27 research outputs found
The Restoration and Excavation of Afghanistan-Belh BahaüddinVelet Madrasah
Get PDFTürkiye Cumhuriyeti Hükümeti adına Başbakanlık Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkanlığı (TİKA) ile Afganistan İslâm Cumhuriyeti Enformasyon ve Kültür Bakanlığı arasında Belh Vilayetinde bulunan Sultan Bahaüddin Velet Medresesi’nin restorasyonunun yapılabilmesi için 2010 yılında bir protokol antlaşması yapılmıştır. Bu antlaşma gereği 19-25 Temmuz 2012 tarihleri arasında; Prof. Dr. Hakkı Acun, Prof. Dr. Nuran Kara Pilehvarian ve Dr. Refik Yüksek’den oluşan bir heyet yerinde araştırma inceleme yapmış, çizilen rölöve ve restorasyon projelerini kontrol ederek yapılması gerekenleri bir rapor halinde TİKA yetkililerine sunmuştu. Sunulan söz konusu raporda çizilen projelerin yetersiz ve eksik olduğu vurgulanmış, öncelikle yapıda sağlıklı rölöve ile restorasyonunun yapılabilmesi ve bilinmeyenlerin bulunması için uzman bir ekip tarafından acilen kazı yapılması gereği vurgulanmıştı. Bu amaçla Mayıs 2013 ortalarında; TİKA Başkanlığınca ikinci bir ilmi heyet görevlendirilmişti. Görevlendirilen bu heyet; Mevlana Celaleddin-i Rumî (Belhî)’nin babası Muhammed BahaüddinVeled’in (Sultanü’l-Ulema) ders verdiği Afganistan, Mazar-ı Şerif İli Belh Kasabasındaki medresenin restorasyon öncesi planının belirlenip rölöve çizimleri ile restitüsyon projesinin hazırlanabilmesi için gerekli olan kazı çalışmalarına Ankara Gazi Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Hakkı Acun başkanlığında, Gazi Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Başkanı Prof. Dr. Süleyman Yücel Şenyurt ve Kültür Bakanlığı Anıtlar ve Müzeler eski genel müdürü Mehmet Akif Işık’ın katılımıyla çalışmalara başlandı ve sonuçları aşağıda sunuldu.
Medrese; güney-kuzey doğrultusunda dikdörtgen planlı dört eyvanlıdır. Eyvanların ortasında, yarıdan fazlası yıkılmış pandantif geçişli bir kubbe yer alır. Eyvanlardan Kuzeydeki hariç hepsinin sivri kemerleri kalmış tonozları yıkılmıştır.
Medresede yapılan kazılar sonucunda aşağıda ifade edilen bilinmeyenler ortaya çıkartılmıştır.
1.
Yapının zemin seviyesi ve döşemesi,
2.
Planda 6, 7, 8, 11, 12, 13, 14 mekânların biçimleri ve girişleri,
3.
Batıdaki eyvanın 5 numaralı yerinde mihrap,
4.
Medresenin girişi bulunmuş,
5.
Güney ve kuzeydeki sonradan ilave edilen kısmın planı çıkartılmıştır.
Medresenin restorasyonu sırasında yapılacak olan kazılarda daha fazla bilgiye sahip olunacaktır
Experimental investigation on FRP to steel adhesively-bonded joint under tensile loading
No full textDue to various advantages of Fibre-Reinforced Polymer (FRP) decks, the FRP to steel composite girder system is being increasingly used in the construction of new bridges as well as the rehabilitation projects of old bridges. This paper focus on the mechanical behaviors and failure modes of the adhesively-bonded oins between FRP sandwich decks and steel girders. A tensile-shear loading device was designed and presented herein. The adhesively-bonded joints were experimentally investigated under tensile loading. The average ultimate failure load of surface pretreated specimens was 17.62kN, which was 9.83% higher than that of un-pretreated specimens. Further comparison on failure modes confirmed that the surface pretreatment can improve the bonding quality between FRP composites and adhesive layer, and correspondingly increase the strength of the whole adhesive joint under tensile loading.Structural EngineeringCivil Engineering and Geoscience
Mitigating variability in HPC systems and applications for performance and power efficiency
Get PDFPower consumption and process variability are two important, interconnected, challenges of future generation large-scale High Performance Computing (HPC) data centers. For example, current production petaflop supercomputers consume more than 10 megawatts of machine and cooling power that costs millions of dollars every year. As HPC moves towards exascale computing, these costs will increase and power consumption is expected to become a major concern. Not solely dynamic behavior of HPC applications but also dynamic behavior of HPC systems makes it challenging to optimize the performance and power efficiency of large scale applications. Dynamic behavior of applications include irregular or imbalanced applications. Dynamic behavior of HPC systems include thermal, power, and frequency variations among processors. Smart and adaptive runtime systems have great potential to handle these challenges transparently from the application.
