ID Design Press
Not a member yet
307 research outputs found
Sort by
Влијанието на вакциналниот статус и бројот на дози на тежината на клиничката слика и смртноста од COVID-19
Get PDFThe COVID-19 pandemic, caused by the novel SARS-CoV-2 virus, started in December 2019 in the city Wuhan, province Hubei in the Republic of China. The disease quickly became pandemic and infected 48.539.872 people and had a mortality of 1.232.791 in 215 countries all over the world resulting in economic and healthcare collapse. On 11-th of March the World Health Organisation declared COVID 19 as pandemic. SARS-CoV-2 (severe form of acute respiratory syndrome coronavirus 2) as the cause of COVID 19 is the member of the coronavirus family along with MERS-CoV and SARS-CoV-1which cause severe respiratory infections that are highly contagious and have very high mortality. The pandemic character, the high morbidity and mortality and rehabilitation resulted in a massive vaccine production as an attempt to control the spread of the SARS CoV-2 virus and reduce the morbidity and mortality, especially in the most vulnerable population groups. The aim of the study was to evaluate the association between vaccination status, number of doses and disease severity, length of hospital stay and mortality. Material and Methods: In this case-control study we included 230 male and female patients admitted in the Covid Centre in Acibadem Clinical Hospital in Skopje from March 2021 to February 2022. Patients were divided in two groups according to their vaccination status. Data about patients demographics, comorbidities, vaccination, number of doses received, type of oxygen and ventilation support, length of stay and patient outcome were collected. Results: A total of 230 COVID-19 positive hospitalized patients participated in the study. 50.4% of them were vaccinated, of which 86.2% received two doses, 11.2% received one and 2.6% received three doses of vaccines. A significant association was registered between lethal outcome and vaccination (PearsonChi-square: 5.32523, p=.0210), association with number of doses of vaccination (PearsonChi-square: 7.66262, p=.043524), association with type of ventilation - NIV, HFO, IMV (PearsonChi-square: 177.399, df=3, p=0.000), associationwithcomorbidity (3.90770, p=.0480). Conclusion: Vaccination against Covid-19 and number of doses have a significant impact on disease severity, progression and outcome of the disease.COVID-19 како инфективно заболување за првпат се појави во декември 2019 година, а првите заразени беа во градот Вухан, област Хубеи во Н.Р.Кина. Болеста доби пандемиски карактер и за брзо доведе до 48.539.872 заразени луѓе и предизвика 1.232.791 смртни случаи во 215 земји во светот, доведувајќи до глобален здравствен и економски колапс на светското население. На 11 март 2020 година Светската здравствена организација прогласи COVID-19 пандемија. SARS-CoV-2 (тешка форма наакутен респираторен синдром коронавирус 2) како предизвикувач на COVID-19 претставува корона вирус кој што исто како и останатите два корона вируси MERS-CoV и SARS-CoV-1 се одговорни за предизвикување на акутни респираторни инфекции кои се многу контагиозни по природа и доведуваат до висок морталитет. Пандемискиот карактер на болеста, високиот морбидитет, морталитет и долгата рехабилитација доведоа до масовно производство на вакцини со цел превенирање и спречување на инфекција со SARS-CoV-2 вирусот,намалување на морбидитетот и морталитетот, особено кај ранливата популација со имунокомпромитираност и имунодефицит. Целта на оваа студија беше да се испита поврзаноста помеѓу вакциналниот статус и бројот на примени дози против COVID-19 и тежината на болеста, должината на болничкиот престој и смртноста. Материјали и методи: Во оваа студија беа вклучени 230 пациенти од машки и женски пол, кои беа третирани во Covid центарот при Инфективниот оддел на Клиничката болница Аџибадем Систина во периодот од март 2021 година до февруари 2022 година. Пациентите беа поделени во две групи според вакциналниот статус. Податоци за демографските карактеристики, коморбидитетите, вакцинацијата, бројот на примени дози, типот на кислородна и вентилаторна поддршка, должината на престој во болница, исходот од лекувањето беа следени и забележани. Резултати: Во студијата учествуваа 230 хоспитализирани COVID-19 позитивни пациенти. Вакцинирани беа50,4% од хоспитализираните, од кои 86,2% примиле две дози, 11,2% примиле една и 2,6% примиле три дози вакцини. Беше регистрирана значајна поврзаност помеѓу смртоносниот исход и вакцинацијата (PearsonChi-square: 5.32523, p=.0210), поврзаноста со бројот на дози на вакцинацијата (PearsonChi-square: 7.66262, p=.0435), поврзаноста со типот на вентилација (PearsonChi-square: 177.399, df=3, p=0.000), и поврзаноста со присуството на коморбидитети (3.90770, p=.0480). Заклучок: Вакциналниот статус и бројот на примени дози во нашата студија покажа значителен заштитен ефект за развој на тежок облик на болеста и летален исход
