87504 research outputs found
Sort by
Elektrik motorları için yalıtım reçinelerinin termal yaşlanma davranışı
No full textYalıtım reçineleri, elektrikli bileşenlerin korunmasında ve elektrik motorlarının güvenilir performansının sağlanmasında kritik bir rol oynar. Bununla birlikte, çalışma sırasında yalıtım reçineleri fiziksel ve kimyasal değişikliklere neden olabilecek yüksek sıcaklıklara maruz kalır, bu da bozulmaya ve performansın düşmesine neden olur. Termal yaşlanmanın yalıtım reçineleri üzerindeki etkilerini anlamak için kontrollü sıcaklık koşulları korunarak reçine numuneleri üzerinde yaşlandırma testleri gerçekleştirilir. Testler, numunelerin yüksek sıcaklıklara maruz bırakılmasını ve zaman içinde fiziksel ve kimyasal özelliklerindeki değişikliklerin ölçülmesini içerir. Yalıtım reçinelerinin yaşlanma davranışını değerlendirmek için çeşitli analitik teknikler kullanılmıştır. Diferansiyel taramalı kalorimetre (DSC) yaşlanma sırasında meydana gelen termal özellik değişimini incelemek için ve Dielektrik Test cihazı numunelerdeki kısmi deşarj ve yaşlanma hatalarını incelemek için kullanılmıştır. Genel olarak, bu tez, yalıtım reçinelerinin eskime davranışı hakkında detaylı analiz sonuçları sunarak, elektrik motorlarının tasarım ve bakımında güvenilir yalıtımın önemini ortaya koyacaktır. Bu sayede daha kaliteli ve güvenilir üretime katkı sağlanması amaçlanmaktadır. Çalışmanın bulguları, yalıtım reçinelerinin termal yaşlanma davranışını daha iyi anlamak ve elektrik motorlarının performansını ve güvenilirliğini etkileyebilecek potansiyel sorunları belirlemek için kullanılacaktır. Amaç, yaşlanma süreçlerinin hızlanmasını anlamak ve araç ömrü ile ilgili test süresinin önemi hakkında fikir edinmektir. Yaşlanma davranışının anlaşılması, bileşen test zaman çizelgelerini optimize ederek maliyet tasarrufu sağlama potansiyeline sahiptir. Ayrıca, zaman içinde malzeme yaşlanma modellerinin daha iyi anlaşılmasıyla müşteri gereksinimlerine göre uyarlanmış yalıtım sistemlerinin daha hassas bir şekilde tasarlanması sağlanabilir. En sağlam sisteme sahip olmanın avantajlı olmadığı, bunun yerine müşterinin gereksinimlerini tam olarak karşılayan en uygun maliyetli sistemi aradığı vurgulanmaktadır. Genel olarak bu tez, yalıtım reçinelerinin yaşlanma davranışına ilişkin detaylı analiz sonuçları sunarak elektrik motorlarının tasarımında ve bakımında güvenilir yalıtımın önemini ortaya koyacaktır. Bu sayede daha kaliteli ve güvenilir üretime katkı sağlanması amaçlanmaktadır.Insulating resins play a critical role in protecting electrical components and ensuring the reliable performance of electric motors. However, during operation, insulating resins are exposed to high temperatures that can cause physical and chemical changes, resulting in degradation and reduced performance. Experiments were conducted on resin samples to investigate the impact of thermal aging on insulating resins, with precise temperature control. The procedure requires exposing the samples to elevated temperatures and monitoring alterations in their chemical and physical characteristics over time. Diverse analytical methods were employed to assess the aging patterns of insulating resins. Differential scanning calorimetry (DSC) was utilized to scrutinize alterations in thermal properties throughout the aging process. At the same time, dielectric est instruments were employed to detect partial discharges and aging-related failures within the samples. The study's results will enhance our comprehension of the thermal aging characteristics of insulating resins, enabling us to pinpoint potential concerns that may impact the efficiency and dependability of electric motors. The primary aim was to understand how aging progresses faster and to glean insights into the relevance of testing duration concerning the lifespan of vehicles. Insight into aging patterns can determine the timelines for component testing, resulting in cost efficiencies. Additionally, a more refined design of insulation systems, tailored to specific customer needs, becomes feasible through a thorough understanding of material aging trends over time. It emphasizes that having the most robust system is not advantageous; the customer seeks the most cost-effective system that precisely meets their requirements. Overall, this thesis will demonstrate the importance of reliable insulation in the design and maintenance of electric motors by presenting detailed analysis results on the aging behavior of insulating resins. In this way, it is aimed to contribute to better quality and reliable production
Türk Ceza Kanunu'nda nefret ve ayırımcılık suçu (m.122)