In this dissertation, I first analyze frequency, temperature, and power variations in large- scale HPC systems using thousands of cores and different applications. After I identify the cause of each of these variations, I propose solutions to mitigate these variations to improve performance and power efficiency. When analyzing frequency variation, I attribute manufacturing related intrinsic differences in the chips’ power efficiency as the culprit behind frequency variation under dynamic overclocking. I propose speed-aware dynamic load balancing strategies to mitigate the performance overhead due to frequency variation. When analyzing temperature variation, I focus on inefficiencies in fan-based air cooling systems. I propose proactive and decoupled fan control mechanisms that reduce temperature variations and reduce cooling power consumption by predicting core temperatures using a learning based model. When analyzing power variations, I identify manufacturing related sources of power variation that are static and dynamic. I propose different variation aware node assembly methods to mitigate the power variation. Finally, I propose a fine-grained runtime based technique to mitigate application level variations that are caused by the characteristics of the application itself (for example, applications with different kernel types or phases) in order to reduce the energy consumption.Submission published under a 24 month embargo labeled 'Closed Access', the embargo will last until 2019-12-01The student, Bilge Acun, accepted the attached license on 2017-12-03 at 17:12.The student, Bilge Acun, submitted this Dissertation for approval on 2017-12-03 at 17:14.This Dissertation was approved for publication on 2017-12-06 at 08:40.DSpace SAF Submission Ingestion Package generated from Vireo submission #11815 on 2018-03-13 at 10:37:18Made available in DSpace on 2018-03-13T17:35:43Z (GMT). No. of bitstreams: 3
ACUN-DISSERTATION-2017.pdf: 4169633 bytes, checksum: 4100a9e56f9826dbcad47ed263cae66a (MD5)
LICENSE.txt: 4207 bytes, checksum: 17369025cc8fecb8991016d60fe602cb (MD5)
PROQUEST_LICENSE.txt: 4553 bytes, checksum: 3e5c05a8da80c498313e2e21bb83a769 (MD5)
Previous issue date: 2017-12-06Embargo set by: Seth Robbins for item 105471
Lift date: 2020-03-13T17:36:05Z
Reason: Author requested closed access (OA after 2yrs) in Vireo ETD systemLimited Restriction Lifted for Item 105471 on 2020-03-14T09:15:08Z
CONSUMER ACCEPTABILITY OF BREAD PRODUCED FROM BY-PRODUCTS OF WINE INDUSTRY
No full textWOS: 000417007300075The aim of this study was to determine consumer acceptance for breads fortified with the grape pomace by products of wine industry. Pomaces were added to bread flour at 0, 5, 7.5 and 10% levels. After sensory analyses the four most preferred breads [Narince seed flour (NSF), Narince pomace without seed flour (NWSF), Okuzgozu seed flour (OSF) and Okuzgozu pomace without seed flour (OWSF) at 5% level] and control bread were subjected to consumer evaluation tests. Breads with 5% NSF and OSF were preferred most and rated acceptable. NSF and OSF containing breads were preferred to NWSF and OWSF breads. 48% of participants stated that their preferred time for eating the presented breads was at breakfast, 37% preferred eating them at dinner, 65% believed that the fibre content of the presented breads was normal, and 78% considered the breads to be healthy. However, the number of participants who evaluated the bread as healthy increased to 96% after they had been informed of the health benefits of bread supplemented with grape pomace. This indicates that the market potential of these breads may be increased by informing consumers about the health benefits of breads containing grape seeds or grape pomace.Republic of Turkey Ministry of Food Agriculture and Livestock General Directorate of Agricultural Research and Policy [TAGEM-10/AR-GE/08]We wish to thank to Republic of Turkey Ministry of Food Agriculture and Livestock General Directorate of Agricultural Research and Policy for their financial support of this study with project number: TAGEM-10/AR-GE/08
The effect of propolis as a functional product on health
