ID Design Press
Not a member yet
307 research outputs found
Sort by
Преглед на политики и акции за справување со климатските промени- КОП 26 - дали е тоа последната можност?
Get PDFThe world is facing the visible and potential consequences of climate change. No place on the Earth is immune to these changes. Current policy applied worldwide anticipates global warming of about 2.7oC compared to pre-industrial level by the end of the century. By implementation of Nationally Determined Contributions (NDCs), warming will be kept to 2.4oC. If long-term commitment targets or net-zero targets are included, then warming would be kept to about 2.1oC above the pre-industrial levels. The warming projections dropped by 0.3oC after the made pledges and established targets by the USA and Peoples’ Republic of China. According to the “optimistic” scenario, if the 140 analysed countries reach the zero emission targets, then the average warming will be 1.8oC, or below 2oC. There is a significant gap between the pledges made by the governments and the total level of actions they have undertaken so far.With the new economic challenges, it is clear that we are at a crossroads. The impact of COVID-19 crisis will be crucial for the future of the climate policy. Climate changes will not wait. Their threat is over our heads and each and every day we face them. Every individual has a role to play in dealing with global climate change and we all can contribute to this threat if we all work together in a synchronous way. A greater political involvement is needed along with collective actions taken by all social actors. Over the last two years, the World Health Organization has advocated for greater inclusion of health authorities and services in Nationally determined contributions through activities to reduce the implications on health by climate change. Светот се соочува со видливи и потенцијалнипоследици од климатскитепромени. Нема место на Земјатакое не езафатеноодовиепромени. Сегашната политика што се применуваширумсветотпредвидуваглобалнозатоплување од околу 2,7oC во споредба со прединдустрискотониво до крајот на векот. Со имплементација на националнитеодреденипридонеси (NDCs), затоплувањетоќе се одржи на 2,4oC. Доколку се вклучатдолгорочни цели или целите на ”net-zero”, тогашзатоплувањето би се задржало на околу 2,1oC над прединдустрискитенивоа. Проекциите за затоплување се намалија за 0,3oC по даденитеветувања и воспоставените цели од страна на САД и Народна РепубликаКина. Според „оптимистичкото“ сценарио, доколку 140-те анализираниземјигидостигнат целите за нултаемисија на штетнигасови, тогашпросечнотозатоплувањеќе биде 1,8oC или под 2oC. Постои значителен јаз помеѓуветувањатададени од страна на владите и вкупнотониво на активности штотиегипрезеледосега. Со новитеекономскипредизвици, јасно е дека сме на крстопат. Влијанието на КОВИД-19 пандемијата ќе биде клучно за иднината на политиката поврзана со климатските промени. Климатскитепромени нема да чекаат. Нивнатазакана е над нашитеглави и секојден се соочуваме со нив. Секојпоединецимаулога во справувањето со глобалнитеклиматскипромени и сите ниеможеме да придонесеме за отстранување на оваазаканаако сите работиме заедно на синхронизиран начин. Потребно е поголемо политичко вклучување како и колективни активности преземени од сите општествени чинители. Во текот на последните две години, Светската здравствена организација се залагаше за поголемо вклучување на здравствените власти и услуги во Национално одредени придонеси преку активности за намалување на импликациите врз здравјето од климатските промени.