No full textÇalışmamızın konusu olan Nefret ve Ayrımcılık Suçu 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 122. maddesinde “ Dil, ırk, milliyet, renk, cinsiyet, engellilik, siyasi düşünce, felsefi inanç, din veya mezhep farklılığından kaynaklanan nefret nedeniyle; 1) Bir kişiye kamuya arz edilmiş olan bir taşınır veya taşınmaz malın satılmasını, devrini veya kiraya verilmesini 2) Bir kişinin kamuya arz edilmiş belli bir hizmetten yararlanmasını, 3) Bir kişinin işe alınmasını, 4) Bir kişinin olağan bir ekonomik etkinlikte bulunmasını engelleyen kimse bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.” şeklinde düzenlenmiştir. Madde metninde belirtilen seçimlik hareketlerden birinin gerçekleştirilmesi ile suç tamamlanmaktadır. Ayrımcılık yasağı ulusal ve uluslararası hukuki metinlerde kapsamlı olarak düzenlenmektedir Kanun koyucu anayasal bir ilke olan eşitlik ilkesinin bir uzantısı olan ayrımcılık yasağının önemine binaen cezai yaptırım belirlemiştir. Madde metninin ilk halinde nefret kavramı bulunmazken; 2014 yılında gerçekleştirilen değişiklikle nefret saiki madde metnine eklenmiştir. Kanunda her ne kadar nefret ve ayrımcılık suçu olarak düzenlenmişse de suçun bir nefret suçu olup olmadığı ayrıca değerlendirilecektir. Ayrımcılık ilk olarak 1948 tarihli Birleşmiş Milletler Evrensel İnsan Hakları Bildirgesinde yasaklanmış olmakla birlikte birçok uluslararası sözleşmeye de konu edilmiştir. Ayrımcılık kavramı en yalın haliyle bir kişi ya da bir grubun sahip olduğu birtakım özelliklerden ötürü, hak ve özgürlüklerden yararlanmada, haklı bir gerekçe olmaksızın, başka kişi ya da gruplara karşı daha aleyhte muamele görmesi olarak tanımlanabilir. Çalışmamızda suç tipi detaylıca incelenirken, ulusal ve uluslararası hukuki metinlerden, ulusal ve uluslararası mahkeme kararlarından yararlanılacaktır. İlgili suç tipi ile korunan hukuki değer ve suçun maddi unsurları, manevi unsuru ve suçun nitelikli halleri ve suçun özel görünüş biçimleri detaylıca incelenecektir. Günümüzde insanların hizmetine sunulan ve birçok alanda kullanılan yapay zekalı varlıkların cezai ve hukuki sorumlulukları doktrinde tartışılmaktadır. Yapay zekalı varlıklar çalışmamızda incelenecek nefret ve ayrımcılık suçunun maddi unsurlarını yerine getirebildiği alanlarda kullanılabilmektedir. Bu nedenle çalışmamızda teknolojik gelişmeler nedeniyle hayatımızın birçok alanında kullanılan yapay zekalı varlıkların nefret ve ayrımcılık suçu bakımından cezai sorumlulukları, kusur yetenekleri ayrıca incelenecektir.Hate and Discrimination Crime, which is the subject of this study, is defined in Article 122 of the Turkish Criminal Code No. 5237. Article 122 of the Turkish Criminal Code No. 5237 is regulated as follows: (1) Any person who (a) Prevents the sale, transfer or rental of a movable or immovable property offered to the public, (b) Prevents a person from enjoying services offered to the public, (c) Prevents a person from being recruited for a job, (d) Prevents a person from undertaking an ordinary economic activity on the ground of hatred based on differences of language, race, nationality, color, gender, disability, political view, philosophical belief, religion or sect shall be sentenced to a penalty of imprisonment for a term of one year to three years. The offense is completed with the realization of one of the optional acts specified in the text of the article. The prohibition of discrimination is extensively regulated in both national and international legal texts as well as legislative basis’. The legislator has determined criminal sanctions due to the importance of the prohibition of discrimination, that is an extension of the principle of equality, which is a constitutional one. While the concept or comprehension of hate was not included in the first version of the article, hate motivation was added to the text of the article with the amendment made in 2014. Although it is regulated as a crime of hate and discrimination in the law, whether the crime is a hate crime will be evaluated individually. Furthermore, discrimination was first prohibited by the United Nations Universal Declaration of Human Rights of 1948 and has been the subject of many international conventions. In its simplest form, the concept of discrimination can be defined as the treatment towards an individual or a group more unfavorably than other individuals or groups by the contexture of rights and freedoms, without justification, due to certain characteristics that a person or a group has. In this study, while analyzing the crime type in detail, national and international legal texts, national and international court decisions will be utilized. The legal value protected by the relevant crime type and the material elements of the crime, the moral element and the qualified forms of the crime and the special forms of the crime will be examined in detail. Contemporarily, the criminal and legal responsibilities of artificial intelligent beings, which are offered to the service of people and used in many fields, are discussed in the doctrine. Artificially intelligent beings can be used in areas where they can fulfill the material elements of the crime of hate and discrimination, which will be examined in our study. Hereby, in this context, the criminal responsibilities and fault abilities of artificial intelligent beings, which are used in many areas of human life due to technological developments, will be examined separately in terms of the crime of hate and discrimination
