Akademia Ignatianum w Krakowie: Czasopisma
Not a member yet
2764 research outputs found
Sort by
Aksjologia i rzemiosło: rozważania o postawach wobec (nie tylko) malarstwa w trzech odsłonach
Get PDFThe article presents the problem of attitude toward the value of a work of art. This issue has been shown from the perspectives of three different groups: consumers, counterfeiters, and artists. The first scene presents different, selected issues relating to the essence of works of art. The second scene addresses the issues related to the relationship between mastery of craftsmanship and dishonesty, as well greed, and refers to the forgery of artworks. The third scene presents the artist’s declaration about an artistic truth and art value.Artykuł przedstawia zagadnienie stosunku do wartości dzieła sztuki. Zagadnienie to ukazane jest z trzech punktów widzenia: odbiorców, fałszerzy, artystów. W pierwszej części prezentowane są różne, wybrane poglądy dotyczące istoty dzieła sztuki. Część druga poświęcona jest kwestiom zależności między maestrią wykonawczą a nieuczciwością i chciwością. Dotyczy fałszerstw dzieł sztuki. Część trzecia dotyczy świadectw artystów na temat prawdy artystycznej i wartości dzieła
Brytyjski Cypr połowy XX wieku oczami tureckiej dziewczynki: Autobiografia Özden Selenge
Get PDFThe aim of the article is to present the main elements of the world in which the future writer Özden Selenge grew up and to find and explore the value of childhood memories. Selenge (born 1946) is a Turkish-Cypriot writer and fine artist. Her recollections, entitled Sahiden [Really], cover her childhood and high school years, from the late 1940s to the early 1960s. The author’s early childhood was spent during a period of peaceful coexistence between Greeks and Turks in Cyprus. It is only halfway through the book that the first mention of misunderstandings between Greeks and Turks appears, concerning the second half of the 1950s. In Selenge’s memoirs, there are numerous descriptions of daily hardship, small and great joys, and details about living and learning conditions, clothing, food, activities, and games. Greek neighbors also appear, always warmly remembered. Among other nationalities, Armenian traders and wandering gypsies are mentioned. Selenge’s memoirs, often colored by witty humor and self-irony, are not only an engaging read, but also help reconstruct perceptions of “Britishness” in Cyprus, although the author avoids direct references. It can certainly be said that childhood memories can provide a valuable addition to historical knowledge.Celem artykułu jest przedstawienie głównych elementów świata, w którym dorastała przyszła pisarka, oraz znalezienie odpowiedzi na pytanie o wartość wspomnień z dzieciństwa. Özden Selenge (ur. 1946) jest turecko-cypryjską pisarką i malarką. Jej wspomnienia zatytułowane Sahiden [Naprawdę] obejmują dzieciństwo i lata licealne autorki, okres od końca lat 40. do początku lat 60. Wczesne dzieciństwo autorki upłynęło w okresie pokojowej koegzystencji Greków i Turków na Cyprze. Dopiero w połowie książki pojawia się pierwsza wzmianka o nieporozumieniach między Grekami i Turkami, dotyczy ona drugiej połowy lat 50. We wspomnieniach Selenge znajduje się wiele opisów codziennych trudności, małych i wielkich radości, ze szczegółami opisującymi warunki życia i nauki, ubrania, jedzenie, zajęcia i zabawy. Pojawiają się też greccy sąsiedzi, zawsze ciepło wspominani. Spośród innych narodowości wspomniani są ormiańscy handlarze i wędrowni Cyganie. Wspomnienia Selenge, często zabarwione dowcipnym humorem i autoironią, są nie tylko przyjemną lekturą, ale mogą również posłużyć nam do wyciągnięcia wniosków na temat „brytyjskości” na Cyprze, chociaż autorka unika bezpośrednich odniesień. Z całą pewnością można powiedzieć, że wspomnienia z dzieciństwa mogą być cennym uzupełnieniem wiedzy historycznej
Dwa listy siedmiogrodzkich książąt Apafi do László Gyulaffyego podczas wojny Turcji ze Świętą Ligą (1687 i 1691)
Get PDFThe paper discusses two unpublished letters from two Transylvanian dukes of the name Apafi – Mihály I (the father) and Mihály II (his son) – written in 1687 and 1691, respectively, during the retreat of the Ottoman armies. The letters are now part of the Sammlung Autographa manuscript collection of the former Prussian State Library in Berlin and are held in the Jagiellonian Library in Krakow.Artykuł przedstawia dwa niepublikowane listy dwóch siedmiogrodzkich książąt Apafi: Michała I (ojca) i Michała II (jego syna) z lat 1687 i 1691, czyli z okresu odwrotu armii osmańskiej. Listy należą do kolekcji autografów dawnej Pruskiej Biblioteki Państwowej w Berlinie i znajdują się obecnie w Bibliotece Jagiellońskiej w Krakowie
Second Reply to Fr. Chaberek: On Why Merely Biological Humans Can Survive, and on When Merely Traditional Doctrine Can Be Abandoned
Get PDFThe Nature of Monotheism: A Philosophical Explication
