Akademia Ignatianum w Krakowie: Czasopisma
Not a member yet
2764 research outputs found
Sort by
Pedagogical discourse on educational management in wartime: The Ukrainian case
Get PDFResearch objectives (aims) and problem(s):The aim of this article is to present the theoretical foundations of educational management during wartime and to share the results of research on various aspects of school leadership in Ukraine. It focuses on practices necessary to sustain the educational process under wartime conditions, particularly in support of internally displaced students (war refugees).
Research methods: A survey was conducted using a questionnaire developed by the author, targeting principals from various types of schools in western Ukraine. The study also involved an analysis of contemporary literature on school management in crisis situations, especially during armed conflict. The findings were organized into tables and visualized in graphs.
Process of argumentation: Since the onset of the Russian invasion of Ukraine, a significant number of families with children have been displaced from the eastern and southern regions to the west. School principals faced numerous new challenges in the following areas: ensuring the safety and well-being of students and staff, integrating internally displaced students into new school environments, delivering education in hybrid formats (in-person and remote), providing psychological and pedagogical support, and ensuring stress resilience in educational communities. These conditions have created a pressing need for research and pedagogical discourse on educational management in times of war.
Research findings and their impact on the development of educational sciences: The study indicates that schools in western Ukraine have successfully adapted to working under wartime conditions. Principals implemented changes to protect students and staff and have met the integration needs of children traumatized by war.
Conclusions and/or recommendations: The research shows the changes introduced in the management of Ukrainian schools to ensure educational continuity during wartime. Under crisis conditions, key recommendations include maintaining stable funding for educational institutions, ensuring clear and effective communication, and promoting innovation in online learning platforms
Pedagogical university students’ ethical attitudes and competences regarding artificial intelligence: An empirical study
Get PDFResearch objectives and problems: The aim of the research was to examine the self-assessment and views of students from a pedagogical university on the ethical and moral aspects of using AI and their relationship with general attitudes toward AI, as well as competences and knowledge in this area.
Research methods: The diagnostic survey method was used, including an original questionnaire and the General Attitudes toward Artificial Intelligence Scale (GAAIS). The study sample consisted of 226 participants.
Process of argumentation: The article begins with an introductory section, followed by a presentation of the research methodology and the results obtained. It concludes with a discussion of the main findings.
Research findings and their impact on the development of educational sciences: Analysis of the responses showed that 65.04% of respondents always follow ethical principles when using AI, and 67.70% are mindful of privacy and information security issues. 50.45% believe that using AI for assignments and exams constitutes cheating or plagiarism, while only 45.13% consider it morally wrong. Respondents support regulations for the use of AI (72.12%) and favor preparing students for the ethical use of AI in their future work (85.84%). They are largely opposed to banning AI in educational institutions (69.47%). Students expressed more positive attitudes towards the benefits of AI (M = 3.22) than levels of understanding of its disadvantages (M = 2.72). Respondents rated their competences (M = 2.65) and knowledge (M = 2.85) regarding AI as below average.
Correlation analysis revealed that students who had more positive attitudes towards the benefits of AI, a better understanding of its disadvantages, and a higher self-assessment of AI competence were less willing to agree that:
using AI for assignments and exams constitutes cheating or plagiarism and is morally wrong;• regulations should be developed to define the extent of AI use in education;• the use of AI in educational institutions should be banned.
Furthermore, students with more positive attitudes towards the benefits of AI were:
more likely to support the idea that students should be prepared for the ethical use of AI in their future professional work.
Conclusions and recommendations: The research conducted constitutes an important starting point for a more in-depth analysis of students’ knowledge and behavioural patterns in the context of AI use. The findings indicate that students generally exhibit a positive attitude towards the implementation of AI tools in educational settings and recognize their potential in both teaching and learning processes.
However, a concerning trend emerges: individuals who have higher levels of competence in using AI and who display a favorable attitude towards the technology often do not perceive a need for introducing regulations governing its use in educational institutions. Furthermore, they frequently do not view the use of AI in completing assignments or exams as a form of unethical conduct, such as cheating or plagiarism.
