność wyodrębnienia co najmniej dwóch grup badań w tym obszarze. Po pierwsze, badania koncentrują się wokół roli mentalizowania dla funkcjonowania nauczycieli w roli zawodowej, a po drugie – pokazują związki mentalizowania nauczycieli z funkcjonowaniem ich uczniów. Dokonany przegląd wskazuje, że mentalizacja może stanowić czynnik ochronny dla funkcjonowania nauczycieli oraz czynnik facylitujacy relacje w klasie i rozwój uczniów. Jednak wnioski powinny być formułowane z ostrożnością, bowiem badania nad tą problematyką prowadzone są od niedawna i zgromadzone dane wymagają pogłębienia i replikacji w dalszych badaniach
Wstęp
Get PDFPierwszą część niniejszego numeru „Rocznika Filozoficznego Ignatianum” stanowią teksty związane z dziejami śródziemnomorskimi. W większości z nich główną osią rozważań jest Cypr (gr. Κύπρος, tur. Kıbrıs), zwany Wyspą Afrodyty, gdyż to właśnie tutaj, według jednego z mitów, u brzegów wyspy miała z piany morskiej wyłonić się ta najbardziej urodziwa spośród wszystkich bogiń antycznych. Znaczenia i roli kultury śródziemnomorskiej, kolebki cywilizacji klasycznej, nie trzeba przypominać z powodów oczywistych; świat grecko-rzymski ukształtował europejską tożsamość i kulturę oraz miał ogromny wpływ na historię i rozwój polityczny całej Europy. Warto jednak wspomnieć w kilku zdaniach o Cyprze, wyspie będącej częścią Mediterraneum, nieodłącznej części kultury śródziemnomorskiej, miejscem, które przyczyniało się do rozwoju całego regionu
Stymulowanie rozwoju percepcji słuchowej u dzieci z wykorzystaniem materiałów rozwojowych Marii Montessori
Get PDFAuditory perception is an important area of a child’s cognitive development because it determines the development of speech and influences writing and reading skills. Irena Polewczyk defines it as “active reception of auditory stimuli scattered around a person, based on the ability to differentiate speech sounds and their analysis, synthesis and interpretation in accordance with the knowledge, memory and experience that a person has” (Polewczyk, 2017, p. 149). The human body is adapted to receive impressions from the outside world; it segregates, processes and interprets them in the mind. In this way, a person acquires experiences that determine the development of subsequent, more and more precise skills. In the process of developing auditory perception, an important role is played by the child’s immediate environment, which, through appropriate interactions, influences the process of shaping auditory functions. The aim of this article is to present theoretical assumptions regarding the development of auditory perception and the possibilities of stimulating auditory development through the use of Maria Montessori’s teaching aids. The first part of the article describes the development of auditory perception in children. Then, theoretical assumptions regarding Montessori development aids and the possibility of using them in developing auditory skills are presented.Percepcja słuchowa jest istotnym obszarem z punktu widzenia rozwoju poznawczego dziecka, ponieważ warunkuje rozwój mowy oraz wpływa na kształtowanie umiejętności pisania i czytania. Irena Polewczyk definiuje ją jako: „aktywny odbiór bodźców słuchowych rozporoszonych wokół człowieka, oparty o umiejętność różnicowania dźwięków mowy oraz ich analizy, syntezy i interpretacji zgodnej z wiedzą, pamięcią i doświadczeniem, które posiada człowiek” (Polewczyk, 2017, s. 149). Organizm ludzki jest przystosowany do odbioru wrażeń ze świata zewnętrznego, segreguje je, przetwarza oraz interpretuje w umyśle. W ten sposób nabywa doświadczeń, które determinują kształtowanie kolejnych, coraz bardziej precyzyjnych umiejętności. W procesie rozwoju spostrzegania słuchowego ważną rolę odgrywa najbliższe otoczenie dziecka, które poprzez odpowiednie oddziaływania ma wpływ na przebieg procesu kształtowania funkcji słuchowych. Celem niniejszego artykułu jest przedstawienie założeń teoretycznych dotyczących rozwoju postrzegania słuchowego oraz możliwości stymulowania rozwoju słuchowego poprzez wykorzystanie pomocy dydaktycznych Marii Montessori. W pierwszej części artykułu opisano rozwój percepcji słuchowej u dzieci. Następnie przedstawiono założenia teoretyczne dotyczące pomocy rozwojowych Montessori oraz możliwości ich wykorzystania w rozwijaniu sprawności słuchowej
Rzeczywistość rozszerzona (AR) w komunikacji marek
Get PDFThe integration of real and virtual environments, a core aspect of augmented reality (AR), has garnered significant interest across various scientific disciplines. This technology’s diverse practical applications include its use in brand communication. This article aims to explore how AR has been employed in brand campaigns within Poland. The study examines campaigns from 2009 to 2022, identified through online searches using specific keywords. The research employs a case study analysis based on existing data to characterize the use of AR in these campaigns.Połączenie środowiska realnego z wirtualnym, stanowiące istotę rzeczywistości rozszerzonej, interesuje badaczy reprezentujących różne dyscypliny naukowe. Technologia ta ma wiele praktycznych zastosowań, a jednym z obszarów, w których bywa wykorzystywana, jest komunikacja marek. Celem artykułu jest scharakteryzowanie, jak AR została zastosowana w prowadzonych w Polsce kampaniach kilku marek. Uwzględnione w badaniu kampanie, wyszukiwane w internecie (poprzez wpisywanie konkretnych fraz), pochodzą z lat 2009–2022. W badaniu wykorzystano analizę przypadków na podstawie źródeł zastanych