Карактеристики на барањата на работа кај здравствените работници во различни сегменти на здравствениот сектор
Get PDFHealthcare workers are exposed to various demands at their workplace (physical, psychological, social or organizational aspects of work) that impose constant physical and/or psychological effort on a worker. The aim of this study was to determine the characteristics of the job demands of healthcare workers in different segments of the health sector in RNM, categorized into three groups: healthcare workers in hospital activity, healthcare workers in outpatient activity and technical support and administrative staff. Material and methods: This is a cross-sectional descriptive-analytical study, in which 418 employees participate, classified into three groups according to their work tasks in health institutions: healthcare workers in hospital activity, healthcare workers in outpatient activity and technical support and administrative staff. The statistical analysis has been done in statistical programs: STATISTICA 12.0; IBM SPSS Statistics 20.0, and the processed data are presented in tabular forms. Results: The difference among the three groups of respondents in terms of the following demographic characteristics and job characteristics: gender, marital status, type of employment contract, total years of service, length of service at the current workplace and number of working hours per week, is insignificant, i.e. the three groups of respondents are homogeneous on these issues. The average value of the physical job demands at the level of the entire analyzed sample is significantly higher compared to the average values of all other job demands. The most common job demands for each of the groups (physical, organizational, emotional and cognitive job demands) have been determined, and a comparison has been made among the three groups of respondents regarding the most significant job demands. Conclusions: The difference registered in the physical job demands in relation to the three groups of respondents is statistically significant. Healthcare workers in hospital activity, compared to the technical support and administrative staff and the healthcare workers in outpatient activity, are more exposed to the different types of job demands. The higher average values of the physical job demands among respondents employed in hospital activity and outpatient activity in relation to technical support and administrative staff are also highlighted.Здравствените работници се изложени на различни барања на работното место (физички, психолошки, социјални или организациски аспекти на работата) кои на работникот му наметнуваат постојан физички и/или психолошки напор. Целта на истражувањето беше да се детерминираат карактеристиките на барањата на работното место кај здравствени работници во различни сегменти во здравствениот сектор во РСМ, категоризирани во три групи: здравствени работници во болничка дејност, здравствени работници во вон болничка дејност и помошно-технички и административен персонал. Материјал и методи: Трудот претставува дескриптивно-аналитичка студија на пресек, во која учество земаат 418 вработени класифицирани во три групи според нивните работни задачи во здравствените установи: здравствени работници во болничка дејност, здравствени работници во вон болничка дејност и вработени кои не се здравствени работници (помошно-технички и административен персонал). Статистичката анализа е направена во статистички програми: STATISTICA 12.0; IBM SPSS Statistics 20.0, а обработените податоци се прикажани табеларно. Резултати: Разликата помеѓу групите во однос на следните демографски карактеристики и карактеристики на работното место: пол, брачен статус, вид на договор за вработување, вкупен работен стаж, должина на работен стаж на сегашното работно место и број на работни часови во текот на неделата е несигнификантна, односно по овие прашања групите се хомогени. Просечната вредност на физичките барања на работното место на ниво на испитуваниот примерок е сигнификантно повисока во споредба со просечните вредности на сите други барања – организациски, емоционални и когнитивни. Добиени се сознанија за најчестите барања на работното место за секоја од групите (физички, оргнизациски, емоционални и когнитивни), а направена е и споредба меѓу трите групи во врска со најзначајните барања на работното место. Заклучок: Разликата која се регистрира кај физичките барања на работното место во однос на трите групи испитаници е статистички сигнификантна. Здравствените работници во болничката дејност споредено со помошно-техничкиот и административен персонал и здравствените работници од вон болничка дејност се повеќе изложени на различните видови барања на работното место. Се истакнуваат и повисоките просечни вредности на физичките барања на работното место кај испитаниците вработени во болничка дејност и вон болничка дејност во однос на помошно-техничкиот и административен персонал
Конечна висина кај момче со ахондроплазија третирано со хормон за раст – приказ на случај
Get PDFAchondroplasia is the most common genetic form of skeletal dysplasia in humans. It is characterized by short stature and skeletal disproportion. Patients with this condition have comorbidities, such as cardiovascular problems, spinal cord problems, hearing and dental problems as well as psychological issues. We report final height of 147 cm in a 17-year-old boy treated with growth hormone, however without improvement in body proportions. Surgical therapy for limb lengthening had been proposed, which the patient refused. At this age he developed hypertension and was referred to a cardiologist, nephrologist, as well as to an orthopedic surgeon and psychologist. Recently, a new treatment with vosoritide has been introduced, promising better height outcome, but uncertain phenotype improvement. Multidisciplinary approach is recommended for these patients and close monitoring during childhood, adolescence and adulthood. Genetic counseling is also advised.
