ID Design Press
Not a member yet
307 research outputs found
Sort by
Депресија, анксиозност и тип-А личност кај лица со очни болести
Ophthalmological problems have a great influence on the quality of life, employment and everyday activities. In this context they are an important issue in the public health. The aim of this study was to evaluate the level of anxiety, depression as well as type-A personality in a sample of 40 ophthalmological patients. The results obtained showed moderate anxiety, moderate depression, as well as different type of personality related to the diagnosis. Scores obtained for psychometric tests are related to the age, but not to the gender. Research confirmed that depressive symptoms and anxiety may not only aggravate symptoms of eye disease, but also affect other psychological systems forming a vicious circle. With a change of the medical model, medical professionals are placing an increasing emphasis on the mental health of patients. It is an imperative to introduce social measures for improvement of the health. These findings highlight an important mental health issue in eye disease patients.Офталмолошките проблеми имаат големо влијание врз квалитетот на животот, вработувањето и секојдневните активности. Во тој контекст тие се важни за целите на јавното здравство. Целта на оваа студија беше да се евалуира нивото на анксиозност, депресија како и тип-А на личност кај примерок од 40 офталмолошки пациенти. Резултатите покажаа умерена анксиозност, умерена депресија и разни типови на личност зависно од дијагнозата. Добиените скорови на психометриските тестови се поврзани со возраста, но не и со полот. Истражувањата потврдуваат, дека депресивните симптоми и анксиозноста можат не само да ги влошат симптомите на очната болест туку и да ги афектираат другите психолошки системи формирајќи вициозен циклус. Со промената на медицинскиот модел, медицинските професионалци се принудени да внимаваат на менталното здравје кај пациентите. Императив е да се воведат социјални мерки за подобрување на здравјето. Овие наоди го нагласуваат влијанието на менталното здравје врз очните заболувања на пациентите
Oдносот помеѓу нивото на серумскиот прокалцитонин и ц-реактивен протеин кај новороденчиња со сепса при различни видови на респираторна поддршка во единицата за интензивна нега и терапија
Sepsis in newborns with RDSy and asphyxia is essential; it is a life-threatening condition and still represents an important cause of mortality and morbidity. The aim of this study was to evaluate the predictive values of procalcitonin (PCT) as an early diagnostic and prognostic biochemical marker for sepsis in newborns with RDS and asphyxia. Material and methods: The study was designed as prospective and we examined 110 newborns with proven sepsis admitted in the Intensive Care Unit at the University Clinic of Pediatrics – Skopje in the period between December 2018 and Јanuary 2021. Procalcitonin levels were measured by using the immunoassay system Vidas based on the ELFA principles. The newborns with proven sepsis were divided into two groups. The first group comprised 55 newborns with RDS and proven sepsis and the second group included 55 newborns with asphyxia and proven sepsis. The statistical analysis confirmed significantly different values of PCT in the analyzed time period in first group of newborns with RDS and proven sepsis, p<0.001. The highest average values (40.37±53.79) were measured on admission with a high level of peak compared to the second group of newborns with asphyxia and proven sepsis. The statistical analysis confirmed significantly different values of PCT in the analyzed time period in the first group of newborns with RDS and proven sepsis with mechanical ventilation (MV) and bubble continuous positive airway pressure (BCPAP) compared to the second group of newborns with asphyxia and proven sepsis, p<0.001. PCT is a promising sepsis marker in newborns with RDSy, capable of complementing clinical signs and routine laboratory parameters suggestive of severe infection at the time of ICU admission.