In light of these findings, the issue of properly preparing future teachers and specialists for working in environments where AI may become an integral element of children’s and adolescents’ education becomes particularly important. Accordingly, it is essential to incorporate topics related to the use of artificial intelligence into higher education curricula, with particular attention to ethical and moral considerations
Oddziaływania profilaktyczne w okresie kształtowania się mowy przedszkolaków – raport z badań
Get PDFPreschool age is a period of intensive language development. The aim of the study was to assess the quality of prevention of speech disorders in preschoolers and to verify the knowledge of speech therapists on the preventive strategies used during speech development. The specific features of the study required the use of a diagnostic survey method, which allowed for assessing social awareness as well as investigating the opinions and views of speech therapists.
Based on the analysis of the obtained results, preventive measures implemented by speech therapists in preschoolers and therapists’ ideas on further steps to improve the quality of these measures were discussed. The educational interventions of speech therapists targeting parents and teachers, as well as their opinion on the preventive effectiveness of information technology were also addressed. Additionally, the quality of cooperation between speech therapists and other specialists to improve prevention of speech disorders was discussed.
The results confirm that speech therapists employ diverse preventive approaches which are important for proper speech shaping in preschool children. The research has shown the interdisciplinary nature of teams cooperating for the prevention among preschool children and a wide range of specialists involved in this process. Speech therapists encounter minor difficulties when cooperating with other professional groups. Solving these problems requires both individual and systemic changes that would support better work organisation and communication between specialists.Na wiek przedszkolny przypada okres intensywnego rozwoju mowy dziecka. Celem podjętych badań jest sprawdzenie jakości świadczonej profilaktyki logopedycznej wobec przedszkolaków oraz zweryfikowanie wiedzy logopedów na temat stosowanych metod profilaktycznych w czasie kształtowania się mowy. Specyfika badań wymagała wykorzystania metody sondażu diagnostycznego, która umożliwia przyjrzenie się stanom świadomości społecznej, poznanie opinii i poglądów logopedów.
Analiza uzyskanych wyników badań skutkowała zaprezentowaniem działań logopedów o charakterze profilaktycznym w stosunku do przedszkolaków oraz przedstawieniem ich pomysłów odnośnie do dalszych kroków w celu poprawy jakości świadczonych działań. Omówiono również działania edukacyjne logopedów wobec rodziców i nauczycieli, jak również przybliżono ich opinię na temat skuteczności technologii informacyjnej w profilaktyce. Podczas wywodu miała miejsce także prezentacja jakości współpracy logopedów z innymi specjalistami na rzecz profilaktyki logopedycznej.
Uzyskane wyniki potwierdzają, że logopedzi w ramach profilaktyki logopedycznej stosują zróżnicowane działania, które są istotne dla prawidłowego procesu kształtowania się mowy dzieci w wieku przedszkolnym. Badania ukazują interdyscyplinarny charakter zespołów współpracujących na rzecz prowadzenia profilaktyki dzieci w wieku przedszkolnym oraz szeroki zakres specjalistów zaangażowanych w ten proces. Podczas współpracy z innymi grupami zawodowymi logopedzi napotykają na niewielkie trudności. Rozwiązanie tych problemów wymaga zarówno indywidualnych, jak i systemowych zmian, które wspierałyby lepszą organizację pracy i komunikację między specjalistami
Dzieciństwo jako źródło twórczej kreacji autorów art brut