Проценка на болка по реконструкција на преден вкрстен лигамент со аутографт: квадрипликатура на m.semitendinosus наспроти m.semitendinosusиm.gracilis
Get PDFAnteriorcruciate ligament (ACL) tear is one of the most common sports injuries. The all-inside technique (AIT) for anterior cruciate ligament reconstruction (ACLR) is gaining popularity as a more anatomic, less invasive technique with the potential for more rapid recovery. With the recent advances in the field of sports medicine, the all-inside technique is reported to have less postoperative pain as compared to the conventional transportable procedure. The purpose of this research is to determine the differences in acute pain levels between undergoing ACL reconstruction hamstring autograft m. semitendinosusand m.gracilis versus hamstring autograft quadrupled m.semitendinosus in first and second postoperative day. Materials and Methods: A total of 80 patients in period of two years who underwent primary ACL reconstruction using either HS autograft m.semitendinosusand m.gracilis or HS autograft quadrupled m.semitendinosus consented to participate. The primary outcome of the study was postoperative pain levels that were collected after surgery at first and second day. For the quantification of the intensity of pain after the surgery the patients were offered a Visual Analogue Scale (VAS scale), numbered from 0 to 10 (0 means no pain, 10 is the strongest pain). This part of the research shows the results obtained by processing patients with ACL, treated at the Department of Orthopaedics and Traumatology in the City General Hospital "8th of September" in Skopje. Results: The average postoperative score one day after surgery for patients with a standard method using a graft in the form of a duplication of m.semitendinosus and m.gracilis based on the VAS scale was 7.70 +0.9 and the score second day after surgery was 4.75 + 1.1.The average postoperative score a day after the surgery for patients treated with the method where only m.semitendinosus is used as a graft and that in the form of quadruplicationbased on the VAS scale was 3.90 +3.1and the score second day after surgery was 2.70 +2.7. Conclusion: A significant reduction in acute postoperative pain was found when performing ACL reconstruction with HS quadrupledm.semitendinosus compared to HS m.semitendinosus-m.gracilis.Повредата на предниот вкрстен лигамент (ПВЛ) е една од најчестите спортски повреди. Техниката all-inside (AIT) за реконструкција на предните вкрстени лигаменти (РПВЛ) се здобива со популарност како повеќе анатомска, помалку инвазивна техника со потенцијал за побрзо закрепнување. Со неодамнешниот напредок во областа на спортската медицина, техниката „all-inside“ е регистрирана дека има помала постоперативна болка во споредба со конвенционалната транспортна процедура. Целта на овој труд е да се утврдат разликите во нивоата на акутната болка помеѓу аутографтот на тетивата за реконструкција на ПВЛ со m.semitendinosus и m.gracilis наспроти аутографт на тетива со квадрипликатура на m.semitendinosus во првиот и вториот постоперативен ден. Материјали и методи: Вкупно 80 пациенти во период од 2 години кои беа подложени на примарна реконструкција на ПВЛ со користење на аутографт на HS (m.semitendinosus-m.gracilis) или HS аутографт (m.semitendinosus) учествуваа во ова студија. За квантификација на јачината на болка по извршената оперативна интервенција на пациентите им беше понудена ВАС скала, нумерирана од 0 до 10, при што 0 значи нема болкаа 10 најсилна болка. Во ова истражување прикажани се резултатите на пациенти со повреда на преден вкрстен лигамент, лекувани во Градската општа болница „8-ми Септември“ на Одделението за ортопедија и трауматологија. Резултати: Просечниот постоперативен резултат еден ден по операцијата за пациенти хируршки третирани со стандардна метода користејќи графт во форма на дуплирање на m.semitendinosus и m.gracilis врз основа на Visual Analogue Scale (VAS) скалата беше 7,70 +0,9, а резултатот од вториот ден по операцијата беше 4,75 +1,1. Просечниот постоперативен резултат еден ден по операцијата за пациенти хируршки третирани со метода, каде што само m.semitendinosus се користи како графт и тоa во форма на квадрипликатура врз основа на VAS скала изнесуваше 3,90 + 3,1, а резултатот од втор ден по операцијата изнесуваше 2,70 +2,7. Заклучок: Значително намалување на акутната постоперативна болка беше забележано при изведување на реконструкција на ПВЛ со HS со квадрипликатура на (m.semitendionosus) во споредба со реконструкција со HS (m.semitendinosus-m.gracilis)
