Akademia Ignatianum w Krakowie: Czasopisma
Not a member yet
2764 research outputs found
Sort by
Wprowadzenie
Get PDFThe 20th century was called the chid-centered century, because it became an object of interest not only for researchers who recognized the specificity and unique development of this period of life, but also by but also by philosophers and anthropologists who grant the child inalienable rights as a human being (Kryńska i in., 2021). They are understood as a set of rights and freedoms that are available to all children, regardless of their origin, gender, race, religion or social status. The goal of these rules is to protect and help children to develop, to provide them decent living conditions and enable full participation in society. The Convention on the Rights of the Child, adopted by the UN General Assembly on 20 November 1989, is an international document which guarantees all children the chance to live a happy life (ONZ, 1989). Another crucial step towards creating optimal conditions for the development of the young generation is the Jacques Delors Report of 1991 setting tasks for education in the 21st century, necessary for students in the meanders of the postmodern world. The four pillars of education are: learning to know; learning to do; learning to live together and learning to be (Rabczuk, 1997). Both of these global documents commit to taking systemic regulations for the good of the child, so that his or her life is good and happy.Wiek XX nazwano wiekiem dziecka, gdyż stało się ono nie tylko obiektem zainteresowania badaczy uznających specyfikę i wyjątkowośc rozwojową tego okresu życia, ale również filozofów i antropologów przyznających dziecku niezbywalne prawa jako istocie ludzkiej (Kryńska i in., 2021). Rozumiane są one jako zbiór praw i wolności, które przysługują wszystkim dzieciom, niezależnie od ich pochodzenia, płci, rasy, wyznania czy statusu społecznego. Ich celem jest ochrona i pomoc dzieciom w rozwoju, zapewnienie godnych warunków życia oraz umożliwienie pełnego uczestnictwa w społeczeństwie. Konwencja o prawach dziecka przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne ONZ 20 listopada 1989 r. jest międzynarodowym dokumentem gwarantującym wszystkim dzieciom szanse na szczęśliwe życie (ONZ, 1989). Inny ważny krok ku stwarzaniu optymalnych warunków rozwoju młodego pokolenia to Raport Jaquesa Delorsa z 1991r. wyznaczający zadania wobec edukacji w XXI wieku, które kładą nacisk na holistyczny rozwój, niezbędny dla uczniów w meandrach ponowoczesnego świata. Cztery filary edukacji to: uczyć się, aby wiedzieć; uczyć się, aby działać; uczyć się, aby żyć razem i uczyć się, aby być (Rabczuk, 1997). Obydwa dokumenty o skali ogólnoświatowej zobowiązują do podjęcia działań systemowych dla dobra dziecka, aby jego życie było dobre i szczęśliwe
Początki organizowania struktur mniejszości niemieckiej w Bydgoszczy (1989−1992)
Get PDFThe late 1980s and early 1990s were a period of rapid political transformations in both Poland and Germany. These changes were also reflected in the attitude of the Polish authorities towards the German population residing in Poland. Since the early 1980s, efforts had been made among Germans to establish a legalized an organization. However, faced with persistent legal impossibility of registering and undertaking official activities, they forming informal groups. The earliest of these emerged in the Katowice and Opole voivodships. Soon, contacts were established with activists from other regions, including Bydgoszcz, where, beginning in the late 1988 and early 1989, local organizers, following the example of groups from Upper Silesia, began efforts to organize similar structures in their communities. The aim of this article is to reconstruct the formation and development of German minority structures in Bydgoszcz between 1989 and 1992 and to contextualize these events within the broader national process of organizing the German minority in Poland. The primary sources for this study are unedited materials produced by the Association of the German Minority in Bydgoszcz, housed in the archives of the Centre for the Research of the German Minority in Opole. The emerging organization in Bydgoszcz served as a repository of biographies and materials relating to the residents of Bydgoszcz and the surrounding area who identified with the German minority, functioning as a an archive of previously unrecorded fates of the local Germans.Koniec lat 80. i początek 90. XX w. był okresem gwałtownych przemian w Polsce i w Niemczech, które znalazły odbicie nie tylko w relacjach polsko-niemieckich, ale także w stosunku władz