Get PDFChildhood is a crucial period for the development of subjectivity and a sense of identity, unfolding in relation to both individuation and relationships with others. The aim of this article is to present the work of art brut authors – Judith Scott and Hawkins Bolden – in the context of childhood shaped by the experience of disability, accompanied by isolation and limited opportunities to fulfill developmental tasks. The study was based on a qualitative case study, employing the analysis of documents: the films Judith Scott at The Museum of Everything and Make. Outsider Art. Documentary. The interpretation of the artists’ works was grounded in Stanisław Popek’s model of the layered structure of an artistic product. The analysis sought to answer two research questions: How is the artist’s creativity constructed by the experience of childhood? How is the creative process connected with formulating responses to the fundamental questions: “What can I do?”, “Who am I?”. Three common features were identified in the work of both artists: the repetitiveness and rituality of the creative act, the use of unusual materials, and the exploratory character of the creative process. In light of the analysis, the artists’ work emerges as an act of reconstructing identity and regaining control over one’s life. These analyses provide a starting point for reflection on the nature of disability and, above all, on the value of pedagogical practice based on balancing the recognition of children’s shared developmental needs with respect for their uniqueness and striving for agency, even in the context of disability.Dzieciństwo stanowi kluczowy okres kształtowania podmiotowości i poczucia tożsamości, przebiegający w odniesieniu do indywiduacji oraz relacji z innymi. Celem artykułu jest ukazanie twórczości autorów art brut – Judith Scott i Hawkinsa Boldena – w perspektywie dzieciństwa z doświadczeniem niepełnosprawności, łączącym się z izolacją i ograniczeniem możliwości realizacji zadań rozwojowych. Badania oparto na jakościowym studium przypadku, wykorzystując analizę dokumentów zastanych: filmów Judith Scott at The Museum of Everything oraz Make. Outsider Art. Documentary. Podstawą interpretacji twórczości badanych był model warstwowej struktury wytworu plastycznego Stanisława Popka. Analiza zmierzała do odpowiedzi na pytania: Jak twórczość artysty jest konstruowana przez doświadczenie dzieciństwa?, Jak proces twórczy łączy się z formułowaniem odpowiedzi na pytania: „co mogę?”, „kim jestem?”. Wyodrębniono trzy wspólne elementy charakteryzujące twórczość badanych: powtarzalność i rytualność aktu kreacji, użycie nietypowych materiałów oraz eksploracyjny charakter procesu twórczego. W świetle przeprowadzonych analiz twórczość badanych jawi się jako akt rekonstrukcji tożsamości i przejmowania kontroli nad własnym życiem. Analizy te stanowią przyczynek do refleksji nad istotą niepełnosprawnością, ale i znaczeniem praktyki pedagogicznej opartej na równowadze między uznaniem wspólnych potrzeb dzieci a poszanowaniem ich wyjątkowości i dążenia do bycia podmiotem sprawczym, także w sytuacji niepełnosprawności
Kanon wiedzy pewnej wobec paktu czytelniczego w tekstach (nie tylko) naukowych
Get PDFIn the age of social media, the authority of science and scientism is no longer sufficient to gain the trust or attention of readers. Therefore, it seems necessary for the author of a text to establish a kind of pact with them – an individual pact that does not entirely dispel distrust toward scientific findings or institutions (as it seems impossible), but assumes that the text presented to the recipient will be the result of work conducted in the spirit of epistemological representation: devoid of emotional or political manipulation. honest, diligent, marked by effort, and driven by a desire to establish a connection with the reader. Hence the proposal to refer to this as a scientific reference pact, one element of which would be, for example, concern for reliable peer review, responsible choice of publication venue, but above all, the establishment of a relationship with the recipient through clear communication. The authors of the article adopted the strategy of bricolage, which is particularly useful for analyzing cultural texts within the interpretative paradigm. The text addresses the relationship between truth and fiction in the so-called non-fiction genres and in scientific texts; at the same time, it contributes to the discussion on the possibility of disseminating scientific knowledge, both in the context of the achievements of the philosophy of science and the widespread practice of knowledge construction by media users.W dobie mediów społecznościowych autorytet nauki i scjentyzmu nie wystarcza już do zdobycia zaufania czy uwagi czytelników. Dlatego konieczne