39 research outputs found
Cieszyn Silesia: a look at regionalism from the perspective of social geography
No full textThe multidimensionality and multifacetedness of relations between residents and the area they inhabit in the form of regionalism, as well as the activities of organizations aimed at the development of pro-regional attitudes have found themselves in the field of interest of various scholarly disciplines, including geography. Roman Matykowski’s aim in this article is to examine this phenomenon from the perspective of geography, which in various periods of its development also used the achievements of other disciplines (e.g., sociology). In the second part his article, Matykowski uses the perspective of social geography to present selected results of his research on the specific regionalism in Cieszyn Silesia
Prof. UAM dr hab. Roman Matykowski – o Jubilacie
No full textProf. Roman Matykowski urodził się w niełatwych czasach powojennych, 12 marca 1950 r. w Poznaniu. Od ponad pół wieku związany jest z Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, gdzie w 1974 r. ukończył studia na kierunku geografia ze specjalnością geografia ekonomiczna na Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi. Pracę magisterską pt. „Struktura regionalno-administracyjna powiatu Krotoszyn na podstawie powiązań usługowych” napisał pod kierunkiem prof. dr. hab. Zbyszko Chojnickiego. W tym samym roku zdał egzamin na studia doktoranckie w Instytucie Geografii PAN w Warszawie, jednak ze względu na nieuregulowany stosunek do służby wojskowej nie został przyjęty. Rozpoczął więc pracę jako nauczyciel w Liceum Ekonomicznym w Złocieńcu, a w 1975 r. odbył roczną służbę wojskową w Szkole Oficerów Rezerwy przy Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Artylerii i Rakietowych w Toruniu oraz w jednostce Pomorskiego Okręgu Wojskowego. Następnie w 1976 r. krótko pracował jako meteorolog w Instytucie Meteorologii i Gospodarki Wodnej w Poznaniu. Od roku 1977 związał swoją karierę zawodową z ówczesnym Zakładem Geografii Ekonomicznej Instytutu Geografii UAM, w którym przez pierwsze dwa lata zatrudniony był jako pracownik inżynieryjno-techniczny, a następnie na stanowisku starszego asystenta. W tym początkowym okresie pracy naukowej zainteresowania badawcze prof. Matykowskiego skoncentrowały się na koncepcjach dotyczących struktury przestrzennej miast w ujęciu behawioralnym, w tym postrzegania miasta przez mieszkańców i ich zachowań w przestrzeni miejskiej, szczególnie analizowanych w kontekście układów miejsc docelowych cyklicznych podróży wewnątrzmiejskich, osadzonych w koncepcji ekologii społecznej. W lipcu 1987 r. obronił doktorat pt. „Struktura przestrzenna Gniezna i przemieszczenia jego mieszkańców”, którego promotorem był również prof. dr hab. Zbyszko Chojnicki
The Electorate in Poland's Large and Medium-Sized cities and Towns and its Influence on the Results of the 2007 Parliamentary Elections
No full textThe Electorate in Poland's Large and Medium-Sized cities and Towns and its Influence on the Results of the 2007 Parliamentary Elections
Urbanization is regarded among the most significant factors affecting election-related behaviour in Poland. In order to identify the importance of Poland's municipal electorate, a procedure of reverse elimination was applied to the electorates of successive largest cities in Poland, followed by a structure of supporting the strongest political parties at each stage of the cities' rank elimination. Whenever each successive elimination is followed by dwindling support for a given party, this party is referred to as pro-metropolitan.</jats:p
Images of the Urban Spaces of Cieszyn
No full textA number of specific characteristics of the town of Cieszyn are inherently related to its history. Since 1920, Cieszyn has been divided by a state border along the Olza river (except for the war time of 1938-1945). Before that, since the 17th century, the town was part of the Austrian Habsburg empire and was under imperial Vienna's cultural influence. The contemporary structure of the Polish part of Cieszyn includes numerous elements reflecting the town's specificity. Therefore, the social cognitive image of Cieszyn comprises those components of its spatial structure too
Kobiety w drodze do Sejmu w latach 2007–2019: analiza z perspektywy geograficzno-elektoralnej
No full textThe exclusion of women from civil and political rights in the first half of the 20th century, albeit partial, also concerned countries with developed democracies, such as France, the United States, Belgium and Switzerland. Right after the revival of its statehood in 1918, Poland – just as some other newly developed countries in Europe – granted women universal suffrage. The study aims to show the political activity of women in terms of their participation in the Sejm (Polish parliament) elections between 2007 and 2019, which is nearly a century after establishing their civil rights. From the geographical and electoral point of view, it is important to characterise a spatial variability of selected aspects of women’s electoral activity (four indicators) and determine mechanisms affecting changes in this field.
Given the most popular indicator for women’s electoral activity, i.e., the percentage of seats they won in the Sejm, one may recognise that the political participation of women in this area in the years 2007–2019 was progressive. However, when analysing other indicators presented in this work, it may be stated that changes in women’s electoral activity are more complex. After introducing the quota rule, it became obvious that the number of female candidates on electoral lists increased from 23.0% in 2007 to as much as 43.6% in 2011, but it dropped, admittedly slightly, in the subsequent elections. On the other hand, the proportion of the votes gained by women peaked in 2015, reaching 32.4%, and in the next elections in 2019, it decreased a little to 31.6%. The electoral possibilities of women are also evidenced by an indicator of their relative efficacy. Countrywide, this indicator did not exceed the value of one in any of the analysed elections, which means that men are more effective in obtaining votes.