Tехника на прав лак и сегментирана техника при ретракција на канин-приказ на случаи
No full textCorrect positioning of the canines after their retraction is of great importance for the function, stability and esthetics. Aim: Two case reports were presented to compare the efficiency of two techniques for canine retraction, segmented mechanics using 0.017 x 0.025 TMA T-loop vs sliding straight-wire mechanics usingelastomeric chains. Material and methods: The first case describes orthodontic treatment with 0.017 x 0.025 TMA T-loop whereas the second case describes a 9 mm canine retraction using elastomeric chains. Results: Depending on the type of malocclusion both techniques for canine retraction can be used. Post treatment results showed canine retraction with good anchorage control and no mesial movement of the molars.Conclusion: Both techniques provide an optimum rate of tooth movement and none of the methods can be considered superior in terms of tooth movement or side effects, including rotation, tipping, root resorption, anchorage loss, as well as associated pain.Правилна позиција на канините по нивната ретракција е од голема важност за функцијата, стабилноста и естетиката. Цел на трудот: Приказ на два случаи со цел да се спореди ефикасноста на две техники за ретракција на канините, сегментирана техника користејќи 0.017 x 0.025 TMA Т-омча версус техника на прав лак користејќи еластомерни ланци. Материјал и метод: Првиот случај е приказ на ортодонтски третман со 0.017 x 0.025 TMA Т-омча, додека вториот случај е приказ на 9мм ретракција на канин со еластомерни ланци. Резултати: Во зависност од типот на малоклузија можат да се користат и двете техники за ретракција на канинот. Добиените резултати по ретракција на канинот покажуваат добра контрола на анкоражата без мезијално движење на моларите. Заклучок: Двете техники покажуваат оптимална стапка на движење на забите и ниеден метод не може да се смета за супериорен во однос на другиот во поглед на движење на забите или несакани ефекти, вклучувајќи ротација, инклинација, ресорпција на коренот, губиток на анкоража, како и придружена болка
Морталитет од малигни неоплазми во Република Северна Македонија во периодот од 2010 до 2018 година
Get PDFThe aim of the paper was to provide data on the situation and the trend of the mortality rate from malignant neoplasms in the population of the Republic of North Macedonia (RNM) in the period 2010-2018 along with the most common causes of death from malignant neoplasms in 2018, with a special reference to the distribution of mortality by sex and age. Material and methods: A retrospective study was performed using epidemiological descriptive methodology. Data were statistically analyzed. The mortality rates for malignant neoplasms were estimated at 100,000 inhabitants. Data are displayed in tables and figures in total number for the Republic of North Macedonia. The data for the number of deaths were obtained from the State Statistical Office and processed and analyzed at the Institute of Public Health of RNM. Results: A total of 19,727 people died in RNM in 2018, and malignant diseases accounted for 18.9% of the total mortality and they were the second-rated cause of death behind the cardiovascular diseases, with 3,734 deaths or a rate of 179.8 deaths per 100,000 citizens. Of the total number of deaths from malignant neoplasms in RNM in 2018, a larger number of men died compared to women, and most of them (31.3%) died from malignant neoplasms of the bronchi and lungs. In 2018, in RNM, females mostly died from malignant breast neoplasms (18.3%) and 13.1% from malignant neoplasms of the bronchi and lungs. In the period 2010-2018, the mortality rate from malignant neoplasms in people aged 0-64 years decreased by 87.5 in 2010 to 79.2 in 2018 per 100,000 population. The same phenomenon was present in the population over the age of 65; it was 881.1 per 100,000 population in 2010 and 805.1 in 2018. Conclusion: Cancer is the second leading cause of death in RNM as well as globally. In 2018, 1 in 5 deaths were due to malignant diseases in RNM, while in the world 1 in 6 deaths were due to cancer. About one-third from cancer deaths are due to the five leading behavioral and dietary risks: high body mass index, low fruit and vegetable intake, lack of physical activity, tobacco and alcohol use.