No full textPropolis bal arıları tarafından çam, okaliptüs, akçaağaç, kavak, kestane, erik gibi ağaçların tomurcuk, yaprak ya da kabuk çatlaklarından toplanan bitki reçinelerinin, mum, arıların çeşitli salgıları ve kısmen polen ile karıştırılmasıyla üretilen ve kovanda çeşitli amaçlarla kullanılan bir arı ürünüdür. Yapısında bulunan bileşenler propolise antimikrobiyal, antitümoral, antifungal, antiseptik özellikler kazandırmıştır. Bu nedenle çok eski çağlardan beri yaraların iyileştirilmesi, diş çürüklerinin tedavisi ya da dezenfeksiyon amacıyla kullanılmaktadır. Günümüzde de yapılan çalışmalar ile immün sistemi desteklediği belirlenen propolisin kullanımı daha çok yaygınlaşmıştır. Propolis kullanılarak üretilen birçok ürünün olması kullanılabilirliğini de kolaylaştırmıştır. Son yıllarda üretilen propolis katkılı krem, losyon, diş macunu gibi ürünler çeşitli hastalıkların tedavisinde olumlu yönde katkı sağlamaktadır. Özellikle son yıllarda her altı kişiden birinin ölümüne sebep olan kanserin tedavisi ve iyileştirilmesinde propolisin kullanımı dikkat çekmiş ve bu konuda birçok araştırma yapılmıştır. Yaraların iyileştirilmesi, dermatolojik sorunların giderilmesi, ağız ve diş sağlığının korunması gibi farklı alanlarda da propolisten faydalanılmaktadır. Bu derlemede propolisin iyileştirici ve önleyici etkilerininden bahsedilmiştir.Propolis is used plant resins collected by honey bees from the buds, leaves or shell cracks of trees such as pine, eucalyptus, maple, poplar, chestnut, plum; wax is a bee product produced by mixing bees with various secretions and partially with pollen and used for various purposes in the hive. The components in its structure gave the propolis antimicrobial, antitumoral, antifungal and antiseptic properties. For this reason, it has been used for the healing of wounds, the treatment of dental caries or disinfection since ancient times. Today, the use of propolis, which is determined to support the immune system, has become more common. The availability of many products produced using propolis has also facilitated its usability. Products such as cream, lotion, and toothpaste produced in recent years contribute positively to the treatment of various diseases. Especially in recent years, the use of propolis in the treatment and recovery of cancer that causes the death of one out of every six people has drawn attention and many studies have been conducted on this subject. Propolis is also used in different areas such as healing wounds, eliminating dermatological problems, protecting oral and dental health. In this review, the healing and preventive effects of propolis are mentioned
The coins of Early Ottoman Period in Kütahya Archeological Museum: Periods of Murad I-Murad II
No full textTezin amacı bahsi geçen müze envanterinde kayıtlı bulunan Erken Osmanlı devri sikkeleri üzerindeki yazıları okumak, süslemeleri tahlil ve tasnif ederek sanat tarihi disipliniyle bilimsel bir çalışma ortaya koymaktır. Bilindiği üzere bu dönemi kapsayan yayınlarda sikkeler -özellikle akçeler- genellikle tarihi açıdan ele alınmış ve üzerlerindeki yazı ve tarihlerin okunulmasıyla yetinilmiştir. Bu alanda birkaç yüksek lisans tezi dışında kapsamlı bir bilimsel çalışma ortaya koyulmamıştır. Mangırları bu kapsam dışında tutmak daha gerçekçi olacaktır. Yumuşak ve işlenmesi kolay bir maden olan bakırdan üretilmesi ve basımında da yerel sanatkârların rol alması mangırın akçeye nazaran daha süslü olmasını sağlamıştır. Bu sebepten dolayı akçe ikinci planda kalmıştır. Kuruluş devri sikkeleri İlhanlı ve Selçuklu etkisinde gelişirken Murad Hüdavendigar ile birlikte sikkelerin farklılaştıkları görülmektedir. Kimlik arayışındaki sikkeler fetret devriyle beraber Çelebi Mehmed öncülüğünde Osmanlı kimliğine bürünmeye başlar. Paralar üzerinde hükümdar ismi, darp mahalli ve darp yılı düzenli olarak yer alır ve sonraki dönemlerde de bu gelenek devam ettirilir. İncelediğimiz dönem itibariyle sikkeler üzerinde bulunan süsleme unsurları bitkisel, geometrik ve figürlü olmak üzere üç gruba ayrılır. Ancak üzerinde çalıştığımız meskûkât içerisinde figürlü süsleme grubuna ait sikkeler bulunmamaktadır. Bu çalışma sırasında sikkeler üzerindeki geometrik ve bitkisel motiflerin çizimleri yapılarak belirli bir süslemenin gösterdiği varyasyonlar saptanmaya çalışılmıştır. Ayrıca süslemelerin yöresel özellikler gösterip göstermedikleri, özel bir anlam ifade edip etmedikleri ve eğer varsa etkilendiği kültür çevresi ele alınmıştır. Çalışmamızın ilk bölümünde erken Osmanlı dönemi sosyal, siyasal ve ekonomik durumu ile sikkenin gelişimi hakkında bilgiler aktarılmıştır. Katalog kısmında sikkeler, ait olduğu hükümdar dönemi çerçevesinde darp mahalli ve süsleme unsurları gözetilerek gruplandırılmıştır. Değerlendirme ve sonuç bölümünde ise katalog kısmında ön plana çıkan özelliklere vurgu yapılmıştır.The aim of the thesis is to read the writings, to produce a scientific study with the Discipline of Art History by resolving and