Сепсата кај новороденчиња со респираторен дистрес синдром (РДС) и асфиксија е животозагрозувачка состојба и сè уште претставува важна причина за морталитет и морбидитет. Целта на оваа студија беше да се проценат предвидувачките вредности на прокалцитонинот (ПЦТ) како ран дијагностички и прогностички биохемиски маркер за сепса кај новороденчиња со РДС и асфиксија. Студијата беше дизајнирана како проспективна и испитавме 110 новороденчиња со докажана сепса, хоспитализирани во Единицата за интензивна нега и терапија (ЕИНТ), при Универзитетската клиника за детски болести - Скопје, во периодот од декември 2018 до јануари 2021 година. Нивото на прокалцитонин беше мерено со користење на имуноанализирачкиот систем Видас базиран на ЕЛФА методот. Новороденчињата со докажана сепса беа поделени во две групи. Во првата група беа анализирани 55 новороденчиња со РДС и докажана сепса, а во втората група 55 новороденчиња со асфиксија и докажана сепса. Статистичката анализа потврди значително различни вредности на ПЦТ во анализираниот период во првата група новороденчиња со РДС и докажана сепса, p<0,001. Највисоките просечни вредности (40,37±53,79) беа измерени за време на приемот со висок пик во споредба со втората група новороденчиња со асфиксија и докажана сепса. Статистичката анализа потврди сигнификантно различни вредности на ПЦТ во анализираниот временски период кај првата група новороденчиња со РДС и докажана сепса со механичка вентилација (МВ) и bubble континуиран позитивен притисок на дишните патишта (БЦПАП), споредено со втората група новороденчиња со асфиксија и докажана сепса, p<0,001. ПЦТ е ветувачки маркер за сепса кај новороденчиња со РДС, кој ја надополнува клиничката презентација и рутинските лабораториски параметри кои укажуваат на тешка инфекција за време на хоспитализацијата во ЕИНТ
Совладаната крива на учење значително го скратува оперативното време за лапароскопски третман на комплициран апендицитис
Laparoscopic appendectomy is the preferred operative method for acute appendicitistreatment. In terms of complicated appendicitis it can be effective in hands of an experiencedlaparoscopist that overwhelmed the learning curve for the method. Aim: Тhis retrospectivestudy examines whether the operative time for laparoscopic appendectomy for complicatedappendicitis is shortened after mastering the learning curve. Material and methods: A totalnumber of 196 patients were operated for the diagnosis of acute appendicitis, of whom 77were diagnosed with complicated appendicitis. They were subsequently divided in two groups(laparoscopic and open). Operative time in both groups was measured and the conversionand postoperative complications were noted. Results: Conversion rate was 2.3%. Operativetime was shorter in the laparoscopic group (67.4 ± 22.9 vs. 77.9 ± 17.9 minutes; p = 0.033).Overall postoperative morbidity was 25.97% with wound infection present only in the opengroup (p = 0.018). Intraabdominal abscess occurred in one patient from the laparoscopicgroup (0.38%). Length of hospital stay was shorter in the laparoscopic group (4.3 ± 2.2 vs. 5.7 ± 2.1, p = 0.0052).
Лапароскопската апендектомија е преферирана оперативна метода во третманот на акутенапендицитис. Во услови на комплициран апендицитис таа може да биде ефикасна во рацете на искусен лапароскопист кој ја има совладано кривата на учење за методата. Цел: Овааретроспективна студија имаше за цел да испита дали совладаната крива на учење го скратува оперативното време. Материјал и методи: Вкупно беа оперирани 196 пациенти со акутенапендицитис. Од нив, 77 беа дијагностицирани со комплициран апендицитис и беа поделениво две групи (лапароскопска и отворена). Беа мерени оперативното време за двете групи,стапката на оперативни конверзии и постоперативните компликации. Резултати: Стапкатана конверзии беше 2,3%. Оперативното време беше пократко во лапароскопската група (67,4 ±22,9 наспроти 77,9 ± 17,9 минути; p = 0,033).Вкупниот постоперативен морибидет беше 25,97% ипритоа инфекција на оперативна рана се јави само во групата оперирана со отворена метода(p = 0.018). Интраабдоминален апсцес беше нотиран кај еден пациент во групата оперирана солапароскопска метода (0,38%). Бројот на лежечки денови беше пократок во групата опериранасо лапароскопска метода (4,3 ± 2,2 наспроти 5,7 ± 2,1, p = 0,0052)
Улогата на возраста врз развојот на говорот кај субјекти со кохлеарни импланти
The cochlear implant has been approved as a method of treating bilateral deep deafness since the 1980s, and since then candidate selection methods have changed several times. Initially, the candidates were only adult patients, and in 1990 the cochlear implant was approved for the first time in children under 2 years of age by the US Food and Drug Administration. In 2000, the same US Administration reduced the limit to one year. The aim of this study was to determine the effect of age at cochlear implantation on speech recognition abilities. Concerning the age groups in which the subjects were assigned to, the best results on the tests were achieved by the group who underwent cochlear implantation at the youngest age. In conclusion, the benefit from cochlear implant in subjects with pre-lingual hearing impairment of the most severe degree has to be stressed and it is much bigger in comparison to individual amplifying hearing aids. If cochlear implant is placed at the youngest age, the results might lead to even 100% of active involvement in the social life of individuals with this kind of impairment.Кохлеарниот имплант е одобрен како метод за лекување на билатералната длабока глувост уште од осумдесеттите години, а оттогаш методите на селекција на кандидатите се менувале повеќе пати. Најпрво кандидати биле само возрасни пациенти, а во 1990 година за прв пат се одобрил кохлеарниот имплант и кај деца со најмалку наполнети 2 години живот, од страна на Американската администрација за храна и лекови. Во 2000 година истата Американска администрација го намалила лимитот на една година. Целта на ова истражување беше да се утврди влијанието на возраста при вградувањето на кохлеарниот имплант врз успешноста на говорниот развој. Во однос на возрасната група според која испитаниците беа поделени, најдобри резултати покажа групата кај која имплантацијата беше направена на најмала возраст. Во заклучокот сакаме да потенцираме дека бенефитот од кохлеарниот имплант кај лицата со прелингвално слушно оштетување со најтежок степен е многу поголем во однос на индивидуалните слушни амплификатори. Кога кохлеарниот имплант ќе се вгради во најрана возраст резултатите можат да доведат дури и до 100% активно вклучување на лицето во социјалната средина