Целта на трудот беше да се прикаже состојбата и трендот на стапката на морталитет од малигни неоплазми во периодот 2010-2018 година кај населението во Република Северна Македонија (РСМ), најчестите причини за смрт од малигни неоплазми во 2018 година, со посебен осврт на дистрибуцијата на смртноста по пол и возраст. Материјал и методи: Беше изведена ретроспективна студија со примена на епидемиолошко-дескриптивниот меод на работа. Податоците беа статистички обработени. Добиените стапки на морталитет на малигни неоплазми беа пресметани на 100.000 жители. Податоците се прикажани табеларно и графички вкупно за РСМ. Податоците за бројот на умрени беа добиени од Државниот завод за статистика, а обработени и анализирани во Институтот за јавно здравје на РСМ. Резултати: Во РСМ во 2018 година починале вкупно 19.727 лица, а малигните заболувања учествувале со 18,9% во вкупниот морталитет и биле на второ место во структурата на причини за смрт по кардиоваскуларните заболувања со 3.734 починати лица или стапка од 179,8 починати на 100.000 жители. Од вкупниот број починати од малигни неоплазми во РСМ во 2018, регистрирани се поголем број починати кај машката популација отколку кај женската, а најголем дел од нив (31,3%) починале од малигни неоплазми на бронх и бел дроб. Кај женската популација, во 2018, најголем број починале од малигни неоплазми на дојка (18,3%), а 13,1% од малигни неоплазми на бронх и бел дроб. Во периодот 2010-2018 година стапката на морталитет од малигни неоплазми на возраст од 0-64 години бележи тренд на опаѓање, од 87,5 во 2010 до 79,2 во 2018 на 100.000 население. Истата појава е присутна и кај населението на возраст над 65 години, односно во 2010 изнесувала 881,1 на 100.000 население, а во 2018 е намалена на 805,1. Заклучок: Ракот е втора водечка причина за смрт во РСМ, како и на глобално ниво. Во 2018 година, 1 од 5 смртни случаи се должат на малигни заболувања во РСМ, додека глобално во светот 1 од 6 смртни случаи се должи на карцином. Околу една третина од смртните случаи од рак се должат на 5-те водечки ризици во однесувањето и исхраната: висок индекс на телесна маса, низок внес на овошје и зеленчук, недостаток на физичка активност, употреба на тутун и алкохо
Разбирање на здравствениот контекст за имплементација на нова дигитална психосоцијална интервенција за подобрување на менталното здравје во Северна Македонија
Get PDFThe aim of this study was to identify the contextual attributes in North Macedonia and their characteristics relevant to the implementation of a new digital intervention to improve mental health, called DIALOG+. This research is the first of its kind in North Macedonia due to the analysis of contextual attributes that may affect the effectiveness of the intervention and its acceptability in various settings of mental health care. Some of the data processed in this paper were provided and analyzed by the National Mental Health Strategy 2018-2025 and other relevant accompanying documents from the World Health Organization and action plans, as well as through interviews with stakeholders (patients, carers, clinicians and policy makers) for their opinion before introducing the DIALOG + intervention and the report on the assessment of the situation in the centers where the implementation of the intervention should have started. The collected data were then mapped to a framework developed by the Ottawa Implementation Group, which included 14 contextual attributes. The results are summarized in 2 subgroups, and are presented as facilitators and barriers to implementation, specific to the mental health system in North Macedonia. The characteristics of DIALOG + (widely applicable psychosocial intervention) are in accordance with modern assumptions for psychosocial rehabilitation of patients with psychosis. Hence, we can conclude that it is a useful tool for professionals in monitoring and achieving the true vision and mission of these institutions. It will help patients reintegrate into society, become more independent and use their full potential in the pursuit of healthy and functional living.Целта на оваа студија беше да ги идентификува контекстуалните атрибути во Северна Македонија и нивните карактеристики релевантни за спроведување на нова дигитална интервенција за подобрување на менталното здравје, наречена DIALOG+. Ова истражување е прво од ваков вид во Северна Македонија поради анализата на контекстуалните атрибути што може да влијаат на ефективноста на интервенцијата и на нејзината прифатливост во различни поставки на здравствената заштита на менталното здравје. Дел од податоците обработени во овој труд се обезбедени и анализирани од Националната стратегија за ментално здравје 2018-2025 и други соодветни придружни документи од Светската здравствена организација и акциски планови, како и преку интервјуа со засегнатите страни (пациенти, негуватели, клиничари и креатори на политики) за нивното мислење пред воведување на интервенцијата DIALOG+ и извештајот за проценка на состојбата во центрите каде требаше да се започне со имплементирање на интервенцијата. Потоа, собраните податоци беа мапирани на рамката развиена од Групата за имплементација на Отава, која вклучува 14 контекстуални атрибути. Резултатите беа сумирани во 2 подгрупи, и се прикажани како фацилитатори и бариери за спроведување, специфични за ментално-здравствениот систем во Северна Македонија. Карактеристиките на DIALOG+ (широко применлива психосоцијална интервенција) се во согласност со современите претпоставки за психосоцијална рехабилитација на пациенти со психоза. Оттука, може да заклучиме дека претставува корисна алатка за професионалците во следење и остварување на вистинската визија и мисија на овие установи. Тоа ќе им помогне на пациентите да се реинтегрираат во општеството, да станат понезависни и да ги искористат своите целосни капацитети во потрага по здравствено и функционално живеење