Get PDFThis article develops a philosophical explication of monotheism through fundamentality, using Rudolf Carnap’s method of explication and Karen Bennett’s concept of ‘building‑fundamentality.’ By examining how contemporary philosophers and theologians have struggled with defining monotheism in light of Second Temple Judaism’s complex theology, this article argues that understand‑ ing monotheism as the belief in one fundamental deity provides a more philosophi‑ cally robust framework than numerical definitions. This framework helps reconcile divine plurality in Jewish theology while offering new perspectives on polytheistic traditions and interfaith debates, thus contributing to broader discussions in the philosophy of religion and theology.This article develops a philosophical explication of monotheism through fundamentality, using Rudolf Carnap’s method of explication and Karen Bennett’s concept of ‘building‑fundamentality.’ By examining how contemporary philosophers and theologians have struggled with defining monotheism in light of Second Temple Judaism’s complex theology, this article argues that understand‑ ing monotheism as the belief in one fundamental deity provides a more philosophi‑ cally robust framework than numerical definitions. This framework helps reconcile divine plurality in Jewish theology while offering new perspectives on polytheistic traditions and interfaith debates, thus contributing to broader discussions in the philosophy of religion and theology
Stosunki między księciem Siedmiogrodu Jerzym II Rakoczym a elitą polityczną Królestwa Węgier (1657–1658)
Get PDFIn this paper, I examine the relations between Prince György II Rákóczi and the political elite of the Kingdom of Hungary in the period following the Transylvanian prince’s campaign in Poland (1657). I briefly describe the operation of the court apparatus responsible for eastern affairs and the activities of the principal Hungarian officeholders – the palatine, the archbishop of Esztergom, the judge royal, and the chancellor – together with the dynamics of their correspondence with Rákóczi in light of these events. To support this investigation, I have developed a database containing information from published sources and archival documents. Combining qualitative aspects (the intentions and interests of the Hungarian dignitaries) with quantitative analysis, the study offers answers to questions such as why the palatine and the archbishop of Esztergom did not correspond for months and through which intermediaries the correspondence was conducted. The analysis also sheds light on the political motivations that led Hungarian dignitaries either to support the prince or, at times, to oppose his policies.W niniejszym artykule analizuję relacje między księciem Jerzym II Rakoczym a elitą polityczną Królestwa Węgier w okresie po kampanii siedmiogrodzkiego księcia w Polsce (1657). Krótko przedstawiam funkcjonowanie aparatu dworskiego odpowiedzialnego za sprawy wschodnie oraz działalność najważniejszych węgierskich urzędników – palatyna, arcybiskupa Esztergomu, najwyższego sędziego oraz kanclerza – a także dynamikę ich korespondencji z Rakoczym w świetle tych wydarzeń. Na potrzeby badań opracowałem bazę danych zawierającą informacje z opublikowanych źródeł i dokumentów archiwalnych. Łącząc analizę jakościową (intencje i interesy węgierskich dostojników) z analizą ilościową, badanie dostarcza odpowiedzi na takie pytania jak: dlaczego palatyn i arcybiskup Esztergomu nie korespondowali ze sobą przez wiele miesięcy oraz za pośrednictwem jakich osób prowadzono korespondencję? Analiza rzuca również światło na motywacje polityczne, które skłaniały węgierskich dostojników do wspierania jego polityki, a niekiedy także do sprzeciwiania się jej
Skutki „wschodnioeuropejskiej wojny trzydziestoletniej ” (1654–1686) na terenach ukraińskich
Get PDFAccording to the decision of the Pereiaslav Rada of 1654, Ukraine voluntarily entered into union with Russia, which triggered the outbreak of the “Eastern European Thirty Years’ War” (1654–1686) between Russia and the Polish–Lithuanian Commonwealth for control over Ukrainian territory. From 1657 onward, following the death of Bohdan Khmelnytsky, Ukrainian hetmans struggled for power, often supported by Polish, Ottoman, and Russian intervention. In Ukrainian historiography, this tragic period is known as the “Ruin.” The Treaty of Andrusovo of 1667 officially divided the Ukrainian lands along the Dnieper: Left-Bank Ukraine remained under Romanov rule, while Right–Bank returned to the Polish–Lithuanian Commonwealth. News of division shocked the Cossack starshyna, and the Russian government was accused of a grave betrayal of the Pereiaslav Agreement. The Treaty of Andrusovo, later reaffirmed as the “Eternal Peace” in 1686, restored Right-Bank Ukraine – except for Kyiv – to Poland, where it remained – though not without conflict or dispute – until the Second Partition of Poland in 1793. The incorporation of Ukrainian regions into different political states and cultural spheres contributed to long-term