Функционални резултати по оперативен третман на фрактури на талус
Fractures of the talus do not occur frequently, accounting for about 0.1% of all fractures. Failure to achieve anatomic reduction, exponentially increases the risk of postoperative aseptic osteonecrosis and posttraumatic osteoarthritis. The purpose of this study was to evaluate and compare the short-term and medium-term functional outcomes in patients who underwent open reduction and internal fixation of talus fractures. Materials and methods: At the University Clinic for Traumatology in the period between 2017 to 2020, 14 patients with talus fractures were surgically treated. The inclusion and exclusion factors were determined, all patients signed the consent and the study passed the ethics committee. Results: All patients underwent open reduction and internal fixation with screws or reconstructive plate. Follow-up was done on the 14th postoperative day, 1st month, 3rd month and 6th month. At the 6th month follow-up, the functional outcome was tested using the Kitaoka score unified by the American Orthopedic Foot and Ankle Society. This injury is too rare for conclusions to be brought out of and to be compared to larger studies. However, all major studies from reference trauma centers lead to the same conclusions, that the treatment of these fractures is complex Anatomical reduction is mandatory for a better outcome. Conclusion: A protocol for the treatment of posttraumatic osteoarthritis should be introduced, given the high rate of its occurrence despite the satisfactory surgical technique.Фрактурите на талусот не се случуваат често, претставуваат околу 0,1% од сите фрактури. Доколку не се постигне анатомска редукција, процентот на постоперативна асептична остеонекроза и посттрауматски остеоартритис се зголемува експонецијално. Целта на оваа студија е да се евалуираат и споредат краткорочните и среднорочните функционални резултати кај пациенти со фрактури на талус кај кои е направена отворена редукција и внатрешна фиксација. Материјали и методи: На клиниката за Трауматологија во периодот 2017 до 2020 година, хирушки биле третирани 14 пациенти со фрактура на талусот. Инклузионите и ексклузионите фактори беа детерминирани, сите пациенти потпишаа писмена согласност за учество во студијата и студијата беше одобрена од страна на етичка комисија. Резултати: Кај сите пациенти беше направена отворена крвава репозиција и фиксација со штрафови или реконструктивна плочка. Кај сите пациентите беше направена амбулантска контрола на 14-тиот постоперативен ден, 1-виот месец, 3-тиот месец и 6-тиот месец. Во текот на амбулантската контрола на 6-тиот месец кај сите се правеше објективно и функционално тестирање на фукцијата на зглобот. За таа примена го одбравме Kitaoka score унифициран од American Orthopaedic Foot and Ankle Society. Оваа повреда е многу ретка за да се изнесат и споредат поголеми студии. Сепак сите поголеми студии од референтни траума центри водат кон истиот заклучок, а тоа е дека третманот на овие фрактури е комплексен. Постигнувањето на анатомска редукција е важно за подобар исход. Заклучок: Треба да се воведе некој протокол за третман на посттрауматскиот остеоартрит, со оглед на високиот процент на негово појавување и покрај задоволителната оперативна техника
Превенција на инфекции со коронавирус САРС-КоВ-2 во стоматологијата/денталната медицина
The COVID-19 pandemic is an unprecedented global crisis in public health. Professionals in dental institutions, dental associations and regulatory bodies face various challenges in providing dental care and prevention of oral health of the population, as well as protection of patients and practitioners from the health threat of SARS-CoV-2 virus. The aim of this paper is to present the current findings and views regarding the information on the epidemiological and clinical characteristics of the SARS-CoV-2 virus and the need to implement protocols to protect patients and dental practitioners from the health threat posed by the virus, in compliance with medically relevant regulations.Material and methods: References from WHO, FDI and published papers in international scientific journals in this relatively short period were consulted and they presented: updated epidemiological and seroepidemiological information, review of response measures implemented in EU countries / EEA, UK and countries around the world and response options to minimize the risk of recurrence of COVID-19. Results: Viral pneumonia that appeared on February 11, 2020, was named "Coronavirus (COVID 19)" by the WHO, while the International Committee on Taxonomy of Viruses (ICTV) proposed the name "SARS-CoV-2" for phylogenetic and taxonomic analysis of this corona virus. Dentists/doctors of dental medicine should be familiar with transmission of SARS-CoV-2, how to identify patients with SARS-CoV-2 infection and what measures should be taken for protection during the intervention in order to prevent its transmission. There are recommendations for infection control measures that should be followed by the dentists/doctors of dental medicine. The fact that aerosols and drops have been considered for major SARS-CoV-2 propagation routes has been emphasized. If these measures are not undertaken, then the dental office can potentially expose patients to cross-infection.