Детекција на биофилм продукција и антимикробна осетливост на клинички изолати на Acinetobacter baumannii и Pseudomonas aeruginosa
No full textAcinetobacter baumannii and Pseudomonas aeruginosa are commensal which commonly colonize humans. As a result of their ubiquitous nature, reservoirs in hospital environment and resistance to many antimicrobial agents they are responsible for hospital – acquired infections. Additionally treatment of these infections is difficult because of the ability for biofilm formation. Aim of the paper was to determine the association between biofilm formation on medical devices and antibiotic resistance profile, compared to respiratory samples in clinical isolates of Acinetobacter baumannii and Pseudomonas aeruginosa. Material and methods: The study comprised 50 clinical samples (36 from medical devices and 14 as а control group from respiratory secretions). Acinetobacter baumannii and Pseudomonas aeruginosa were identified by routine microbiological methods. Modification of the microtiter plate assay described by Stepanovic et al. was used to investigate the formation of biofilm. The antimicrobial susceptibility testing was performed according to EUCAST guidelines. Results: Of the 50 analyzed strains, 16 (32%) were non-biofilm producers, and 34 (68%) were producing biofilms. Out of these, 29 (58%) were from medical devices, and 5 (10%) from the control group. Acinetobacter baumannii showed biofilm formation in 19 (67.9%), of which 17 (60.7%) from medical devices, and 2 (7.1%) from control group. Pseudomonas aeruginosa produced biofilm in 15 (68.1%), of which 12 (54.5%) from medical devices, and 3 (13.6%) from the control group. Multidrug resistance was detected in 40 (80%). All strains of Acinetobacter baumannii were multidrug resistant (MDR). For Pseudomonas aeruginosa, 11 (73.3%) biofilm forming isolates were MDR, and 1 (14.2%) non-biofilm forming isolate was MDR. Conclusion: Biofilm production was higher in strains from medical devices. Eighty percent of isolates were MDR. This is a serious challenge for treatment of these hospital-acquired infections.Acinetobacter baumannii и Pseudomonas aeruginosa се комензали кои нормално ги колонизираат луѓето. Нивната убиквитарна природа, присуството во хоспиталната средина како и резистенцијата кон голем број антимикробни средства ги прави одговорни за инфекциите кои се стекнуваат во болничка средина. Дополнително, третманот на овие инфекции е отежнат поради способноста за продукција на биофилм. Целта на оваа студија беше да се одреди способноста на Acinetobacter baumannii и Pseudomonas aeruginosa да продуцираат биофилм на медицински помагала и нивната резистенција кон антимикробни средства споредена со истите изолати изолирани од примероци од респираторен тракт. Материјал и методи: Примероци од 50 пациенти (36 од медицински помагала, 14 како контролна група од респираторни секрети). Acinetobacter baumannii и Pseudomonas aeruginosa беа идентификувани со рутински микробиолошки методи. Модификација на микротитарскиот метод опишан од Stepanovic et al. бешe употребен за детекција на продукција на биофилм. Тестирањето за антимикробната осетливост беше спроведено според препораките на EUCAST (Европски комитет за тестирање на антимикробна осетливост). Резултати: Од 50 анализирани соеви, 16 (32%), не создадоа биофилм, додека, пак, 34 (68%) продуцираа биофилм. Од овие, 29 (58 %) беа од медицински помагала, а 5 (10%) од контролната група. Деветнаесет соеви на Acinetobacter baumannii (69.7%) имаа способност за продукција на биофилм. Од нив, 17 (60.7%) соеви потекнуваа од медицински помагала, а 2 (7.1%) од контролната група. Петнаесет соеви на Pseudomonas aeruginosa (68.1%) имаа способност за продукција на биофилм. Од нив, 12 (54.5%) соеви потекнуваа од медицински помагала, а 3 (13.6%) од контролнатагрупа. Мултирезистентност беше детектирана во вкупно 40 (80%) соеви. Сите соеви на Acinetobacter baumannii беа мултирезистентни. Кај Pseudomonas aeruginosa,11 (73.3%) соеви што продуцираа биофилм беа мултирезистентни, додека, пак, 1 (14.2%) сој без способност за продукција на биофилм, беше мултирезистентен. Заклучок: Создавањето на биофилм е повисоко кај соевите од медицинските помагала. Осумдесет и еден процент од изолатите беа мултирезистентни. Тоа е сериозен предизвик за третман на овие болнички стекнати инфекции