Tracing the Conflict Between Türkiye and Syria Through the Turkish Mainstream Media's Coverage of the Syrian President Bashar al‐Assad
No full textThe Syrian civil war began in March 2011 and spread throughout the country in April 2011. There-fore, in this study news articles and columns published in 2011 were selected and analyzed through pur-posive sampling. This study uses content analysis to examine the coverage of Syrian President Basharal-Assad in mainstream print newspapers with different ideological orientations in T€urkiye. The theoreti-cal framework of this study is based on the concept of localization of foreign news. The research has thepotential to reveal both the transformation of the tone of media texts over time and the similarities anddifferences in the coverage of an international conflict by newspapers with different ideological orienta-tions. Despite ideological differences, the study reveals similarities in the orientation of the newspapersstudied toward local interests. The dominance of Turkish officials as news actors, the limited portrayal ofSyrian security forces, and the selection of photographs reinforce the parallel stance with Turkish foreignpolicy. The media’s tone toward Assad and Syrian politics became more negative and critical as the con-flict escalated
Expounding engi̇n ayça’s feature films in the context of production conditions, the cinematic dynamics of the 1980s, and narration relationships
No full textBu çalışmada Engin Ayça’nın Bez Bebek (1987), Soğuktu ve Yağmur Çiseliyordu (1990) ve Suna (2007) filmleri; anlatım, yapım ve sinemasal dönemin koşullarına odaklanılarak irdelenmektedir. Araştırmanın temel veri kaynakları arasında filmsel metinlerin yanı sıra üretim koşullarının etkilerini anlayabilmek için yönetmenle gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış derinlemesine bire bir görüşmeler yer almaktadır. Bulgular analiz edilirken ise Tregde’nin (2013) auteur üretim tarzı analizi ve Buckland’ın (2021) sanat sineması anlatım analizi yaklaşımları kullanılmaktadır. Çalışmada, temel olarak “Engin Ayça’nın kurmaca filmlerini oluşturan koşullar nelerdir?” ve “Yönetmenin filmlerinin üretim süreci anlatıma nasıl etki etmiştir?” sorularından hareket edilmektedir. Yönetmenin filmlerinin sinema dili bakımından sanat sineması geleneği içinde bulunduğu varsayımına dayanılarak çalışmada sanat sineması anlatım analizi uygulanmıştır. Bu analiz yaklaşımından yola çıkılarak filmlerin klasik anlatı sinemasının anlatım kodlarından saptığı tespit edilmiştir. Ayrıca Engin Ayça’nın uzun metrajlı filmlerinin, 1980’lerin “kadın filmleri” üretim tarzı içindeki yeri sinema dilinin ayrıksı olup olmadığı üzerinden tartışılmıştır. Böylelikle yönetmenin kurmaca filmlerinin, sinema dili açısından dönemin diğer kadın filmlerden ayrıksı bir konumda olduğu sonucuna varılmıştır. Yönetmenin, yapım aşamasında üretimi kendi kararları doğrultusunda gerçekleştirmesi bakımından auteur üretim tarzına uygun filmler tasarladığı öne sürülmüştür. Bununla birlikte dönemin müdahaleci yapım anlayışı göz önüne alındığında Ayça’nın filmlerinin karma bir karar verme mekanizması içinde üretildiği anlaşılmaktadır.
Anahtar Sözcükler: Engin Ayça, Uzun metrajlı kurmaca filmler, Auteur üretim tarzı, Anlatım, Kadın filmleri.In this study, Engin Ayça's the feature films Bez Bebek (1987), Soğuktu ve Yağmur Çiseliyorum (1990) and Suna
(2007) are examined by focusing on narration, production and cinematic period conditions of 1980s. In the research, the fundamental data sources include semi-structured, in-depth, one-on-one interviews with the
director, in addition to cinematic texts, to comprehend the influences of production conditions. While the
findings are analyzed, Tregde's (2013) auteur production style analysis and Buckland's (2021) the art cinema
narration analysis approaches are used. The central questions driving the study are “What are the conditions
that shape Engin Ayça’s fictional films?” and “How did the production process of the director's films affect
the narration?”. Based on the assumption that the director's films take part in the art cinema tradition in terms
of cinematic language, art cinema narration analysis was applied. According to this analysis approach, it has
been determined that the films deviate from the narrative codes of classical narrative cinema. Besides, the
position of Engin Ayça's feature films within the production style of 'women's films' in the 1980s has been
discussed, and it has been concluded that they occupy a distinct position within this films in terms of cinematic
language. It has been suggested that the director designs films that align with the auteur production style, as
he carried out the production in line with his own decisions during the production stages. Besides, considering
the interfering production approach of the period, it is understood that Ayça's films were produced through
a mixed decision-making mechanism.