Conclusion: The epidemiological situation around the world is changing dynamically, but patients should not be left without urgent medical help. Oral health team members are required to update their knowledge and skills regarding the prevention, diagnosis and management of communicable diseases that can be transmitted in a clinical setting and to stick to the standard precautions to protect patients from infections as well as protect themselves.Пандемијата со COVID-19 претставува невидена глобална криза во јавното здравство. Професионалци во стоматолошки установи, стоматолошки здруженија и регулаторни тела се соочуваат со различни предизвици при обезбедувањето на стоматолошка заштита и превентива на оралното здравје на населението, а истовремено и заштита на пациентите и практичарите од здравствената закана од вирусот САРС-КоВ-2. Целта на трудот е да се изнесат досегашните наоди и ставови кои се однесуваат на информациите за епидемиолошките и клиничките карактеристики на вирусот САРС-КоВ-2 ипотребата од имплементација на протоколи за заштита на пациентите и стоматолошките практичари од здравствената закана што се наметнува од вирусот, усогласени со медицински релевантни регулативи.Материјал и методи:Беше користена литература одСветската здравствена организација (СЗО), Светската стоматолошка федерација/Светската федерација по дентална медицина (FDI - World Dental Federation), какои објавени трудови во меѓународни научни списанија, во овој релативно краток период, во која се прикажани: ажурирани епидемиолошки и сероепидемиолошки информации,преглед на мерките за одговор реализирани во земјите на ЕУ/ЕЕА, Велика Британија и земјите ширум светот иопции за одговор за да се минимизира ризикот од повторна појава на СОVID-19. Резултати:Вирусната пневмонија која се појави на 11 февруари 2020 година, СЗО ја нарече „Корона вирусна болест (СОVID19)“, додека Меѓународниот комитет за таксономија на вируси (ИКТВ) [Committee on Taxonomy of Viruses (ICTV)], го предложи називот „САРС-КоВ-2“ зарадифилогенетска итаксономска анализа на овој коронавирус.Стоматолозите/докторите по дентална медицина треба да бидат запознаени со тоа како се шири САРС-КоВ-2, како да се идентификуваат пациентите со инфекција на САРС-КоВ-2 и какви мерки треба да се преземат за заштита за време на извршување на интервенцијата со цел да се спречи преносот на САРС-КоВ-2.Се препорачуваат мерки за контрола на инфекцијата што треба да ги следат стоматолозите/докторите по дентална медицина, особено ако се земе предвид фактот дека аеросолите и капките се сметаа за главни рути за ширење на САРС-КоВ-2. Доколку не се преземат вакви мерки, стоматолошката ординација може потенцијално да ги изложи пациентите на вкрстена инфекција.Заклучок:Епидемиолошката состојба насекаде во светот се менува динамично, но пациентите не треба да се остават без итна медицинска помош. Членовите на тимот за орално здравје се должни да ги ажурираат своите знаења и вештини во однос на превенција, дијагностицирање и управување со заразни заболувања кои можат да се пренесат во клинички амбиент и да се придржуваат кон стандардни мерки на претпазливост за заштита од инфекции на пациентите и самите себе
Промени во тежината кај 7-годишни деца во Северна Македонија во периодот меѓу 2010 и 2019 година
Childhood obesity is growing as one of the most important public health issues that affects individual and population health but also puts heavy burden on the health systems. It is frequently associated with immediate adverse consequences, such as psychological problems, and a higher risk of many harmful comorbidities later in life, such as type 2 diabetes, dyslipidemia, non-alcoholic fatty liver disease, hypertension, and coronary heart disease. Comparability of anthropometric data is crucial to track the changes over time. The aim of this paper was to present prevalence of thinness, overweight, and obesity in 7-year-old schoolchildren in North Macedonia in 2010 and 2019, and the changes in their nutritional status during thatperiod. Material and methods: Anthropometric measurements of body height and body weight were performed to the nationally representative sample of 7-year-oldchildren in school years 2010/2011 and 2018/2019. Measurements followed the Childhood Obesity Surveillance Initiative (COSI) protocol