Ахондроплазијата е најчеста генетска форма на скелетна дисплазија кај луѓето. Се карактеризира со низок раст и скелетна диспропорција. Пациентите со оваа состојба имаат коморбидитети, како што се кардиоваскуларни, проблеми со 'рбетниот мозок, со слухот и забите, како и психолошки проблеми. Утврдивме конечна висина од 147 cm кај 17-годишно момче третирано со хормон за раст, но без подобрување во пропорциите на телото. Предложена е хируршка терапија за издолжување на екстремитетите, која беше одбиена од страна на пациентот. На истата возраст кај пациентот се појавила хипертензија и бил упатен на кардиолог, нефролог, како и на ортопед и психолог. Неодамна, воведен е нов третман со восоритид, кој ветува подобри резултати во однос на висината, но со ограничени резултати за фенотипска презентација. За овие пациенти се препорачува мултидисциплинарен пристап и внимателно следење во периодот на детството, адолесценцијата и зрелоста. Кај нив се предлага и генетско советување
Нутритивните навики како ризик фактор за појава на дентален кариес кај деца од рурална и урбана средина во Скопје
Get PDFProper nutrition is a long-term investment in one’s own health. Oral health as an integral part of general health is in bidirectional relationship with diet and nutrition. Globalization and urbanization have led to nutrition transition from a traditional agriculturally-based diet to consumption of processed foods that are high in sugar. Children have been particularly affected by this change. The aim of this study was to investigate the association between specific nutritional and hygiene habits and the development of caries in children from urban and rural areas. The study was conducted in December 2019 and comprised children aged 6 years. A survey was made and children’s dental status was tested. The results obtained showed a higher percentage of healthy deciduous (50%) and permanent (35%) teeth in children from rural areas than in children from urban area. Both groups had similar habits in terms of cariogenic and cariostatic food intake, but there were differences in children's hygiene habits.Правилната исхрана е долготрајна инвестиција во сопственото здравје. Оралното здравје како нераскинлив дел од целокупното здравје е во директна двострана корелација со исхраната. Глобализацијата и урбанизацијата доведоа до една нутритивна транзиција, кога од традиционална исхрана со свежи земјоделски производи се премина на процесирана исхрана богата со шеќери, промена од која посебно се засегнати децата. Целта на оваа студија беше да се испита поврзаноста помеѓу специфични нутритивни и хигиенски навики и појавата на кариес кај деца од урбана и рурална средина. Истражувањето беше направено во декемви 2019 година кај деца на возраст од 6 години,на кои им беше направено анкетирање и утврдување на денталниот статус. Според нашата студија, поголем беше процентот на здрави млечни(50%) и трајни (35%)заби кај децата од селска средина отколку кај градските деца. И кај двете групи имаше слични навики во однос на внес на кариогена и кариостатска храна, но постојат разлики во хигиенските навики
Ефективност на онлајн програма за родителство во намалување на анксиозност кај деца во Северна Македонија
Get PDFAnxiety is considered a basic and adaptive emotion. However, anxiety problems are one of the most prevalent mental health problems, with multiple negative effects and a tendency to worsen with age. The high prevalence rates and their negative consequences accent the importance of developing timely and effective prevention strategies. The aim of the study was to evaluate the effectiveness of an online parenting program in reducing anxiety symptoms in young children in the Republic of North Macedonia. Materials and methods: A controlled randomized controlled study was conducted including parents of children aged 2-9 years old in North Macedonia. Eligible parents were assessed at baseline and post-intervention, using self-report questionnaires on sociodemographic characteristics and childhood anxiety (CBCL anxiety scale, CBCL-A; CBCL anxiety/depression scale, CBCL-AD). Parents were assigned to five group sessions of a parenting program, as the intervention group, or a