wydaje się zawarcie przez autora tekstu swoistego paktu z nimi – paktu indywidualnego, który nie wyzbywa całkowicie nieufności wobec ustaleń czy instytucji naukowych (bo wydaje się to niemożliwe), ale zakłada, że tekst prezentowany odbiorcy będzie efektem pracy prowadzonej w duchu reprezentacji epistemologicznej: pozbawionej manipulacji emocjonalnej czy politycznej, uczciwej, sumiennej, naznaczonej wysiłkiem i kierowanej chęcią nawiązania więzi z czytelnikiem. Stąd propozycja określenia tego mianem naukowego paktu referencyjnego, którego jednym z elementów byłaby np. troska o rzetelną recenzję, odpowiedzialny wybór miejsca publikacji, ale przede wszystkim nawiązanie relacji z odbiorcą poprzez jasną komunikację. Autorzy artykułu przyjęli strategię bricolage’u, która jest szczególnie przydatna do analizy tekstów kultury w paradygmacie interpretatywnym. Tekst porusza kwestię relacji między prawdą a fikcją w tzw. gatunkach non-fiction oraz w tekstach naukowych; jednocześnie stanowi przyczynek do dyskusji na temat możliwości upowszechniania wiedzy naukowej, zarówno w kontekście dorobku filozofii nauki, jak i powszechnej praktyki konstruowania wiedzy przez użytkowników mediów
Życie i dzieło Tomasza Ignacego Dunina Szpota SJ (1644/1645–1713) oraz jego wkład w etnografię nowożytnych Chin
Get PDFPolish Jesuits made notable contributions to the study of China and neighbouring East Asian regions during the early modern period. Among them was Tomasz Ignacy Dunin Szpot SJ (1644/1645–1713), who came from a noble family from Podlasie. Beginning in 1689, Szpot spent twenty-four years in Rome, where he served as a confessor at Saint Peter’s Basilica. Alongside his spiritual duties, he engaged in extensive research in the city’s libraries and archives, focusing on Jesuit missions in China. This research resulted in ten substantial volumes that provide invaluable accounts of events in the early modern China, with extensive references to the geography and, particularly, the ethnography of the Far East. Szpot’s writings offer valuable insights into the customs, daily life, culture, and language of East Asia’s inhabitants, spanning significant periods such as the late reign of the Wanli Emperor (1563–1620), the fall of the Ming dynasty in 1644, and the early Qing period, including the rule of Emperor Kangxi (1661–1722). This paper seeks to shed light on this relatively obscure Polish scholar and his expertise on early modern China. It also explores the motivations behind his research, particularly his focus on ethnographic themes, which may reflect interests that extended beyond his Jesuit missionary duties.W dziedzinie nowożytnych badań dotyczących Chin oraz sąsiednich krajów Azji Wschodniej istotne zasługi posiadają polscy jezuici. Jednym z nich był pochodzący ze szlachty podlaskiej Tomasz Ignacy Dunin Szpot SJ (1644/1645–1713), który od 1689 r. przez kolejne dwadzieścia cztery lata był penitencjariuszem w bazylice św. Piotra w Rzymie. W trakcie swojego pobytu w Wiecznym Mieście, obok pracy duchowej, poszukiwał w rzymskich bibliotekach i archiwach informacji na temat misji jezuickich w Państwie Środka. W wyniku jego pracy powstało 10 obszernych woluminów, które zawierają cenne opisy wydarzeń rozgrywających się w Chinach w epoce nowożytnej oraz posiadają obszerne odniesienia do geografii i przede wszystkim etnografii całego regionu Dalekiego Wschodu. Dzieło polskiego jezuity przynosi istotną wiedzę na temat obyczajów, życia codziennego, kultury i języka mieszkańców Azji Wschodniej, obejmując schyłek panowania cesarza Wanli (1563–1620), upadek dynastii Ming w 1644 r. oraz panowanie pierwszych cesarzy z dynastii mandżurskiej Qing, w tym długoletnie rządy cesarza Kangxi (1661–1722). Celem niniejszego artykułu jest popularyzacja sylwetki tego mało znanego polskiego badacza i znawcy nowożytnych Chin oraz próba nakreślenia motywów jego zainteresowań badawczych, zwłaszcza odnoszących się nie stricte do wątków misyjnych (co mogło wynikać z faktu bycia członkiem zakonu jezuitów), ale etnograficznych
Edytorial
Get PDFOddajemy do rąk Czytelników kolejny numer Perspektyw Kultury, w którym wiodącym tematem jest sztuka tworzona współcześnie (za jej początek przyjmujemy lata 70. XX w.), a konkretnie próba oceny jej aktualnej kondycji, celowości i zakresu wykorzystania we współczesnej kulturze.
Sztuka, podobnie jak nauka, moralność i religia, stanowi jedną z podstawowych form działalności człowieka, a co za tym idzie – istotny obszar kultury. Wzajemne przenikanie się tych sfer sprawia, że sztuka nieustannie pozostaje w relacji z nauką, moralnością i religią
O początkach stosunków dyplomatycznych z Persją w XV wieku w kontekście oporu wobec rosnącej potęgi Imperium Osmańskiego.: Wizyta dominikanina Jana III z Sultanii, bischofe von Persya, posła Timura i Miranszaha na dworze krzyżackim w 1407 roku
No full textThe reign of Tīmūr (c. 1370–1405), particularly from the late 1390s, marked a period of intensified contact between Western Europe and his vast empire. Several factors drove these diplomatic exchanges between the West and Tīmūr, one of which was their shared interest in curbing the rising power of the Ottoman state. Among Tīmūr’s envoys was the Dominican friar John, probably Italian or born into an Italian family settled in Kastamonu in Paphlagonia on the Black Sea. From around 1390 he served as bishop of Nakhchivān and was likely already in contact with Tīmūr at that time. In 1398–1399 he undertook his first mission to the West, recorded in the sources, receiving in Rome his appointment as Archbishop of Sulṭāniyya in July 1398. On his next mission, beginning in 1402, he remained in Europe until at least 1412, presenting himself as an envoy of Tīmūr and his son Mīrān Shāh and acting as an informant on the precarious state of the missions in Persia and further east. At the same time, he sought to win cooperation with the Tīmūrids by cultivating a favourable image of them among Western rulers. John was styled by papal cardinals Archiepiscopus Soltaniensis seu Orientis (“Archbishop of Sulṭāniyya or of the East”), and from 1410 also served as administrator of the archidioecesis Cambaliensis (Peking). A particularly noteworthy episode of his European sojourn was his visit to the Teutonic Order’s court in Malbork in 1407. Referred to by the Teutonic Knights as the bischofe von Persya (“bishop of Persia”) and titled by Grand Master Konrad von Jungingen Soltaniensis sive totius Orientis primas (“Archbishop of Sulṭāniyya or primate of the whole East”), he likely persuaded the Grand Master to issue a new series of letters – to the King of Cyprus (styled also as ruler of Armenia), to Timur and Mīrān Shāh, to the Byzantine emperor, and to the legendary Prester John of Ethiopia or Abkhazia – in support of his mission in Europe. Archbishop John saw himself both as a missionary and as an instrument of anti-Ottoman policy, mediating in the creation of an alliance between Tīmūr and the rulers of Western Europe, with the aim of strengthening the position of Christianity in Persia and more broadly in Asia. His trace disappears after 1412, when he was last recorded in Lviv. There is also a hypothesis that Archbishop John was a forger and that at least some of the letters addressed to Western European rulers – purportedly written by Tīmūr himself – were in fact fabrications composed by the Dominican friar. Exploiting the confusion that followed the Battle of Ankara and the general ignorance of Europeans regarding the East, he allegedly sought to present himself as Tīmūr’s trusted adviser, thereby constructing the myth of a “Christian Tīmūr”. In doing so, he gained access to European courts and secured financial support for his activities. The trail of Archbishop John ends in 1412 in Lviv, from where he never returned to Persia, perhaps fearing exposure at the courts of Tīmūr’s and Mīrān Shāh’s successors.Okres panowania Timura (ok. 1370–1405), w szczególności od końca lat 90. XIV wieku, przyniósł ożywienie kontaktów Europy Zachodniej z jego rozległym imperium. Było kilka powodów determinujących kontakty dyplomatyczne pomiędzy Zachodem a Timurem, a jeden z nich to był wspólny interes w postaci powstrzymania rosnącej potęgi państwa osmańskiego. Jednym z posłów, który działał w