and data collecting procedures. In total, 2737 children (1317 girls and 1420 boys) in 2010 and 2059 children (1045 girls and 1014 boys) in 2019 were measured. WHO Growth references were used to determine the growth and nutritional status of children. Results: The average height of children in the observed period has increased by 1.7 cm, weight for 1.2 kg and the BMI for 0.3 kg/m2. As for the weight classification, thinness prevalence is significantly increased for 0.3%. Overweight (including obesity) significantly increased (p=0.0377) from 34.4% (95% CI 32.6%-36.2%) in 2010 to 37.3% (95% CI 35.2%-39.5%) in 2019. Obesity significantly increased (p=0.040) from 16.3% (95% CI 14.9%-17.7%) in 2010 to 18.4% (95% CI 16.7%-20.1%) in 2019. The main driver of that increase was the highly significant (p=0.0004) increase of almost 7% of overweight (including obesity) in girls. Conclusion: There is unfavorable rising trend which indicates deterioration of the situation with childhood obesity in the country. Focused and more comprehensive public health nutrition actions are needed to plateau or reverse the trends. The childhood obesity national monitoring system is well established and should continue to beone of the key public health monitoring systems that provide evidence for actions.
Детската дебелина прераснува во едно од најважните јавноздравствени прашања кои влијаат на индивидуалното и популациското здравје, но и силно ги оптоваруваат здравствените системи. Често е поврзана со негативни последици како психолошки проблемии со зголемен ризик од многу други коморбидитети подоцна во животот како што се дијабетес мелитус тип 2, дислипидемија, замастување на црниот дроб кое не е предизвикано од алкохол, хипертензија и коронарна болест на срцето. Споредливоста на антропометриските податоци е клучна за да се прикажат промените низ времето. Цел на овој труд беше да ја прикаже преваленцијата на слаби, како и на деца со зголемена телесна тежина и дебелина во Северна Македонија, на возраст од 7 години, во 2010 и 2019 година, како и променитево нивниот нутритивен статус во тој временски период. Материјал и методи: Беа направениантропометрискимерења на телесната висина и тежина кај национално репрезентативен примерок на 7-годишни деца во училишните години 2010/2011 и 2018/2019. Мерењата ги следеа процедурите и пропишаниот протокол на Иницијативата за следење на дебелината кај децата (COSI). Вкупно беа измерени2737 деца (1317 женскии 1420 машки) во 2010 и 2059 деца (1045 женскии 1014 машки) во 2019. Референците за раст на СЗО беа користени за утврдување на растот и нутритивниот статус на децата. Резултати: Висината на децата за време на испитуваниот период се зголемила за 1,7 cm, тежината за 1,2 kg, а ИТМ за 0,3 kg/m2. Во однос на класификацијата на тежината, преваленцијата на слабосткај децата незначајно пораснала за 0,3%. Зголемената телесна тежина (вклучувајќи дебелина) значајно пораснала (p=0,0377) од 34,4% (95% CI 32,6%-36,2%) во 2010 на 37,3% (95% CI 35,2%-39,5%) во 2019. Дебелината значајно пораснала (p=0,040) од 16,3% (95% CI 14,9%-17,7%) во 2010 на 18,4% (95% CI 16,7%-20,1%) во 2019. Главен двигател на тоа зголемување била значајно зголемената телесна тежина (вклучувајќи дебелина) од скоро 7% кај девојчињата. Заклучок: Постои неповолен растечки тренд кој индицира влошување на ситуацијата со детската дебелина во земјата. Потребни се насочени и посеопфатни јавноздравствени акции во исхраната ре или смени насоката на трендот. Системот на следење на детската дебелина во државата е добро воспоставен и треба да продолжи како еден од клучните јавноздравствени системи на следење кој обезбедува докази за идни акции
Влијанието на оралната хигиена и флуоридите на денталното здравје во раната детска возраст