Идентификација и управување со детскиот развој- практични параметри
Get PDFThe main characteristics of children are phenomena of growth and development. Child development could be defined as a complex unfolding of a series of skills and adaptations, with very predictable stages, that occur in multiple dimensions at approximately the same time and in approximately the same order.There are several types of developmental delays in children. These delays can affect child’s physical, cognitive, communication, social, emotional, or behavioural skills. Developmental delays are common in childhood, occurring in 10%-15% of preschool children in different forms. Global developmental delays are less common, occurring in 1%-3% of preschool children. The article gives some practice parameters for identification and management of child development based on the newest published articles included in the PubMed database.Главна карактеристика на децата е феноменот на раст и развој. Детскиот развој може да се дефинира како комплекс од серија вештини и адаптации, со предвидливи стадиуми, кои се јавуваат во разни димензии на приближно слично време и со приближно ист редослед. Постојат неколку вида застој во развојот кај децата. Може да го зафатат физичкиот, когнитивниот, комуникативниот, социјалниот, емоционалниот развој или поведението. Застојот во развој е чест во детството и се јавува кај 10-15% претшколски деца во разни форми. Глобалниот застој на развојот е поредок и се јавува кај 1-3% од претшколските деца. Овој напис дава некои практични насоки за идентификација и постапки за справување со детскиот развој базирани на најнови публикации соржани во базата ПубМед
Евалуација на факторите и нивната поврзаност при перцепција на ризикот кај резидентното население во околината на индустриски контаминирани точки
Get PDFThe association between industrial pollution and human health is of high importance for public health. Living near industrially contaminated sites (ICSs) and being exposed to increasing concentrations of environmental pollutants along with disadvantaged social and economic conditions result in an increased occurrence of diseases. There are 16 identified industrially contaminated sites in the Republic of North Macedonia, and of all of them, chemical industry AD OHIS - Skopje and lindane dump located near the plant, according to almost all categorizations,has been evaluated to pose the highest level of ecological and health risk, although there has been no recent evidence about these issues. The main aim of this study was to obtain general information about risk perception of resident population living around and near AD OHIS in the Skopje region. Methods: A standardized and modified questionnaire was sent to the participants in an electronic form by e-mail and was published on social networks and municipalities’ web sites. The responses to the questionnaire were given anonymously and voluntarily. The results were analyzed using descriptive statistical methods with calculating central tendency parameters and analytical statistical methods with correlation and Pearson χ2 test and independent sample test. Results: During the observation period, 220 people responded to the survey, with female respondents being predominant (70%). Analysis showed that there was no significant difference between genders regarding risk perception. According to Likert scale, with 95% CI, among anthropogenic sources, respondents stated they were extremely worried about air pollution and very worried or worried about water pollution, noise, waste and dangerous industry. The diseases that trigger a response of greater concern were those related to allergies, respiratory diseases and cancer. Age, education and information related to ecological risks significantly influenced on judgement of the environmental conditions in the living area of resident population (p<0.05). Conclusions: Investigation results showed that resident population in the exposed Skopje region has a high level of perception and is susceptible to ecological risks by anthropogenic and natural influence. There is a direct relationship between exposureand environmental health impact. Also, sociоeconomic characteristics (gender, age, education) and cognitive factors have influence on risk perception level.