Akademia Ignatianum w Krakowie: Czasopisma
Not a member yet
2764 research outputs found
Sort by
Jakim językiem o sielance? (o etymologii i nomenklaturze gatunku)
Get PDFThe article What Language for Sielanka? On the Etymology and Nomenclature of the Genre explores the terminological transformations and the distinctions associated with the sielanka. It analyzes the most important contemporary dictionary explanations of sielanka in other European languages, including French (idylle), English (idyll), German (die Idylle) with the accompanying Laus ruris convention, Russian (идиллия –idilliya), and finally Polish (sioło/sielanka), comparing them with ancient nomenclature. The article discusses a set of criteria characteristic of the original names of the genre, derived from the Greek works of Theocritus and the Latin works of Virgil. It examines the relationship between current and traditional names, such as aegloga, idyll, eidullion, carmen bucolicum etc. The widespread use of genre-specific terminology in pastoral poetry is presented as a consequence of the genre’s prolific expansion in national literatures, which have invariably used ancient models, taking up and reinterpreting the idyll to the present day.Szkic Jakim językiem o sielance? (O etymologii i nomenklaturze gatunku) traktuje o definicyjnych dystynkcjach, które wiązały się z terminologicznymi przemianami sielanki. W artykule przeanalizowano najważniejsze współczesne wyjaśnienia słownikowe hasła „sielanka” w innych językach europejskich, tj.: z francuskiego – idylle, angielskiego – idyll, niemieckiego – die Idylle wraz z towarzyszącym mu odłamem Laus ruris, a także rosyjskiego – идиллия (idilliya), i w końcu polskiego – sioło/sielanka, porównując je z dawną, antyczną nomenklaturą. Omówiono zespół kryteriów charakterystycznych dla rodowodowych nazw gatunku, które zostały wyprowadzone z greckiej twórczości Teokryta i łacińskiej Wergiliusza. Zbadano też relacje bieżących nazw z tradycyjnymi: aegloga, idyll, eidullion, carmen bucolicum etc. Widoczna rozpiętość terminologii genologicznej poezji pastoralnej jest konsekwencją między innymi znaczącej ekspansji gatunku w literaturach narodowych, które niezmiennie korzystały z antycznych wzorów, podejmując i reinterpretując sielankę aż po współczesność
English
No full text“Excellence” has become a popular buzzword in Polish scientific discourse. Ministry programs titled “Excellent Science,” the competition “Excellence Initiative – Research University,” and entries about “excellence” in the strategies of various universities and research institutes all testify to the entrenched use of this concept in thinking about science, conducting research, and publishing. Of course, the concept of “excellence” appeared in European and global discussions about science much earlier (the term “Excellence” has been widely used in the scientific context in the European Union since at least the beginning of the 21st century. The “European Research Council” (ERC), founded in 2007, uses “excellence” as a critical criterion in the evaluation and funding of scientific projects. The ERC organised the conference “Excellence 2012” in Denmark, which also demonstrates the popularity of this term). However, it has resonated in Poland, especially in the last few years. Nevertheless, we should immediately add that, in education, realism took root in the discourse quite early when Quality Enhancement, an assumed infinite process, replaced the slogan of Quality Assurance (implicitly high). Excellence, however, as an idea, has mythical and utopian assumptions
Centrum Badań Śródziemnomorskich i Orientalnych w Uniwersytecie Ignatianum w Krakowie
Get PDFOdpowiadając na rosnące zainteresowanie relacjami kulturalnymi i historycznymi zachodzącymi między regionem śródziemnomorskim i Azją, Uniwersytet Ignatianum w Krakowie utworzył Centrum Badań Śródziemnomorskich i Orientalnych.