Early childhood caries occurs immediately after the eruption of deciduous teeth. During this period, children are too young to be able to properly implement oral hygiene. Consequently, it is at a negligible level, with plenty of soft plaque on the deciduous tooth surfaces. The objective of this investigation was to determine the correlation between oral hygiene (shown with the OHI index) and the initial stages of early childhood caries: initial lesion (white spot) and superficial form, before and after local fluoride treatment. Material and methods: For determining the OHI index among our examinees we used the method of Green-Vermillion. It was determined in 117 examinees twice, during the first visit and immediately before physiological replacement of deciduous teeth. Patients were two to three years of age, diagnosed with initial stages of early childhood caries and fluoride preparate (amino fluoride solution) was applied once a week, for 6 months. Results: In 30 subjects treated with local fluoride treatment from both basic groups (with initial and superficial lesions), just before the physiological change of the teeth, we received a statistically significant improvement in the OHI index (p = 0.000038; p = 0.00006) at the end from the examination. Conclusion: From the conducted analysis of the obtained results, we can conclude that the level of oral hygiene is correlated with the progression of changes in the enamel. Oral hygiene and fluoride treatment significantly reduce soft tissue levels and improve the OHI index.Kариесот на раното детство се јавува веднаш по ерупцијата на млечните заби. Во овој период, детето е сèуште многу мало за да може правилно да ја спроведува својата орална хигиена. Од тие причини, оралната хигиена е на незначително ниво, со изобилство на меки наслаги на забните површини од млечните заби. Целта на ова истражување беше да ја одредиме корелацијата помеѓуоралната хигиена (прикажана со OHI индекс) и почетните стадиуми на кариесот на раното детство: иницијална лезија и суперфицијална форма, пред и после спроведен локален флуориден третман. Материјал и методи: Одредувањето на OHI индексот кај нашите испитаници го вршевме според методата на Green-Vermillion во два наврата: при првата посета, при дијагностицирање на заболувањето и непосредно пред физиолошката смена на забите, на крај од испитувањето. Во клиничкото иследување, беа вклучени 117 испитаници, на возраст од две до три години, со комплетно формирано млечно забало, кај кои дијагностициравме почетни стадиуми на циркуларен кариес: иницијална лезија или бела дамка (macula alba) и суперфицијална лезија. За локалeн флуориден третман аплициравме флуориден препарат (аминофлуориден раствор), еднаш неделно, во период од 6 месеци. Резултати: Кај 30 испитаницикои беа третирани со локален флуориден третман и од двете основни групи (соиницијални и суперфицијални лезии), непосредно пред физиолошката смена на забите,добивме статистички позначајно подобрувањето на OHI индексот (p =0,000038; p = 0,00006) на крајот од испитувањето. Заклучок: Од спроведените анализи на добиените резултати, можеме да констатираме дека нивото на оралната хигиена е во корелација со прогресијата на промените во емајлот. Оралната хигиена и флуоридниот третман значително влијаат врз намалување на нивото на меките наслаги и подобрување на OHI-индексот
Тромбоза на супериорен сагитален синус кај дете- приказ на случај
Cerebral venous sinus thrombosis (CVST) is presence of a blood clot in the dural venous sinuses. This is a rare, but dangerous condition. CSVT is characterized by a highly variable clinical spectrum, difficult diagnosis, variable etiologies and prognosis. The International Study on Cerebral Vein and Dural Sinus Thrombosis (ISCVT) determined the frequency of the sites of SCVT. The aim of this case study was to show the clinical presentation, the examination we made, the therapy that was ordinated and the outcome of the treatment. Case study: A 14-year-old male teenager was admitted to the University Clinic for Neurosurgery in Skopje with GCS 10, accompanied with tonic-clonic epileptic seizures. CT examinations by systems were made, and during the time of recording the patient was given Dormicum 2mg overall dose. CT scan of the brain showed hyperdense zones formation around superior sagittal sinus (SSS), the rest of the medical finding was normal. We ran laboratorytests and the test for hemostasisshowed deviation from the normal range. With the ordinated therapy the clinical condition of the patient drastically improved. He was discharged home 12 days after the admission. He was given a recommendation for further check-ups by a transfusiologist and regular visits to our clinic. Occlusion of the cerebral veins and dural venous sinuses may occur on the basis of local trauma, neoplasm or infection. Primary aseptic thrombosis may involve either cerebral veins or dural venous sinuses, or both in combination. The clinical picture and the prognosis of intracranial venous thrombosis probably depend largely on the location, extent, and rapidity of development of the venous occlusion. Conclusion: Superior sagittal sinus thrombosis is a condition that can be manifested with diverse and many symptoms and signs, which often can start unexpectedly and can be life-threatening.