labeling the ornaments on the Early Ottoman period coins that are registered in the aforesaid museum history. As known, the coins in the publications including this period, especiall akches, have been dealed in terms of historic and it has been contented with reading of writings and dates on them. Except a few posgraduate thesis, it hasn't been produced a comprehensive study in this field. İt will be more realistic to except mangirs from this content. Being made of copper which is easy to process and soft metal and taking place of local craftsmen in its pres made mangir more ornamental compared to akche. Because of that akche was of secondary importance. Whereas the coins of Foundation Period improved under the effects of Seljuk and İlkhanid, it is seen that the coins differentiated with Murad Hüdavendigâr. The coins in search of idendity starts to personate of Ottoman together with the Ottoman Interregnum under Mehmed Çelebi's leadership. The name of the Sultan, the mint, the minting date take place on the coins regularly and this tradition is maintained in following periods. İn respect of the period we search, the items of ornaments on the coins are divded into three groups as herbal, geometric and figured. But, there aren't coins belong to figured ornament group within the coins that we study on. During this study, the variations that a certain ornament showed are tried to determine by drawing of the geometric and herbal motifs on the coins. Also it was dealed whether the ornament had local features or not, whether they expressed a special meaning or not, if they had the cultural environment they were influenced by. İn the first part of the study, the informations about the social, political and economicalsituation of early Ottoman period and improvement of coin are given. İn the part of catalogue, the coins were divided into groups by regarding the mint and ornament items in terms of the period of Sultan belonged to. İn the evaluation and conclusion parts, the feature that came to the fore in the catalogue part, were emphasized
Geç Osmanlı'dan Erken Cumhuriyet'e Adlî Tıp ve Bilirkişilik
No full textOttoman Empire fell behind the West in many fields due to the problems occurring
because of traditional structure starting from the 17th century. This situation also required
the change and transformation need and caused a comprehensive modernization
movement. In this context, changes and transformations within the medicine and and law
fields, which were the two significant aspects of the modernization of the Ottoman
Empire, caused forensic medicine to be born. The first autopsy in the Ottoman Empire
was performed in 1841 with permission from Sultan Abdülmecid, and just after this, Tıbb ı Kanuni lessons were started to be given in the Mekteb-i Tıbbiyye-i Adliyye-i Şâhâne.
Synchronously with modern medical education, new penal codes entered into the force
independently from Islamic law, and Nizamiye Courts were established to implement
these laws. Medical examiners started to play a role as medical experts in courts with the
preparation of necessary medical and legal infrastructure. Proofs obtained by medical
experts by using scientific methods were significant for the course of the courts, and that
is why forensic practices were constantly supervised and became a governing instrument
of the rulership.Within the scope of this study, occurrence, improvement, and transformation of forensic
medicine and medical expertise were examined using qualitative research methods
between 1839 and 1926. This study is the first study comprehensively addressing forensic
medicine, forensic psychiatry, forensic sciences, and medical expertise and creating
holistic approach. Reflections of forensic medicine practices on daily life in the center
and periphery were addressed by starting with the works, archive documents, journals,
and memories written for doctor and judges in the aforementioned period. Besides,
forensic psychiatry separation from forensic medicine and becoming a separate
profession was examined with examples. Also, the development of criminalistic
practices, which were playing a significant role in the control mechanism of the state and
their roles in the forensic science were addressed. This study found that forensic medicine
practices were first met with negative reactions, but later it had become an instrument
used bu the people for their benefit. The history of forensic medicine included successes in the addition to failures. However, this did not reflect on the institutional historiography.