Keywords: Engin Ayça, Feature films, Author film production mode, Narration, Woman’s films
Gelişmiş sürücü destek sistemlerinin (A/ DAS) donanım uygulaması için makine öğrenimi algoritmalarının tasarım yönleri
No full textBu tez, gelişmiş donanım-yazılım entegrasyonu ve çoklu görev öğrenme çerçeveleri aracılığıyla Gelişmiş Sürücü Destek Sistemlerini (A/ DAS) geliştirmeye yönelik yeni bir yaklaşım sunmaktadır. Pynq-Z1 ve esas olarak Kria KV260 Vision geliştirme kartları kullanılarak yürütülen araştırma, Python tabanlı PYNQ paketi ve FINN çerçevesi gibi hesaplama çerçevelerinin Pynq-Z1 kartına entegrasyonunu tanıtmaktadır. Bu yenilikçi yaklaşım, çeşitli uygulamalarda önemli donanım hızlandırmasını gösteren deneyler için bir temel oluşturmakta ve alana benzersiz bir katkı sağlamaktadır. Tezin merkezinde, tamamen otonom sürüş için A/ DAS'de güvenlik ve verimliliği artıran bir MPSoC-FPGA mimarisi üzerinde donanım-yazılım ortak tasarımı yer almaktadır. Kria KV260 üzerinde çeşitli algılama ve segmentasyon görevlerinin ayrıntılı bir şekilde uygulanması yoluyla, çalışma sistem performansında önemli bir iyileşme göstermekte ve kaynakların ve gücün verimli yönetimini tartışmaktadır. Ayrıca tez, heterojen mimariler üzerinde çok görevli bir A/ DAS uygulamasını detaylandırarak güç ve kaynak kullanımında önemli azalmalarla kayda değer bir hesaplama verimliliği elde etmektedir. Genel olarak bu araştırma, sistem doğruluğu ve bellek verimliliği için yeni ölçütler sağlayarak akıllı araç teknolojileri alanını derinden etkilemekte ve A/ DAS'de gelecekteki ilerlemeler için zemin hazırlamaktadır. Açıklanan deneyler, önerilen yaklaşımların gerçek dünya senaryolarına uyarlanabilirliğini ve etkinliğini göstermekte ve sonuç olarak A/ DAS literatürüne önemli bir katkı sağlamaktadır.This thesis presents a novel approach to enhancing Advanced Driver Assistance Systems (A/ DAS) through advanced hardware-software integration and multi-task learning frameworks. The research, conducted using the Pynq-Z1 and mainly Kria KV260 Vision development boards, introduces the integration of computational frameworks like the Python-based PYNQ suite and the FINN framework on the Pynq-Z1 board. This innovative approach establishes a foundation for experiments demonstrating significant hardware acceleration in diverse applications, a unique contribution to the field. Central to the thesis is the hardware-software co-design on an MPSoC-FPGA architecture, which enhances safety and efficiency in A/ DAS for fully autonomous driving. Through detailed implementation of various detection and segmentation tasks on the Kria KV260, the study shows a substantial improvement in system performance and discusses the efficient management of resources and power. Additionally, the thesis details a multi-task A/ DAS implementation on heterogeneous architectures, achieving notable computational efficiency with significant reductions in power and resource usage. Overall, this research profoundly impacts the intelligent vehicle technologies domain by providing new benchmarks for system accuracy and memory efficiency, setting the stage for future advancements in A/ DAS. The experiments described illustrate the adaptability and effectiveness of the proposed approaches in real-world scenarios, ultimately making a significant contribution to the literature on A/ DAS
Prioritization of agricultural insurance types with multi-criteria decision making methods : A study on agricultural insurance in Turkey
No full textBu çalışmada bitkisel üretim, büyükbaş hayvancılık ve küçükbaş hayvancılık alanlarında tarımsal faaliyet gerçekleştiren çiftçilerin veya tarım işletmelerinin ilgili alanlardaki risklere karşı önlem almak amacıyla tarım sigortası yaptırırken hangi sigorta türüne öncelik vermeleri gerektiği analiz edilmiştir. Analiz için Çok Kriterli Karar Verme yöntemlerinden AHP ve TOPSIS yöntemleri kullanılmıştır. Yöntemlerin uygulanması için Microsoft Excel programından yararlanılmıştır. Çalışmada kapsamında önceliklendirilecek alternatifler, Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM) içerisinde yer alan Devlet Destekli Tarım Sigortası türlerinden Bitkisel Ürün Sigortası, Büyükbaş Hayvan Hayat Sigortası ve Küçükbaş Hayvan Hayat Sigortası olarak belirlenmiştir. Çalışma kapsamında değerlendirilecek kriterler ise ilgili sigorta türlerinin, il bazlı sigorta bedeli değerleri içinde en büyük paya sahip olan ve ortak olarak yer alan illerden oluşmaktadır. Bu iller, Konya, İzmir, Ankara, Balıkesir ve Yozgat illeridir. Analizlerde kullanılan veriler, TARSİM 2022 Faaliyet Raporu’ndan elde edilmiştir. AHP yöntemi ile yapılan analizden elde edilen sonuçlara göre, ilgili alanlarda faaliyet gösteren ve sigorta yaptırmak isteyen çiftçi veya tarım işletmelerinin, öncelikli olarak Bitkisel Ürün Sigortasına yönelmeleri önerilmektedir. TOPSIS yöntemi kullanılarak yapılan analiz sonuçlarına göre, pozitif ideal çözüme yakınlığı ve negatif ideal çözüme uzaklığı dikkate alınarak Bitkisel Ürün Sigortası en uygun alternatif olarak belirlenmiştir. Her iki yöntemle elde edilen sıralamaya göre, ikinci sırada Büyükbaş Hayvan Hayat Sigortası, son sırada ise Küçükbaş Hayvan Hayat Sigortası, seçilmesi gereken sigorta türleri olarak belirlenmiştir. Dolayısıyla iki yöntem ile elde edilen sıralamanın aynı olması, sonuçların anlamlı ve tutarlı olduğunu göstermektedir.In