polskich do ludności niemieckiej zamieszkałej na terenie polskiego państwa. Od początku lat 80. Niemcy ponownie podjęli starania o legalizację własnych stowarzyszeń w Polsce. W obliczu niezmiennego braku możliwości rejestracji i podjęcia oficjalnej działalności aktywiści mniejszości niemieckiej zaczęli organizować się w nieformalnych Kołach Zaprzyjaźnionych Niemców. Pierwsze takie grupy powstały w województwie katowickim i opolskim. Wkrótce nawiązano kontakty z aktywistami z innych regionów Polski – na przełomie 1988/1989 r. z Gdańska i Bydgoszczy, którzy wzorem grup z Górnego Śląska próbowali organizować się we własnych miejscowościach. Celem niniejszego artykułu jest odtworzenie procesu formowania się i organizowania struktur mniejszości niemieckiej w Bydgoszczy w latach 1989−1992, jak również umiejscowienie i wpisanie tych wydarzeń w ogólnopolski kontekst kształtowania się struktur mniejszości niemieckiej. Bazę źródłową niniejszego tekstu stanowi nieopracowany do tej pory materiał źródłowy wytworzony przez stowarzyszenie mniejszości niemieckiej w Bydgoszczy zdeponowany w archiwum Centrum Badań Mniejszości Niemieckiej w Opolu. Jako uzupełnienie i dopełnienie tych archiwaliów wykorzystano wywiady z liderami mniejszości niemieckiej z Bydgoszczy i okolic. Tworząca się wówczas organizacja stała się miejscem dokumentowania i deponowania biografii oraz materiałów dotyczących identyfikujących się z mniejszością niemiecką mieszkańców Bydgoszczy i okolic, swoistym archiwum losów miejscowych Niemców
Nieznane przedstawienie Wacława Seweryna Rzewuskiego – przyczynek do ikonografii emira
Get PDFThe article introduces a previously unknown image of Wacław Seweryn “Emir” Rzewuski, a notable figure whose travels to the Middle East and his seminal work Sur les chevaux orientaux et provenants des races orientales have secured him an important place in both Polish and global cultural history. The study analyzes an oil painting on a metal sheet through the lenses of style, iconographic motifs and potential artistic influences. It also offers a classification and examination of the existing visual representations of this Polish nobleman. Taken together, these findings allow for a proposed dating of the painting and the identification of a possible author.Artykuł ma celu przedstawienie nieznanego dotąd wizerunku emira Wacława Seweryna Rzewuskiego. Postać ta za sprawą swoich podróży na Wschód i zapisków (Sur les chevaux orientaux et provenants des races orientales) zajmuje ważne miejsce w kulturze nie tylko polskiej, ale i światowej. Wizerunek olejny na blasze analizowany jest m.in. pod kątem stylu, użytych motywów i możliwych inspiracji. Omówienie przestawienia wpisuje je w dotychczasową ikonografię emira, jednocześnie porządkując i klasyfikując materiał. Wnioski pozwalają na określenie przybliżonego czasu powstania dzieła i ewentualnego autora
Nicolai Hartmann and Vasily Sesemann: The Ontological Turn and the Dialectics of Being
Get PDFThe aim of this paper is to examine the parallel philosophical projects of Nicolai Hartmann (1882–1950) and Vasily Sesemann (1884–1963), whose philosophical paths began when they were both studying at the German gymnasium in St. Petersburg. Both Hartmann and his lesser-known friend Sesemann are considered representatives of the so-called "ontological turn" that occurred in twentieth-century philosophy. Starting with a brief description of the history of their mutual philosophical relationships, the author explore some of the similarities in the results of their philosophical research. Their main thesis is that Hartmann and Sesemann were not only two of the many proponents of the aforementioned "ontological turn," but that they understood and, more importantly, realized this turn in very specific ways that make their research valuable today. The authors argue that the essence of their ontological turn was an attempt to define being as a dialectical process and explain how Hartmann’s ontological analyses of spiritual being and Sesemann’s ontological analyses of mental being are related to their understanding and interpretation of Hegel's dialectics
Wybór Stefana Batorego na króla Polski i jego traktat pokojowy z sułtanem Muradem III z 1577 roku z perspektywy osmańskiej
