Akademia Ignatianum w Krakowie: Czasopisma
Not a member yet
2764 research outputs found
Sort by
Profesjonalne wystawy sztuki współczesnej a ich odbiór i interpretacja przez osoby niewidome.: Na przykładzie projektu artystycznego Dotyk Sztuki
Get PDFThis publication addresses the issue of accessibility in contemporary art exhibitions. It presents the second edition of the art project entitled Touch of Art II, organised by the Institute of Fine Arts, Faculty of Arts, MCSU in Lublin. The project takes the form of a nationwide art competition open to professional artists and has resulted in a number of exhibitions (e.g. CSK Lublin, 2024; BWA Bielska Gallery, 2024; RIPPL Gallery, Kaposvár, Hungary, 2024; Wozownia Art Gallery in Toruń, 2025; BWA Gallery in Kielce, 2025). The initiative promotes a multisensory experience of artworks, designed to be accessible to a wide range of audiences. The participating artists were encouraged to create their works with visually impaired viewers in mind.
The article also presents a case study on the reception of contemporary art by a person completely blind from birth. The study was conducted at one of the exhibitions using a research tool developed by the author – a questionnaire for the perception of art, based on a model of the structure of an artistic work, taking into account the layers of: content, form, creativity and emotionality (Niestorowicz, 2017; 2024; see also: Ingarden, 1966; 1970; Gołaszewska, 1986; Popek, 1999). The findings indicate that audio description, particularly when based on curatorial texts, significantly enhances the viewer’s understanding and readability of both the form and content of the artwork. These factors also influence the positive evaluation of the work, in terms of its creative and emotional dimensions.Niniejsza publikacja dotyczy zagadnienia wystaw sztuki współczesnej i ich dostępności. Zaprezentowany zostanie opis drugiej edycji projektu artystycznego pt. Dotyk Sztuki II, zorganizowanego przez Instytut Sztuk Pięknych Wydziału Artystycznego UMCS w Lublinie, który ma formułę ogólnopolskiego konkursu artystycznego, skierowanego do artystów profesjonalnych. Efektem projektu jest szereg wystaw (np. CSK Lublin, 2024; Galeria Bielska BWA, 2024; RIPPL Gallery, Kaposvár, Węgry, 2024; Galeria Sztuki Wozownia w Toruniu, 2025; Galeria BWA w Kielcach, 2025). Projekt zakłada multisensoryczny odbiór dzieł sztuki, dostępny szerokiemu gremium widzów. Artyści, kreując dzieła na niniejszą wystawę, mieli jednak na uwadze przede wszystkim odbiorców z dysfunkcją wzroku.
W artykule zostały także przedstawione badania recepcji sztuki współczesnej, przeprowadzone na wystawie z osobą całkowicie niewidomą od urodzenia, na zasadzie studium przypadku. Narzędzie badawcze stanowiła autorska ankieta do badania percepcji sztuki, w odniesieniu do modelu struktury dzieła artystycznego, uwzględniającego warstwy: treści, formy, kreatywności i emocjonalności (Niestorowicz, 2017; 2024; zob. także Ingarden, 1966, 1970; Gołaszewska, 1986; Popek, 1999). Badania wykazały że audiodeskrypcja, bazująca na opisach kuratorskich dzieła, stanowi cenną pomoc, zwiększając rozumienie oraz czytelność dzieła (w warstwie formalnej i treściowej). Obie te cechy wpływają także na pozytywną ocenę dzieła (warstwa kreatywności i emocjonalności)
Recenzja tomu Bodzioch-Bryła, B. (red.) (2023). Humanistyka współczesna. Seria „Słowniki społeczne”, red. W. Pasierbek i B. Szlachta. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie, ss. 392.
