ID Design Press
Not a member yet
307 research outputs found
Sort by
Некои меѓународни искуства од скрининг на колоректален рак
Get PDFColorectal cancer (CRC) is an important public health problem, especially in Europe. Every year approximately 435,000 new cases are being diagnosed with colorectal cancer. Half of these people die, which makes this type of cancer a second-rated mortality cause in Europe. The main aim of this paper was to make a literature search related to colorectal cancer with a focus on the developed Western European countries and countries close to the Republic of North Macedonia.
This paper also intended to provide a picture of the early screening for colorectal cancer as the most efficient method for prevention and early detection of colorectal cancer and its application in some developed countries. For achieving the objectives set out in this paper, a survey of the available literature (both electronic and print) as well as of the grey literature was made. A systematic search of the following databases was made: PubMed, European Commission, and Google Scholar. The inclusion criteria were studies conducted between 2008 and 2020, with an emphasis on the newest studies and those published in the neighboring countries. According to the WHO recommendations and practices in modern countries, colorectal cancer should be identified as a serious public health problem. This includes unclear cause of its occurrence, as well as all possible risk factors which make it almost possible to implement an adequate prevention program.
The most acceptable sensitive test for implementation of the screening program for colorectal cancer is the utilization of the FOB test. It is of great importance to follow-up patients with a positive FOB test as well as to offer easy access to health services, i.e., screening program to the population.
Колоректалниот карцином (КРК) претстaвува многу важен јавноздравствен проблем со 435.000 нови случаи годишно. Овој вид карцином е на второ место по смртност во Европа. Главна цел на овој труд беше да се изврши преглед на постојната литература поврзана со скринингот за колоректален карцином (КРК) во развиенитe западноевропски земји, како и во Република Северна Макединија и земјите од нејзиното опкружување. Трудот укажува на почетоците и развојот на скрининг програмата за КРК, како најефикасна метода за превенција и рана детекција на колоректалниот карцином. Бидејќи сè уште во целост не се познати причините за настанувањето на карциномот на дебелото црево, како и можните фактори на ризик, единствено можна превенција е избегнувањето на веќе познатите ризици како и скринингот за рано откривање. За остварување на целите поставени во овој труд беше направен преглед на достапната литература (во електронска и печатена форма), како и преглед на „сивата литература“ (grey literature). Како извори на податоци (бази на податоци) за електронско пребарување беа користени PubMed, WHO, European commission, Google Scholar. Во истражувањето беа вклучени стидии публикувани во периодот 2008-2020 година, при што предност им беше дадена на поновите студии како и на студиите кои се однесуваа на земјите од регионот на Република Северна Македонија. Како најмногу применуван и најсензитивен тест при скрининг за КРК е ФОБ тестот. Неопходно е да се олесни пристапот на населението кон раното откривање на колоректалниот карцином преку здравствена услуга во форма на бесплатен скрининг за КРК со ФОБ тест.
 
Суво око и урбаното загадување на воздухот како ризик фактор- преглед на литература
Get PDFAir pollution has a major impact on health, and it particularly affects the mucous membranes of the respiratory tract and the eyes. The ocular effects of chronic, long-term exposure to high levels of air pollution are still unclear. The increase in air pollution levels can be associated with an increase in the instability of the tear film. The aim of this paper is to evaluate and discuss the available data about chronic eye diseases in regions with high air pollution. Furthermore, the review also offers a certain understanding of the link between chronic dry eye disease (DED) and air pollution. Materials and methods: Specific keywords (dry eye, air pollution, and urban) were used to search the medical databases of PubMed and Medline. This research technique led to obtaining 103 papers, dating from 1995 to 2021. Out of those, 15 