Relacje historyczne i kulturowe między regionami śródziemnomorskim i azjatyckim w ciągu ostatnich stuleci charakteryzowały się szerokim zakresem interakcji. Te wymiany obejmowały nie tylko aspekty handlowe, ale również religijne, technologiczne i kulturowe. Zrozumienie tych skomplikowanych zależności ma kluczowe znaczenie, zwłaszcza w kontekście definiowania warunków dalszej współpracy międzynarodowej. Chiny, Korea i Japonia odgrywają obecnie ważną rolę na arenie międzynarodowej. Świat zachodni zetknął się ze społeczeństwami tych krajów na progu epoki nowożytnej. W pierwszej, wczesnonowożytnej, fazie kontaktów oddziaływanie koncentrowało się na wymianie ideowej, w której najważniejszą rolę odgrywali misjonarze jezuiccy. W drugiej połowie XIX wieku interakcja kulturowa poparta została oddziaływaniem politycznym i gospodarczym, których efektem była częściowa westernizacja tych społeczeństw. W ostatnich trzech dekadach obserwujemy napięcie między cywilizacja chińską a zachodnią, będące pochodną politycznej i gospodarczej rywalizacji. Nakłada się na to głęboki kryzys samej cywilizacji zachodniej, który osłabił jej tkankę społeczną i poczucie tożsamości. To swoiste załamanie jest ściśle związane z odejściem współczesnych generacji od religii chrześcijańskiej oraz tradycji grecko-rzymskiej, stanowiących spoiwo zachodniej cywilizacji. Historycy kultury z Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie wielokrotnie wskazywali, że misjonarze jezuiccy, działający w XVI i XVII wieku w Azji Północno-Wschodniej, wśród których byli także Polacy tacy jak Michał Boym, Jan Mikołaj Smogulecki czy Andrzej Rudomina, pozostawili bogate zasoby archiwalne dotyczące wczesnych kontaktów cywilizacji śródziemnomorskiej ze światem Azji. Te materiały są obecnie badane przez zespół naukowców z Uniwersytetu Ignatianum w ramach projektów grantowych „Nauka dla Społeczeństwa” i „Narodowy Program Rozwoju Nauki”
Historia tureckojęzycznej literatury na Cyprze i jej związki z literaturą turecką
Get PDFThe aim of this paper is to give a concise account of the history of development of Turkish Cypriot literature from the arrival of the Ottomans on the island at the end of the 16th century to recent times. The Ottoman conquerors brought their traditions, culture and literature to Cyprus, but the development of writing on the island took place at a different pace than in the Empire and was subject to different influences, not only Anatolian, depending on the political situation. Also, multiculturalism has had a major impact on the nature of the development of Turkish-language literature throughout the 450-year Turkish presence on the island. The article briefly outlines the most important political events that influenced the development and condition of Turkish literature in Cyprus. This is followed by a discussion of the periodisation of Turkish Cypriot literature against the background of the periods of literary development in Ottoman and Republican Turkey. It is usually possible to associate with literary eras specific genres that emerge, flourish or disappear in a given period. The history of the development of genres such as the short story, the novel and the stage play shows some differences between the literature of Turkey and Turkish Cypriot literature. Another important element that can serve as a tool of comparison is the subject of literary works, which is the most natural mirror of the historical events and problems experienced by the nation. A comparison of the characteristics of the literature of Turkey and Turkish Cypriot literature over the centuries shows that, apart from the period after 1974, Turkish Cypriot literature has developed more slowly and new trends have been appearing of late. Political and economic conditions can be identified as the main reasons for this.Celem artykułu jest zwięzłe przedstawienie historii rozwoju literatury Turków cypryjskich od momentu pojawienia się Osmanów na wyspie pod koniec XVI wieku po czasy najnowsze. Osmańscy zdobywcy przywieźli na Cypr swoją tradycję, kulturę i literaturę, ale rozwój piśmiennictwa na wyspie odbywał się w innym tempie i w zależności od sytuacji politycznej podlegał różnym wpływom, nie tylko anatolijskim. Także wielokulturowość miała duży wpływ na charakter rozwoju tureckojęzycznej literatury w ciągu całej 450-letniej obecności Turków na wyspie. W artykule przedstawiono pokrótce najważniejsze wydarzenia