Get PDFThe second Polish interregnum gave Stephen Báthory, voivode of Transylvania, an opportunity to seek the Polish throne for himself. When he entered the contest, he appeared to be one of the least likely candidates, and would have remained so had the Ottoman Empire not recognized the advantages of supporting him. Sultan Murad III and Grand Vizier Sokollu Mehmed Pasha, who also directed Ottoman foreign affairs, exerted significant diplomatic and, at times, military pressure on the Polish–Lithuanian Commonwealth. At the same time, they did everything in their power to persuade Báthory’s much stronger and more promising opponent, the Habsburg emperor, to accept the choice made by the Polish estates. Consequently, one of Báthory’s first major foreign policy initiatives was to stabilize relations between Poland and the Ottoman Empire and to conclude a peace treaty that served as a model for the later Polish–Ottoman treaties and as an example for the first Anglo–Ottoman trade agreement.Drugie polskie bezkrólewie otworzyło Stefanowi Batoremu, wojewodzie siedmiogrodzkiemu, możliwość ubiegania się o tron Rzeczypospolitej. W chwili przystąpienia do rywalizacji uchodził on za jednego z najmniej prawdopodobnych kandydatów – i pozostałby nim, gdyby Imperium Osmańskie nie dostrzegło korzyści płynących z udzielenia mu poparcia. Sułtan Murad III oraz wielki wezyr Sokollu Mehmed Pasza, który kierował również polityką zagraniczną Porty, wywierali znaczną presję dyplomatyczną, a niekiedy także militarną, na Rzeczpospolitą. Jednocześnie czynili wszystko, co w ich mocy, aby przekonać znacznie silniejszego i bardziej obiecującego rywala Batorego – cesarza habsburskiego – do uznania wyboru polskich stanów. W rezultacie jednym z pierwszych ważnych posunięć Batorego w polityce zagranicznej było ustabilizowanie stosunków między Polską a Imperium Osmańskim oraz zawarcie traktatu pokojowego, który stał się wzorem dla późniejszych traktatów polsko-osmańskich, a także precedensem dla pierwszej angielsko-osmańskiej umowy handlowej
Jak prezentować wzornictwo? Ekspozycje polskich mebli w latach 1945–1970
Get PDFThe aim of the article is to analyse and present post-war furniture exhibitions organized between 1945 and 1970. This overview makes it possible to identify and discuss several key exhibition trends that developed during the period of Poland’s post-war reconstruction and modernization. The primary sources for this research include press articles published both in professional journals and popular magazines, as well as catalogues and documentation accompanying the exhibitions. The survey of exhibitions is arranged chronologically, which allows for tracing the evolution of furniture presentation methods and the changing aesthetic and functional concepts. The conducted research enabled the identification of several exhibition models.The first model can be described as traditional—it involved arranging interior displays within museum spaces that resembled fragments of apartments or rooms of standard dimensions. Individual pieces of furniture were also frequently exhibited, supplemented with mock-ups, design drawings, and technical boards, allowing visitors to better understand the process of their creation.The second model, rooted in the 1930s, consisted of furnishing real residential interiors in newly constructed buildings. Such exhibitions aimed to demonstrate the practical application of modern furniture and the principles of rational design in everyday life. A new phenomenon that emerged after 1945 was the use of exhibitions as both educational and propagandistic tools. Organizers sought to shape public taste, promote functional and aesthetically coherent arrangements for small living spaces, and encourage the use of furniture that symbolized progress and modernity. However, the analysis shows that despite ambitious ideological and design assumptions, the realization of these concepts faced significant limitations. In the context of chronic shortages of goods and difficulties in industrial furniture production, the ideals of modern and functional interior furnishing often remained confined to the realm of exhibition visions rather than everyday reality.Przegląd ekspozycji został ujęty w porządku chronologicznym, co umożliwia uchwycenie przemian w sposobach prezentacji mebli oraz zmieniających się koncepcji estetycznych i funkcjonalnych. Przeprowadzona kwerenda pozwoliła zidentyfikować kilka modeli wystawienniczych. Pierwszy z nich ma charakter tradycyjny – polegał on na aranżowaniu wnętrz w przestrzeniach muzealnych przypominających fragmenty mieszkań lub pokoje o standardowych wymiarach. Często eksponowano także pojedyncze meble, zestawiając je z makietami, rysunkami projektowymi i planszami technologicznymi, co umożliwiało publiczności lepsze zrozumienie procesu ich powstawania. Drugi sposób prezentacji, wywodzący się jeszcze z lat 30. XX wieku, polegał na urządzaniu rzeczywistych wnętrz mieszkalnych w nowo wzniesionych budynkach. Tego rodzaju ekspozycje miały