were used as the basis of this paper. Results: The pathophysiological mechanisms of oxidative stress and ocular surface inflammation involve the selective binding of environmental agents to ocular surface membrane receptors, leading to the activation of proinflammatory signaling pathways with changes in the extracellular stromal matrix and consequent occurrence of inflammation of the ocular surface with epithelial defects. Conclusions: Dry eye disease, pollution, and eye allergy overlap, but their presentations can be different. Future advancements in monitoring technology and the development of modern, non-invasive diagnostic methods will help prove the link between air pollutants and DED. The points should be aimed at preventing the global risks of antigenic stimulation of "urban eye".Загадувањето на воздухот има големо влијание врз здравјето, а особено влијае на мукозните мембрани на респираторниот тракт и очите. Окуларните ефекти од хроничната, долготрајна изложеност на високи нивоа на загадување на воздухот сè уште се нејасни. Зголемувањето на нивото на загаденост на воздухот може да биде поврзано со зголемување на нестабилноста на солзниот филм. Целта на овој труд е да се евалуираат и дискутираат достапните податоци за хроничните очни болести во регионите со високо загадување на воздухот. Понатаму, прегледот нуди и одредено толкување за врската помеѓу хроничната болест на суво око и загадувањето на воздухот. Материјали и методи: Специфични клучни зборови (суво око, загадување на воздухот и урбано) беа користени за пребарување на медицинските бази на податоци на PubMed и Medline. Пронајдовме 103 трудови, кои датираат од 1995 до 2021 година. Од нив, 15 беа користени како основа на овој труд. Резултати: Патофизиолошките механизми на оксидативниот стрес и воспалението на окуларната површина вклучуваат селективно врзување на агенсите од средината за рецепторите на окуларната површина што доведува до активирање на проинфламаторните сигнални патишта со промени во екстрацелуларната стромална матрица и последователна појава на воспаление на окуларната површина. со дефекти на епителот. Заклучок: Суво око, загадувањето и алергијата на очите се преклопуваат, но нивните презентации може да бидат различни. Идните достигнувања во технологијата за следење и развојот на современи, неинвазивни дијагностички методи ќе помогнат да се докаже врската помеѓу загадувањето на воздухот и сувото око. Мерките треба да бидат насочени кон спречување на глобалните ризици од антигенска стимулација на „урбаното око“
Автоимун Хашимото тироидитис асоциран со автоимун хепатитис
Get PDFSo far, the literature data have presented a combination of several autoimmune triggered disease in patients, but the research is scarce and very limited. In this context we present a rare case of autoimmune thyroiditis with a concomitant autoimmune hepatitis. Hashimoto thyroiditis is an autoimmune disorder in which immune cells lead to impairment, destruction of the thyroid hormone producing cells and tissue fibrosis with consecutive primary hypothyroidism. Autoimmune hepatitis is a chronic liver disease with unknown etiology, which is assumed to be T cell mediated condition where immune cells produce autoantibodies responsible for inflammation, destruction and fibrosis of the hepatic parenchyma. In this case report, we discuss the possible correlation in the spectrum of autoimmune diseases concerning Hashimoto thyroiditis and autoimmune hepatitis.До сега, во литературата се среќаваат податоци за комбинација од неколку автоимуни болести кај различни пациенти, но студиите од ова поле на истражување се оскудни и ограничени. Во овој приказ на случај, претставуваме редок случај на автоимун тироидитис со истовремен авотимун хепатитис. Хашимото тироидитис е автоимуно заболување во кое клетките на имуниот систем доведуваат до оштетување и уништување на клетките коишто го произведуваат хормонот на тироидната жлезда и ткивна фиброза со последователен примарен хипотироидизам. Автоимуниот хепатитис е хронично заболување на црниот дроб со непозната етиологија, за кое се претпоставува дека е состојба посредувана од Т-клетките каде што имуните клетки произведуваат автоантитела одговорни за воспаление, уништување и фиброза на хепаталниот паренхим. Во овој приказ на случај ја дискутираме можната корелација во спектарот на автоимуни болести кои се однесуваат на Хашимото тироидитисот и автоимуниот хепатити
