96 research outputs found

    Maria Aldina Marques e Xosé Manuel Sánchez Rei (eds.), Estudos atuais de linguística galego-portuguesa [Reseña]

    Get PDF
    [Resumo] Recensión: Maria Aldina Marques e Xosé Manuel Sánchez Rei (eds.), Estudos atuais de linguística galego-portuguesa, Santiago de Compostela, Laiovento, 2019, 332 páxinas

    Kindness and aggression in the contemporary political spectacle

    Get PDF
    Nesta entrevista, a professora e especialista em análise do discurso político Maria Aldina Marques apresentou um panorama de suas pesquisas, com ênfase na análise do discurso político parlamentar. Ela descreve expressões e/ou palavras prototípicas empregadas nesse discurso, atenta aos seus efeitos de polidez, gentileza ou agressão. Ela também discorre sobre a importância, no ensino de língua portuguesa, do trabalho com esse tipo de forma linguísticoenunciativa. Por fim, observa o paradigma atual da comunicação política em sua relação com o humor, que visa a divertir para melhor comunicar.In this interview, the specialist in political discourse analysis, Maria Aldina Marques, presents an overview of her research, with an emphasis on the analysis of parliamentary political discourse. She describes prototypical expressions and words used in this discourse, paying attention to its effects of politeness, kindness or aggression. She also discusses the importance, in Portuguese language teaching, of working with this type of linguistic-enunciative form. Finally, she observes the current paradigm of political communication in relation to humor, which aims to have fun in order to better communicate

    Recensión: Xosé Manuel Sánchez Rei e Maria Aldina Marques (orgs.), As Ciências da Linguagem no espaço galego-português. Diversidade e convergência

    No full text
    [Resumen] Recensión: Xosé Manuel Sánchez Rei e Maria Aldina Marques (orgs.), As Ciências da Linguagem no espaço galego-português. Diversidade e convergência, Braga, Instituto de Letras e Ciências Humanas da Universidade do Minho, 2016, 261 páxina

    Funções discursivas das construções com a partícula lá

    Get PDF
    Na continuação de trabalhos anteriores sobre o uso de lá (Duarte 2009, Duarte & Marques 2015 e Marques & Duarte 2017), propomo-nos analisar, numa perspetiva sincrónica, as construções (semi)cristalizadas do tipo vamos lá ver ou sei lá, a fim de determinar, por um lado, as estruturas em que ocorre lá e, por outro, as funções que tais estruturas desempenham na construção discursiva, os valores semântico-pragmáticos que atualizam no discurso. O quadro de análise que adotamos é o da análise dos discursos, que privilegia a abordagem enunciativa (Moirand 2005). O corpus, de dados autênticos, é constituído por conversas informais, recolhidas, sobretudo, no corpus Perfil sociolinguístico da fala bracarense e no C-ORAL-ROM.Following previous studies on the use of "lá" ("there") (Duarte 2009, Duarte & Marques 2015 and Marques & Duarte 2017), we propose in this article to analyse, from a synchronic perspective, (semi) crystallized constructions such as vamos lá ver or sei lá, in order to determine, on the one hand, the structures in which "lá" occurs and, on the other hand, the functions that such structures play in the discursive construction, the semantic-pragmatic values that they update in the discourse. The framework of analysis adopted is that of discourse analysis, which favours the enunciative approach (Moirand 2005). The corpus of authentic data is constituted by informal dialogues collected, primarily, in Perfil sociolinguístico da fala bracarense and in the C-ORAL-ROM

    La reprise dissensuelle dans le discours politique parlementaire – du dialogal au dialogique