Współczesne transformacje Jądra ciemności
Get PDFIn contemporary visual culture, we may observe various transformations of Conrad’s Heart of Darkness. Artists adapt the classic tale to various media. The novella appears in a theatrical form on the Bulgarian and British stages (a performance by Museum Theatre directed by Valeriya Valcheva in Sofia and the production by the imitating the dog theatre company in London). In film, there is a sand-on-glass animation directed by Gerald Conn and the animeinfluenced Brazilian/French animated feature Heart of Darkness by Rogério Nunes. Additionally, there are video games (Spec Ops, Far Cry 2) based on its plot as well as numerous comics and graphic novels depicting the story, starting with the famous version by C. Anyango and D. Mairowitz through T. Tirabosco and Ch. Perrissin’s (Adamowicz-Pośpiech, 2024) and P. Kuper’s adaptations. On top of that, we have latest Instagram videos by Sascha Ciezata. In this paper, I argue that contemporary interpretations of Heart of Darkness to resonate with present-day audiences must inevitably modernize the novella formally and/or ideologically. I will substantiate this claim through an examination of two instances of the novella’s adaptation in distinct media: specifically, on Instagram and within the theatrical realm.We współczesnej kulturze wizualnej możemy zaobserwować różne transformacje noweli Jądro ciemności Josepha Conrada. Artyści adaptują tę klasyczną opowieść dla odmiennych mediów: nowela w formie teatralnej pojawia się na scenach bułgarskich i brytyjskich teatrów, w formie animacji piaskiem na szkle w reżyserii Geralda Conna lub brazylijsko-francuskiego filmu animowanego Heart of Darkness autorstwa Rogério Nunesa. Oprócz tego istnieją gry wideo (Spec Ops, Far Cry 2) oparte na jej fabule, a także liczne komiksy i powieści graficzne przedstawiające tę historię, począwszy od słynnej wersji C. Anyango i D. Mairowitza, poprzez T. Tirabosco i Ch. Perrissina i P. Kupera, a kończąc na najnowszych klipach na Instagramie autorstwa Saschy Ciezaty. W niniejszym artykule moim celem jest udowodnienie, że współczesne realizacje Jądra ciemności, które dążą do przekazania tekstu współczesnej publiczności, modernizują go formalnie i/lub ideologicznie. Tę tezę poprę analizą dwóch najnowszych przypadków adaptacji noweli w różnych mediach, a mianowicie na Instagramie i w teatrze
Konotacje znaczeniowe wybranych dzieł Adama Lisika
Get PDFThe work is devoted to the issues of ideological-meaningful and aestheticspatial values in the process of shaping architecture. The research field is concentrated on selected works of Adam Lisik related to sacral architecture. The paper is of a theological and aesthetic nature, a resume and expression of deep respect for the many years of Adam Lisik’s rich creative output, as well as a kind of message for architects seeking their paths to follow in solving problems related to shaping the meaning layer of sacred architecture space. It is also the intention of the author of this contribution to draw attention to the links between architecture and man in the subtle matter of his feelings and reflections. After all, man is not only a collection of atoms and chemical compounds, he is also a psychically endowed spiritual being in search of the transcendental values of his life. Due to its volume, the work has been divided into two parts. Part I contains an introduction, a description of the research method, the thesis, the state of the research, and a preview of one example of Adam Lisik’s sacred architecture, which serves as a prelude to further considerations in Part II of the work.Praca poświęcona jest problematyce wartości ideowo-znaczeniowych i estetyczno-przestrzennych w procesie kształtowania architektury. Pole badawcze skoncentrowano na wybranych dziełach Adama Lisika związanych z architekturą sakralną. Praca ma charakter rozważań natury teologiczno-estetycznej, stanowi resumé i wyraz głębokiego szacunku dla wieloletniego, bogatego dorobku twórczego Adama Lisika oraz swoistego rodzaju przekaz dla architektów poszukujących własnych ścieżek wiodących do rozwiązywania problemów związanych z kształtowaniem warstwy znaczeniowej przestrzeni architektury sakralnej. Intencją autora niniejszej wypowiedzi jest także zwrócenie uwagi na powiązania architektury z człowiekiem w subtelnej materii jego odczuć i refleksji. Wszak człowiek to nie tylko zbiór atomów i związków chemicznych, to również obdarzona psychiką, poszukująca transcendentalnych wartości swego życia istota duchowa. Ze względu na objętość praca została podzielona na dwie części.
Część I zawiera wprowadzenie, opis metody badań, tezę, stan badań oraz opis jednego z przykładów obiektów architektury sakralnej Adama Lisika stanowiący zapowiedź do dalszych rozważań, zamieszczonych w części II pracy, w której zawarto także podsumowanie przeprowadzonych rozważań, wnioski oraz bibliografię