Get PDFSłowniki społeczne to cykl publikacji wydawanych nakładem Wydawnictwa Naukowego Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie sfinansowanych w ramach zadania zleconego ze środków Ministra Edukacji i Nauki. Prace te cechuje wielowątkowość, erudycyjne podejście autorów do omawianych zagadnień oraz staranne przygotowanie redakcyjne. Dotychczas w serii ukazały się tomy poświęcone: pedagogice religii, polityce publicznej, etyce politycznej, geopolityce, przedsiębiorczości, wielokulturowości, globalizacji i współzależności, studiom kulturowym, bezpieczeństwu publicznemu oraz sporom moralnym. Seria jest redagowana przez Wita Pasierbka i Bogdana Szlachtę, których doświadczenie w pracy zarówno naukowej, jak i redakcyjnej stanowi niejako gwarancję wysokiego poziomu merytorycznego całej serii. Przed omówieniem ostatniego tomu należy podkreślić unikatowy charakter całego wydawnictwa. Odbiega on przecież od klasycznych słowników czy leksykonów, co mógłby sugerować sam tytuł serii. Czytelnik otrzymuje bowiem starannie przygotowane artykuły zawierające zarówno najważniejsze informacje dotyczące danych zagadnień, jak i czasem bardzo krytyczną ich ocenę czy nawet opis zagrożeń czyhających na współczesną humanistykę stosującą dane metodologie. Prócz refleksji teoretycznej w recenzowanym tomie odnaleźć można również cenne spostrzeżenia mające wymiar praktyczny. Wydawnictwo stanowi kontynuację myśli zapoczątkowanej w serii z 2004 r. Co ważne, w planach redakcyjnych jest przygotowanie imponującego bo aż 20-tomowego kompendium wiedzy humanistycznej i społecznej trzeciej dekady XXI stulecia. Zadanie to, biorąc pod uwagę realia i tempo zmian paradygmatów badawczych, jest równie ambitne, co trudne. Co warte odnotowania, redakcja planuje celem zwiększenia dostępności wersję anglojęzyczną, a także publikacje elektroniczne. Opracowanie takiego kompendium jest ze wszech miar wskazane, bowiem współcześnie obserwujemy przenikanie trendów pomiędzy dyscyplinami badawczymi oraz swoisty kryzys odbioru nowego ponowoczesnego społeczeństwa czy dawnej tradycyjnie postrzeganej humanistyki. Z tych powodów ważna jest próba niejako usystematyzowania, dookreślenia obserwowanych obecnie postaw badawczych
Hermeneutics of the Holy Time: On the Ethical Eole of Skepticism in Religion
No full textThe aim of this paper is to present hermeneutics of the holy time. The main thesis I take into consideration is that the dialectic of holy and non-holy time through the awareness of finitude leads to skepticism which reduces religious violence. The holiness of a given time is therefore constituted on the ethical, rather than ontological grounds. The research aim in the case of this article is not to describe the factual state of affairs connected with the notion of the holy time, but rather to normatively put forward a certain interpretation of the holy time that would strive to present it as a means to reduce violence, and to reconcile it with the postmetaphysical account of (weak) religion
Wstęp
Get PDFPrezentujemy Państwu tom, który poświęcony jest tematyce ważnej dla kondycji ludzkiej, ale też mocno skomplikowanej. Kwestie kary i nagrody są podstawowymi pojęciami, a zarazem normami organizującymi życie społeczne. To co charakterystyczne na pierwszy rzut oka, to względność i relatywizm pewnych ocen i wartościowań. Spotykamy przecież sytuacje, gdy nagroda dla jednej osoby może być przyczyną traumy dla innej i pełni dla tej drugiej formę kary. Jednocześnie problematyka ta jest w znacznym stopniu uniwersalna, gdyż dotyczy wszystkich warstw i grup społecznych, zarówno elit, jak i „dołów” socjalnych. To tylko przykłady trudności i nieuniknionych kontrowersji, które powstają przy próbach badania i analizy tych zagadnień. Najlepszym wyjściem jest studiowanie ich na konkretnych przykładach historycznych z uwzględnieniem niezbędnych procedur rzetelności i wymagań warsztatu naukowego
Petr Čornej, Jan Žižka, t. I-II, tłum. Anna Dorota Kamińska (Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 2024), t. I: ss. 580; t. II: ss. 400