    Get PDF
    On analyse les reprises dialogiques dissensuelles en relation avec la structuration dialogale du débat parlementaire portugais. C’est une des stratégies discursives adoptées par les débatteurs pour rendre leur parole efficace, leur discours résistant, et affaiblir, ainsi, le discours d’autrui. On considère ces questions à partir de l’alternance des tours de parole et des marques langagières de la reprise du discours de l’autre.We analyze the dialogic and agonistic repetitions in relation to the dialogal structure of the Portuguese parliamentary debate. That is one of the discourse strategies adopted by participants in order to make their words effective and dominant, and weaken, therefore, the opponent’s words. We consider these issues according to the turn taking and linguistic marks of repetition

    La reprise dissensuelle dans le discours politique parlementaire – du dialogal au dialogique

    Get PDF
    On analyse les reprises dialogiques dissensuelles en relation avec la structuration dialogale du débat parlementaire portugais. C’est une des stratégies discursives adoptées par les débatteurs pour rendre leur parole efficace, leur discours résistant, et affaiblir, ainsi, le discours d’autrui. On considère ces questions à partir de l’alternance des tours de parole et des marques langagières de la reprise du discours de l’autre.We analyze the dialogic and agonistic repetitions in relation to the dialogal structure of the Portuguese parliamentary debate. That is one of the discourse strategies adopted by participants in order to make their words effective and dominant, and weaken, therefore, the opponent’s words. We consider these issues according to the turn taking and linguistic marks of repetition

    Presidential images in the inaugural addresses in hundred years of the Portuguese Republic

    No full text
    Tese de Doutoramento em Ciências da Linguagem (Especialidade em Análise do Discurso)O presente trabalho de dissertação doutoral tem como objeto de estudo os 27 discursos presidenciais de tomada de posse, proferidos no curso de cem anos da República Portuguesa (1911- 2011) e assume três objetivos principais: (1) a análise das imagens presidenciais; (2) o estudo do género discursivo dos discursos de tomada de posse presidenciais na sua ligação com a construção das imagens presidenciais e (3) a constituição de um corpus de discursos presidenciais de tomada de posse. Partimos da análise da organização enunciativa dos discursos e da construção do locutor, dos interlocutores e dos objetos do discurso, enquanto modalidades enunciativas, para a análise efetiva das imagens presidenciais – dos tipos de imagens que se constroem, da materialidade discursiva e dos mecanismos linguístico-discursivos locais que participam na sua construção e das suas diferentes configurações nos três períodos distintos da República Portuguesa. Concluímos que há dois grandes tipos de construção de imagens: (1) a construção da imagem virada para o eu – as imagens que os Presidentes constroem de quem são enquanto pessoa e enquanto Presidentes; e (2) a construção da imagem virada para o outro – as imagens que os Presidentes constroem enquanto líderes de Portugal, do País e dos Portugueses. Concluímos que há uma imagem global de Presidente específica à Primeira República, ao Estado Novo e à Democracia, marcada pelas diferentes condições sociopolíticas, ideologias vigentes e objetivos discursivos de cada período. Concluímos que há também uma imagem de Presidente comum aos três períodos que se prende com o género discursivo e constitui um parâmetro de género dos discursos de tomada de posse. Propusemos a existência de um ethos institucional para dar conta de como o estatuto institucional e as expetativas em relação à figura do Presidente condicionam e são condicionados pela construção das imagens presidenciais no discurso. Propusemos também uma tipologia para a descrição dos discursos presidenciais de tomada de posse e avançamos com alguns contributos para a descrição deste género discursivo. E propusemos ainda uma constituição possível do acervo dos discursos presidenciais de tomada de posse da República Portuguesa.The present doctoral dissertation work has as an object of study the 27 presidential inaugural addresses, delivered in the course of one hundred years of the Portuguese Republic (1911-2011) and has three main objectives: (1) the analysis of presidential images; (2) the study of the presidential inaugural addresses as discourse genre, particularly, in its connection with the construction of presidential images and (3) the constitution of a corpus of presidential inaugural addresses. We started with the analysis of the enunciative organization of the speeches and the construction of the speaker, the interlocutors and the discourse objects, as enunciative modalities, so that we could proceed to the actual analysis of presidential images – of the types of images that are constructed, their discursive materiality and the local linguistic-discursive mechanisms that participate in their construction and their different configurations in the three distinct periods of the Portuguese Republic. We conclude that there are two major types of image construction: (1) the construction of the image regarding the speaker – the images that presidents build of who they are as a person and who they are as Presidents; and (2) the construction of the image regarding the other – the images that the Presidents build as leaders of Portugal, of the country and the of Portuguese people. We have shown that there is a global image of the President specific to the First Republic, to the Estado Novo and to the Democracy, influenced by the different socio-political conditions, the prevailing ideologies and the objectives of every speech. We have also concluded that there is an image of the President common to the three political periods which relates to the discourse genre and constitutes a gender parameter of the inaugural address. We have put forward the existence of an institutional ethos to account for how the institutional status and expectations in relation to the figure of the President condition and are conditioned by the construction of presidential images in the speech. We have also proposed a typology for the description of the presidential inaugural addresses, and we have made contributions to the description of this discourse genre. We have also set forth a possible constitution of the collection of the presidential inaugural addresses of the Portuguese Republic.Este trabalho foi financiado e contou com o apoio indispensável da Fundação para a Ciência e Tecnologia (FCT)