Врската помеѓу загадувањето кое потекнува од индустријата и човековото здравје е од високо значење за јавното здравје. Животот во непосредна близина на индустриски контаминираните точки (ИКТ) и експонираноста на високи концентрации на еколошки полутанти, придружени со нарушени социјални и економски услови, резултира со зголемена појава на заболувања. Од вкупно 16 идентификувани контаминирани точки во Република Северна Македонија, хемиската индустрија во АД ОХИС - Скопје и депонијата со линдан која се наоѓа во непосредна близина, безмалку во сите категоризации правени досега е оценета со највисок еколошки но и јавноздравствен ризик иако никогаш не е правено опсежно истражување на тие аспекти.Главната цел на ова истражување беше да се добијат основни податоци за перцепцијата на ризик на резидентното население кое живее во околината или непосредна близина на ИКТ АД Скопје во скопскиот регион. Методи. Истражувањето беше спроведено со доставување на стандардизиран модифициран прашалник во електронска форма преку електронска пошта и објавен на социјалните мрежи и интернет страницата на скопските општини. Пополнувањето беше анонимно и доброволно.За анализа на резултатите беа користени дескриптивни статистички методи со одредување мерки на централна тенденција и аналитички статистички методи со корелација и Pearson χ2 (хи-квадрат тест) и t-тест за независни примероци и анализа на варијанса. Резултати.Вкупно 220 испитаници доброволно го пополнија прашалникот, од кои поголемиот дел (70%) беа испитаници од женски пол, меѓутоа анализата покажа дека нема сигнификантна разлика меѓу половите во однос на перцепција на ризикот. Според Likert-овата скала, со 95% CI од антропогените извори како најголем ризик со екстремна изложеност испитаниците го чувствуваат загадувањето на воздухот,a со значително до умерено загадувањето на водата, бучавата, отпадот и опасната индустрија.Како три најчести патолошки состојби кои може да се појават при изложеност на контаминирана средина ги сметаат алергиите, респираторните заболувања и канцерот. Возраста, степенот на образование и информираноста за еколошките ризици сигнификантно влијаат на мислењето поврзано со условите на животната средина во која живее резидентното население (p<0,05). Заклучок. Резултатите покажаа дека резидентното население во експонираниот скопски регион има високо ниво на перцепција и е чувствително на влијанието на еколошките ризици од антропоген и природен карактер и смета дека постои директна поврзаност помеѓу експозицијата и влијанието на еколошката средина врз здравствената состојба. Исто така, може да се заклучи дека социоекономските карактеристики (пол, возраст, степен на образование) и когнитивните фактори имаат влијание врз нивото на перцепција на ризиците
Фацијална пареза кај новороденче: Приказ на случај
Get PDFUnilateral congenital facial palsy in the newborn occurs more often as isolated than in the context of syndromes or developmental defects. Recognition of the etiological factor, the severity of the clinical presentation, the dynamics of recovery are a guide for a multidisciplinary approach, a range of investigations and treatment. In a non-therapeutic approach, unsupported by sufficiently reliable data from the literature, there is a dilemma whether and how long one has to wait and observe the improvement of clinical results, before determining the range of examinations in the newborn. In facial paresis of prenatal or perinatal origin, identical to non-congenital Bell's palsy, infectious and anatomical-structural causes should initially be excluded. This paper presents a case of a symmetrical hypotrophic premature infant with a manifestation of acute Bell's palsy at birth, with negative biomarkers for infectious etiology and a normal brain ultrasound. The newborn underwent a special neonatal care with targeted local treatment. Towards the end of the first postnatal week, there was an evident withdrawal of clinical symptomatology.
Еднострана вродена парализа на лицето кај новороденчето почесто се јавува изолирано, одошто во склоп на синдроми или од дефект во развојот. Препознавањето на етиолошкиот фактор, тежината на клиничката презентација, динамиката на опоравувањето ќе бидат смерница за мултидисциплинарен пристап, палета на иследувања и третман. При вонтерапевтски приод, непоткрепен со доволно сигурни податоци од литературата, постои дилема дали и колку да се чека и обсервира подобрувањето на клиничките резултати, пред да се одреди палетата на иследувања кај новороденото дете. Кај фацијалната пареза од пренатално или перинатално потекло, идентично како кај неконгениталната парализа на Бел, првично треба да се исклучат инфективни и анатомско-структурни причини. Во овој труд се презентира случај на симетрично хипотрофично прематурно новороденче со манифестација на акутна парализа на Бел на раѓање, со негативни биомаркери за инфективна етиологија и уреден ултрасонографски наод на мозочните структури. Новороденото дете беше на специјална неонатална нега со целно спроведуван локален третман. Кон крајот на првата постнатална седмица покажа евидентно повлекување на клиничката симптоматологија.