Развојни нарушувања на колкот кои се третирани на клиниката за oртопедски болести-во период од 10 години (2009-2018)
Get PDFDevelopmental hip dysplasia includes a wide range of conditions such as subluxation, dislocation, hip instability, and teratological hip. The diagnosis was confirmed by clinical examination, ultrasound examination and anterior-posterior view radiograph (AP). Treatment varied depending on the patient's age and the degree of dysplasia: Pavlik harness, closed reduction, open reduction and corrective osteotomies. In this study 242 patients were included, of whom 198 were female patients and 44 male. All of the patients were treated with conservative treatment- closed reducation and spica casting. Left-sided dislocations were more common than right sided dislocations with predominance in the female patients. The main treatment in follow-up patients was closed reduction with or without adductor muscle tenotomy (m. add. longus). In cases with unsuccessful attempt of closed reduction, open reduction was performed with or without adductor muscle tenotomy. Depending on the residual dysplasia, patients were additionally treated with pelvic osteotomies (Salter 's inominate osteotomy), varus derotation osteotomy, valgus osteotomy, proximal femoral resection, and trochanter major transposition. 167 patients were treated with closed reduction and 3 with open reduction. The remaining patients were treated with closed reduction and additional surgery or with open reduction and additional surgery. Out of all treated patients, only 10 patients had recurrent dislocation of the hip, 7 female and 3 male patients. Closed reduction was performed again on two patients, and open reduction of the hip was performed on one patient. The average age of patients was 21.5 months. By presenting the cases in a period of 10 years, it was conclud that most cases were diagnosed later. Also, the standard closed reduction treatment was successful even after the first year in said patients. Depending on the residual dysplasia of the hip, in order to achieve better congruence of the joint, additional surgeries were performed.Во развојните нарушувања на колкот влегуваат широк спектар на состојби како сублуксација, дислокација, нестабилност на колк и тератолошки колк. Дијагнозата се потврдува со клинички преглед, ехосонографски преглед и антеро-постериорна радиографија (АП). Третманот во зависност од возраста на пациентот и степенот на дисплазија може да биде со Павликови ременчиња и некрвава репозиција се до крвава репозиција и корективни остеотомии. Цел на овој труд е да се прикаже третманот на развојните нарушувања на колкот на Клиниката за Ортопедски болести во Скопје. Материјал и методи: Во оваа студија се вклучени вкупно 242 пациенти од кои 198 се женски пациенти и 44 машки пациенти. Кај сите пациенти основен третман е некрвава репозиција. Левостраните луксации се побројни со предоминација кон женскиот пол. Основен третман кај следените пациенти е некрвава репозиција со или без тенотомија на аддукторната мускулатура (m. add. longus). Кај пациенти со неуспешен обид за некрвава репозиција направена е крвава репозиција со или без тенотомија на аддукторната мускулатура. Во зависност од резидуалната дисплазија на зглобот пациентите се третирани дополнително и со карлични остеотомии (иноминантна остеотомија по Салтер), варус деротативна остеотомија, валгус остеотомија, ресекција на проксимален фемур и транспозиција на големиот трохантер. Резултати: луксациите се со предоминација кај женскиот пол и позастапени се левостраните луксации во однос на десностраните луксации и кај сите основен почетен третман е некрвава репозиција на колкот. 167 пациенти се третирани само со некрвава репозиција на колкот, а 3 со крвава репозиција на колкот. Останатите пациенти се третирани со некрвава репозиција и дополнителен оперативен зафат или пак крвава репозиција и дополнителен оперативен зафат. Од сите третирани пациенти, само кај 10 пациенти имало релуксација на колкот и тоа кај 7 пациенти од женски пол, 3 кај пациенти од машкиот пол. Кај две од нив повторно е направена некрвава репозиција, а кај една крвава репозиција на колкот. Средна возраст на третман кај пациентите е 21,5 месеци. Повеќето од случаите се дијагностицираат подоцна, стандардниот третман некрвава репозиција е успешен и после навршена прва година кај пациентите. Во зависност од резидуалната дисплазија на колкот, со цел да се постигне подобра конгруентност на зглобот се прават дополнителни оперативни зафати