this study, it was analyzed which type of insurance farmers or agricultural firms carrying out agricultural activities in the fields of crop production, cattle breeding and sheep and goat farming should give priority to when taking out agricultural insurance in order to take precautions against risks in the relevant areas. AHP and TOPSIS methods, which are Multi-Criteria Decision Making methods, were used for the analysis. Microsoft Excel program was used to implement the methods. The alternatives to be prioritized within the scope of the study were determined as Crop Insurance, Cattle Livestock Insurance and Sheep and Goats Livestock Insurance, which are among the State Supported Agricultural Insurance types within the Agricultural Insurance Pool (TARSİM). The criteria to be evaluated within the scope of the study consist of the provinces that have the largest share in the province-based insurance value of the relevant insurance types and that have data for all three insurance types. These provinces are Konya, İzmir, Ankara, Balıkesir and Yozgat. The data used in the analyzes were obtained from TARSİM 2022 Activity Report. According to the results obtained from the analysis made with the AHP method, it is recommended that farmers or agricultural firms operating in relevant fields and wishing to insure their products should first obtain Crop Insurance. According to the analysis results using the TOPSIS method, Crop Insurance has been determined as the most suitable alternative, taking into account its closeness to the positive ideal solution and its distance to the negative ideal solution. According to the ranking obtained by both methods, Cattle Livestock Insurance was determined as the insurance type to be chosen in the second place and Sheep and Goats Livestock Insurance was determined as the insurance type to be chosen in the last place. Therefore, the fact that the ranking obtained by the two methods is the same shows that the results are meaningful and consistent
Effects of some endemic plants growing in Turkey on bacillus cereus biofilm and their antibacterial properties
No full textBakterilerin adaptasyonunda ve hayatta kalmasında önemli rol oynayan biyofilm yapısı, canlı dokular dışında birçok yüzeyde oluşabilmekte ve insan sağlığı üzerinde kalıcı enfeksiyonlara yol açmaktadır. Biyofilm oluşturan bakteriler özellikle gıda endüstrisinde ve klinik ortamlarda olumsuz etkilere ve ekonomik kayıplara neden olmaktadır. Gıda işleme sistemlerinde meydana gelen biyofilmler gıdaların bozulmasına yol açabilmekte ve tüketici sağlığı için tehdit oluşturabilmektedir. Gıda endüstrisinde biyofilm yapılarının ortadan kaldırılması için genellikle kimyasal temizlik maddeleri ve dezenfektanlar kullanılmaktadır. Bu kimyasalların düzenli olarak kullanılması, insan sağlığı için zararlı olduğundan, bitkisel materyaller başta olmak üzere doğal içerikli hammadde arayışı artmıştır. Bu bağlamda küresel gıda zehirlenmesi salgınlarının en yaygın nedenlerinden olan Bacillus cereus bakterisi biyofilm oluşturma yeteneğine sahip olmasından dolayı gıda endüstrisinde ekonomik kayıplara ve dolayısı ile insan sağlığı üzerinde ciddi sorunlara yol açmaktadır. Bu bilgiler doğrultusunda, B. cereus bakterisinin neden olduğu biyofilm kontaminasyonu ile başa çıkabilmek için doğal içerikli ürünlerin tespiti önem taşımaktadır. Bu bilgiler ışığında, tez çalışması kapsamında Türkiye’ye endemik olan ve potansiyel bir kaynak olabileceği düşünülen, Centaurea kilaea, Centaurea hermannii, Lophiolepis byzantina, Campanula lyrata subsp. lyrata ve Euphorbia amygdaloides subsp. robbiae bitkilerine ait metanol ve etil asetat özütlerinin, B. cereus üzerindeki antibakteriyel ve antibiyofilm etkinlikleri belirlenmiştir. C. kilaea, C. hermannii ve E. amygdaloides subsp. robbiae bitki özütlerinin B. cereus üzerinde en yüksek antibakteriyel etkinliğe sahip olduğu, C. lyrata subsp. lyrata bitkisinin metanol özütü hariç diğer bütün bitki özütlerinin ise B. cereus biyofilm formunda %40’ın üzerinde inhibisyona sahip olduğu belirlenmiştir. Bu bilgiler ışığında, tez çalışmasında kulanılan endemik bitkilerin gıda sektöründeki B. cereus kontaminasyonları için potansiyel bir antibakteriyel ve antibiyofilm kaynağı olabileceği düşünülmektedir.The biofilm structure, which plays an important role in the adaptation and survival of bacteria, can form on many surfaces other than living tissues and cause permanent infections on human health. Biofilm-forming bacteria cause negative effects and economic losses, especially in the food industry and clinical settings. Biofilms formed in food processing systems can cause food spoilage and pose a threat to consumer health. Chemical cleaning agents and disinfectants are generally used to remove biofilm structures in the food industry. Given the potential harm to human health associated with the regular use of chemical cleaning agents and disinfectants, there has been a concomitant increase in the search for natural raw materials, especially plant materials. In this context, Bacillus cereus bacteria, which is one of the most common causes of global food poisoning outbreaks, causes economic losses in the food industry and thus serious problems on human health due to its biofilm-forming ability. With this information, it is important to identify products with natural ingredients to cope with