Moreover, medical experts had difficulty making their decisions to be accepted even
though they started to have roles in the court.Osmanlı Devleti XVII. yüzyıldan itibaren geleneksel yapıdan kaynaklanan sorunlardan
dolayı, bilim ve teknoloji başta olmak üzere birçok alanda Batı’nın gerisinde kalmıştır.
Bu durum aynı zamanda değişim ve dönüşüm ihtiyacını ortaya çıkarmış ve kapsamlı bir
modernleşme hareketini de beraberinde getirmiştir. Bu bağlamda Osmanlı
modernleşmesinin iki önemli kolu olan tıp ve hukuk alanındaki değişim ve dönüşümler,
adlî tıbbın doğuşunu da sağlamıştır. 1841 yılında Sultan Abdülmecid’in izniyle ilk otopsi
gerçekleştirilmiş ve buna müteakiben Mekteb-i Tıbbiyye-i Adliyye-i Şâhâne’de tıbb-ı
kanuni dersleri verilmeye başlanmıştır. Modern tıp eğitimiyle eş zamanlı olarak İslam
hukukundan bağımsız yeni ceza kanunnameleri yürürlüğe girmiş ve bu kanunnamelerin
uygulanacağı Nizamiye Mahkemeleri kurulmuştur. Gerekli tıbbi ve hukuki altyapının
oluşmasıyla birlikte adlî tabipler, tıbbi bilirkişi olarak mahkemelerde rol almaya
başlamışlardır. Tıbbi bilirkişilerin bilimsel yollarla elde ettikleri deliller mahkemenin
gidişatında önemli bir unsur olduğundan dolayı, adlî tıp pratikleri daima denetime tâbi
tutulmuş ve iktidarın yönetim araçlarından birisi haline gelmiştir.
Bu çalışma kapsamında 1839 ile 1926 yılları arasında adlî tıp ve tıbbi bilirkişiliğin
oluşumu, gelişimi ve dönüşümü nitel araştırma yöntemleriyle incelenmiştir. Bu alanda ilk
defa adlî tıp, adlî psikiyatri, adlî bilimler ve tıbbi bilirkişilik kapsamlı olarak ele alınmış
ve bütüncül bir bakış açısı oluşturulmuştur. Mezkûr dönemde tabipler ve hakimler için
kaleme alınan eserler, arşiv belgeleri, mecmualar ve anılardan yola çıkılarak adlî tıp
uygulamalarının merkezde ve periferide günlük hayata yansımaları ele alınmıştır.
Bununla birlikte adlî psikiyatrinin, adlî tıptan sıyrılması ve ayrı bir uzmanlık alanı olarak
ortaya çıkışı örneklerle incelenmiştir. Ayrıca devletin kontrol mekanizmasında önemli bir
yer edinen kriminalistik uygulamalarının gelişimi ve adlî bilimlerdeki rolü ele alınmıştır.
Araştırmamızın sonucunda ise; adli tıp uygulamaları ilk başlarda tepkiyle karşılaşırken
zaman içerisinde halkın kendi lehine kullandığı bir enstrüman haline geldiği, adli tıp
tarihinin başarıları olduğu kadar başarısızlıkları da olduğu ama bunun kurumsal tarih
yazımına yansımadığı ve tıbbi bilirkişiler mahkemelerde rol almaya başlasalar da
söylemlerini kabul ettirmekte zorluk yaşadıkları tespit edilmişti
Archıtectural Monuments Of The Turkısh Perıod In The Çankırı Provınce (Central Towns And Vıllages)
No full textÇankırı İç Anadolu'nun kuzey kesiminde, Kızılırmak ve Batı Karadeniz havzaları arasını
kapsayan bir alanda, Karatekin Tepesi'nin güneye bakan eteklerine kurulmuştur. Tarihi eser
çeşitliliği bakımından zengin fakat küçük bir Taşra kent merkezi konumundaki Çankırı'da inşa
edilen binaların çoğunluğu Geç Osmanlı dönemine aittir ve sahip olduğu mimari varlıklardan
büyük kısmının Sanat Tarihi bakımından yeterince incelenmediği görülmektedir. Bu bağlamda
da boşluğu gidermek amacıyla, Çankırı (Merkez İlçe ve Köyleri) Türk Dönemi Mimari
Eserleri başlıklı araştırmaya yönelerek, öncelikler ilgili yayınlar ve arşiv belgelerindeki
bilgilerin derlenmesinden sonra şehir merkezi ve köylerdeki mevcut binaları bizzat inceleyip,
rölöve çizimleri ve fotoğraflarla belgeleyerek tespit ettik. Daha sonra sistematik katalog düzeni
içinde her birinin ayrıntılı tanıtımını ve ayrı bir bölümde de karşılaştırma ve
değerlendirmelerini yaparak Türk Sanatı Tarihi gelişim çizgisindeki yerlerini belirlemeye