divergences in their historical development.Zgodnie z decyzją Rady Perejasławskiej z 1654 roku, Ukraina dobrowolnie weszła w unię z Rosją, co zapoczątkowało wybuch „wschodnioeuropejskiej trzydziestoletniej wojny” (1654–1686) między Rosją a Rzecząpospolitą Obojga Narodów o kontrolę nad ziemiami ukraińskimi. Od 1657 roku, po śmierci Bohdana Chmielnickiego, ukraińscy hetmani toczyli walkę o władzę, często przy wsparciu polskiej, osmańskiej lub rosyjskiej interwencji. W historiografii ukraińskiej ten tragiczny okres określany jest mianem „Ruiny”. Traktat andruszowski z 1667 roku oficjalnie podzielił ziemie ukraińskie wzdłuż Dniepru: Lewobrzeżna Ukraina pozostała pod panowaniem Romanowów, natomiast Prawobrzeżna wróciła do Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Wiadomość o podziale wstrząsnęła kozacką starszyzną, a rząd rosyjski oskarżono o poważną zdradę ugody perejasławskiej. Traktat andruszowski, później potwierdzony jako „pokój wieczysty” w 1686 roku, zwrócił Prawobrzeżną Ukrainę – z wyjątkiem Kijowa – Polsce, gdzie pozostawała, choć nie bez konfliktów i sporów, aż do II rozbioru w 1793 roku. Włączenie poszczególnych regionów Ukrainy do odmiennych organizmów politycznych i stref kulturowych doprowadziło do długotrwałych różnic w ich rozwoju historycznym
Praktyki edytorskie w osmańskich inkunabułach: wkład İbrahima Müteferriki w publikacje jego oficyny drukarskiej
Get PDFThe rise of Turkish printing is closely connected both to the Ottoman manuscript traditions and to the centuries-old practices of European printing. In this article, I outline the main features of the first Turkish incunabula in the light of Ibrahim Müteferrika’s editorial practices. In addition to his two own works (Usûl ül-hikem fî nizâm ül-ümem, Fuyûzât-ı miknatisîye), I examine the corrections and additions he made to several other books printed in his press. Using manuscripts associated with Ibrahim Müteferrika in the Süleymaniye Library and the Raşid Efendi Library in Kayseri, as well as a Latin account of the Müteferrika Press titled Origo et Principium Typographiae Ottomanicae, which offers additional information about the sources employed for particular prints, I trace the background of his own writings, translations and the editions he substantially revised. These manuscript translations and other excerpts provide a more complete picture of Ibrahim Müteferrika’s activities as an author in the Ottoman era, as well as of his education and scholarly interests.Rozwój drukarstwa tureckiego pozostaje ściśle powiązany zarówno z osmańską tradycją rękopiśmienną, jak i wielowiekowymi praktykami europejskiej typografii. W niniejszym artykule przedstawiam główne cechy pierwszych tureckich inkunabułów w świetle praktyk edytorskich Ibrahima Müteferriki. Oprócz jego dwóch własnych dzieł (Usûl ül-hikem fî nizâm ül-ümem, Fuyûzât-ı miknatisîye), analizuję poprawki i uzupełnienia, które wprowadził do kilku innych książek drukowanych w jego oficynie. Wykorzystując rękopisy związane z Ibrahimem Müteferriką przechowywane w Bibliotece Süleymaniye i Bibliotece Raşid Efendi w Kayseri, a także łaciński opis jego drukarni zatytułowany Origo et Principium Typographiae Ottomanicae, dostarczający dodatkowych informacji na temat źródeł użytych przy poszczególnych edycjach, odtwarzam kontekst powstania jego własnych prac, przekładów oraz tych wydań, które poddał znaczącym rewizjom. Te rękopiśmienne tłumaczenia i inne wpisy pozwalają nam uzyskać pełniejszy obraz działalności Ibrahima Müteferriki jako autora w epoce osmańskiej, a także jego wykształcenia i zainteresowań naukowych
Preparing teachers to cooperate with parents
Get PDFResearch objectives (aims) and problem(s): Cooperation between teachers and parents is one of the fundamental tasks of the school. It is closely related to the idea of the subjectivity of the family and school in the education process, which is based on the relationship between teachers and parents. Good mutual relations between these entities create conditions conducive to the child's development. At the theoretical level, there is well-established scientific knowledge about educational partnership. The multidimensional nature of educational partnership and the diversity of types of cooperation between the family, school, and local community are often not reflected in everyday educational practice. This continues to be a challenge for contemporary schools, but also for the process of teacher training. In this context, the aim of the research is to examine higher education programs that prepare students for the teaching profession and to evaluate them in terms of their usefulness for developing the competence of cooperation with parents, as well as to identify proposals for better preparing teachers to cooperate with families. Research methods: The research was conducted using document analysis (education programs). The education programs of five academic institutions training preschool and early school teachers were analyzed.