Тромбоза на церебрален венски синус (CVST) е присуство на тромб во дуралните венски синуси. Ова е ретка, но опасна состојба. CSVT се карактеризира со високо променлив клинички спектар, тешка дијагноза, променлива етиологија и прогноза. Меѓународната студија за церебрална вена и тромбоза на дурален синус (ISCVT) ја утврди фреквенцијата на местата на CVST. Целта на овој приказ на случај беше да ја прикажеме клиничката слика кај наш пациент, испитувањата кои ги одбравме, а нè доведоа до конечната дијагноза, терапијата која ја ординиравме и крајниот исход од лекувањето. Приказ на случај: 14-годишен машки тинејџер беше примен на Универзитетската клиника за неврохирургија во Скопје со GCS 10, придружуван од тонично-клонични епилептични напади. Беа направени КТ прегледи по системи и за време на снимањето на пациентот му била дадена Дормикум 2 мг вкупна доза. Од КТ скенот на мозокот се забележани хипердензирани зони околу супериорниот синус сагиталис, а остатокот од КТ скенот бил нормален. Направивме лабораториски тестови, а тестот за хемостаза покажа отстапување од нормалниот опсег. Со ординираната терапија клиничката состојба на пациентот драстично се подобри. Тој беше отпуштен дома 12 дена по приемот. Тој доби препорака за понатамошни прегледи од трансфузиологот и на нашата клиника. Оклузија на церебрални вени и дурални венски синуси може да се појави врз основа на локална траума, неоплазма или инфекција. Примарната асептична тромбоза може да вклучува или церебрални вени или дурални венски синуси, или обете во комбинација. Клиничката слика и прогнозата на интракранијална венска тромбоза веројатно во голема мерка зависи од локацијата, степенот и брзината на развој на венската оклузија. Заклучок: Тромбоза на сагиталниот синус е состојба што може да се манифестира со разновидни симптоми и знаци, кои честопати можат да започнат неочекувано и да бидат опасни по живот
Предиктивен потенцијал на MELD и Child-Turcotte-Pugh II скорот за СБП кај пациенти со црнодробна цироза и асцит
It is very important for patients with spontaneous bacterial peritonitis (SBP) to assess the length of survival and the risk of death, primarily because of the wide range of potential complications that can lead to multisystem organ failure and fatal outcome. The aim of this study was to determine the predictive potential of MELD and Child-Turcotte-Pugh II score for SBP in patients with cirrhosis and ascites. Material and methods: The study was designed as a prospective-analytical-observational and was conducted at the University Clinic for Gastroenterohepatology in Skopje for a period of one year. The study population included 70 hospitalized patients with established liver cirrhosis, regardless of etiology, divided into two groups, 35 patients with SBP and 35 non-SBP. Prognostic scores in patients with liver cirrhosis and ascites: MELD score, according to the formula: MELD = [(0.957 x Ln Creatinin) + (0.378 x Ln Bilirubin) + (1.12 x Ln INR) + (0.643) x 10]. The Child-Turcotte-Pugh II score includes 6 parameters: serum albumin and bilirubin, amount of ascites, degree of encephalopathy ( HE), prothrombin time (PT) and serum creatinine, and assessment of the degree of hepatic encephalopathy according to the West Haven criteria. Results: The average value of the MELD score in patients with SBP was 22.6 ± 8.27 and in non-SBP the average value was lower - 17.83±5.87. According to the Mann-Whitney U test, the difference between the mean values was statistically significant for p <0.05 (z = 2.41; p = 0.015). A score of 30 to 39 was registered in 25.7% of patients with SBP, and only in 2.9% in non-SBP; the percentage difference was statistically significant for p <0.05 (Difference test, p = 0.0064 ). Patients with SBP had an average Child-Pugh score of 13.09 ± 2.48 or 100.0% C-class