çalıştık. Ardından belirlenen eserlerin şehir gelişimine katkılarını değerlendirdik. Günümüze
ulaşan cami, medrese, darülhadis, türbe, han, depo, hükümet konağı, kütüphane, lise binası,
saat kulesi, hamam, çamaşırhane ve çeşme olmak üzere 13 ayrı yapı türünden 56 eser,
Çankırı'nın mimari varlıkları açısından zenginliğini ortaya koymaktadır. Bu eserlerin tamamı
çalışmamız kapsamına alınmıştır. Kronolojik bakımdan mevcut eserler, 12.yy sonlarından
20.yy.'a kadar geniş bir zaman dilimine yayılmıştır. Bunlardan çoğu müstakil inşa edilmekle
birlikte dokuz eser, Cemalettin Ferruh, Kasım Bey, Buğday Pazarı, Hacı Şeyhoğlu ve Ahmet
Mecbur Efendi külliyeleri dahilinde yer almaktadır. Çankırı'daki camiler, kagir kubbe ve
ahşap çatı olmak üzere örtü sistemi bakımından ikiye ayrılmaktadır. Kubbe ile örtülü
binalardan Sultan Süleyman Camisi dört destekli merkezi plan şemasını yansıtmakta ve daha
sonra Üsküdar Mihrimah Camisi'nde uygulanan, merkezi kubbenin doğu, batı ve güneyden üç
yarım kubbe ile güney doğu ve güneybatı köşelerden birer küçük kubbeyle örtüldüğü şemanın
ilk örneğini teşkil etmektedir. Diğer kubbeli eser Hacışeyhoğlu Camisi ise her dönemde
karşımıza çıkan kare planlı kübik kuruluşlu tek kubbeli şemanın bir örneğidir. Ahşap tavanlı
eserlerden Alacamescit, Buğdaypazarı,Yeni Cami ve Karadayı Köyü Camileri tavan göbekleri,
Ünür Köyü ve İçyenice Köyü camileri genel tavan düzenlemeleri İnaç Köyü Camisi ise alçı
minber ve mihrabı ile dikkat çekicidir. Cemalettin Ferruh Darülhadisi ve Türbesi, aynı bina
içinde fevkani kuruluşta olması, kapalı avlulu şeması içinde eyvan ve avlunun etrafında
hücrelere yer verilmeyerek bitişik olarak inşa edildiği ve bugün mevcut olmayan daüşşifanın
hücrelerinden yararlanması ile münferit bir örnek olarak karşımıza çıkmaktadır. Çivitçioğlu,
Buğdaypazarı ve İmaret medreseleri ise hımış tekniğinde inşa edilmeleri ve Çivitçioğlu hariç
dışa açık kuruluşları ile farklılıklarını gösterir. Türbelerden Karatekin Türbesi kare planlı
müstakil bir binaya sahiptir, ve bugüne kadar birçok yayında yeni yapılmış bir bina olarak
geçmekteyken arşiv fotoğraflarında gözümüze çarpan batı cephesindeki tuğla süslemeleri ile
özgün bir Anadolu Selçuklu eseri olduğu ortaya konulmuştur. Cemalettin Ferruh Türbesi ise
Darülhadis bünyesinde yer almaktadır. Fevkani kuruluşta olması ve cenazelik katının birbirine
dik iki birimden meydana gelmesi ile Anadolu Selçuklu türbeleri içinde tek örnektir. Ticaret
binalarından Karadayı ve Gofuroğlu hanları, plan şemaları, tek avlulu ve üç katlı yapıları ve
mekân düzenlemeleri ile 15. yy'dan beri yapılan şehir-içi han tipolojilerinin 20. yy'a kadar,
Taşrada bile tercih edilen şema olduğunun göstergesidir. Hamamlar haçvari, dört eyvanlı köşe
halvetli ve ortası kubbeli enine sıcaklıklı çifte halvetli olmak üzere iki tipte yapılmıştır. İlki,
Karataş Çifte Hamamı'nın hem kadınlar hem erkekler bölümünde, Çarşı Hamamı'nın ise
yalnızca erkekler bölümünde uygulanmıştır. Diğeri ise Çarşı Hamamı'nın kadınlar bölümünde
görülür. Hükümet Konağı ve Taş Mektep, 19.yy. ikinci yarısından sonra ortaya çıkan yenilikçi
anlayışla bir koridor etrafına dizili mekanlardan meydana gelen simetrik plan şeması ve
simetrik cephe düzenleri ile dönemin tek düze standart uygulamasının iki örneğidir. Saat
Kulesi de özgün haliyle birçok şehirde 20.yy. başında inşa edilenlerle benzer özellikler
göstermekle birlikte maalesef yıllar içinde özgünlüğünü yitirmiştir. Çankırı'daki mimari
eserlerin inşasında ana malzeme genellikle taştır. Taş - tuğla almaşıklığına tek örnek Yeni
Camidir. Tuğla, bu yapı haricinde çoğunlukla kubbeli eserlerde geçiş ve kubbelerde
