1,721,142 research outputs found
Leninism – The Substance of Communist Totalitarianism
Full text linkThe author of the article analyzed totalitarianism in the Union of Soviet Socialist Republics. There is an extensive scientific literature on the research of totalitarianism. Outstanding works on this matter include, in particular: Hannah Arendt’s Korzenie totalitaryzmu [The Roots of Totalitarianism] which had several revised editions, Carl Friedrich and Zbigniew Brzeziński’s Dyktatura totalitarna i autokracja [Totalitarian Dictatorship and Autocracy] also in two editions, Leszek Kołakowski’s Główne nurty marksizmu. Powstanie, rozwój, rozkład [The Main Currents of Marxism. Rise, Development, and Decay], Franciszek Ryszka’s Państwo stanu wyjątkowego. Rzecz o systemie państwa i prawa III Rzeszy [Emergency State. On the System of State and Law of the Third Reich], as well as works by other scholars from many countries.Totalitarianism in the 21st century continues to be a subject of scientific research conducted by historians, political scientists, sociologists, and philosophers. This topic continues to be of interest to the public opinion. The author expresses his belief that Poles are most interested in the features of the Soviet version of totalitarian communism. This is due to the history of Russian-Polish relations:the partitions of Poland, the 1920 Bolshevik-Polish war, the 45 years of Soviet control of the Polish People’s Republic (1944/1945–1989), and today’s threat from Putin’s Russia. With all the wealth of scientific literature by prominent researchers around the world, the author would like to add his comments on the findings on totalitarianism in the Soviet version. These comments come from a person who has already written many scholarly works on the history of the Union of Soviet Socialist Republics in particular. These are comments from a man who lived for 5 years under Nazis occupation and 45 years under the rule of communists in the Polish People’s [email protected] Humanitas w Sosnowcu (Humanitas University in Sosnowiec, Poland)Albright Madeleine, in collaboration with Woodward Bill, Faszyzm: ostrzeżenie, transl. K. Mironowicz, Warszawa 2018.Andrew Christopher, Mitrokhin Vasili, Archiwum Mitrochina. KGB w Europie i na Zachodzie, transl. M. M. Brzeska and R. Brzeski, Warszawa 2001.Andrusiewicz Andrzej, Cywilizacja rosyjska, vol. 3, Warszawa 2009.Arendt Hannah, Korzenie totalitaryzmu, vol. 2, transl. D. Grinberg, Warszawa 2008.Arendt Hannah, O rewolucji, transl. M. Godyń, Kraków 1991.Baszkiewicz Jan, Władza, Wrocław 1999.Bażanow Boris, Byłem sekretarzem Stalina, NOWA, Warszawa 1985.Bender Ryszard, entry: Dzierżyński Feliks, [in:] Encyklopedia Białych Plam, Polskie Wydawnictwo Encyklopedyczne, vol. V, Radom 2001.Berlin Isaiah, Karol Marks – jego życie i środowisko, transl. W. Orliński, Warszawa 1999.Berdyaev Mikołaj, Źródła i sens komunizmu rosyjskiego, transl. H. Paprocki, Kęty 2005.Billig Michael, Banalny nacjonalizm, transl. M. Sekerdej, Kraków 2008.Birstein Vadim F., Smiersz tajna broń Stalina. Sowiecki kontrwywiad wojskowy podczas II wojny światowej, transl. T. Fiedorek, Kraków 2013.Khrushchev Nikita Siergieyevich, O kulcie jednostki i jego następstwach. Referat I sekretarza KC KPZR tow. N. S. Chruszczowa na XX Zjeździe KPZR 25 lutego 1956 [original title: О культе личности и его последствиях. Доклад Первого секретаря ЦК КПСС Н. С. Хрущева XX Съезду Партии // O kul’te ličnosti i ego posledstviâh. Doklad Pervogo sekretarâ CK KPSS N.S. Hruŝeva XX S′′ezdu Partii], Izvestia CK KPSS 1989, no. 3.Conquest Robert, Uwagi o spustoszonym stuleciu, transl. T. Biedroń, Poznań 2002.Conquest Robert, Wielki terror, transl. W. Jeżewski, Warszawa 1997.Dworak Barbara Magdalena, Systemy totalitarne we współczesnej myśli filozoficznej i społecznej, Kraków–Rzeszów–Zamość 2011.Faligot Roger, Kauffer Rémi, vol. 1: Historia wywiadu światowego, transl. M. Matuszyn-Stefańska, introd. by M. Zgórniak, vol. 2: Asy wywiadu od zimnej wojny do dziś, transl. K. Skawina, foreword by A. de Marenches, Aneksy, all binded together, Warszawa 1998.Friedrich Carl, Brzeziński Zbigniew, Dyktatura totalitarna i autokracja, 2nd edition corrected by C. J. Friedrich, transl. H. Jankowska, Warszawa 2021.Friedrich Carl, Brzezinski Zbigniew.K., Totalitarian Dictatorship and Autocracy, Cambridge 1956.Herling-Grudziński Gustaw, Inny świat. Zapiski sowieckie, Kraków 2000.Iwanow Nikołaj, Zapomniane ludobójstwo. Polacy w państwie Stalina. „Operacja polska” 1937–1938, Kraków 2014.Johnson Paul, Historia Żydów, transl. M. Godyń, M. Wójcik, A. