Akademia Ignatianum w Krakowie: Czasopisma
Not a member yet
2764 research outputs found
Sort by
Edytorial
Najnowszy numer naszego kwartalnika zainspirowany jest niezwykłymi osiągnięciami naukowymi i intelektualnym wpływem Pani Profesor Ewy Siemieniec-Gołaś, która swoją karierę naukową poświęciła nie tylko turkologii, ale także nauczaniu na Katedrze Turkologii Instytutu Studiów Orientalnych Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Poprzez ten numer pragniemy uczcić jubileusz Pani Profesor i jednocześnie wyrazić naszą głęboką wdzięczność i uznanie
Dźwięki nadziei: jak muzyka wspiera zdrowie psychiczne uchodźców
The issue, that not long ago seemed marginal in Poland has, almost overnight, begun to affect millions of people living in our country. According to UNHCR, the number of refugees worldwide reached 43 million in 2024 (UNHCR, 2024). Behind each of these numbers lies the story of an individual facing profound challenges. Art can provide support by opening up spaces inaccessible to other forms of refugee aid and can also serve as a therapeutic tool. It functions as a bridge between internal experiences and the social sphere, assisting refugees in the transition from isolation to integration. This article focuses on music, presenting it as a component of music therapy, with particular emphasis on one of its most recent models: Community Music Therapy. This culturally sensitive form of therapy offers a destigmatizing approach to building a sense of security, regulating emotions, fostering relationships, and ultimately improving quality of life.Problem, który jeszcze nie tak dawno wydawał się w Polsce marginalny, praktycznie z dnia na dzień zaczął dotyczyć milionów ludzi mieszkających w naszym kraju. Według UNHCR w 2024 r. liczba uchodźców na świecie sięgnęła 43 milionów (UNHCR, 2024). Za każdą z tych liczb kryje się dramat jednostki. Z pomocą może przyjść sztuka, która dzięki swojej specyfice otwiera przestrzenie niedostępne dla innych form wsparcia uchodźców, stanowiąc również element oddziaływania terapeutycznego. Jest łącznikiem między wewnętrznymi doświadczeniami a obszarem społecznym, wspierając uchodźców w procesie przejścia od izolacji do integracji. Autor, koncentrując się na muzyce, ukazał ją jako element muzykoterapii, ze szczególnym uwzględnieniem jednego z jej najnowszych modeli, tzw. muzykoterapii społecznościowej. To wrażliwa kulturowo forma terapii zapewniająca odstygmatyzującą drogę budowania poczucia bezpieczeństwa, regulacji emocji, rozwijania relacji – poprawy jakości życia
Review of Vasily Sesemann’s The Logical Laws and Being
This book is the continuation of two older works from 1927, which were published under the common title “Studien zum Erkenntnisproblem. Teil 1. Über gegenständliches und ungegenständliches Wissen; Teil II. Rationales und Irrationales” [“Study of the Problem of Cognition. Part I. On Objective and Non-objective Knowledge; Part II. Rational and Irrational”]. With both of these previous works, which together are almost the same length as this new essay, the latter is so strongly related that the unity of the whole is easily noticed in the parts. Regrettably, these three parts did not appear together as one book. This is even more unfortunate because, while there is certainly an interest in such works in the circle of German professionals, it is difficult for a series of publications by a foreign university with predominantly foreign-language contributions to make it on the German book market. I feel for these reasons even more that it is my duty to draw the attention of professional philosophers to this significant and, in some respects, unique work. 
Kilka słów o Uniwersytecie w Padwie i Polakach
Z przyjemnością, jaka towarzyszyć może autorom oczekującym cierpliwie na ukazanie się swoich tekstów w druku, ale też redaktorom niniejszego tomu „Rocznika Filozoficznego Ignatianum”, przekazujemy do lektury Czytelników zbiór rozpraw i przyczynków, uzupełniających niezakończoną jeszcze serię wydawnictw poświęconych stosunkom polsko-padewskim. Impulsem do podjęcia tego tematu były obchody rocznicowe, związane z powstaniem w 1222 roku jednego z najstarszych uniwersytetów europejskich. Uroczystości, o jakich mowa, odbiły się szerokim echem na całym świecie, w tym i w Polsce, gdzie powołano specjalnym zarządzeniem Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego Zespół do spraw inicjatyw podejmowanych z okazji jubileuszu 800-lecia Uniwersytetu w Padwie
Edukacja katolickiego szlachcica: Projekty i modele w Padwie i w Polsce
In the 1560s and 1570s, Cardinal Giovanni Francesco Commendone (1524–1584) and his secretary Antonio Maria Graziani (1537–1611) were entrusted with important papal commissions in German and Polish lands, gaining a deep understanding of the political and religious situation of Central-Eastern Europe. The role of these two papal diplomats is highlighted by their political archives, an extraordinary collection of documents which has been the subject of the research project The Nuncio’s Secret Archives: Papal Diplomacy and European Multi-denominational Societies Before the Thirty Years’ War (NSA), financed by the Italian Ministry of University and Research. This rich documentation, in particular, underscores the importance of Padua in the network of relationships established by Commendone and Graziani. They frequently returned to the university city during breaks in their Alpine missions, taking part in circles and gatherings, and meeting with Venetian patricians, professors, and foreign students. In this context, the correspondence between Graziani and the Polish student Mikołai Tomicki —the son of a prominent nobleman who had embraced the Reformation —is of particular significance. A parallel reading of the letters written by Graziani and those written by Tomicki reveals the educational project offered to the young Pole by the two papal envoys. Moreover, it sheds light on the perspective of Commendone and Graziani, in which diplomacy and culture were closely intertwined.W latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych XV wieku kardynał Giovanni Francesco Commendone (1524–s1584) i jego sekretarz Antonio Maria Graziani (1537–1611) otrzymali ważne papieskie misje na ziemiach niemieckich i polskich, zdobywając głębokie zrozumienie sytuacji politycznej i religijnej w Europie Środkowo-Wschodniej. Rolę tych dwóch papieskich dyplomatów podkreślają ich archiwa polityczne, niezwykły zbiór dokumentów, który jest obecnie przedmiotem projektu badawczego „The Nuncio’s Secret Archives: Papal Diplomacy and European Multi-denominational Societies Before the Thirty Years’ War” (NSA), finansowanego przez włoskie Ministerstwo Edukacji Wyższej i Badań Naukowych. Ta bogata dokumentacja w szczególności podkreśla znaczenie Padwy w sieci relacji nawiązanych przez Commendonego i Grazianiego. Często wracali oni do swojego miasta uniwersyteckiego podczas przerw pomiędzy misjami w rejonie Alp, biorąc udział w kręgach i spotkaniach oraz spotykając się z weneckimi patrycjuszami, profesorami i zagranicznymi studentami. W tym kontekście szczególne znaczenie ma korespondencja między Grazianim a polskim studentem Mikołajem Tomickim – synem zamożnego szlachcica, który przystąpił do ruchu reformatorskiego. Równoległa lektura listów pisanych przez Grazianiego i tych pisanych przez Tomickiego ujawnia projekt edukacyjny oferowany młodemu Polakowi przez dwóch papieskich wysłanników. Co więcej, rzuca ona światło na perspektywę Commendonego i Grazianiego, w której dyplomacja i kultura były ze sobą ściśle powiązane
Nuncjatura Annibala z Kapui w Rzeczypospolitej (1586–1591) w perspektywie jego padewskich znajomości
L’articolo presenta il problema dell’impatto delle conoscenze universitarie di Annibale Di Capua, instaurate durante gli studi giuridici a Padova, sulla sua successiva missione diplomatica come nunzio apostolico nello Stato polacco-lituano (1586–1591). Si è tenuto conto soprattutto dei contatti patavini del Di Capua con Stanisław Tarnowski, poi castellano di Sandomierz, e Jan Zamoyski, poi Gran Cancelliere ed Etmano. La fonte fondamentale utilizzata ai fini di questa analisi è il carteggio condotto dal Di Capua durante la sua missione polacco-lituana, nonché altri singoli testi di carattere diverso, che attestino i contatti instaurati a Padova dal giovane nobile napoletano. La ricerca condotta dimostra che il periodo di circa 25 anni, trascorso tra i tempi universitari e la permanenza dell’arcivescovo di Napoli presso la corte polacco-lituana, fu probabilmente troppo lungo, perché simili conoscenze, senza essere nel frattempo coltivate, potessero avere un’influenza significativa sull’attività diplomatica del Di Capua. I contatti dai tempi della gioventù con la nazione polacca a Padova non avrebbero avuto un impatto positivo nemmeno sulla conoscenza del contesto socio-politico in cui l’arcivescovo di Napoli si trovò alle soglie del terzo interregno (1587). Il nunzio giunse infatti nei confini dello Stato polacco-lituano senza alcun contatto attuale, non conoscendo le specificità del luogo in cui avrebbe operato, con poca conoscenza del sistema politico locale.Artykuł przedstawia problem wpływu uniwersyteckich znajomości Annibala z Kapui, zawartych podczas studiów prawniczych w Padwie, na jego późniejszą misję dyplomatyczną na urzędzie nuncjusza apostolskiego w polsko-litewskiej Rzeczypospolitej (1586–1591). Pod uwagę wzięte zostały przede wszystkim padewskie kontakty Di Capui ze Stanisławem Tarnowskim, późniejszym kasztelanem sandomierskim, oraz Janem Zamoyskim, późniejszym kanclerzem i hetmanem. Podstawowym źródłem wykorzystanym na potrzeby niniejszej analizy była korespondencja prowadzona przez Annibala z Kapui w czasie misji w Rzeczypospolitej, a także pojedyncze teksty o innym charakterze, zaświadczające o zawieranych w Padwie przez młodego neapolitańskiego szlachcica znajomościach. Z przeprowadzonej analizy wynika, że okres około 25 lat, jaki minął od czasów studenckich do pobytu arcybiskupa Neapolu na polsko-litewskim dworze, był prawdopodobnie zbyt długi, aby podobne znajomości, których w tzw. międzyczasie nie kultywowano, mogły istotnie oddziaływać na działalność Annibala z Kapui jako dyplomaty. Młodzieńczy kontakt ze środowiskiem nacji polskiej w Padwie nie wpłynął także pozytywnie na znajomość społeczno-politycznego kontekstu, w jakim znalazł się arcybiskup Neapolu u progu trzeciego interregnum (1587). Nuncjusz przybył w granice Rzeczypospolitej bez żadnych aktualnych kontaktów, nie znając specyfiki miejsca, w którym przyszło mu działać, z niewielką wiedzą na temat polsko-litewskiego systemu ustrojowego
Dworzanin polski Łukasza Górnickiego jako królewski doradca i nauczyciel władcy: Przykład Samuela Maciejowskiego
L’articolo affronta il tema della funzione del perfetto cortigiano. Il suo esempio è Samuel Maciejowski ne Il Cortigiano polacco di Łukasz Górnicki (1566). L’analisi riguarda le caratteristiche del vescovo e della sua corte a Prądnik, che aprono il dialogo e sostituiscono la descrizione della corte di Urbino e dei suoi sovrani: Federico e Guidubaldo da Montefeltro ed Elisabetta Gonzaga, moglie di Guidubaldo, contenuta ne Il Libro del Cortegiano (1528) di Baldassarre Castiglione. È stato dimostrato che, grazie ai cambiamenti nella forma narrativa e al trasferimento dei dialoghi alla corte del dignitario ecclesiastico, Górnicki si concentra sulla figura del cortigiano – maestro, mentore, consigliere del re – e l’immagine di Samuel Maciejowski non si discosta dalle altre descrizioni del predetto vescovo e senatore, presenti in fonti selezionate dell’epoca: lettere, cronache, testi letterari. Alla fine dell’articolo è stato dimostrato che anche il frontespizio appositamente progettato della prima edizione (pubblicata da Maciej Wirzbięta) è collegato al tema e allo scopo dell’opera di Górnicki (sviluppo del modello del cortigiano).Artykuł podejmuje kwestię funkcji doskonałego dworzanina. Jego przykładem jest w Dworzaninie polskim (1566) Łukasza Górnickiego Samuel Maciejowski. Analizie poddano charakterystykę biskupa i jego dworu w Prądniku, które rozpoczynają dialog i zastępują opis dworu w Urbino i jego władców: Federica i Guidubalda da Montefeltro oraz Elisabetty Gonzagi, żony Guidubalda, zawartych w Il Libro del Cortegiano (1528) Baldassarra Castiglionego. Wykazano, że dzięki zmianom w ramie narracyjnej i przeniesieniu rozmów na dwór dostojnika kościelnego Górnicki koncentruje się na postaci dworzanina – nauczyciela, mentora, doradcy króla, a wizerunek Samuela Maciejowskiego nie odbiega od innych opisów tego biskupa i senatora, obecnych w wybranych źródłach z epoki: listach, kronikach, tekstach literackich. Na końcu artykułu wykazano, że z tematem i celem dzieła Górnickiego (opracowanie wzoru dworzanina) łączy się też specjalnie zaprojektowana karta tytułowa pierwszego wydania (ukazało się w drukarni Macieja Wirzbięty)
Mit arkadyjski w Pieśni Świętojańskiej o Sobótce Jana Kochanowskiego jako synteza dziedzictwa kultury
The Arcadian myth has always represented the concept of an ideal human life. This article shows that the Arcadian model unites many humanistic trends and traditions vividly manifested in idyllic writing. The Arcadia presented by Virgil, Theocritus, Sanazzaro, and Kochanowski showed a codified, universal system of values. This is clearly seen in Saint John’s Eve Song About the Festive Night. This series of poems deals with the relationship between the Arcadian space and Kochanowski’s work. This relationship significantly contributes to the myth of the common cultural heritage while showing the reinterpretation of the Arcadian vision in Old Polish literature. The topic of Arcadia relates to the locus amoenus and the relationship between classical pastoral poetics and Polish landowning culture, recorded in the native idyllic tradition. The most significant of the textual examples presented was Sobótka, which can be interpreted in various ways. In conclusion, the following discourses are included in the work: Christian, classicist, folk, pagan, and mythological which make us treat the Renaissance poet’s work as a synthesis of various humanistic ideas that guided by the University of Padua since its inception.Mit arkadyjski od zawsze opisywał koncepcję idealnego życia człowieka. Istotą artykułu było wykazanie, iż model arkadyjski stanowi spoiwo dla wielu nurtów i tradycji humanistycznych, które żywo przejawiały się w twórczości sielankopisarskiej. Arkadyjskość przedstawiana przez Wergiliusza, Teokryta, Sanazzara czy też Kochanowskiego prezentowała skodyfikowany oraz uniwersalny system wartości. Wyraźnie widać to w Pieśni świętojańskiej o Sobótce. Ten cykl poetycki traktuje o związkach przestrzeni arkadyjskiej z twórczością poety z Czarnolasu, które istotnie wpisują się w mit wspólnego dziedzictwa kulturowego, przy okazji ukazując reinterpretację wizji arkadyjskiej w literaturze staropolskiej. Zagadnienie Arkadii jest powiązane z topiką locus amoenus, a także zależnością pomiędzy klasyczną poetyką pastoralną a polską kulturą ziemiańską, ukazaną w rodzimej tradycji sielankowej. Najważniejszą z przedstawionych egzemplifikacji tekstowych była właśnie Sobótka, którą można wielorako czytać i interpretować. W konstatacji – zawarte w utworze dyskursy: chrześcijański, klasycystyczny, ludowy, pogański, mitologiczny etc. każą traktować dzieło renesansowego poety jako syntezę rozmaitych idei humanistycznych, jakim przyświeca od początku swojej działalności Uniwersytet Padewski
Globalizm jako nowy totalizm
This article aims to distinguish between globalization as a natural phenomenon and globalism as an ideology. The phenomenon of globalization has objective causes, but its contemporary phase is based on certain values and interests. This has led to accusations that it is an ideological project that serves mainly the interests of its designers. To define the proper limits of globalization and negatively defined concept of globalism, the article begins with a vision of social relations based on the social doctrine of the Church. This vision is grounded in an organicmoral understanding of social relations rooted in natural law, the principle of subsidiarity, and the notion of a fundamental socio-philosophical principle that determines the social system. The principle of subsidiarity distinguishes the natural scope of globalization from its unjustified claims to intervene in issues that do not require international cooperation. Conversely, comparing the socio-philosophical principles proposed by Heinrich Pesch and further developed by Jan Piwowarczyk reveals that individualism and collectivism-totalism are deviations from the proper state of the social order. Thus, globalism that exceeds the bounds of the subsidiarity principle can be considered as a new form of totalism. In the name of a bright globalist future, it negates the autonomy and rights of individuals, families, and states.Artykuł stawia sobie za cel delimitację pomiędzy naturalnym zjawiskiem globalizacji a globalizmem jako ideologią. Zjawisko globalizacji ma obiektywne przyczyny, ale jego współczesna faza jest kreowana na podstawie określonych wartości i interesów, co prowadzi do zarzutów o to, że stanowi ona projekt ideologiczny, odpowiadający głównie interesom jego architektów. By określić granice globalizacji oraz definiowanego pejoratywnie globalizmu, artykuł wychodzi od wizji stosunków społecznych według doktryny społecznej Kościoła, a w szczególności od: opartego na prawie naturalnym organiczno-moralnego pojmowania relacji społecznych, zasady subsydiarności oraz pojęcia podstawowej zasady filozoficzno-społecznej, będącej determinantą ustroju społecznego. Zasada subsydiarności wyraźnie wyznacza granice pomiędzy naturalnym zakresem globalizacji a jej nieuzasadnionymi roszczeniami w zakresie ingerencji w kwestie niewymagające międzynarodowej współpracy. Z kolei porównanie zasad filozoficzno-społecznych zaproponowane przez Heinricha Pescha i rozwinięte przez Jana Piwowarczyka, w którym indywidualizm oraz kolektywizm-totalizm jawią się jako odchylenia od właściwego porządku społecznego, pozwala zakwalifikować globalizm przekraczający ramy zasady subsydiarności jako nową formę totalizmu. Neguje on autonomię i prawa jednostek, rodzin i państw w imię świetlanej, globalistycznej przyszłości
Wstęp
Oddajemy w ręce czytelników kolejny numer „Rocznika Filozoficzne- go Ignatianum”, który w dużej mierze poświęcony został ludziom dyplo- macji w epoce nowożytnej – profesjonalnym dyplomatom w służbie euro- pejskich państw (ambasadorom, posłom nadzwyczajnym, rezydentom, sekretarzom legacji), ale także nieformalnym wysłannikom władców czy członkom ich sieci informacyjnej. Publikowane w tym numerze teksty ukazują perspektywę skoncentrowaną na dyplomatycznym „aktorze” lub prezentują badania porównawcze, ujęcia prozopograficzne