Akademia Ignatianum w Krakowie: Czasopisma
Not a member yet
2764 research outputs found
Sort by
Dobrostan dziecka – konceptualizacja i metody pomiaru
Full text linkThe article is theoretical in nature, focusing on defining, organising, and describing well-being both in terms of understanding the concept and reviewing research findings in this field. The definition of the concept dates back to the ancient philosophical tradition of defining a happy life through hedonic and eudaimonic perspectives, and has evolved through the contributions of positive psychology. Contemporary scientific approach to well-being integrates both theoretical and methodological traditions, allowing for the simultaneous study of objective and subjective well-being.
Research on children’s well-being is presented through examples of large-scale projects and meta-analyses. These studies have identified numerous predictors and correlates of well-being in children and adolescents, as well as risk factors. Three measurement tools differing in the type of well-being, the number of scale items and the number of measured factors, were presented as examples. There are: Overall Life Satisfaction (OLS), The Satisfaction With Life Scale-Children (SWLS-C) and The Children’s Worlds Subjective Well-Being Scale (CWSWbS).
Findings from research on children’s well-being allow for their applications in the form of mental health support programs and the design of a friendly educational and upbringing environment.Artykuł ma charakter teoretyczny, koncentruje się na zagadnieniach definicyjnych, opisujących i porządkujących dobrostan zarówno od strony rozumienia pojęcia, jak i wyników badań w tym zakresie. Konstrukt teoretyczny dobrostanu sięga antycznej filozofii definiującej szczęśliwe życie w ujęciu hedonistycznym i eudajmonistycznym i prowadzi do współczesności poprzez propozycje psychologii pozytywnej. Współczesne ujęcie dobrostanu na gruncie nauki to częsta integracja obu tradycji teoretycznych i metodologicznych. Połączenie to pozwala na prowadzenie badań równocześnie nad dobrostanem obiektywnym jak i subiektywnym.
Badania nad dobrostanem dziecka zaprezentowano w artykule na przykładach dużych projektów oraz metaanaliz. Wyniki poszukiwań badawczych pozwoliły na identyfikację wielu predyktorów i korelatów poczucia dobrostanu u dzieci i młodzieży oraz wskazanie czynników ryzyka. Jako przykład narzędzia pomiaru dobrostanu w okresie rozwojowym zaprezentowano skalę Children’s Worlds Subjective Well-Being Scale (CW-SWBS) oraz Skalę Zadowolenia z Życia dla Dzieci (SWLS-C).
Wnioski z badań nad dobrostanem dzieci pozwalają na propozycje ich aplikacji w postaci programów wspierania zdrowia psychicznego oraz projektowania przyjaznego środowiska wychowawczego i edukacyjnego
Edukacja ku twórczości w trylogii Brzechwy o Panu Kleksie
Full text linkThe aim of the article is to enrich the literature on Jan Brzechwa’s novel with the point of view of a creativity teacher. The trilogy about Professor Kleks [Inkblot], analysed through the prism of pedagogical categories derived from theories of creativity, will serve as an example of teaching for creativity and teaching about creativity. A review of research was conducted on the relationship between reading activities and the development of creativity in children, reading fiction and human creative potential. The concepts of “creative reading” were analysed, considering both creative-critical and divergent-convergent thinking. The intergenerational dimension of the book rooted in cultural awareness was emphasised. The novel is an inspiration for carrying out creative activities with children, and its notable