Process of argumentation: A preliminary analysis of the curricula of five Polish universities training teachers showed that the issue of teacher cooperation is not addressed explicitly (e.g., in the form of a separate course).
Conclusions and/or recommendations: Research conducted among students completing a five-year full-time teacher training program (Surma Rostek, Twardowska-Staszek, 2024) shows that they rate their competences lowest in relation to cooperation with parents. They feel least prepared for this area of teaching. Young teachers (up to 5 years of experience) also point to difficulties in cooperating with parents, and this is one of the most important factors causing them to leave the profession. The research has led to the following recommendations for teacher training: (1) Enriching the teacher training process with a practical dimension – introducing exercises and communication skills training into the curriculum, taking into account the specific nature of the family environment; (2) Expanding the student internship program to include the opportunity to observe parent-teacher meetings conducted by experienced teachers and student participation in various forms of cooperation with parents
Symbol kultu Serca Jezusa nad prezbiterium kościoła jezuitów w Krakowie: nowe badania
Get PDFThis article presents the latest research on the symbol of the Sacred Heart crowning the presbytery of the Jesuit church in Kraków (Fig. 1). This sculpture has not previously been the subject of scholarly attention. Source analysis, historical research, comparative studies, and iconographic examination made it possible to identify the model (Fig. 6) for both the original design for the eastern part of the church (Figs. 2–5) and the final project by Franciszek Mączyński (Fig. 10). The study revealed the reasons why the architect replaced the original concept with the motif ultimately realized. In this shift of the element’s ideological concept, one can observe, as in a lens, the process of the artist’s creative evolution, moving from Neo-Gothic and Parisian inspirations toward native and Neo-Baroque motifs transformed in the spirit of Modernism. The article also establishes the period of the work’s creation and identifies the previously unknown maker of the metal sculpture, Jan Tokarz, who is additionally documented in a photograph recording the construction of the building (Fig. 8). An analysis of the symbolism of the heart with a crucifix in the context of its placement reveals the profound ideological meaning of this unique motif.Artykuł prezentuje najświeższe badania nad symbolem kultu Serca Jezusa wieńczącym prezbiterium kościoła jezuitów w Krakowie (il. 1). Rzeźba ta nie była dotąd obiektem zainteresowania badaczy. Analiza źródłowa, badania historyczne, porównawcze i ikonograficzne pozwoliły zidentyfikować wzór (il. 6) zarówno dla pierwszego zamysłu zwieńczenia wschodniej części kościoła (il. 2–5), jak i dla ostatecznego projektu Franciszka Mączyńskiego (il. 10). W wyniku badań wskazano przyczyny zastąpienia przez architekta pierwotnego pomysłu ostatecznie zrealizowanym motywem. W zmianie koncepcji ideowej tego elementu świątyni, jak w soczewce, widać proces twórczej ewolucji artysty, który odchodzi od inspiracji neogotyckich i paryskich ku motywom rodzimym i neobarokowych, przekształconym w duchu modernizmu. W artykule ustalono także okres powstania dzieła, wskazano dotychczas nieznanego wykonawcę metalowej rzeźby – Jana Tokarza, którego dodatkowo zidentyfikowano na fotografii dokumentującej historię budowy gmachu (il. 8). Analiza symboliki serca z krucyfiksem w kontekście jego umieszczenia pozwoliła nakreślić głęboką treść ideową tego wyjątkowego motywu