Get PDFWłaściwie każde pokolenie historiografii czeskiej posiada swoją wersję opracowania o Janie Žižce. W nowoczesnych badaniach można je liczyć od pracy Václava Vladivoja Tomka z 1879 r., przez potężne dzieło Josefa Pekařa z l. 1927–1933 czy powojenne Františka Šmahela pisane w okresie praskiej wiosny z 1969 r. Większość z nich doczekała się wznowień już w XXI w., ale dla szerokiej polskiej publiczności pozostają niedostępne. Wprowadzona niedawno do czytelniczego obiegu w języku polskim przez PIW biografia Jana Žižki autorstwa Petra Čorneja jest tłumaczeniem z języka czeskiego jednej z najważniejszych dla dziejów husytyzmu pozycji ostatnich lat. W 2019 roku wydawnictwo Paseka opublikowało książkę pt. Jan Žižka. Życie i czasy husyckiego wojownika. Paseka jest znane z publikacji specjalistycznych książek historycznych, z istotnym miejscem poświęconym średniowieczu i ruchowi husyckiemu, co sprawia, że ich wydania są cenione przez miłośników historii tej epoki
Ocenianie kształtujące w refleksji nauczyciela edukacji wczesnoszkolnej - rozwój i zmiana w ujęciu autoetnograficznym
No full textFormative assessment is an important element of supporting students in the learning process. Students, aware of the purposefulness of the actions they take, have the opportunity to assess themselves and receive constructive feedback. The potential of using formative assessment in educational practice also applies to teachers who build reflections on areas of their practical activities. The basis for conscious development through the introduction of changes is reflective learning, understood as the ability to reflect on the actions taken, to think creatively and critically. The subject of the presented research are the reflections of a teacher of early school education on formative assessment. The presented results of autoethnographic research focus on the author’s personal experiences as a teacher who notices various benefits and challenges that her practice provides. From the teacher’s perspective, the pro-developmental nature of formative assessment in relation to students and their teachers was noticed. The presented research can be an invitation to practice reflective learning by implementing the concept of formative assessment.Ocenianie kształtujące jest kluczowym elementem wspierania uczniów w procesie uczenia się. Uczniowie, świadomi celowości podejmowanych działań, mają szansę dokonywać samooceny, jak i otrzymywać konstruktywne informacje zwrotne. Całość działań nauczyciela i ucznia ma przyczynić się do kształtowania kompetencji kluczowych, w tym kompetencji uczenia się obu podmiotów. Podstawą świadomego rozwoju poprzez wprowadzanie zmian jest refleksyjność, rozumiana jako zdolność do namysłu nad podejmowanymi działaniami, twórczego i krytycznego myślenia. Artykuł porusza problematykę oceniania kształtującego w refleksji nauczyciela edukacji wczesnoszkolnej. Celem badań było poznanie treści refleksji i zmian zachodzących w rozumieniu oceniania kształtującego jako elementu praktyki edukacyjnej. Zastosowano model refleksyjności opisany przez J. Szymczak. Prezentowane wyniki badań autoetnograficznych koncentrują się wokół doświadczeń osobistych autorki jako nauczycielki, która dostrzega różnorodne korzyści, jak i wyzwania, których dostarcza jej praktyka. Z perspektywy nauczycielki, dostrzeżony został prorozwojowy charakter oceniania kształtującego w odniesieniu do uczniów i ich nauczycieli. Przedstawione badania mogą stanowić zaproszenie do praktykowania refleksyjnego uczenia się poprzez wdrażanie koncepcji oceniania kształtującego
Kształtowanie poczucia sprawstwa i satysfakcji z nauki w kontekście (modeli) samoregulowanego uczenia się