 
Евалуација на (1,3)--d-гликан есеј во дијагноза на инвазивни инфекции со Аspergillus
Get PDFInvasive fungal infections caused by Aspergillus are a significant problem in immunocompromised and critically ill patients and associated with increased morbidity and mortality. Early diagnosis of invasive aspergillosis is still a big clinical and diagnostic challenge. Conventional methods are not sensitive enough, and therefore, there is a need for rapid, more sensitive methods for early diagnosis of invasive fungal infections with Aspergillus. The aim of this study was to evaluate the diagnostic performance, sensitivity and specificity of serological panfungal (1,3)-b-D-glucan marker compared to conventional method for diagnosis of invasive fungal infections with Aspergillus. Material and methods: Specimens of 125 patients divided into 4 groups (group I - immune deficiency, group II - prolonged ICU stay, group III - chronic aspergillosis, group IV - cystic fibrosis), classified according to clinical diagnosis and EORTC/MSG criteria, were analyzed at the Institute of Microbiology and Parasitology, with conventional and serological methods, during a period of two years. Results: A total of 71 isolates of Aspergillus were confirmed in this study. Four isolates were recovered from bloodculture of patients with primary immune deficiency. With BAL culture, Aspergillus was detected in the group of chronic aspergillosis (63.33%), followed by the groups of cystic fibrosis (56.67%), primary immune deficiency (51.43%), and the group with prolonged ICU stay (43.33%). Sensitivity and specificity of BAL culture were: 64.29% and 100%, 59.09% and 100%, 54.55% and 12.5%, 100% and 54.17%, in I, II, III and IV group, respectively. In 79.1% (53/67) from positive BAL cultures in all groups, A. fumigatus was confirmed, of which, 32.1% (17/53) in group III, followed by group I – 26.42% (14/53) and group IV – 26.42% (14/53), and 15.1% (8/53) in group II. Other species confirmed in BAL were A. flavus 16.42% (11/67) and A.terreus 4.48% (3/67). Sensitivity and specificity of the serological panfungal (1,3)-b-D-glucan (BDG) marker were: 64.71% and 85.71%, 50% and 87.5%, 36.36% and 50%, in groups I, II and III, respectively. No positive findings of the panfungal (1,3)-b-D-glucan (BDG) marker were found in the group with cystic fibrosis. Conclusion: The results obtained in this study have demonstrated that a positive (1,3)-b-D-glucan assay highlights the value of this test as a diagnostic adjunct in the serodiagnosis of invasive fungal infections with Aspergillus, and along with the results from conventional mycological investigation, helped in reaching a timely antifungal treatment with a favorable clinical outcome.
Инвазивните фунгални инфекции со Aspergillus претставуваат сериозен проблем кај имунокомпромитираните лица и критично болните лица, и се асоцирани со зголемен морбидитет и морталитет. Рана дијагноза на инвазивната аспергилоза е сѐ уште голем клинички и дијагностички предизвик. Конвенционалните методи не се доволно сензитивни, и заради тоа, се наметнува потреба за брзи и посензитивни методи за рана дијагноза на инвазивни фунгални инфекции со Aspergillus. Целта на оваа студија беше да се евалуира дијагностичкиот перформанс, сензитивноста и специфичноста на серолошкиот панфунгален маркер (1,3)-b-D-гликан споредено со конвенционалниот метод за дијагноза на инвазивните фунгални инфекции со Aspergillus. Материјал и методи: Примероци од 125 пациенти, поделени во 4 групи (група I - имун дефицит, група II - пролонгиран престој во ЕИЛ, група III - хронична аспергилоза, група IV - цистична фиброза), и класифицирани според клиничката дијагноза и EORTC/MSG критериумите, беа анализирани на Институтот за микробиологија и паразитологија, со конвенционални и серолошки методи, во тек на две-годишен период. Резултати: Вкупно 71 изолат на Aspergillus беа потврдени во оваа студија. Четири изолати беа докажани во хемокултура, кај пациенти со примарен имун дефицит. Со култура на БАЛ, Aspergillus најчесто беше детектиран во групата на хронична аспергилоза (63,33%), по што следуваа групите со цистична фиброза (56,67%), примарен имун дефицит (51,43%), и групата лица со пролонгиран престој во единиците за интензивно лекување (43,33%). Сензитивноста и специфичноста на културите на БАЛ беа: 64,29% и 100%, 59,09% и 100%, 54,55% и 12,5%, 100% и 54,17%, во I, II, III и IV група, соодветно. Во 79,1% (53/67) од позитивните култури на БАЛ во сите групи, беше докажан A.fumigatus, од кои, 32,1% (17/53) од група III, потоа 26,42 % (14/53) од група I и 26,42% (14/53) од група IV, како и 15,1% (8/53) од група II. Други специеси потврдени во БАЛ беа A.flavus 16,42% (11/67) и A.terreus 4,48% (3/67). Сензитивноста и специфичноста на серолошкиот панфунгален (1,3)-b-D-гликан (BDG) маркер беа: 64,71% и 85,71%, 50% и 87,5%, 36,36% и 50%, во групите I, II и III, соодветно. Не беа детектирани позитивни наоди од панфунгалниот (1,3)-b-D-гликан (BDG) маркер во групата со цистична фиброза. Заклучок: Резултатите од оваа студија покажаа дека позитивен наод на (1,3)-b-D-гликан ја истакнува вредноста на овој тест како дијагностичко надополнување во серодијагнозата на инвазивните фунгални инфекции со Aspergillus, и заедно со резултатите од конвенционалните миколошки испитувања, помагаат во навремена примена на антифунгална терапија, и постигнување поволен клинички исход.