polityczne, które miały wpływ na rozwój i kondycję literatury tureckiej na Cyprze. Następnie omówiony został problem periodyzacji literatury Turków cypryjskich na tle okresów rozwoju literatury w Turcji. Z epokami literackimi zazwyczaj można łączyć konkretne gatunki, które w danym okresie pojawiają się, przeżywają największy rozkwit lub zanikają. Historia rozwoju gatunków takich jak nowela, powieść, sztuka sceniczna wskazuje na pewne różnice między literaturą Turcji osmańskiej i republikańskiej a literaturą Turków cypryjskich. Kolejny ważny element, który może służyć jako narzędzie porównania to tematyka utworów – najbardziej naturalne zwierciadło wydarzeń historycznych i problemów przeżywanych przez naród. Zestawienie cech charakterystycznych literatury tureckocypryjskiej i tureckiej na przestrzeni wieków pokazuje, że poza okresem po 1974 roku literatura Turków cypryjskich rozwijała się wolniej, a nowe trendy pojawiały się z opóźnieniem. Jako główne przyczyny takiego stanu rzeczy wskazać można uwarunkowania polityczne i ekonomiczne
Polityka odrodzonej Polski w Europie Międzymorza: Trzy koncepcje (1919–1938)
Get PDFThe article is devoted to the conceptions of Poland’s regional policy in the interwar Europe between Germany and bolshevik Russia/USSR. The first idea was based on the assumption that liberated states of Ukraine, Lithuania and Belarus could play a role of allies in the European East. In 1921 the anti-Soviet alliance with Roumania was achieved. Polish diplomacy calculated on the possibility of a „triangle” (Poland + Romania + Hungary) and to organize a Baltic Bloc (Poland, Latvia, Estonia and Finland). In the years 1937–1938 the Government in Warsaw projected to compose a broad geopolitical system of „Intermarium”, including the states between Germany and USSR and between Baltic and Adriatic Sea. All three attempts failed.Artykuł traktuje o polskich koncepcjach polityki regionalnej w międzywojennej Europie miedzy Niemcami a bolszewicką Rosją/ZSRR. Zakładały one zbudowanie systemu sojuszów regionalnych. Najpierw rolę tę odgrywać miały wyzwolone państwa Ukraina, Litwa i Białoruś (1919—1921), następnie dyplomacja polska osiągnęła sojusz z Rumunii, ale studiowała też możliwość porozumienia z Węgrami i starała się o stworzenie tzw. Bloku Bałtyckiego (z Łotwą, Estonią i Finlandią). W końcu powstał projekt „Międzymorza”. Wszystkie trzy koncepcje zawiodły
Od potestas do ministerium, czyli kompetencje księdza jako lidera
Get PDFThis article examines leadership within church communities, focusing on the role of priests as leaders. It addresses the ongoing conceptual research and modifications related to leadership dynamics, the influence of leaders on social processes, and contextually appropriate forms of behavior and influence. The study presented investigates perceptions of trust and the prevalence of leadership competencies among priests, based on surveys conducted with both laypeople and priests. Using two models – the ABCD model of building trust and a competency framework aligned with Pope Francis’s teachings on contemporary clergy – the research reveals key findings. The results indicate that all dimensions of trust are significant, though their importance varies. Despite this, both groups of respondents assessed the prevalence of noticeable leadership competencies among priests as relatively low. These findings highlight significant opportunities for enhancing and developing leadership qualities and behaviors in priests, suggesting a broad area for further improvement and training.Przywództwo w różnych społecznościach, wpływ przywódcy na procesy społeczne, odpowiednie formy zachowania i oddziaływania przywódcy dopasowane do kontekstu to kwestie, które ciągle podlegają badaniom i modyfikacjom pojęciowym. Niniejszy artykuł poświęcony został przywództwu w społeczności kościelnej, w szczególności wybranym aspektom pełnienia funkcji liderów przez księży. W artykule zaprezentowano badania przeprowadzone wśród grupy osób świeckich oraz księży związane z określeniem ważności wymiarów zaufania oraz określeniem częstości występowania kompetencji przywódczych wśród księży. Jako metodę badawczą wybrano ankietę opracowaną na podstawie dwóch modeli: modelu ABCD budowy zaufania oraz zestawu kompetencji lidera skonfrontowanego z nauczaniem papieża Franciszka o współczesnym duchowieństwie. Wyniki badania pokazały, że wszystkie wymiary zaufania są ważne, choć w różnym stopniu. Natomiast częstość występowania kompetencji lidera, które są zauważalne u księży, została przez obie grupy respondentów oceniona dość nisko. Wyniki badań pokazują, że istnieje szerokie pole do rozwoju i doskonalenia cech oraz zachowań przywódczych u księży