kullanılmıştır. Bazı camiler, hanlar, medreseler, hükümet konağı ve saat kulesinde ahşap
iskelet arası kerpiç, tuğla veya moloz taş dolgulu hımış tekniği kullanılmıştır. Örtü bakımından
düz ahşap tavan ve kırma çatı yanı sıra, kubbe ve beşik tonoz da görülür. Süsleme en yoğun
olarak camilerin ahşap tavan ve minberleri ve alçı mihraplarında görülmekteyse de, kalem işi
nakışlarla duvar yüzeylerine de yayılmıştır. Özellikle Sultan Süleyman Camisi hem dışta hem
içte en yoğun bezeme programına sahip eserdir. Ayrıca Çivitçioğlu Medresesi alçı ocak
nişlerinde ve Karadayı Hanı kapı ve dolap kapaklarında bezemelere rastlanır. Mevcut eserler
ile arşivlerden ulaştığımız mahalle adları ve mevcut çıkmaz sokaklar şehrin gelişimi hakkında
kısmen de olsa bilgi vermektedir. Kaleden başlayıp zaman içerisinde tepenin eteklerine doğru,
ama öncelikle doğu batı doğrultusunda yatay bir gelişim gösterdiği izlenmiştir. Çankırı'daki
Türk Dönemi Mimari Eserleri'ne yönelik bu araştırmamızla, konumuz kapsamındaki
binalardan bir kısmının deprem gibi doğal afetlerle bir kısmının da insan eliyle ortadan
kalktığı, günümüze gelebilmiş eserlerin de aynı sebepler ve bilhassa beşerden kaynaklı
bilinçsiz onarımlar ve ihmaller nedeniyle özgünlüklerini yitirdikleri ortaya çıkmaktadır. Bu
eserler hakkında günümüzdeki durumlarının belgelenmesi ve arşiv bilgilerinin derlenerek
topluca katalog halinde tanıtılması ve sanat tarihi değerlerinin belirlenmesi şeklinde kısaca
tanımlayabileceğimiz çalışmamız, bilimsel yaklaşımla sürdürdüğümüz araştırma ve inceleme
metni oluşturmak amacıyla ortaya çıkmıştır. Bunun yanı sıra, Çankırı'daki Türk Mimarisi'nin
olabildiğince korunup, doğru şekilde onarılarak gelecek nesillere aktarılarak sonsuza kadar
yaşatılmasına katkı sağlaması ümit edilmektedir.Çankırı was built on the skirts of Karatekin Hill, an area in the northern part of Central
Anatolia, between Kızılırmak and West Black Sea basins. The majority of the buildings built
in Çankırı, which is a small provincial city center rich in historical works, belong to the Late
Ottoman period and it is seen that most of these architectural assets are not studied enough in
terms of Art History. To close this gap started this research titled "Architectural Monuments of
the Turkish Period in the Çankırı Province (Central Towns and Villages)", after compiling the
information in the relevant publications and archive documents primarily we identified the
existing buildings in the city center and villages personally, and documented them with
drawings and photographs. Then we tried to determine their place among the development
history of Turkish Art by making a detailed explanation of each one in a systematic catalogue
format, and comparing and evaluating them in a separate section. After this we evaluated the
contribution of these monuments to the development of the city. 55 monuments, which are still
standing, from 13 different building types, including mosque, madrasa, darulhadis, tomb, han,
warehouse, government mansion, library, high school building, clock tower, bath, laundry and
fountain, show richness in terms of architectural assets of Çankırı. All of these monuments are
included in this study. The existing monuments chronologicaly spans to an era from the end of
12th century to the 20th century. While most of these are built independently, eight
monuments are located within the complexes of Cemalettin Ferruh, Kasım Bey, Buğday
Pazarı, Hacı Şeyhoğlu and Ahmet Mecbur Efendi. The buildings in Çankırı are divided into
two in terms of their covering system consisting of the wooden dome and the wooden roof.