Знаење за хепатитис Б кај здрава популација во заедницата
Get PDFHepatitis B is the world’s most common blood‑borne viral infection, accounting for 2 billion infections, 350 million carriers, and 6 lakh deaths annually. Aim of the paper is to determine the level of knowledge among healthy population in North Macedonia regarding Hepatitis B virus infection. Material and methods: A community‑based cross‑sectional study was undertaken. Questionnaire was administered to 600 healthy individuals, who heard about hepatitis B. Data handled and analyzed by using statistical package SPSS. Results: The profile of those who give the correct answer regarding the cause of hepatitis B that it is a virus are women (65.3%), aged 40 to 49 (42.8%), by nationality are Macedonian, have higher education (52.8%), 92.8% live in urban areas, 74.3% are married, employed (79.2%) and have a moderate monthly income (68.9). About one‑third of the sample said that loss of appetite, diarrhea, nausea/vomiting also associated with hepatitis B. There is a significant difference in knowledge related to early (prodromal) (symptoms such as cold and flu - fever, runny nose, cough) symptoms of hepatitis infection. Only 17.7% give the correct answer that they register, and 81.7% do not. Jaundice is one of the common symptoms of hepatitis, 32.2% give the correct answer, and 25.8% of the symptoms that are present and common are nausea, vomiting and loss of appetite. Conclusions: Important knowledge deficits about the routes of hepatitis B transmission/prevention were identified. Continued efforts should be made to develop and implement hepatitis B educational campaigns/health promotion for these communities.Хепатитис Б е најчестата вирусна инфекција во светот која се пренесува преку крв, со 2 милијарди инфекции, 350 милиони носители и 6 милиони смртни случаи годишно. Цел на трудот е да се утврди нивото на знаење кај здравата популација во Северна Македонија во врска со инфекцијата со вирусот Хепатитис Б. Материјал и методи: Студија на пресек беше спроведена, прашалникот беше администриран на 600 здрави индивидуи кои слушнале за хепатитис Б. Податоците се анализираа со помош на статистички пакет SPSS. Резултати: Профилот на оние кои даваат точен одговор во однос на причината за хепатитис Б дека е вирус се жени (65,3%), на возраст од 40 до 49 години (42,8%), по националност се Македонки, со високо образование (52,8%). 92,8% живеат во урбани средини, 74,3% се во брак, вработени (79,2%) и имаат умерени месечни примања (68,9). Околу една третина од примерокот сметаат дека губењето на апетит, дијареа, гадење/повраќање се поврзани со хепатитис Б. Постои значајна разлика во знаењето поврзано со раните (продромални) (симптоми како настинка и грип - треска, течење на носот, кашлица) симптоми на инфекција со хепатитис. Само 17,7% даваат точен одговор дека се регистрираат, а 81,7% не. Жолтица е еден од најчестите симптоми на хепатитис, 32,2% го даваат точниот одговор, а 25,8% од симптомите кои се присутни и чести се гадење, повраќање и губење на апетит. Заклучоци: Идентификувани се важни недостатоци во знаењето за патиштата на пренос/превенција на хепатитис Б. Треба да се направат континуирани напори за развој и спроведување на едукативни кампањи за хепатитис Б/промоција на здравјето за овие заедници
Присуство на анти-ТФ4/хепарин антитела кај пациенти профилактички третирани со еноксапарин после ортопедски оперативен зафат
Get PDFHeparin-induced thrombocytopenia (HIT) is a condition caused by antibodies against the platelet factor 4 (PF4)/heparin complex. This significantly increases the risk of bleeding and thrombosis in patients, which is essential in the postoperative period. In this study we examined the rate of seroconversion of anti-PF4/heparin antibodies in patients with rheumatoid arthritis (RA) and osteoarthritis (OA) after total knee or hip arthroplasty. The aims of the study were to assess the risk of HIT by evaluation of induction of anti-PF4/heparin antibodies in patients with RA and OA after total knee or hip arthroplasty, treated prophylactically with enoxaparine. Material and methods: We followed 36 patients aged 18 to 80 years, after total knee or hip arthroplasty, treated prophylactically with enoxaparine. Patients were