ukazać praktyczne zastosowanie nowoczesnych mebli i zasad racjonalnego projektowania w życiu codziennym. Nowym zjawiskiem, wyraźnie zarysowującym się po 1945 roku, było wykorzystanie wystaw jako narzędzia edukacyjnego i propagandowego. Ich organizatorzy starali się kształtować gusta społeczne, promować funkcjonalne i estetyczne urządzanie niewielkich przestrzeni oraz przekonywać do użycia mebli stanowiących symbol postępu i nowoczesności. Z przeprowadzonych analiz wynika jednak, że mimo ambitnych założeń ideowych i projektowych realizacja tych koncepcji napotykała poważne ograniczenia. W warunkach chronicznego niedoboru towarów oraz problemów z produkcją przemysłową mebli postulaty nowoczesnego, funkcjonalnego wyposażenia wnętrz często pozostawały jedynie w sferze planów i wystawowych wizji
Passion and resilience as important areas of family–school partnership
Get PDFResearch aims and problems. Understanding the relationship between passion and resilience may help identify protective factors for well-being and strengthen family–school partnerships. The main objective of the study was to determine the relationship between resilience and passion. The research questions were (1) How strong is the correlation between resilience and passion in its three dimensions (personal benefits, origin, and balance with life) among students? (2) To what extent do passion and its three dimensions account for variability in students’ resilience? (3) Does gender moderate the relationship between resilience and passion and its three dimensions?
Research methods. A cross-sectional study of 579 students was conducted. The main outcome measures were the Self-Report Passion Inventory (SRPI) and the Brief Resilience Coping Scale (BRCS).
Process of argumentation. The argument proceeds from an analysis of the theoretical framework (the Dualistic Model of Passion) to an examination of empirical data, and finally to conclusions regarding the importance of passion for students’ resilience.
Research findings and their impact on the development of educational sciences. There were statistically significant positive correlations between the variables, but gender did not moderate these relationships. Stepwise regression analysis indicated that passion explained 56% of the variance in resilience. The results may be applied in the development of support programs for students at all education levels, including the earliest stages. Collaboration between teachers and parents in recognizing students’ passions from an early age may be an important factor in strengthening their interests.
Conclusions and/or recommendations. As the study results show, cultivating students’ passionate activities could support their well-being and resilience. This approach could also strengthen partnerships between families and schools
Level of moral development and school success of elementary school students
Get PDFResearch objectives and problems: The aim of this study was to determine whether there is a statistically significant relationship between elementary school students’ level of moral development and their academic achievement. The research examined the connection between students’ moral development and their overall grade point average (GPA), as well as their achievement in art-related subjects (painting and music) and science subjects (mathematics and physics).
Research methods: The study employed a survey technique to collect data on students’ academic performance and a scaling technique to measure moral development. The moral development scale consists of 65 items assessing moral knowledge, attitudes, and behavior.
Process of argumentation: The paper is structured around a theoretical and methodological framework. The theoretical section analyzes major theories of moral development and relevant empirical findings, while the methodological section presents the research aims, questions, hypotheses, sample description, instruments, and research procedure.
Research findings and their impact on the development of educational sciences: The analysis shows that there is no statistically significant relationship between overall academic success and moral development, nor between achievement in science subjects and moral development. It is also important to note that students who earned higher grades in painting achieved a higher level of moral development than other students. Students with high grades in art demonstrated statistically significantly higher results on the moral development scale. Given that this relationship was not confirmed for music, the hypothesis concerning art subjects is only partially supported.