structured group presentation, as a control group. Results: A total of 288 parents were included in the study. The findings showed significant reductions in childhood anxiety symptoms reported by parents in both the parenting program and the active control condition. However, between-group comparisons showed no significant differences between the two conditions. Conclusions:The study is the first to evaluate the effectiveness of an online group parenting program in reducing anxiety symptoms in young children in North Macedonia. The findings demonstrate that it is possible to achieve a significant change in child anxiety problems, using technology-assisted methods of intervention delivery in the country.Анксиозноста се смета за основна и адаптивна емоција. Но, анксиозните проблеми се едни од најзастапените ментално-здравствени проблеми, со негативно влијание врз функционирањето и со тенденција да се влошуваат со возраста. Високите стапки на застапеност и негативните последици ја истакнуваат потребата од развивање навремени и ефективни стратегии за превенција. Целта на студијата беше да ја процени ефективноста на онлајн програма за родителство во намалување на анксиозни симптоми кај мали деца во Република Северна Македонија. Материјали и методи: рандомизирана контролирана студија беше спроведена која вклучи родители на деца од 2-9-годишна возраст во Северна Македонија. Родителите беа проценети пред и по интервенцијата, користејќи прашалници за самопроценка во однос на социодемографските карактеристики и анксиозноста (CBCL скала за анксиозност, CBCL-A; CBCL скала за анксиозност/депресија, CBCL-AD) кај деца. Родителите беа рандомизирани во групна програма за родителство од пет сесии, како интервентна група, или еднократна презентација за родителство, како контролна група. Резултати: Вкупно 288 родители беа вклучени во студијата. Резултатите покажаа статистички значајни намалувања на анксиозните симптоми кај децата во програмата за родителство и во активната контролна група. Но, споредбата меѓу групите не покажа статистички значајни разлики. Заклучок: Студијата е прва која ја проценува ефективноста на онлајн програмата за родителство за намалување анксиозност кај мали деца во Северна Македонија. Резултатите ја демонстрираат можноста да се достигнат значајни подобрувања во анксиозни симптоми кај деца во државата, користејќи технолошко-поддржани методи на спроведување.
Проценка на квалитетот на животот кај лицата со мултипна склероза
Get PDFMultiple sclerosis (MS) is linked with a wide range of physical, psychological, and societal challenges that significantly impact the quality of life (QoL) of those affected by the disease. This comprehensive study delved into the multifaceted aspects of MS, aiming to unravel the intricate relationships between disability, self-efficacy, acceptance of illness, and various dimensions of QoL. Material and methods: The study, encompassing 778 participants from diverse backgrounds, highlighted the nuanced experiences of individuals with MS, emphasizing the importance of understanding the unique challenges faced by different age groups and disease subtypes. The findings revealed profound connections between MS-related symptoms and psychological well-being, underscoring the necessity for tailored interventions. Notably, self-efficacy and acceptance of illness emerged as pivotal factors influencing QoL, providing crucial insights for healthcare providers and policymakers.Furthermore, this study underscored the importance of a holistic approach to MS management, integrating biomedical and psychosocial perspectives. The study’s outcomes offer valuable direction for future research endeavors, advocating for longitudinal studies to capture the dynamic nature of QoL challenges, exploring patient perspectives through qualitative methods, and investigating the impact of socioeconomic factors on QoL outcomes. Additionally, the potential of telemedicine and digital interventions in providing continuous support and evidence-based counseling for individuals with chronic conditions is highlighted. By addressing these critical areas, future research endeavors can contribute to a more compassionate and empowering framework, enhancing the lives of those affected by MS and their families.