divided in two groups: patients with RA and patients with OA. They were examined for occurrence of HIT. Blood was sampled twice, from a peripheral vein, for immunologic tests. The first time it was done before enoxaparine application and the second time postoperatively 10 days after surgery. We noted demographic data, anti-PF4/heparin antibodies, erythrocyte sedimentation rate (ESR), CRP, RF, antiCCP and anti-nuclear antibodies Hep2 (ANA). Results: There was no significant difference in the values of anti-PF4/heparin antibodies in patients with RA and OA preoperatively. The presence of anti-PF4/heparin antibodies was significantly lower in RA patients compared to OA (7.14% versus 27.27%, p=0.034). There was no significant association between levels of anti-PF4/heparin antibodies and ESR, CRP, RF, CCP, ANA. Conclusion: The results obtained showed a lower level of anti-PF4/heparin antibodies in patients with RA than in patients with OA. This shows that there may be a difference in the generation of this antibody in patients with RA compared to patients with OA, prophylactically treated with enoxaparine after total knee or hip arthroplasty.Хепарин-индуцираната тромбоцитопенија (ХИТ) е предизвикана од антитела кон тромбоцитниот фактор 4 (ТФ4)/хепарин комплексот. Таа значително го зголемува ризикот од крвавење и тромбоза кај пациентите, што е особено есенцијално во постоперативниот период. Во оваа студија ја проценуваме стапката на сероконверзија на анти-ТФ4/хепарин антителата кај пациенти со ревматоиден артритис и остеоартритис по имплантација на протеза на колк или колено лекувани профилактички со еноксапарин. Целта на истражувањето беш да се процени ризикот од хепарин-индуцирана тромбоцитопенија преку евалуација на индукцијата на анти-ТФ4/хепарин антителата кај пациенти со ревматоиден артритис и остеоартритис по имплантација на протеза на колена или колк, лекувани профилактички со еноксапарин. Материјал и методи: Беа испитани 36 пациенти, на возраст од 18 до 80 години, по имплантација на протеза на колк или колено, лекувани профилактички со еноксапарин. Пациентите беа поделени во две еднакви групи, односно пациенти со ревматоиден артритис (РА) и пациенти со остеоартритис (ОА). Пациентите беа следени за време на хоспитализацијата на Клиниката за ортопедски болести за појава на ХИТ. Во два наврата беше земена венска крв, од периферна вена, за имунолошки иследувања. Прв пат тоа беше направено пред почеток на лекување со еноксапарин, а втор пат постоперативно, 10 дена по оперативниот зафат. Беа нотирани демографски податоци, анти-ТФ4/хепарин антитела, седиментација на еритроцити (ESR), CRP, RF, CCP, ANA, појава на ХИТ. Резултати: Немаше сигнификантна разлика во вредностите на анти-ТФ4/хепарин кај пациентите со ОА и РА предоперативно. Стапката на анти-ТФ4/хепарин антитела кај пациентите со РА беше сигнификантно пониска од онаа кај пациентите со ОА (7,14% наспроти 27,27%, р=0,034). Немаше сигнификантна поврзаност на вредностите на анти-ТФ/4 антителото со вредностите на ESR, CRP, RF, CCP или ANA. Заклучок: Резултатите укажаа на намалена инциденција на анти-ТФ4/хепарин антитела кај пациентите со РА во споредба со оние со ОА. Ова укажува дека постои разлика во анти-ТФ4/хепарин имуниот одговор кај пациенти со РА наспроти оние со ОА, профилактички лекувани со еноксапарин, по ортопедски оперативен зафат за имплантација на протеза на колк или колено
Синдром на “MORNING GLORY”- Приказ на случај
No full textMorning Glory Syndrome (MGS) is an uncommon congenital anomaly of the eye nerve (optic nerve) that resembles a flower known as morning glory, impairs vision, and may be associated with both ocular and non-ocular abnormalities. It has a characteristic fundoscopic appearance consisting of a large funnel-shaped cavity on the optical disc. We register an unusual congenital anomaly of the optic disc in a three-year-old female child.Синдромот на “Morning Glory” (MGS -Morning Glory Syndrom) е невообичаена конгенитална аномалија на oптичкиот нерв кој наликува на цвет познат како „morning glory“, го нарушува видот и може да бидe поврзан и со окуларни и неокуларни абнормалности. Има карактеристичен фундоскопски изглед кој се состои од големa празнина во форма на инка на оптичкиот диск. Во овој труд презентираме невообичаена вродена аномалија на оптичкиот диск кај три годишно дете од женскиот пол
Улогата на некои инфламаторни маркери, цитокини и тумор маркери во дијагноза на ендометриозата