    Le droit communautaire et la traduction juridique en français et en portugais: de la subjectivité des temps verbaux dans des traités communautaires

    No full text
    Tese de doutoramento Ciências da Linguagem (área de especialização em Linguística Francesa)Notre réflexion cible des genres et des sous-genres discursifs spécifiques du droit écrit où surgit au premier rang la loi écrite qui suit la hiérarchie des normes, où s’intègrent également les traités constitutifs de l’Union européenne comme ceux réunis dans notre corpus, à savoir le Traité de Lisbonne modifiant le traité sur l'Union européenne et le traité instituant la Communauté européenne, signé à Lisbonne le 13 décembre 2007 (in Journal Officiel de l’Union Européenne, n° C 306 du 17 décembre 2007) et les versions consolidées de ces deux traités modifiés par le Traité de Lisbonne, soit les Versions consolidées du traité sur l'Union européenne et du traité sur le fonctionnement de l'Union européenne (in Journal Officiel de l’Union Européenne, nº C 83 du 30 mars 2010). Notre corpus inclut de même le projet de Traité établissant une Constitution pour l'Europe (in Journal Officiel de l’Union Européenne, n° C 310 de 16 décembre 2004), qui n’intègre pas la hiérarchie des normes, puisqu’il n’a pas été adopté, mais intéresse notre réflexion en ce qu’il constitue un document officiel et daté de l’UE. Ces traités produits en contexte communautaire sont voués à la circulation dans les États membres, ce qui justifie entre autres leur traduction et l’intérêt que nous portons à la paire de langues Français et Portugais. Cette production en contexte de droit supranational, où la rédaction et la traduction sont fortement balisées, est destinée à être interprétée et à entrer en vigueur dans un contexte national européen, en l’occurrence portugais. Ces conditions de production et d’interprétation dictent aussi bien la forme que le contenu de ces (sous-)genres discursifs que nous prétendons caractériser ; prétendument « objectifs », génériques, indéfinis et injonctifs, ces (sous-)genres importent pour l’étude du verbe dans l’articulation avec d’autres dimensions de la construction discursive, de nature syntaxique, sémantique et pragmatique. Nonobstant l’intégration des dimensions linguistique, textuelle et situationnelle, notre approche discursive, insiste moins sur l’organisation textuelle et s’occupe plus de l’organisation énonciative, n’éludant pas les plans sémantico-référentiel et illocutoire.C’est pourquoi, nous proposons l’analyse et la description d’exemples de traités communautaires, réalisées à partir des marqueurs grammaticaux jugés pertinents dans ce type de discours, c’est-à-dire les temps (et modes) verbaux associés aux catégories énonciatives liées à la situation : la deixis, la modalité et l’hétérogénéité discursive. Parmi les formes verbales rencontrées dans ces genres et sous-genres discursifs, l’accent est mis sur le présent de l’indicatif, sur son fonctionnement entre langue et discours, et ses valeurs d’emploi expliquées par le (sous-)genre discursif où elles s’insèrent. Nous visons donc l’articulation autant que possible des formes linguistiques et des fonctionnements sociaux/culturels de ces (sous-)genres communautaires (et nationaux) aux effets discursifs particuliers marqués par le contexte de production et de traduction uniformisées, mais aussi de réception et