example is the school world presented in it. The main character was described – teacher of alternative education who is a master at creating. Classes at the academy are based on the idea of creation, which was the inspiration for creating my didactic suggestions – examples of tasks aimed at stimulating creative mental operations.Celem artykułu jest wzbogacenie literatury traktującej o powieści Jana Brzechwy o punkt widzenia pedagoga twórczości. Trylogia o Panu Kleksie przeanalizowana została przez pryzmat pedagogicznych koncepcji twórczości, posłużyła jako przykład nauczania ku twórczości i nauczania o twórczości. Dokonano przeglądu badań dotyczących relacji między aktywnościami czytelniczymi a rozwojem kreatywności dzieci, czytaniem literatury fikcyjnej a potencjałem twórczym człowieka. Przeanalizowano koncepcje „twórczego czytania”, zarazem zwracając uwagę na myślenie twórcze i krytyczne, oraz dywergencyjne i konwergencyjne. Podkreślono międzypokoleniowy wymiar zakorzenionej w świadomości kulturowej książki. Z jednej strony powieść przedstawiono jako inspirację do podejmowania aktywności twórczych z dziećmi, z drugiej – nakreślony w niej fikcyjny szkolny świat na opak ukazano jako znamienny ich przykład. Analizie poddany został erudycyjny tytułowy bohater tj. nauczyciel będący twórcą – mistrzem oraz pomysłodawcą edukacji alternatywnej. Lekcje w akademii, jak i fabuła trylogii, są zbudowana na idei kreacji, co było asumptem do stworzenia autorskich propozycji metodycznych – przykładów zadań ukierunkowanych na rozwój operacji myślenia twórczego
Bytowe braki a prywatywna teoria sztuki – w świetle metafizyki tomizmu egzystencjalnego
Full text linkThe article addresses the issue of ontic deficiencies within the framework of the theory of art developed by the Polish Neo-Thomist school, rooted in the philosophical traditions of Aristotle and Thomas Aquinas. Beginning with the definition of art as articulated within this school of thought, the author identifies and elaborates on various types of ontic deficiencies, drawing on the texts of Aristotle, Thomas Aquinas, and their 20th-century followers associated with the Lublin Philosophical School. This classification provides a basis for presenting a general, analogical account of how art functions – namely, as a response to ontic deficiencies, with its ultimate purpose being their recognition and its essential goal their supplementation.Przedmiotem artykułu jest zagadnienie bytowych braków w kontekście teorii sztuki sformułowanej w środowisku polskich neotomistów, mającej swoje podstawy w pismach Arystotelesa oraz Tomasza z Akwinu. Wychodząc od definicji sztuki obecnej w podejmowanym nurcie filozofii, autor wyodrębnia i uszczegóławia poszczególne odmiany braków bytowych, opierając się na tekstach Arystotelesa i Tomasza z Akwinu oraz ich XX-wiecznych kontynuatorów z kręgu lubelskiej szkoły filozoficznej. Klasyfikacja odmian braków bytowych umożliwia przedstawienie ogólnego, analogicznego sposobu działania sztuki, której ostateczną racją są owe braki, a jej istotnym celem ich uzupełnianie
Wartości sztuki wizualnej w opinii studentów wybranych kierunków UMCS i UIK
Full text linkModern technologies significantly influence contemporary life and the broader realm of visual culture, including art. This article presents selected topics related to the values associated with visual art and offers an analysis and evaluation of these values from the perspective of students at two universities: Maria Curie-Skłodowska University in Lublin (UMCS) and Ignatianum University in Kraków (UIK). The research methods employed included a critical literature review and a survey.