Get PDFEndometriosis is a multifactorial disease which etiopathogenesis has not been elucidated. One of the theories of etiopathogenesis is the inflammatory theory. Aims of the study: To develop a practical non-invasive test for the diagnosis of endometriosis by examining some inflammatory markers and cytokines; to compare the highly sensitive C-reactive protein (hsCRP), cytokines (interleukin-6-IL-6 and tumor necrotizing factor alpha) and the tumor marker cancer antigen 125 (CA-125) among healthy patients and patients with endometriosis; to determine the sensitivity and specificity of each biomarker separately in the diagnosis of endometriosis and to determine their role in the diagnosis of endometriosis. Materials and methods: In a prospective study conducted at the University Clinic for Gynecology and Obstetrics, Ss. Cyril and Methodius University in Skopje, North Macedonia 138 patients were included of a reproductive age between 18-50 years (83 with diagnosis endometriosis operated laparoscopically or with laparotomy) and a control group of 55 healthy women, in a period between 01.09.2018 to 01.05.2021. Serum levels of IL-6, TNF-α, hs-CRP and tumor marker CA-125 were evaluated in both groups. Results: Serum levels of CA-125, IL-6 and TNF-α and hs-CRP were significantly higher in patients with endometriosis compared to the control group. The surface under the ROC curve (AUC) for IL-6, CA-125, hs-CRP, and TNF-α has shown that as individual markers they all have a discriminatory capacity to diagnose patients with endometriosis. Conclusions: Results obtained in our study showed statistically significantly higher serum concentrations of CA-125, IL-6 and TNF-α and hs-CRP in patients with endometriosis compared to the control group of patients. However, none of these biomarkers showed a high sensitivity for diagnosis of endometriosis. It is necessary to find a panel combination of biomarkers with a high sensitivity of about 100% that will enable early diagnosis of endometriosis.Ендометриозата е мултифакторно заболување, чија етиопатогенеза не е разјаснета. Една од теориите за етиопатогенезата е инфламаторната теорија. Цели на истражувањето: Да се развие практичен неинвазивен тест за дијагноза на ендометриозата со иследување нанекои инфламаторни маркери и цитокини; да се направи споредба на високосензитивниот Ц-реактивен протеин (hsCRP), цитокините (интерлеукин 6 –IL-6 и тумор-некротизирачки фактор алфа - TNF-α) и туморскиот маркер cancer antigen 125 (CA-125) кај здрави пациентки и пациентки со ендометриоза; да се утврди сензитивноста и специфичноста на секој биомаркер посебно во дијагнозата на ендометриозата и да се утврди нивната улога во дијагноза на ендометриозата.
Материјал и методи: Во проспективна студија спроведена на Универзитетската клиника за гинекологија и акушерство, Универзитет „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје, Северна Македонија беа вклучени 138 испитанички на репродуктивна возраст помеѓу 18-50 години (83 со дијагнозa ендометриоза, оперирани со лапароскопија или лапаротомија) и контролна група од 55 здрави жени, во период од 01.09.2018 година до 01.05.2021. Серумските вредности на интерлеукин 6 (IL-6), тумор-некротизирачки фактор алфа (TNF-α), високоспецифичен Ц-реактивен протеин (hsCRP) и туморскиот маркер CA-125 беа евалуирани во двете групи. Резултати: Серумските вредности на CA-125, IL-6 и TNF-α и hsCRP беа сигнификантно повисоки кај пациентките со ендометриоза во споредба со оние во контролната група. Површината под ROC кривата (AUC) за IL-6, CA-125, hs-CRP и TNF-α покажа дека како поединечни маркери сите имаат дискриминаторен капацитет за дијагноза на пациентки со ендометриоза. Заклучоци: Иследувањата во нашата студија покажаа статистички сигнификантно повисоки концентрации на CA-125, IL-6 и TNF-α и hs-CRP кај пациентките со ендометриоза во однос на контролната група пациентки. Меѓутоа, ниту еден од овие биомаркери не покажа висока сензитивност за дијагноза на ендометриозата. Потребно е да се најде панел комбинација на биомаркери со висока сензитивност од околу 100% кои ќе овозможат рана дијагноза на ендометриозата
Организација на здравствената заштита на старите лица на територија на град Скопје – состојби и потреби