In terms of spatial variability, women’s electoral activity in the discussed range of topics does not exhibit durability by constituencies. Only a few of the voting districts have lasting above-average electoral properties (although these also fluctuated up and down sometimes) at national level. Thus, it seems that spatial variability was formed by short-term electoral strategies of political parties (the movement of candidates from one constituency to another, ignoring the territorial origins of the candidates, promotion of more popular parliament members to the European Parliament) rather than by socio-cultural and economic factors typical of those constituencies.Polska tuż po odrodzeniu państwowości w 1918 r. przyznała powszechne prawo wyborcze kobietom. Celem opracowania jest przedstawienie aktywności politycznej kobiet w zakresie ich partycypacji w wyborach do Sejmu w latach 2007–2019, a więc niemal po wieku funkcjonowania ich praw. Z perspektywy geograficzno-elektoralnej istotnym zagadnieniem jest charakterystyka zmienności przestrzennej wybranych aspektów aktywności wyborczej kobiet i określenie mechanizmów wpływających na zmienność tych działań
Thanatotopography of Memory in the Public Space of Poznań
No full textNekropolie i ich lokalizacja w środowisku były przedmiotem tradycyjnych studiów z zakresu geografii religii, jak również badań nad krajobrazem kulturowym. Pojawił się nawet postulat rozwijania dyscypliny szczegółowej - nekrogeografu, zajmującej się m.in. zmianami morfologii krajobrazu cmentarzy. Humanistyczną interpretacją przestrzeni kultury, której składnikiem są nekropolie, zajął się J. Kaczmarek. Według niego „nekropolie są przestrzenią kultury życia”, pozwalającą zachować pamięć o zmarłych w życiu społeczeństwa. Jednakże obok nekropolii we współczesnej przestrzeni kulturowej powstają nowe miejsca pamięci o zmarłych - i pojawia się problem upamiętnienia miejsc związanych ze śmiercią. Układ tych miejsc w przestrzeni publicznej miasta można określić mianem tanatotopologii pamięci. Etymologia tego określenia wywodzi się od greckich słów: thanatos (oznaczającego w mitologii greckiej boga śmierci), topos (oznaczającego miejsce) i logos (oznaczającego naukę). Koncepcja topologii pamięci została zastosowana przez M. Cranga i P.S. Travlou do przedstawienia relacji pomiędzy czasem, miejscem i pamięcią w opisach literackich miast, m.in. spojrzeniu na Ateny przez Flauberta. Określenie to nawiązuje też do rozważań J. Kaczmarka o kontinuum ontologicznym miejsca, w którym wyróżnia on kategorię topologii bycia. Jej zadaniem - według przywołanego autora -jest „określenie istoty miejsca i odkrywanie prawideł pozwalających zrozumieć wydarzanie się miejsca w życiu jednostki, grupy, społeczeństwa”. W przestrzeni publicznej polskich miast pojawiło się w XX w. wiele oznakowanych miejsc śmierci. Jedne z nich są wyrazem pamięci zbiorowej o wydarzeniach historycznych, inne - wyrazem chęci upamiętnienia miejsca śmierci bliskiej osoby przez krąg najbliższej rodziny lub przyjaciół. Celem niniejszego opracowania jest charakterystyka upamiętnionych miejsc śmierci w przestrzeni publicznej Poznania.The aim of the study is to characterise the distribution of some places of sudden death in Poznań, especially those commemorating victims of road accidents and casualties of historical events (e.g. the period of the Nazi occupation, the social protests of 1956, and the martial-law period). There is also a survey of some conceptions of cultural geography and associated disciplines dealing with such places
Dilemmas in the Research on the Operation of the Retail System in Contemporary Urban Space
No full textCelem niniejszego opracowania jest analiza trudności badawczych związanych z operacjonalizacją miejskiego systemu handlowego, z rozpoznaniem i klasyfikacją nowych form koncentracji handlu na obszarach zurbanizowanych oraz ze zmianami zachowań konsumenckich w Polsce ostatnich dwóch dekad.The aim ofthe study was to analyse research difficulties involved in the operationalisation of the urban retail system, Identification and classification of new concentration forms ofshopping in urbanised areas, and changes in consumer behaviour in Poland over the last two decades. The analysis was intended to find new possibilities and directions of change in the research on retailing geography in Poland
Influence of social and religious factors in Polish Sejm elections, 2001-2007
No full textThe analysis presented herein addresses the issue of social and religious diversity within the Catholic Church and its influence on voter turnout and Sejm election results in Poland. The paper covers election results from 2001 to 2007. Both organizational-institutional characteristics and social-religious characteristics of the Church have been taken into account when assessing the impact of the Church on regional differences in political support for selected political factions in 2005. The impact of each factor on the support level for a given party or political orientation in a regional (spatial) context was assessed on the basis of the degree of coincidence of the factors of interest, measured using the coefficient of correlation
Refleksje nad rozwojem problematyki badawczej geografii muzyki i dźwięku
No full textW anglosaskiej literaturze geograficznej za twórcę problematyki dotyczącej geografii muzyki uważa się na ogół Petera H. Nasha, autora pracy poświęconej regionom muzycznym i muzyce regionalnej. Po niej w następnych dekadach pojawiło się wiele opracowań z tego zakresu, które z reguły nawiązywały do wzorców badań kulturowo-geograficznych szkoły Berkeleyowskiej i współczesnego dorobku poddyscypliny uważanej za nadrzędną, czyli geografii kultury. Należy zwrócić uwagę, że autorzy podręcznika z zakresu geografii kultury – Terry J. Jordan i Lester Rowntree – zdefiniowali ją jako prowadzącą „badanie przestrzennych zróżnicowań między grupami kulturowymi i przestrzennego [mechanizmu – przyp. aut.] funkcjonowania społeczeństwa”, potwierdzając w ten sposób znaczenie paradygmatu chorologicznego dla tego zakresu badań