Based on the conducted empirical research, it can be concluded that UMCS and UIK students highly value visual art forms such as film, painting, and photography, considering them the most inspiring. The respondents most frequently encounter artworks in virtual environments, although they express a preference for traditional, classical forms. Among the values attributed to visual art, they most highly esteem creativity, aesthetics, artistry, emotional impact, and authenticity, while historical value is rated the lowest. The majority of the surveyed students view visual art as a useful educational tool, which emphasizes its role in fostering creativity and highlights the need for greater promotion of art within universities.Nowoczesne technologie wpływają w istotny sposób na życie współczesnego człowieka oraz szeroko rozumianą kulturę wizualną. Zjawisko to dotyczy także sztuki. W artykule zaprezentowano wybrane zagadnienia dotyczące wartości sztuki wizualnej oraz podjęto próbę analizy i oceny tychże wartości z perspektywy studentów dwóch uczelni: Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie oraz Uniwersytetu Ignatianum w Krakowie. Jako metody badawcze zastosowano krytyczny przegląd literatury oraz ankietowanie. Na podstawie przeprowadzonych badań empirycznych można stwierdzić, iż ankietowani studenci UMCS i UIK najwyżej cenią takie formy sztuki wizualnej, jak film, malarstwo i fotografia, które uznają za najbardziej inspirujące. Respondenci stykają się najczęściej z wytworami sztuki w świecie wirtualnym, choć preferują tradycyjne, klasyczne formy. Wśród wartości sztuki wizualnej najwyżej cenią te w zakresie kreatywności, estetyki, artyzmu, emocjonalności i autentyczności, natomiast najniżej – wartość historyczną. W opinii większości studentów sztuka wizualna stanowi przydatne narzędzie edukacyjne, co podkreśla jej wartość w rozwijaniu kreatywności i potrzebę większej promocji na uczelniach
Středověká a raně novověká symbolika a motivy v genocidách 20. století
Full text linkThe phenomenon of genocide was defined, described, and codified only in the context of the Second World War and after its end (Rafał Lemkin, UN Convention 1948), however, mass violence fulfilling the scope of genocide goes back deep into pre-modern times. Likewise, modern genocides, including the Holocaust, contain motifs associated with the medieval (and early modern) world. These include the a priori ostracization of victims based on purposeful (ahistorical) updating of medieval realities, the use and abuse of religious and church arguments, etc. The chapter deals with the translation of these symbols in some significant genocides of the 20th century.Zjawisko ludobójstwa zostało zdefiniowane, opisane i skodyfikowane dopiero w kontekście II wojny światowej i po jej zakończeniu (Rafał Lemkin, Konwencja ONZ z 1948 r.). Jednak masowa przemoc spełniająca kryteria ludobójstwa sięga głęboko w czasy przednowoczesne. Podobnie współczesne ludobójstwa, w tym Holokaust, zawierają motywy związane ze światem średniowiecznym (i wczesnonowożytnym). Należą do nich m.in. a priori ostracyzacja ofiar oparta na celowym (ahistorycznym) aktualizowaniu realiów średniowiecznych, wykorzystywanie i nadużywanie argumentów religijnych oraz kościelnych itp. Rozdział dotyczy tłumaczenia tych symboli w kontekście wybranych, znaczących ludobójstw XX w
Interdyscyplinarne wykorzystanie materiałów archiwalnych i dokumentacji archeologicznej na przykładzie badań zamku Lipowiec
Full text linkThe article explores the effectiveness of interdisciplinary research by examining the combined efforts of historians and archaeologists in the study of Lipowiec Castle in the Malopolska region. Built in the 13th century and used as a bishop’s residence and prison until the 19th century, the castle was the subject of archaeological research in the 1960s and 1970s. Surviving archival sources (e.g. Old Polish post-visit inventories and descriptions of the castle) were used to determine the optimal locations for excavations, to identify the remains of the destroyed interior furnishings, and to link movable artefacts (e.g. decorated tiles from the castle stoves) to the specific rooms in which they had once been located. In turn, the archaeological documentation produced at that time (i.e. work logs, drawings, artefacts inventories and metrics, reports) – which