Conclusions and/or recommendations: Regardless of the results obtained, future research should be directed toward examining children’s morality in a larger sample of students. Although the level of moral development does not statistically significantly differ depending on students’ overall academic success, the difference observed in art-related subjects provides a basis for more detailed investigation. Further studies with larger and more diverse samples are needed to validate these results and explore potential mediating factors influencing moral development
Validation of the Career Planning Styles (SPK-21) tool
No full textResearch objectives and problem: The article focuses on the theoretical basis for the development and validation of the Career Planning Styles (SPK-21) tool. The aim was to design and evaluate the psychometric properties of a questionnaire for investigating the career planning styles of university graduates entering the labor market. The main research objective was formulated as the following question: What are the career planning styles of university students?
Research methods: The study was conducted in the 2023/2024 academic year. The Career Planning Styles questionnaire was distributed to students in two stages. First, a pilot study was carried out with 155 respondents, which enabled an initial psychometric validation of the tool. The main survey was then conducted among 665 university students.
Process of argumentation: The article begins with an introduction to the topic of professional careers in the modern world. Particular attention is paid to the issues of accelerating change and the growing complexity of the world, as well as their consequences for the labor market and career planning. This section also addresses factors that influence career planning decisions. The next part outlines the methodological assumptions of the research, including sample selection, research timeline, and the procedure for creating and validating the SPK-21 tool. The final part presents a summary of the tool’s potential applications.
Research findings and their impact on the development of educational sciences: The analyses led to the development of the final version of the Career Planning Styles (SPK-21) questionnaire. Cronbach’s alpha for its three dimensions: ordered style, flexible style, and dependent style was 0.726, 0.707, and 0.620, respectively.
Conclusions and/or recommendations: The evaluation of the validity and reliability of the final version of SPK-21 was positive. The tool can be used to measure three styles of career planning, and the survey may be conducted individually or in groups
Skuteczność komponentów refleksyjności nauczycieli w redukcji syndromu wypalenia społecznego u dzieci edukacji wczesnoszkolnej
Get PDFThe article presents the results of research on the effectiveness of developing teachers' reflective competencies in reducing school burnout syndrome in early primary school children. The study involved 40 teachers and 300 pupils from grades I–III across Poland. A quasi-experimental research design with experimental and control groups was applied. Student burnout was assessed using the ESSBS Scale by A. Aypay, adapted to Polish conditions by K. Tomaszek and A. Muchacka-Cymerman. The intervention lasted five months and included reflective workshops, pedagogical supervision sessions, and teachers' reflective journaling. Quantitative analysis revealed a statistically significant reduction in student burnout levels, especially emotional exhaustion, in the experimental group. Furthermore, qualitative analysis of teachers' reflective journals provided insights into the psychological mechanisms behind these outcomes, highlighting increased awareness of pupils' emotional needs, better emotional self-regulation among teachers, and enhanced pedagogical empathy. The findings confirm that fostering teachers’ reflectiveness is an effective tool for preventing school burnout in children.Artykuł prezentuje wyniki badań dotyczących skuteczności rozwijania refleksyjności pedagogicznej nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej w redukcji syndromu wypalenia szkolnego u dzieci. Badaniami objęto 40 nauczycieli oraz 300 uczniów klas I–III z całej Polski. W zastosowanym quasi-eksperymentalnym planie badawczym uwzględniono grupę eksperymentalną i kontrolną. Pomiar wypalenia uczniowskiego przeprowadzono za pomocą Skali ESSBS autorstwa A. Aypaya, zaadaptowanej na warunki polskie przez K. Tomaszek i A. Muchacką-Cymerman. Interwencja trwała pięć miesięcy i obejmowała warsztaty refleksyjne, sesje superwizji pedagogicznej oraz prowadzenie dzienników refleksyjnych przez nauczycieli. Wyniki analiz ilościowych wskazały na istotne statystycznie obniżenie poziomu wypalenia szkolnego u uczniów grupy eksperymentalnej, szczególnie w zakresie wyczerpania emocjonalnego. Dodatkowo, analiza jakościowa dzienników nauczycielskich ujawniła mechanizmy psychologiczne odpowiedzialne za uzyskane efekty, w tym wzrost świadomości potrzeb emocjonalnych uczniów, poprawę regulacji własnych emocji oraz większą empatię pedagogiczną. Uzyskane rezultaty potwierdzają, że rozwijanie refleksyjności nauczycieli jest skutecznym narzędziem prewencji wypalenia szkolnego u dzieci