Budynek Casa Vidua Marfà: Świadectwo minionej epoki
Get PDFThe Escola Universitària Formatic Barcelona (EUFB) is a prestigious university institution located in the center of Barcelona in a listed historical building at Passeig de Gràcia avenue nº 66. This article investigates the origins and characteristics of the Casa Vidua Marfà, the current headquarters of the EUFB, retracing its history and that of the families who made it a reality. A period that goes from the 18th century to the beginning of the 20th century at a time when Catalan traders known as ‘Indians’ left their mark on the architecture, gastronomy and traditions of Catalonia. The analysis of Casa Vidua Marfà constitutes an exponent of that period when Catalan merchants tended to set sail when they were young and poor and go to the Americas, especially to Cuba and Puerto Rico, in search of new job opportunities. Back from their journey abroad, if successful, ‘Indians’ continued to invest in businesses and industries throughout Catalonia and, in this particular case, contributing to the urbanization process in the center of Barcelona.Escola Universitària Formatic Barcelona (EUFB) jest prestiżową uczelnią wyższą zlokalizowaną w centrum Barcelony, w zabytkowym budynku przy alei Passeig de Gràcia 66. Artykuł zgłębia początki oraz cechy charakterystyczne budynku Casa Vidua Marfà, obecnej siedziby EUFB, rekonstruując jego historię oraz dzieje rodzin, które przyczyniły się do jego powstania. Okres ten trwał od XVIII w. do początku XX w., gdy katalońscy kupcy znani jako „Indianie” odcisnęli swoje piętno na architekturze, gastronomii i tradycjach Katalonii. Analiza Casa Vidua Marfà obrazuje okres, w którym katalońscy kupcy, wyruszając w świat młodzi i ubodzy, udawali się do Ameryk, szczególnie na Kubę i do Portoryko, w poszukiwaniu nowych możliwości zawodowych. Po powrocie z podróży, o ile odnieśli sukces, „Indianie” kontynuowali inwestycje w przedsiębiorstwa i przemysł w całej Katalonii, przyczyniając się do procesu urbanizacji centrum Barcelony
Edytorial
Get PDFOddajemy w Państwa ręce kolejny numer Perspektyw Kultury poświęcony kulturze dialogu i dialogowi kultur. Tak się złożyło, że w bieżącym roku przypadła 20. rocznica śmierci orędownika dialogu międzyreligijnego księdza Stanisława Musiała, który należał do grona wybitnych jezuitów drugiej połowy XX w. Ojciec Stanisław Musiał SJ (1938–2004) znany był nie tylko jako orędownik dialogu międzyreligijnego, ale przede wszystkim pionier dialogu chrześcijańsko-żydowskiego i polsko-żydowskiego. Niniejszy jubileusz stwarza niezwykłą okazję do tego, aby przyjrzeć się dialogowi chrześcijańsko-żydowskiemu w teorii i praktyce. Obecny numer tematyczny Perspektyw Kultury zatytułowany jest Synagoga i Eklezja. Przeszłość, teraźniejszość, przyszłość. Jest w pewnym stopniu pokłosiem sympozjum związanego z wręczeniem nagrody imienia Stanisława Musiała SJ. W trakcie sympozjum zastanawialiśmy się nad relacjami między Synagogą i Kościołem. Czy Kościół jest nową Synagogą? Czy teologia zastępstwa jest nadal aktualna? Czy można jednocześnie być Żydem i chrześcijaninem? Może trzeba być Żydem, by być uczniem Jezusa z Nazaretu? Czy Kościół jest nowym Izraelem? Co więc ze „starym” Izraelem? Jak dzisiaj wyglądają relacje żydowsko-katolickie? Wspólnota żydowska i wspólnota uczniów Chrystusa mają za sobą dwa tysiące lat współistnienia, często trudnego i naznaczonego napięciami. Wspólna historia skłania nas do refleksji nad kategorią prawdy i całokształtem relacji chrześcijańsko-żydowskich
Relacja z członkami zespołu oraz liderem a poczucie sensu pracy wykonywanej zdalnie