Get PDFThe main goal of the paper was to understand the attitudes of the elderly in the city of Skopje regarding health care, organization and functioning of the health system for ensuring healthy and active aging. Methods: A descriptive-analytical method was used to present the results of the study (cross-sectional study) conducted on the territory of the city of Skopje in the period March-April 2019. A total of 350 respondents aged 65+ were included. A questionnaire containing 53 questions was developed and was designed to suit the age and sex of the respondents. The questionnaire was divided into four parts: first part - general and demographic characteristics; second part - health care; third part - mobility of the elderly; fourth part - conditions and lifestyle. The statistical analysis was performed with Windows 7.0 and SPSS, version 14. A statistical significance was used for two-way tests with a significance level of p <0.05. Results: Of the total of 350 respondents, 133 (38%) were male, and 217 (62%) were female, with a sex ratio of 0.61 : 1. According to the answers given by the respondents in our sample, 50 (37.9%) men and 124 (57.14%) women had chronic diseases. A total of 260 (75.6%) respondents stated that they were satisfied with the health information system "My Appointment" (“Moj Termin”). In terms of sex, 101 (78.9%) men and 159 (73.6%) women were satisfied with "My Appointment". A total of 84 (24.4%), 27 (21.1%) men and 57 (26.4%) women, stated that they were dissatisfied with this service. Forty-seven (47.5%) respondents said that discrimination in health care was done by a doctor, 43 (43.4%) said it was done by a nurse and according to 9 (9.1%) respondents, discrimination was done by both the doctor and the nurse. The results obtained showed that more often highly educated people recognized discrimination and abuse by the health personnel than people with lower level of education. Conclusion: The elderly exercise partially their rights to social and health care. The elderly would like to expand the opportunities for social and health benefits. In the self-assessment of the health condition, most of the elderly perceived their health status to be relatively good. The analysis showed a higher percentage of chronic illnesses in women than in men. Тhere is a correlation between active and healthy aging and socioeconomic conditions in which the elderly live.Целта на трудот беше да се согледаат ставовите на старите лица на територија на град Скопје во врска со здравствената заштита и да се добијат одговори за нивните потреби и мислење за организацијата и функционирањето на здравствениот систем. Mетоди: Беше користен дескриптивно-аналитички метод на работа, со приказ на резултати од истражување (студија на пресек) спроведено на територијата на град Скопје во периодот март-април 2019 година. Беа опфатени вкупно 350 испитаници на возраст од 65+ години. Беше изработен прашалник кој содржеше 53 прашања и беше дизајниран да одговара на возраста и полот на испитаниците. Прашалникот беше поделен на четири дела: прв дел - општи и демографски карактеристики; втор дел - здравствена заштита; трет дел - мобилност на старото лице; четврти дел - услови и начин на живот. Статистичката анализа беше извршена со Windows 7.0 и SPSS, верзија 14. Статистичка значајност беше искористена за двонасочни тестови со ниво на значајност од p <0,05. Резултати: Во студијата беа опфатени 133 (38%) мажи и 217 (62%) жени, со сооднос на полот 0,61 : 1. Според добиените изјави од испитаниците во примерокот, 50 (37,9%) од анкетираните мажи и 124 (57,14%) од анкетираните жени имале хронични заболувања. Од испитаниците, 260 (75,6%) изјавиле дека се задоволни од услугите „Мој термин“. Во однос на полот, задоволни од „Мој термин“ биле 101 (78,9%) од мажите и 159 (73,6%) од жените во примерокот. Вкупно 84 (24,4%) испитаници изјавиле дека се незадоволни од оваа услуга, и тоа 27 (21,1%) мажи и 57 (26,4%) жени. Кај 47 (47,5%) од испитаниците дискриминација при здравствената заштита направил доктор, кај 43 (43,4%) тоа го направила медицинска сестра, а кај 9 (9,1%) причина биле и докторот и медицинската сестра. Добиените резултати покажале дека најчесто високообразованите лица многу почесто ја препознавале дискриминацијата и злоупотребата од страна на здравствен персонал отколку лицата со пониско образование. Заклучок: Постарите лица делумно ги остваруваат правата од здравствена заштита. Постарите лица би сакале да ги прошират можностите за здравствени придобивки. Во самопроценката на здравствената состојба, најголем дел од постарите лица велат дека нивната здравствена состојба е релативно добра. Постои корелација помеѓу активното и здравото стареење и социоекономските услови во кои живеат постарите лица