No full textSelf-regulation in learning is a complex process in which students take responsibility for their own learning and progress by making decisions about learning strategies, monitoring progress, and reflecting on outcomes. The first part of the article is devoted to a review of key models of self-regulated learning, which provide the theoretical framework for analyzing this process. The next step is the integration of findings aimed at showing whether and how self-regulated learning contributes to the development of students’ sense of agency and their satisfaction with learning. The analysis is based on the literature, with particular focus on the relationships between self-regulation and the two components being analyzed. It was determined that the ability to independently monitor and regulate one’s learning process can significantly increase the sense of control over learning, which in turn should lead to a higher level of satisfaction with learning. Implementing strategies that support the development of students’ self-regulation in learning may therefore serve as a foundation for improving the quality of teaching and student engagement.Samoregulacja w uczeniu się stanowi złożony proces, w którym uczniowie przejmują odpowiedzialność za własne uczenie się i postępy w nim, podejmując decyzje dotyczące strategii uczenia się, monitorowania postępów oraz refleksji nad wynikami. Pierwsza część artykułu poświęcona jest przeglądowi kluczowych modeli samoregulowanego uczenia się, które stanowią teoretyczne ramy dla analizy tego procesu. Kolejnym krokiem jest integracja ustaleń mająca na celu ukazanie, czy i w jaki sposób samoregulowane uczenie się przyczynia się do rozwoju poczucia sprawstwa uczniów i ich satysfakcji z nauki. Analizę oparto na literaturze przedmiotu, ze szczególnym uwzględnieniem związków między samoregulacją a dwoma analizowanymi komponentami. Ustalono, że umiejętność samodzielnego monitorowania i regulowania swojego procesu uczenia się może znacząco zwiększyć poczucie kontroli nad nauką, co z kolei prowadzić powinno do wyższego poziomu satysfakcji z uczenia się. Wdrożenie strategii wspierających rozwój samoregulacji uczniów w uczeniu się może zatem stanowić fundament w podnoszeniu jakości nauczania i zaangażowania uczniów
Usłyszeć Tytusa: audiosfera komiksów Henryka J. Chmielewskiego z serii „Tytus, Romek i A’Tomek”
Get PDFIn this article, I discuss the sound sphere depicted by Henryk Jerzy Chmielewski in the Tytus, Romek and A’Tomek comic book series. While comics belong to the domain of sight, the sounds portrayed graphically cannot be physically heard. Reading a written or drawn text creates an image of the presented phenomena. Through the use of senses, people give a visually depicted sound a particular materiality, but primarily, it is a visual concept perceived by the human eye. Chmielewski’s comics, the audio dimension goes beyond the graphic representation of sound in drawn frames; it encompasses a whole range of references to extra-comic circumstances, as seen in some aspects of 20th-century culture, especially in the 17th episode of Tytus, Romek, and A’Tomek. It is assumed that the audio sphere in the comic books discussed in this paper appears in two forms: (1) textual determinants presented within the comic frames, and (2) metatextual determinants, such as the narrator’s comments or references to reality. This level of the audiosphere depends on the context: Tytus operates in a defined time and space, which includes sounds, music, and noises. I refer to these aspects of the sonic domain depicted in the comics, especially to the latter, since one of the albums is devoted to music. While reading it, one realizes how important sounds and music are for people as a part of the environment.W artykule zajmę się sferą dźwiękową komiksów Henryka Jerzego Chmielewskiego z serii „Tytus, Romek i A’Tomek”. O ile bowiem komiksy są zasadniczo domeną wzroku, o tyle audiosfera w nich sportretowana jest niemożliwa do fizycznego usłyszenia. Czytając tekst napisany czy narysowany, tworzymy w myślach obraz świata przedstawionego. Nadajemy mu pewną materialność, ale jej prymarnym, bazowym materiałem jest koncept wizualny, odbierany okiem. W komiksach Chmielewskiego wymiar dźwiękowy wykracza poza graficzne obrazowanie dźwięku w rysowanych kadrach, ale zawiera całą gamę odniesień do pozakomiksowych sytuacji i aspektów kultury XX w., sportretowanej szczególnie w Księdze XVII przygód Tytusa, Romka i A’Tomka. Zakładam zatem, że audiosfera w analizowanym tu cyklu komiksowym ma kilka wymiarów i przez to pełni różnorodne funkcje. Można ją podzielić na: 1) wyznaczniki tekstowe, zapisane na kadrach; 2) wyznaczniki metatekstowe, czyli bądź to komentarze narratora, bądź to odniesienia do rzeczywistości pozatekstowej. Ten wymiar audiosfery zależny jest od kontekstu: Tytus działa w określonym czasie i przestrzeni, co oznacza, że są to warunki dźwiękowe, które obejmują także dźwięki, hałas i muzykę. Odniosę się do wymienionych aspektów dźwiękowej domeny komiksów, szczególnie do tej ostatniej. Dźwiękom i muzyce poświęcony jest jeden z albumów, a czytając go, widzimy, jak istotne jest akustyczne otoczenie człowieka