Get PDFThe aim of the article is to identify key elements of organizational culture – specifically, relationships with leaders and team members – that contribute to the meaning of work among remote employees. Two hypotheses were formulated and tested through quantitative research conducted on a sample of 254 employees. Standardized self-report questionnaires were used to measure the variables. The results demonstrated that both the relationships with leaders and coworkers have a positive correlation with the sense of meaning of work. Simultaneously, the more individuals worked remotely, the stronger the positive correlation between the relationship with leaders and the sense of meaning of work, while the correlation with coworker relationships became weaker. The findings provide a basis for recommendations on how to shape organizational culture to enhance the sense of meaning of work for employees in remote teams.Celem artykułu jest identyfikacja najważniejszych elementów kultury organizacyjnej – relacji z liderem oraz z członkami zespołu – dla poczucia sensu pracy pracowników realizujących swoją pracę zdalnie. Postawiono dwie hipotezy, które przetestowano na podstawie ilościowych badań własnych zrealizowanych na próbie 254 pracowników. Do pomiaru zmiennych wykorzystano zweryfikowane narzędzia samoopisowe. Wyniki pokazały, że relacja zarówno z liderami, jak i współpracownikami wykazuje pozytywny związek z poczuciem sensu pracy. Jednocześnie, im częściej osoby pracowały zdalnie, tym silniejszy był pozytywny związek relacji z liderem, a tym słabszy – relacji ze współpracownikami. Uzyskane rezultaty stanowią podstawę rekomendacji w zakresie kształtowania kultury organizacyjnej i poczucia sensu pracy pracowników zespołów zdalnych
Polacy i Niemcy w cieniu geopolityki: Zagadnienie polsko-niemieckich relacji społecznych i mniejszości niemieckiej w publicystyce środowiska „Buntu Młodych” i „Polityki” (1931–1939)
Get PDFThe article presents the evolution of the views of the milieu centered around the magazine Bunt Młodych (from 1937 published as Polityka) concerning Polish-German social relations. On minority issues, the authors of both titles focused mainly on relations with the Jewish and Ukrainian populations. Germans, as a minority but also as citizens of the Free City of Danzig, were a side topic, but importantly related to the authors’ views on proper Polish-German relations on interstate grounds. The present text develops and complements the theses presented in the book Conservative Revolution – the Case of Poland. The political thought of the milieu of Bunt Młodych and Polityka (1931–1939) which had previously only outlined these ideas. A particularly important element is the demonstration of the link between the evolution of views on national relations and the change of the international situation. The growing importance of the so-called “German problem” became evident with the worsening of relations with the German Reich. The most striking indication of this shift was the publication in 1939 of Józef Winiewicz’s work Mobilization of German Forces in Poland, which served as a prelude to his later theoretical work at the Ministry of Congress Works of the Polish Government in London during the Second World War. This article presents one aspect of the geopolitical conditioning of the magazine’s program line towards minorities, which highlights the value of political realism in the pre-war activities of Jerzy Giedroyc and his associates.Artykuł przedstawia ewolucję poglądów środowiska skupionego wokół pisma „Bunt Młodych” (od 1937 wychodzącego jako „Polityka”) na kwestię relacji polsko-niemieckich na gruncie społecznym. Autorzy obu tytułów w kwestiach mniejszościowych skupiali się głównie na relacjach z ludnością żydowską i ukraińską. Niemcy, jako mniejszość, ale także jako obywatele Wolnego Miasta Gdańska byli tematem pobocznym, jednak – co ważne – związanym z poglądami autorów na właściwe stosunki polsko-niemieckie na gruncie międzypaństwowym. Niniejszy tekst jest rozwinięciem i uzupełnieniem tez, które w książce Rewolucja konserwatywna – przypadek Polski. Myśl polityczna środowiska „Buntu Młodych” i „Polityki” (1931–1939) zostały jedynie zarysowane. Szczególnie istotnym elementem jest powiązanie ewolucji poglądów na relacje narodowościowe ze zmianą sytuacji międzynarodowej. Wyraźne było narastanie wagi tzw. problemu niemieckiego wraz z zaostrzeniem się stosunków z Rzeszą Niemiecką. Najbardziej wymownym elementem tej zmiany była publikacja w 1939 r. pracy Józefa Winiewicza Mobilizacja sił niemieckich w Polsce, będąca wstępem dla jego późniejszych prac teoretycznych w Ministerstwie Prac Kongresowych Rządu RP w Londynie w latach II wojny światowej. Artykuł przedstawia jeden z aspektów geopolitycznego uwarunkowania linii programowej pisma względem mniejszości, co uwypukla walor realizmu politycznego w przedwojennej działalności Jerzego Giedroycia i jego współpracowników