Физикален третман на пострауматски контрактури на лакот кај деца – наше искуство
Get PDFThe most common complications of elbow trauma are contractures and neurovascular injuries. The complications can be a result of the initial injury, but they can also be a result of a surgical treatment. In addition to orthopedic treatment of elbow fractures, physical therapy and rehabilitation play a significant role in treatment of posttraumatic contractures. To determine the effects of physical therapy and rehabilitation of posttraumatic elbow contractures in children. This was a retrospective cross-sectional study conducted in the University Clinic for Physical Medicine and Rehabilitation, Skopje in the period 01.01.2021 – 01.07.2022. A total of 52 children were included, at the age between 2 and 13 years who had a posttraumatic elbow contracture, limited range of motion, pain and/or limitations in accomplishing daily activities. Depending on the clinical finding, children underwent a relevant physical therapy (kinesitherapy, functional therapy, electrotherapy, thermotherapy, hydrotherapy and magnetotherapy) in duration of three weeks. For assessing the effects of the rehabilitation therapy, the range of motion of the elbow and forearm was examined along with the Flynn’s scale in all children, prior to and after completion of the physical treatment. Applied physical treatment resulted in a significant improvement in all analyzed movements such as: elbow flexion (p=0.00001), elbow extension (p=0.00001), forearm pronation (p=0.00001), forearm supination (p=0.0000) and Flynn’s scale (p=0.0000). After completion of the rehabilitation treatment, excellent results were registered in 41 (85%) children, moderate in 10 (19.23%) and favorable in 1 (1.92%). Timely and adequate application of physical therapy and rehabilitation can significantly improve the final outcome in treatment of posttraumatic elbow contractures in children. A combination of different physical procedures adequately applied and personalized can significantly improve the range of motion of the elbow.
Најчестите компликации на траумата на лактот се контрактури и невроваскуларни повреди. Компликациите може да бидат резултат на иницијална повреда, но може да бидат и резултат на хируршки третман. Покрај ортопедскиот третман на фрактури на лактот, физикална терапија и рехабилитација играат значајна улога во третманот на посттрауматски контрактури. Целта на оваа студија беше да се утврдат ефектите од физикална терапија и рехабилитација на посттрауматски контрактури на лактот кај децата. Материјали и методи: Ова беше ретроспективна студија на пресек спроведена на Универзитетската клиника за физикална медицина и рехабилитација, Скопје во периодот 01.01.2021 – 01.07.2022 година. Вклучени се вкупно 52 деца, на возраст меѓу 2 и 13 години кои имале посттрауматска контрактура на лактот, ограничен опсег на движења, болка и/или ограничувања во извршувањето на секојдневните активности. Во зависност од клиничкиот наод, на децата им беше извршена соодветна физикална терапија (кинезитерапија, функционална терапија, електротерапија, термотерапија, хидротерапија и магнетотерапија) во времетраење од три недели. За проценка на ефектите од терапијата за рехабилитација, опсегот на движење на лактот и подлактицата беше испитувана и Флиновата скала кај сите деца, пред и по завршувањето на физичкиот третман. Резултати: Применетиот физикален третман резултираше со значително подобрување на сите анализирани движења како што се: флексија на лактот (p=0,00001), екстензија на лактот (p=0,00001), пронација на подлактицата (p=0,00001), супинацција на подлактицата (p=0,0000's) и Флинова скала (p=0,0000). По завршувањето на рехабилитациониот третман, одлични резултати се забележани кај 41 (85%) дете, умерени кај 10 (19,23%) и поволни кај 1 (1,92%). Заклучок: Навремената и адекватна примена на физикална терапија и рехабилитација може значително да го подобри крајниот исход во третманот на посттрауматски контрактури на лактот кај децата. Комбинацијата на различни физички процедури соодветно применети и персонализирани може значително да го подобри опсегот на движење на лактот