d’interprétation, ceci afin de mieux connaître le (sous-)genre en cause et d’apporter une contribution importante au processus complexe d’emploi et de traduction dans le contexte de l’UE.Esta dissertação de doutoramento tem como objeto de estudo os géneros e os subgéneros discursivos específicos do direito escrito onde surge em primeiro plano a lei escrita que segue a hierarquia das normas. Dessa hierarquia constam igualmente os tratados constitutivos da União europeia exemplificados pelo nosso corpus, i.e., o Traité de Lisbonne modifiant le traité sur l'Union européenne et le traité instituant la Communauté européenne, signé à Lisbonne le 13 décembre 2007 (in Journal Officiel de l’Union Européenne, n° C 306 du 17 décembre 2007) e as versões consolidadas destes dois tratados modificados pelo Traité de Lisbonne, ou seja, as Versions consolidées du traité sur l'Union européenne et du traité sur le fonctionnement de l'Union européenne (in Journal Officiel de l’Union Européenne, nº C 83 du 30 mars 2010). O nosso corpus inclui igualmente o projeto de Traité établissant une Constitution pour l'Europe (in Journal Officiel de l’Union Européenne, n° C 310 de 16 décembre 2004), que não integra a hierarquia das normas, uma vez que não foi adotado, mas importa para a nossa reflexão, em virtude de constituir um documento da UE oficial e datado. Estes tratados são produzidos em contexto comunitário e estão destinados a circular nos Estados membros, o que implica também a sua tradução e, no que nos concerne, a consideração do par de línguas Francês e Português. Esta produção em contexto de direito supranacional, com vista à sua interpretação e entrada em vigor num contexto nacional europeu, nomeadamente português, condiciona tanto a forma como o conteúdo destes géneros e sub-géneros discursivos que pretendemos caracterizar. Definidos como « objetivos », genéricos e injuntivos, as especificidades destes géneros e sub-géneros são importantes para o estudo que aqui desenvolvemos sobre os usos verbais na sua articulação com outras dimensões discursivas, de natureza sintática, semântica e pragmática. Não obstante a integração das dimensões linguística, textual e situacional, a nossa perspetiva discursiva insiste menos na configuração textual geral e mais na organização enunciativa, sem porém esquecer os planos semântico-referencial e ilocutório. Propomos, assim, a análise e a descrição de exemplos de tratados comunitários realizadas a partir dos marcadores que julgamos pertinentes neste tipo de discurso, i.e., os tempos (e modos) verbais associados às categorias enunciativas ligadas à situação : a deixis, a modalidade, e a heterogeneidade discursiva. O presente do indicativo sobressai de entre as formas verbais elencadas nestes géneros e sub-géneros ; damos ênfase ao seu funcionamento entre língua e discurso e, sobretudo, aos valores por si adquiridos no uso neste género discursivo. Com efeito, pretendemos articular tanto quanto possível as formas linguísticas com o funcionamento sociocultural destes (sub-)géneros comunitários (e nacionais) que revelam efeitos discursivos especiais decorrentes do contexto institucional de produção e de tradução padronizadas e do contexto nacional de receção e de interpretação, a fim de conhecer melhor os (sub-)géneros em causa e trazer um contributo válido ao processo complexo de uso e de tradução no contexto da UE
    corecore