points. In patients with non-SBP, an average child-Pugh score of 9.63 ± 1.62 was recorded, or class B in 65.7% and class C in 34.3%. The percentage difference was statistically significant for p <0.05 (Difference test, p = 0.000000). According to the Mann-Whitney U test, the difference between the mean values was statistically significant for p <0.05 (z = -5.44; p = 0.00001). ROC analysis indicated that the Child-Turcotte-Pugh II score contributed to the diagnosis of SBP - 90.7% (p = 0.000) (excellent predictor), closer to the ideal value of 1.0 and above the worst value of 0.5. ROC analysis indicated that the MELD score did not contribute to the diagnosis of SBP - 66.7% (p = 0.017) (weak predictor), closer to the worst value of 0.5. Conclusion:Our research confirmed that SBP occurs in patients with severe hepatic dysfunction calculated according to the CTP II score and MELD score. Mean value of the MELD score in patients with SBP was higher then in patients with non-SBP. On the other hand all patients with SBP had an average CTP II score, C-class points, while the largest percentage of patients with non-SBP were class B-class points. MELD score is a weak predictor of SBP. The best predictor for predicting SBP is the CTP II score (rank C).Поради широкиот спектар на потенцијални компликации кои може да доведат до мултисистемско органско попуштање и смрт, многу е важно кај пациентите со спонтан бактериски перитонитис (СБП) да се направи проценка на должината на преживување и ризикот од смртен исход. Целта на трудот беше да се одреди предиктивниот потенцијал на MELD и Child-Turcotte-Pugh II скорот (CTP II) за СБП кај пациентите со црнодробна цироза и асцит. Материјал и методи: Студијата беше дизајнирана како проспективно-аналитичко-опсервациска и се спроведе на Универзитетската клиника за гастроентерохепатологија во Скопје во период од една година. Студиска популација беа хоспитализирани пациенти со етаблирана црнодробна цироза, без оглед на етиологијата, вкупно 70 пациенти, поделени во две групи, 35 пациенти со СБП и 35 без СБП. Прогностички скорови кај пациенти со црнодробна цироза и асцит: MELD скор, според формулата: MELD = [(0,957 х Ln Creatinin) + (0,378 х Ln Bilirubin) + (1,12 х Ln INR) + (0,643) х 10]. СТП II скор вклучува 6 параметри: албумин и билирубин во серум, количина на асцит, степен на енцефалопатија, протромбинско време (ПВ) и креатинин во серум, а проценка на степенот на хепатална енцефалопатија(HE) со West-Haven-овите критериуми. Резултати: Просечната вредност на MELD скорот кај пациентите со СБП изнесуваше 22,6±8,27 а кај оние без СБП просечната вредност беше пониска и изнесуваше 17,83±5,87. Според Mann-Whitney U тестот, разликата помеѓу просечните вредности беше статистички сигнификантна за p<0,05 (z =2,41; p=0,015). Вредност на скорот од 30 до 39 беше регистрирана кај 25,7% од пациентите со СБП, а само кај 2,9% од оние без СБП; процентуалната разлика беше статистички сигнификантна за p<0,05 (Difference тест, p=0,0064).Кај пациентите со СБП беше регистрирана просечна вредност на CTP II скорот од 13,09±2,48 или во поени 100,0%, класа C. Кај пациентите без СБП беше регистрирана просечна вредност на CTP II скорот од 9,63±1,62 или класа B кај 65,7% и класа C кај 34,3%. Процентуалната разлика беше статистички сигнификантна за p<0,05 (Difference тест, p=0,000000). Според Mann-Whitney U тестот, разликата помеѓу просечните вредности беше статистички сигнификантна за p<0,05 (z =-5,44; p=0,00001).ROC-анализата покажа дека CTP II скорот придонесува за дијагностицирање на СБП - 90,7% (p = 0,000) (одличен предиктор), поблизу до идеалната вредност од 1,0 и над најлошата вредност од 0,5.ROC-анализата покажа дека MELD скорот не придонесува за дијагностицирање на СБП со 66,7% (p = 0,017) (слаб предиктор), поблизу e до најлошата вредност од 0,5. Заклучок:Нашето истражување потврди дека СБП се јавува кај пациенти со тешка хепатална дисфункција пресметана според CTP II и MELD скорот. Средната вредност на MELD скорот кај пациенти со СБП беше поголема отколку кај пациенти со не-СБП. Од друга страна, сите пациенти со СБП имаа просечна вредност на CTP II, C-класа, додека најголем процент од пациентите со не-СБП беа B-класа. MELD скорот е слаб предиктор за СБП. Најдобар предиктор за предвидување на СБП е CTP II (ранг C) скор