The Sultan Süleyman Mosque from the dome-covered buildings reflects the four-centered
central plan scheme and presents the first example of the central dome with three exedras in
the east, west and south and one small dome in the south-east and southwest corner, a scheme
that was later used in the Istanbul Mihrimah Mosque. The other domed piece Hacışeyhoğlu
Mosque is an example of a single-domed cubical form with a square plan, which is seen at
every period. Among the mosques with wooden roofs Alacamescit, Buğdaypazari, Yeni
Mosque and Karadayı Village mosques are remarkable with their roof ceilings, Ünür Village
and Içyenice Village mosques with their general ceiling decorations, and İnaç village Mosque
with its plaster mihrab and minbar. Cemalettin Ferruh Darulhadisi and Tomb are confronted as
a separate example by the fact that they are built in the same building but two storied, and are
built adjacently in its closed courtyard scheme without the cells around the eywan and the
courtyard, and using the cells of the Darüşşifa which is long gone. Çivitçioğlu, Buğdaypazari
and İmaret Madrasahs show their differences with their open-air organizations except
Çivitçioğlu and their construction with the technique of beam filling. Among the tombs the
Karatekin Tomb has an independent building with a square plan. And despite being considered
as a newly built building in many publications to date, it is revealed from the archive
photographs that it's a unique Anatolian Seljuk monument with the brick ornaments on the
west side of the building. Cemalettin Ferruh Tomb is located in Darülhadis. Being a two
storied building, and crypt forming from two perpendicular units, it is unique among the
Anatolian Seljuk tombs. The commercial buildings, Karadayı and Gofuroğlu Khans with their
plan schemes, single-courtyard and three-storey constructions and space arrangements,
indicate the urban-type inns built since the 15th century until the 20th century, even in the
country. The baths were made in two types, the crucifix type with the four eywans and
cubicles in the corners, and the middle dome with a transverse caldarium and double
cubicles. The first one has been applied both in the women's and men's section in the Karataş
Hamam, and only in the men's section in the Çarşı Hamam. The latter one is seen in the
women's section of the Çarşı Hamam. Government House and Taş Mektep (Stone School),
with their symmetrical plan scheme consisting from spaces arranged through a corridor in a
symmetrical order and the symmetrical façade, are two examples of a an innovative concept
emerging after the second half of 19th century. Also, although the clock tower shows similar
features to those built at the beginning of the 20th century in other cities, unfortunately it has
lost its originality over the years. The main material in the construction of Çankırı's
architectural monuments is usually stone. Yeni Mosque is the only example applied as a stonebrick
alternative. Except this building, bricks are mostly used in transitions and domes in
domed monuments. In Mosques, inns, madrasahs, government mansions and the clock tower,
timber-framed mud brick, brick or rubble filled beam fillings technique were used. In terms of
coverings, there are flat wooden ceiling and a hipped roof, as well as a dome and a barrel vault.
Although the ornamentation is most intensely seen on the wooden ceilings and minbars, and
stucco mihrabs, it has spread to the wall surfaces with the hand drawings. Especially the Sultan
Süleyman Mosque has the most intense ornamentation program both inside and outside. In
addition, ornamentation is found on plaster hearth niches of Çivitçioğlu Madrasah and in door
and cupboard doorwings of Karadayı Han. Existing monuments and neighborhood names we
have gathered from the archival documents, and existing dead-end streets give us some
information, though very little, about the development of the city. It has been observed that it
started from the citadel and gradually developed towards the skirts of the hill, but primarily in
the east-west direction. With this research on Turkish Period Architectural Monuments in
Çankırı, It has been revealed that some of the buildings within the scope of our research have
disappeared due to natural disasters such as earthquakes and partly by human hands, and the
monuments that have survived to the present day have lost their originality due to the same
reasons and especially due to insensible repairs and negligence. Our study, which we can
describe in an abstract manner as presenting in a catalogue by documenting the current
situation of these monuments and compiling the archival information on them, and to
determine their art historical value, has emerged from aiming to prepare a research and
examination text with a scientific approach. Besides this, with this study we hope that the
Turkish Architecture in Çankırı will be preserved as much as possible, and carry it to the future
by transferring to the next generations with accurate restorations