biofilm contamination caused by B. cereus bacteria. In light of the aforementioned information, the antibacterial and antibiofilm activities of methanol and ethyl acetate extracts of Centaurea kilaea, Centaurea hermannii, Lophiolepis byzantina, Campanula lyrata subsp. lyrata and Euphorbia amygdaloides subsp. robbiae, which are endemic to Turkey and thought to be a potential source, were determined within the scope of this thesis. It was established that the plant extracts of C. kilaea, C. hermannii and E. amygdaloides subsp. robbiae exhibited the highest antibacterial activity against B. cereus. Furthermore, all plant extracts, with the exception of the methanol extract of C. lyrata subsp. lyrata, demonstrated more than 40% inhibition against B. cereus biofilm formation. In light of the aforementioned findings, it is postulated that the endemic plants utilised in the thesis study may represent a potential source of antibacterial and antibiofilm agents for the control of B. cereus contamination in the food sector
Sosyo-demografik ve sosyo-ekonomik göstergeler ışığında İslam’ın yükselişi
No full textBu tez, 6. yüzyılın sonu ve 7. yüzyılın başlarında Mekke'de yaşanan sosyo-demografik ve sosyo-ekonomik değişimlere bağlı olarak İslam'ın yayılmasını devrimci devlet kavramı perspektifinden incelemektedir. Çalışma, İslam'ın genel tarih yazımını savaşlar ve tahakküm tarihi üzerinden sorunsallaştırarak, 7. yüzyılda Mekke'de devrimci bir devletin kurulmasına dair bir içgörü sağlamaya çalışmaktadır. Tez, Jack Goldstone ve Peter Turchin'in devrim kavramını kullanmış ve İslam'ın yayılmasını siyasi perspektiften sebep-sonuç temelinde anlamak için İslam öncesi Mekke'ye uygulamıştır. Ayrıca, tez daha sonra Müslümanlar ve gayrimüslimler arasındaki devlet-toplum ilişkisini analiz etmek için bağımlılık ekolü Marksist teorisinden yararlanmıştır. Tez, elde edilen delillere dayanarak, İslam'ın yayılmasının, kitlelerden beslenen devrim sürecinin, elit kutuplaşmasının ve İslam öncesi Mekke'nin mali krizinin zincirleme reaksiyonunun bir sonucu olduğunu ileri sürmektedir. Tez ayrıca, hem Mekke'de hem de ötesinde, tüm Arabistan'da mevcut siyasi ve ekonomik ilişkileri yıkmayı ve yeni düzeni yeniden kurmayı amaçlayan, yine devrimci zincirleme reaksiyonun ürünü olan İslam devletinin kurulduğunu iddia etmektedir.This thesis examines expansion of Islam based on socio-demographic and socio-economic changes in the Mecca during the late 6th century and early 7th century from the perspective of the concept of revolutionary state. Study problematizes the general history-writing of Islam based on history of wars and domination, and tries to provide an insight for the establishment of revolutionary state in Mecca during the 7th century. Thesis utilise the Jack Goldstone’s and Peter Turchin’s concept of revolution and applied it to the pre-Islamic Mecca to understand the expansion of Islam from the political perspective on cause and effect basis. Further, thesis later utilise the dependency school Marxist theory in order to analyse the state-society relationship between Muslims and non-Muslims. Based on the evidences found, thesis claimed that, spread of the Islam is a consequence of chain-reaction of revolutionary process which was fed by masses, elite polarization and pre-Islamic Mecca’s financial crisis. Thesis also claimed that, establishment of the Islamic state, also product of revolutionary chain-reaction, which aimed to topple down existed political and economic relations and re-establish new order in both Mecca and beyond, whole Arabia
Travma sonrası bilişler ve travma sonrası büyüme arasında duygu yönetme becerilerinin aracı rolü
No full textBu çalışmanın amacı, hayatları boyunca en az bir travmatik yaşam deneyimine sahip yetişkin bireylerde travma sonrası bilişler ve travma sonrası büyüme arasındaki ilişkide duygu yönetme becerilerinin aracı rolünün araştırılmasıdır. Bunun için travma sonrası bilişler, duygu yönetme becerilerinin travma sonrası büyüme düzeyi üzerindeki doğrudan, dolaylı ve toplam etkilerine bakılmıştır. Ayrıca, araştırmada yer alan değişkenlerin sosyodemografik özelliklere bağlı olarak anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğini de incelemek amaçlanmıştır. Gerçekleştirilen bu araştırmanın çalışma grubunu belirlemek amacıyla olasılıksız örnekleme yöntemlerinden uygun ve ölçüt örneklem yöntemi kullanılmıştır. Hayatları boyunca en az bir travmatik yaşam deneyimine sahip yetişkin bireyler olma ölçütünü karşılayan 209 kadın ve 70 erkek olarak toplamda 279 katılımcı, bu araştırmanın çalışma grubunu oluşturmuştur. Yapılan bu çalışmada elde edilen veriler 2023 Şubat – 2023 Nisan ayları içerisinde gönüllülük ve gizlilik esasına bağlı kalınarak çevrimiçi formlar üzerinden toplanmıştır. Araştırmacı tarafından geliştirilen Kişisel Bilgi Formu aracılığıyla katılımcıların kişisel ve demografik bilgileri elde edilmiştir. Katılımcıların travma deneyimlerini incelemek için Foa, Cashman, Jaycox ve Perry (1997) tarafından geliştirilen ve Işıklı (2006) tarafında Türkçe’ye kazandırılan Travma Sonrası Stres Tanı Ölçeği’nin yalnıza 1. Bölümü kullanılmıştır. Foa ve ark. (1999) tarafından geliştirilen ve Yetkiner (2010) tarafından Türkçe’ye uyarlanmış olan Travma Sonrası Bilişler Ölçeği katılımcıların travma sonrası olumsuz bilişlerini incelemek amacıyla, Tedeschi ve Calhoun (1996) tarafından