służbie Timura, był dominikanin Jan, prawdopodobnie Włoch lub urodzony we włoskiej rodzinie osiadłej w Kastamonu w Paflagonii nad Morzem Czarnym, który od około 1390 roku był biskupem w Nachiczewanie i najprawdopodobniej już wówczas kontaktował się z Timurem. W latach 1398–1399 odbył swoją pierwszą odnotowaną w źródłach misję na Zachód, odbierając w Rzymie nominację na arcybiskupa Sultanii w lipcu 1398 roku. W kolejną misję wyruszył w 1402 i do co najmniej 1412 roku przebywał w Europie, podając się za posła Timura i jego syna Miranszacha, a z drugiej strony informując o trudnej sytuacji misji w Persji i szerzej na Wschód oraz przekonując do współpracy z Timurydami poprzez ocieplanie ich wizerunku w oczach zachodnioeuropejskich władców. Jan był tytułowany przez kardynałów papieskich „Archiepiscopus Soltaniensis seu Orientis”, a od 1410 roku był również administratorem „archidioecesis Cambaliensis” (Pekin). Interesującym epizodem związanym z jego pobytem w Europie była jego wizyta na dworze krzyżackim w Malborku w 1407 roku. Zwany przez krzyżaków „bischofe von Persya”, tytułowany przez wielkiego mistrza Konrada von Jungingena „Soltaniensis sive tocius Orientis primas”, najprawdopodobniej nakłonił go do napisania kolejnych listów (do króla Cypru, tytułowanego również władcą Armenii, do Timura i Miranszacha, do cesarza Bizancjum oraz do legendarnego kapłana Jana z Etiopii lub Abchazji) wspierających jego misję po Europie. Arcybiskup Jan postrzegał siebie w roli misjonarza oraz instrumentu antyosmańskiej polityki, pośredniczącego w budowaniu sojuszu pomiędzy Timurem a władcami zachodnioeuropejskimi, co miało wzmocnić pozycję chrześcijaństwa w Persji i szerzej Azji. Istnieje również teza mówiąca o tym, że arcybiskup Jan był fałszerzem i jego listy do co najmniej części władców zachodnioeuropejskich, które rzekomo miał napisać sam Timur, w rzeczywistości były mistyfikacją sporządzoną przez dominikanina, który wykorzystał zamieszanie po bitwie pod Ankarą i niewiedzę Europejczyków o Wschodzie, aby wykreować się na doradcę Timura, tworząc w zasadzie mit „chrześcijańskiego Timura”, i tym samym uzyskać dostęp do dworów europejskich i idącego za tym wsparcia finansowego z ich strony. W 1412 roku we Lwowie urywa się ślad po arcybiskupie Janie, który nigdy nie powrócił do Persji, być może obawiając się zdemaskowania na dworze następców Timura i Miranszacha
Studium porównawcze polskich i węgierskich prześladowań czarownic: perspektywa historiograficzna i prawna
Get PDFThis article explores the possibility of a legal-historical comparison of Polish and Hungarian witchcraft trials. It begins by outlining the historiographical background, tracing developments since the so-called anthropological turn in witchcraft studies. It then presents the most significant statistical data pertaining to the regions of both countries. Finally, it proposes a microhistorical framework through a discussion of general legal issues. The paper concludes that a straightforward regional or subregional comparison is not feasible; instead, thematic, contemporaneous, trial-by-trial comparisons can be conducted by building on individual cases and examining parallel court practices.Artykuł podejmuje zagadnienie możliwości przeprowadzenia prawnohistorycznego porównania polskich i węgierskich procesów o czary. Rozpoczyna się od zarysowania tła historiograficznego, śledząc rozwój badań od tzw. zwrotu antropologicznego w studiach nad czarownictwem. Następnie przedstawia najważniejsze dane statystyczne dotyczące obszarów obu terytoriów. W dalszej części proponuje ramę mikrohistoryczną, opartą na omówieniu ogólnych zagadnień prawnych. Autor dochodzi do wniosku, że bezpośrednie porównanie regionalne lub subregionalne nie jest możliwe; zamiast tego możliwe są porównania tematyczne, równoległe czasowo, prowadzone „proces po procesie”, budowane na analizie poszczególnych przypadków oraz badaniu równoległych praktyk sądowych