now constitutes an archival collection of 33 units – enabled a deeper understanding of the often incomplete Old Polish records and provided information about previously undescribed elements of the building’s construction. By integrating these two sources, two research methods, and two disciplines, the historical layers of the building and its history were reconstructed. Among other things, an analogy was drawn between the castle’s original plan and that of the castle in Chęciny. Additionally, a reconstruction of the castle’s forecourt (not documented in any written sources) was conducted, highlighting the unique defensive role of the entrance passage with a revolving gate and moat, and the monumental Lipowiec Tower.Artykuł poświęcony został zagadnieniu efektywności prac interdyscyplinarnych na przykładzie łączenia wysiłków historyków i archeologów badających małopolski zamek Lipowiec. W obiekcie tym, powstałym w XIII w. i użytkowanym jako rezydencja oraz więzienie biskupie do XIX stulecia, w latach 60. i 70. XX w. prowadzono badania archeologiczne. W ich trakcie korzystano z zachowanych źródeł archiwalnych (m.in. staropolskich inwentarzy powizytacyjnych i opisów zamku), decydując o optymalnej lokalizacji wykopów oraz identyfikując odnajdywane resztki zdewastowanego wyposażenia wnętrz i łącząc ruchome artefakty (np. dekorowane kafle pieców zamkowych) z konkretnym pomieszczeniem, w którym się kiedyś znajdowały. Z kolei powstała wówczas dokumentacja archeologiczna (tj. dzienniki prac, dokumentacja rysunkowa, inwentarze zabytków i metryczek, sprawozdania) – w chwili obecnej de facto również stanowiąca już zespół o charakterze archiwalnym, składający się z 33 jednostek – umożliwiła lepsze zrozumienie niepełnych często akt staropolskich oraz dodała informacje o nieopisanych elementach konstrukcji obiektu. Łącząc zatem te dwa źródła, dwie metody badawcze i dwie dyscypliny odczytano nawarstwienia historyczne obiektu oraz jego dzieje, m.in. wskazano analogię jego pierwotnego planu zamku do obiektem w Chęcinach; wykonano rekonstrukcję nieznanego z przekazów pisanych zamkowego przedbramia – unikatowego założenia obronnego szyi wjazdowej wraz z bramą obrotową i fosą oraz monumentalnej lipowieckiej wieży
Zarządzanie materialnym dziedzictwem judaizmu: wybrane problemy
Full text linkThe aim of this article is to assess the potential and possibilities of applying modern management knowledge to the protection and promotion of the material heritage of Judaism and to provide specific recommendations in this area. A secondary objective is to analyze the cultural factors that have influenced the development of relations between Christians and Jews. The cultural category of Otherness (“self-stranger”) partially explains the mechanisms of mutual perception between Christians and the Jewish community. The study employs the desk research method, involving a critical analysis of the literature and specialist press, as well as the descriptive analysis method. As part of a case study, the Jewish Culture Trail in Żarki (Silesian Voivodeship) – a representative town for the history of Polish-Jewish relations – was analyzed. The results indicate that, both historically but today, there is ample evidence of Polish sympathy for the Jewish minority. The continued cultivation of Polish-Jewish traditions in various areas, as well as the recognized need for the institutionalized protection of Judaic heritage, underscores the iportance of maintaining positive relations. To effectively safeguard the material heritage of Judaism, it is recommended to apply principles in line with the management science. At the theoretical level, management should adhere to a systemic paradigm incorporating a holistic approach, while at the practical level, it should consider a functional approach.Celem artykułu jest określenie potencjału i możliwości wykorzystania wiedzy z zakresu współczesnego zarządzania w odniesieniu do ochrony i promocji dziedzictwa materialnego judaizmu oraz przekazanie konkretnych rekomendacji dotyczących tej sfery. Celem cząstkowym jest analiza uwarunkowań kulturowych, które wywierały wpływ na kształtowanie się relacji między chrześcijanami a wyznawcami judaizmu. Kulturowa kategoria Inności („swój-obcy”) częściowo wyjaśnia mechanizm wzajemnego postrzegania chrześcijan i reprezentantów narodu wybranego. Do badań