Мултипната склероза (МС) претставува комплексна мрежа на физички, психолошки и општествени предизвици кои значително влијаат врз квалитетот на животот на оние погодени од болеста. Ова сеопфатно истражување навлегува во повеќеслојните аспекти на МС, со цел да ги разоткрие сложените односи помеѓу попреченоста, самоефикасноста, прифаќањето на болеста и различните димензии на квалитетот на животот. Студијата, која опфаќа 778 учесници од различно потекло, ги истакна нијансираните искуства на лицата со МС, нагласувајќи ја важноста од разбирање на уникатните предизвици со кои се соочуваат различни возрасни групи и подтипови на болести. Наодите открија длабоки врски помеѓу симптомите поврзани со МС и психолошката благосостојба, нагласувајќи ја потребата за приспособени интервенции, како и поврзаност на квалитетот на животот со полот и видот на МС. Имено, само-ефикасноста и прифаќањето на болеста се појавија како клучни фактори кои влијаат врз квалитетот на животот, обезбедувајќи клучни сознанија за здравствените професионалци.Ова истражување ја нагласува важноста на холистичкиот пристап кон менаџирањето на МС, интегрирајќи ги биомедицинските и психосоцијалните перспективи. Резултатите од истражувањето нудат вредни насоки за идните истражувачки напори, застапувајќи за лонгитудинални студии за да се долови динамичната природа на предизвиците на квалитетот на животот, истражување на перспективите на пациентите преку квалитативни методи и истражување на влијанието на социо-економските фактори врз резултатите од квалитетот на животот. Се истакнува потенцијалот на телемедицината и дигиталните интервенции за обезбедување континуирана поддршка и советување засновано на докази за лица со хронични состојби
Детерминирање на ултраструктурните промени во емајлот на млечни заби во почетни фази на кариес на рано детство, со и без локална флуоридна терапија
Get PDFEarly childhood caries is often found under the name connected with the manner of feeding nutrition of children such as “Baby bottle Syndrome” or “Baby bottle caries”. The aim of the study was to determine ultrastructural changes in the enamel of primary teeth in starting phases of early childhood caries, with and without local fluoride therapy, because it has of great influence in the preventive aspect of the disease. The investigation was done on laboratory tests on tree groups extracted primary teeth: one of 20 healthy mandibular incisors, as control group and two more groups of primary tested teeth: 10 maxillary incisors with initial lesion and 10 maxillary incisors with superficial form. The all dental samples were observed with Scanning Electron Microscope (SEM) and we made comparative analyzes in ultrastructural changes of enamel between untreated and treated teeth, and control group teeth. After that, we have analysis with SEM photo attachments. In some dental samples with initial lesion after local treatmant we managed to get almost healthy enamel, i.e. complete remineralization process. Once again, we have confirmation of one of the many benefits of fluoride in dentistry which is long been known.Кариесот на раното детство се среќава под имиња поврзани со начинот на исхраната кај децата како “Синдром или Кариес предизвикан од исхрана со шише”. Целта на оваa студија беше да ги утврдиме ултраструктурните промени во емајлот на млечни заби во почетните фази на кариес на рано детство со или без локална флуоридна терапија, со големо влијание од превентивен аспект, за ова заболување. Во лабораториското испитувaње вклучивме три групи на екстрахирани млечни заби: една со 20 здрави млечни мандибуларни инцизиви, како контролна група и две испитувани групи млечни заби: 10 максиларни инцизиви со иницијални лезии и 10 максиларни инцизиви со суперфицијални лезии. Кај сите примероци на заби со Скенинг Електронски Микроскоп (СЕМ) вршевме компаративна анализа помеѓу ултраструктурните промени на нетретираните и третираните заби со локален флуориден третмани и контролната група здрави заби. Резултатите покажаа дека кај некои забни примероци со иницијални лезии, добивме скоро здрав емајл, со речиси комплетна реминерализација, како резултат од реминерализирачкото дејство на локалниата флуоридна терапија. Така уште еднаш се потврди еден од многуте претходно познати бенефити на флуоридите во детската стоматологија