geliştirilen ve Işıklı ve Dürü (2006) tarafından Türkçe’ye uyarlanan Travma Sonrası Büyüme Ölçeği araştırmada yer alan katılımcıların travma sonrasında geliştirdikleri travma sonrası büyüme düzeyini ölçme amacıyla ve son olarak sonrasında Çeçen (2002) tarafından geliştirilen Duyguları Yönetme Becerileri Ölçeği katılımcıların duygu yönetme becerilerini ölçmek amacıyla kullanılmıştır. Bu araştırmadan elde edilen verilerin analiz edilmesi için lisanslı ve makro eklentili SPSS 22 bilgisayar kullanılmıştır. Analiz öncesinde veriler normallik testlerinden geçirilmiş ve bu çalışmaya uygunluğu test edilmiştir. Bunun sonucunda çalışmaya parametrik testlerle devam edilmesi gerektiğine karar verilmiştir. Aracılık rolü, SPSS PROCESS macro (Model 4) kullanılarak incelenmiştir. Elde edilen bulgulara göre, travma sonrası bilişlerin travma sonrası büyüme ve duygu yönetme becerilerini negatif yönde, duygu yönetme becerileri ise travma sonrası büyümeyi pozitif yönde etkilemektedir. Bootstrap %95 güven aralığı alt ve üst sınırlarına bakıldığında travma sonrası olumsuz bilişler ile travma sonrası büyüme düzeyi arasındaki ilişkide duygu yönetme becerilerinin aracılık etkisinin anlamlı olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, travma sonrası olumsuz bilişler travma mağdurlarının travma sonrası büyüme düzeylerini azaltırken duygu yönetme becerilerinin arttırdığı söylenebilir. Ayrıca, duygu yönetme becerileri travma sonrası olumsuz bilişlerin travma sonrası büyüme düzeyi üzerindeki olumsuz etkisinin azaltarak travma sonrası büyüme düzeyinde artışı sağlamada aracılık görevi görmektedir. Elde edilen bulgular, ilgili literatür ve çalışmalarla yorumlanmıştır.The aim of this study was to investigate the mediating role of emotion management skills in the relationship between post-traumatic cognitions and post-traumatic growth in adult individuals with at least one traumatic life experience throughout their lives. For this aim, the direct, indirect and total effects of post-traumatic cognitions and emotion management skills on post-traumatic growth level were examined. In addition, it was aimed to examine whether the variables in the study showed a significant difference depending on sociodemographic characteristics. In order to determine the study group of this research, the convenience and criterion sampling method, which is one of the non-probability sampling methods, were used. A total of 279 participants, 209 women and 70 men, who met the criterion of being adults with at least one traumatic life experience throughout their lives, formed the study group of this research. The data obtained in this study were collected through online forms between February 2023 and April 2023 on a voluntary and confidential basis. Personal and demographic information of the participants were obtained through the Personal Information Form developed by the researcher. In order to examine the trauma experiences of the participants, only first part of The Post-Traumatic Diagnostic Scale developed by Foa, Cashman, Jaycox and Perry (1997) and adapted into Turkish by Işıklı (2006) was used. Post Traumatic Cognition Scale developed by Foa et al. (1999) and adapted to Turkish by Yetkiner (2010) was used to examine the negative post-traumatic cognitions of the participants, Post Traumatic Growth Scale developed by Tedeschi and Calhoun (1996) and adapted to Turkish by Işıklı and Dürü (2006) was used to measure the post-traumatic growth level of the participants in the study, and finally the Emotion Management Skills Scale developed by Çeçen (2002) was used to measure the emotion management skills of the participants. The SPSS 22 statistical package program and SPSS macro with license was used to analyze the data obtained from this research. Before the analysis, the data were subjected to normality tests and their suitability for this study was tested. As a result, it was decided that the study should be continued with parametric tests. The mediating role was examined using the SPSS PROCESS Macro (Model 4). According to the findings, post-traumatic cognitions negatively affect post-traumatic growth and emotion management skills, and emotion management skills positively affect post-traumatic growth. When the lower and upper limits of the bootstrap 95% confidence interval were examined, it was determined that the mediating effect of emotion management skills was significant in the relationship between post-traumatic negative cognitions and post-traumatic growth level. As a result, it can be said that while negative post-traumatic cognitions reduce the post-traumatic growth levels of trauma victims, they increase their emotion management skills. In addition, emotion management skills act as a mediator in achieving an increase in post-traumatic growth level by reducing the negative effect of post-traumatic negative cognitions on post-traumatic growth level. The findings were interpreted with the relevant literature and studies
An investigation of the argumentation process conducted with an artificial intelligence natural language processing robot