na potrzeby niniejszego opracowania wybrano metodę desk research. Przeprowadzono krytyczną analizę literatury przedmiotu i prasy specjalistycznej, zastosowano też metodę analizy opisowej. W ramach studium przypadku analizie poddano Szlak Kultury Żydowskiej w Żarkach (woj. śląskie). Uzyskane wyniki pokazują, że Polacy chętnie podejmują działania na rzecz ochrony i promocji dziedzictwa judaizmu. Świadczy to o potrzebie utrzymywania wzajemnie dobrych relacji. Aby sprawnie chronić materialne dziedzictwo judaizmu, warto czynić to jednak zgodnie z nauką o zarządzaniu. Zarządzanie w warstwie teoretycznej musi się mieścić w paradygmacie systemowym, uwzględniającym podejście holistyczne, natomiast od strony praktycznej uwzględniać ujęcie funkcjonalne
On the University of Padua and the Poles
Full text linkIt is with the satisfaction that comes from patiently awaiting the publication of one’s work—and also with the sense of responsibility felt by the editors of this volume of the Ignatianum Philosophical Yearbook—that we present to our readers a collection of studies and contributions that complement the still-ongoing series of publications devoted to Polish–Paduan relations. The impetus for addressing this subject was the anniversary celebrations marking the founding of one of Europe’s oldest universities in 1222. These celebrations resonated widely around the world, including in Poland, where a special task force was established by order of the Minister of Science and Higher Education to coordinate initiatives undertaken on the occasion of the 800th anniversary of the University of Padua
Mało znana strona Jana Zamoyskiego, rektora Uniwersytetu Prawników w Padwie 1563–1564
Full text linkIl saggio ripercorre le tappe fondamentali del quadriennio trascorso da Jan Zamoyski presso lo Studium di Padova (1561–1565) e le relative memorie monumentali tuttora conservate al Bo, trattando al passaggio la questione della sua presunta laurea padovana e approfondendo quindi la complessa vicenda della sua elezione alla carica di Rettore dell’universitas giurista per il 1563–1564, della riforma degli Statuti da lui condotta a termine in tale veste e del conseguente scontro con la Natio Germanica Iuristarum, ricco di conseguenze anche per gli anni successivi.Esej przedstawia główne etapy czteroletniego okresu spędzonego przez Jana Zamoyskiego w Studium w Padwie (1561–1565) oraz związane z tym monumentalne wspomnienia zachowane w Palazzo del Bo, zajmując się jedynie pobieżnie kwestią jego domniemanego padewskiego stopnia doktora oraz zagłębiając się bardziej szczegółowo w złożoną historię wyboru do pełnienia funkcji rektora universitas Prawników w latach 1563– 1564, reformy Statutów, którą przeprowadził, piastując to stanowisko, a także późniejszego starcia z Natio Germanica Iuristarum, z licznymi konsekwencjami także w kolejnych latach
Intuicjonizm L. Brouwera: źródła, rozwój, znaczenie badań logików polskich
Full text linkThe article is devoted to L.E.J. Brouwer’s intuitionistic logic. It discusses the origins and objectives of this logic, which was one of the constructivist trends in the philosophy of mathematics. The logic was intended to resolve the crisis of the foundations of mathematics. The article also covers the primary stages of its development, including the work of A. Heyting and K. Gӧdel. Additionally, it emphasizes the significance of research conducted by Polish logicians, such as Z. Zawirski, J. Łukasiewicz, A. Tarski, and S. Jaśkowski. The article’s conclusions. Which are justified on the basis of historical findings, are also important for metaphilosophical discussions about understanding mathematics and the basic laws of logic. These discussions also address the relationship between language and reality.Artykuł jest poświęcony logice intuicjonistycznej L.E.J. Brouwera. Są w nim omówione źródła i cele tej logiki – była jednym z nurtów konstruktywistycznych w filozofii matematyki i miała przezwyciężyć kryzys podstaw matematyki – oraz główne etapy jej rozwoju (A. Heyting, K. Gӧdel), a zwłaszcza znaczenie badań nad nią logików polskich (Z. Zawirski, J. Łukasiewicz, A. Tarski, S. Jaśkowski). Wnioski uzasadnione w artykule na kanwie ustaleń historycznych mają także znaczenie dla metafilozoficznej dyskusji nad rozumieniem matematyki, podstawowych praw logiki oraz relacji języka do rzeczywistości