Quality of life in patients with vitiligo in North Macedonia
Get PDFVitiligo is an acquired depigmentation deficit with a high prevalence, ranging from 0.5% to 7.8%. The aim of the study was to measure the quality of life (QL) of patients with vitiligo, expressed through the Dermatological Quality of Life Index (DLQI). Materials and methods: This cross-sectional study was realized in a period of 1 year. Two questionnaires were used in the study. Тhe first questionnaire contains data from the DLQI, designed for use in adults over 16 years of age, taken from the Cardiff University in the UK. The second questionnaire contains demographic and clinical characteristics of patients (age, gender, place of residence, marital status, education), activity, comorbid diseases and BMI, age at onset, site of onset of lesions, duration of disease, family history, type, activity, natural course, body mass index (BMI) and therapy. Results: Among 71 subjects included in the study, the total score of the DLQI ranged from 0 to 28 (from a maximum of 30 points), and the average was 11.70 ± 5.7. Female patients had greater QL impairment (total mean value of 8.03) than men (5.99); there was a statistically significant difference between both sexes (P = 0.019). The total score of QL in terms of symptoms related to the condition in the six domains strongly affected QL of 45.1% of patients. The QL was significantly worse in the studied group of 16-30 years (13.85 ± 5.3) compared to the population of 51-60 and over 60 years (6.75 ± 5.7, and 7.0 ± 2.3). As the age of patients advanced, the QL improved. Subjects with higher education had a higher score (14.41 ± 6.6; p=0.001). Conclusion: Female patients with vitiligo have impaired QL in comparison to male. With age, the QL in patients with vitiligo improves. Patients with a lower degree of education have a better Q
Аваскуларна некроза на главата на бутната коска кај пациент со Лајмска болест и Девиков оптички невритис
Get PDFAvascular necrosis of the femoral head is a condition that leads to the collapse of the femoral head, which eventually ends in osteonecrosis of the hip head and the need for a total hip replacement. It affects patients of both sexes between 20-55 years of age. The pathogenetic cause is a progressive reduction of blood circulation which leads to destruction of the femoral head. Most often the causes are corticosteroid therapy, alcoholism, smoking, trauma, etc. Decompression of the femoral head accompanied by application of mesenchymal stem cells to the necrotic zone is a promising regenerative method of treatment. We present a case of a 20-year-old patient who was diagnosed with avascular necrosis of the femoral head of the left hip, due to a high dosage of corticosteroid therapy, with Lyme disease and Devic’s optic neuritis. Corticosteroid- induced avascular necrosis of the femoral head most commonly affects the femoral head, but other skeletal parts are not excluded. Majority of patients complain of pain with an insidious onset, which exacerbates with physical activity, and tends to worse with time. Early diagnosis and treatment arecrucial. Despite some controversy regarding the treatment of avascular necrosis of the femoral head with stem cells, the general outcomes of using stem cells appear to be positive in terms of efficacy and safety.Аваскуларната некроза на главата на бутната коска е состојба која доведува до колапс на феморалната глава, што на крајот завршува со остеонекроза на главата на колкот и потреба од алоартропластика на колкот. Оваа состојба ги афектира пациентите од двата пола на возраст од 20 до 55 години. Патогенетската причина е прогресивно намалување на циркулацијата на крвта што доведува до уништување на феморалната глава. Најчесто причините се примена на кортикостероидна терапија, алкохолизам, пушење, траума итн. Декомпресија на главата на бутната коска придружена со апликација на мезенхимални матични клетки во некротичната зона е ветувачки регенеративен метод на лекување. Прикажуваме