No full textTezin amacı yapay zekâ doğal dil işleme robotu ile yürütülen argümantasyon sürecinin öğrencilerin kavramsal öğrenmelerine etkisini incelemek, yapay zekâ doğal dil işleme robotu ile yürütülen argümantasyon sürecine ilişkin olarak öğrencilerin deneyimlerini araştırmaktır. Bu çalışmanın önemi argümantasyon temelli öğretimin kavram yanılgılarını gidermede ve kavram oluşturmada etkili bir yöntem olduğu halde uygulamada karşılaşılan zorlukları aşmak için yapay zekadan yararlanma potansiyelini ortaya çıkarmayı hedeflemesidir. Özgün değeri, yapay zekâ büyük dil modelleri kullanılarak öğrenciler ile argümantasyon yapacak yapay zekâ argümantasyon robotu geliştirilmesi, yapay zekâ doğal dil işleme robotlarının eğitimde argümantasyon sürecinde nasıl rol alabileceğini ve bu sürecin öğrencilerin kavramsal öğrenmelerine nasıl katkı sağlayabileceğini araştırmasıdır. Argümantasyon temelli eğitim yapılandırmacı öğrenme kuramına dayalı aktiviteleri içerdiğinden düşüncelerin değişip yeni anlam oluşturması öğrencilerin bilimsel bilgileri değerlendirerek yapılandırması ve sadeleştirmesine yardımcı olur. Tezin kuramsal çerçevesi sosyo-bilişsel kuram ve yapılandırmacı kurama dayanmaktadır. Araştırmada yapay zekâ argümantasyon robotunun geliştirilmesinde, tasarım tabanlı araştırma yaklaşımı benimsenmiştir. Yapay zekâ destekli argümantasyon tasarımının lise öğrencilerinin fizik kavramlarını öğrenmelerine etkisini ve öğrencilerin bu sürece ilişkin görüşlerini deneyimlerini bütüncül bir şekilde ortaya koymak ve sonuçlarını değerlendirmek amacıyla karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 2023-2024 eğitim öğretim yılında bir devlet fen lisesi ve bir özel fen ve teknoloji lisesinin 11. sınıflarında öğrenim gören 73 öğrenci oluşturmuştur. Karma yöntemin nicel kısmında tek örneklem zayıf deneysel yöntem kullanılmıştır. Nitel boyutta ise, öğrencilerin yapay zekâ destekli argümantasyon uygulamalarına ilişkin görüşlerini derinlemesine keşfetmek amacıyla nitel araştırma yöntemleri benimsenmiştir. Veri toplama aracı olarak, açık uçlu soruların ağırlıkta olduğu çevrim içi öğrenci görüş formu, Yapay zekâ diyalog Metinleri, uygulama kağıtları ve öğretmen görüşleri kullanılmıştır. Nicel verilerin analizi sonucunda, yapay zekâ destekli argümantasyon tasarımının uygulanmasının ardından öğrencilerin kuvvet kavramı test puanlarında istatistiksel olarak anlamlı bir artış olduğu, yapay zekâ destekli argümantasyonun eğitimde kullanılmasına yönelik olumlu tutuma sahip oldukları ve yaygınlaştırılması gerektiğini düşündükleri görülmüştür. Öğrenci ve öğretmen görüşleri sonucunda geliştirilecek yapay zekâ eğitim ajanları için bir öneri seti oluşturulmuştur.The aim of the thesis is to examine the effect of the argumentation process conducted with an artificial intelligence natural language processing robot on students' conceptual learning and to investigate what students' experiences are in relation to the argumentation process conducted with the artificial intelligence natural language processing robot. The importance of this study is that it aims to reveal the potential of utilizing artificial intelligence to overcome the difficulties encountered in practice, although argumentation-based teaching is an effective method for eliminating misconceptions and forming concepts. Its original value lies in developing an artificial intelligence argumentation robot that will engage in argumentation with students using artificial intelligence large language models, and investigating how artificial intelligence natural language processing robots can play a role in the argumentation process in education and how this process can contribute to students' conceptual learning. Since argumentation-based education includes activities based on constructivist learning theory, the change of thoughts and the formation of new meaning help students evaluate, construct, and simplify scientific knowledge. The theoretical framework of the thesis is based on socio-cognitive theory and constructivist theory. In the research, the design-based research approach has been adopted in the development of the artificial intelligence argumentation robot. A mixed research method was used to holistically reveal the effect of artificial intelligence-supported argumentation design on high school students' learning of physics concepts and their views and experiences regarding this process, and to evaluate its results. In the quantitative part of the mixed method, a single-sample weak experimental method was used. The study group of the research consisted of 73 students studying in the 11th grades of a public science high school and a private science and technology high school in the 2023-2024 academic year. In the qualitative dimension, qualitative research methods were adopted to explore students' views on artificial intelligence-supported argumentation practices in depth. As data collection tools, an online student opinion form with predominantly open-ended questions, artificial intelligence dialogue texts, application papers, and teacher opinions were used. As a result of the analysis of quantitative data, it was observed that there was a statistically significant increase in students' force concept test scores after the implementation of the artificial intelligence-supported argumentation design, that they had a positive attitude towards the use of artificial intelligence-supported argumentation in education, and that they thought it should be widespread. As a result of student and teacher opinions, a set of suggestions for artificial intelligence training agents to be developed was created