Debaty, spory i restrykcje dotyczące ubioru.: Zarys problematyki
Get PDFOver the centuries, clothing has evolved into a symbol, a socially understood form of communication. This has led to ongoing conflicts and disputes over its style, shape, color, material, and more. At times, these conflicts were driven by economic, social, or religious factors, and they arose repeatedly and cyclically throughout history. In some parts of Europe, legal norms were established to regulate the form and type of clothing, with the aim of easing “fashion” conflicts. However, in most cases, these imposed regulations only fueled more intense arguments.Ubiór na przestrzeni wieków przyjmował między innymi funkcję znaku, społecznie zrozumiałego komunikatu. To pociągało za sobą konflikty i spory dotyczące formy, kształtu, koloru, materii itd. Czasem powody były ekonomiczne, innym razem społeczne lub religijne, ale niezmiennie i cyklicznie przez wieki pojawiały się spory i restrykcje. W niektórych rejonach Europy forma i rodzaj odzieży regulowane były normami prawnymi, co miało być w założeniu uspokojeniem konfliktów „modowych”. Zwykle jednak narzucane odgórnie normy prawne prowokowały do jeszcze bardziej zaognionych kłótni
Krakowska willa „Zofijówka” i jej pierwsi właściciele: architekt Antoni Łuszczkiewicz oraz jego żona – Zofia z Żelazowskich (szkic biograficzno-kulturowy z dziejów dziewiętnastowiecznego Krakowa i jego mieszkańców)
Get PDFThis article, written as a biographical and cultural sketch, aims to shed light—through the lens of “Zofijówka” (a villa located at 30 Mikołaja Kopernika street in Krakow) and its first owners (architect Antoni Łuszczkiewicz, 1838–1886, and his wife Zofia née Żelazowska, 1843– 1917)—on the image of Krakow in the second half of the 19th century, particularly the area of the former Wesoła district and the lives (and lifestyles) of its residents. The article also seeks to present the cultural heritage of this site, which has maintained multifaceted ties with the Jesuit order for over 150 years, ever since the Jesuits established their new residence in Wesoła in 1868. In the early 20th century, the modest villa “Zofijówka” became the property of the Jesuits, following its sale by subsequent owners. The article recalls and organizes various facts related to the history of the villa, placing them in a broader historical and cultural context. Based on archival source materials, it also reconstructs the lives of its first owners, who belonged to one of the more prominent Krakow intelligentsia families of their time.Niniejszy artykuł, posiadający formę szkicu biograficzno-kulturowego, ma na celu przybliżenie – przez pryzmat „Zofijówki” (willi usytułowanej przy ul. M. Kopernika 30 w Krakowie) i jej pierwszych właścicieli (architekta Antoniego Łuszczkiewicza, 1838–1886, oraz jego żony Zofii z Żelazowskich Łuszczkiewiczowej, 1843–1917) – obrazu Krakowa drugiej połowy XIX wieku; a zwłaszcza terenów dawnej dzielnicy Wesoła, jak również losów (i stylu życia) jej mieszkańców. Jego celem jest też zaprezentowanie dziedzictwa kulturowego tego miejsca; od ponad 150 lat posiadającego wielowymiarowe związki z zakonem oo. jezuitów, który w roku 1868 właśnie na Wesołej znalazł swoją nową siedzibę. Na początku XX wieku kameralna willa „Zofijówka” (wskutek sprzedaży przez jej kolejnych właścicieli) stała się bowiem własnością jezuitów. W artykule przypomniano i uporządkowano niektóre fakty związane z dziejami willi, osadzając je w szerokim kontekście historyczno-kulturowym. Na podstawie materiałów źródłowych (archiwalnych) zrekonstruowano także losy jej pierwszych właścicieli – należących do jednej z bardziej znanych (w swoim czasie) krakowskich rodzin inteligenckich