случај на 20-годишна пациентка кај која беше дијагностицирана аваскуларна некроза на главата на бутната коска од левиот колк поради примена на високи дози кортикостероидна терапија, со Лајмска болест и Девиков оптички невритис. Аваскуларната некроза индуцирана од примена на високи дози кортикостероиди најчето ја афектираглавата на бутната коска, но не се исклучуваат и останатите делови од скелетот. Повеќето од пациентите се жалат на болка со подмолен почеток, која се влошува со физичка активност и со текот на времето станува поинтензивна. Раната дијагноза и третман се од клучно значење. И покрај некои контроверзии во врска со третманот на аваскуларна некроза на главата на бутната коска со матични клетки, резултатите од користењето на матични клетки се чини дека се позитивни во однос на ефикасноста и безбедноста
Инсулинска резистенција и метаболичен синдром кај хепатитис Ц вирус серонегативни хероински зависници
Get PDFInitial studies on impaired glucose-insulin homeostasis in heroin dependents have not defined the impact of concomitant hepatitis C infection (HCV), which has been strongly associated with the development of insulin resistanceand metabolic syndrome (MS). The aim of our study was to evaluate the association of heroin dependence with glucose-insulin homeostasis and MS in heroin dependents with HCV seronegativity. Materials and methods: The study was prospective and cross-sectional, including 160 heroin dependents compared to a control group of 60 participants.MS was diagnosed using International Diabetes Federation criteria. The homeostatic model assessment for insulin resistance (HOMA-IR) and pancreatic β-cell function (HOMA-%B) were used for assessing insulin resistance and β-cell function of pancreas. Results: MS was detected in 9.32% of heroin addicts. Heroin dependents with MS compared to dependents without MS were older, had higher BMI, waist circumference and significantly higher systolic and diastolic blood pressure, increased triglycerides (F=8.233, df=2, p<0.001), apoB (F=8.154, df=2, p=0.001), and reduced HDL-C (F=25.926, df=2, p<0.001) and apoA-I (F=16.406, df=2, p<0.001), significantly increased inuslinemia (F=4.928, df=2, p<0.05), insulin resistance-HOMA-IR (F=4,928, df=2, p<0,05) and insignificantly increased pancreatic β-cell function (194.66 ±224.05) (F=2.461, df=2, p>0.05). Conclusions: Insulin resistance and МS, independent of HCV, was also registered in heroin dependence. Timely recognition will enable more successful treatment of comorbidities and illicit drug dependence.Првичните студии за нарушена глукозно-инсулинска хомеостаза кај хероински зависници не го дефинираа и влијанието на хепатитис Ц инфекцијата (ХЦВ), којa е силно поврзана со развој на инсулинска резистенција и метаболичен синдром (МС). Целта на нашата студија беше да ја процени поврзаноста на зависноста од хероин со глукозно-инсулинската хомеостаза и МС кај хероински зависници кои се ХЦВ серонегативни. Материјали и методи: Студијата беше проспективна и пресечна, вклучувајќи 160 хероински зависници и контролна група од 60 испитаници. МС беше дијагностициран според критериумите на Меѓународната федерација за дијабетес. За проценка на инсулинската резистенција и функцијата на β-клетките на панкреасот беше користен хомеостатскиот модел за инсулинска резистенција (HOMA-IR) и функцијата на β-клетките на панкреасот (HOMA-%B). Резултати: МС беше детектиран кај 9,32% од хероинските зависници и тие во споредба со зависниците без МС беа постари, со повисок БМИ, обем на половината и значително повисок систолен и дијастолен крвен притисок, покачени триглицериди (F=8, 233, df=2, p<0,001), apoB (F=8,154, df=2, p=0,001), и намалени HDL-C (F=25,926, df=2, p<0,001) и apoA-I (F=16,406, df=2, p<0,001), со значително зголемена инсулинемија (F=4,928, df =2, p<0,05), инсулинска резистенција – HOMA-IR (F=4,928, df=2, p<0,05) и незначително зголемена функција на β-клетките на панкреасот (194,66 ±224,05) (F=2,461, df=2, p>0,05). Заклучок: Инсулинската резистенција и МС, независно од ХЦВ инфекција, се регистрира и кај хероинската зависност. Навременото препознавање ќе овозможи поуспешен третман на коморбидитетите и на болеста на зависноста од илегални дроги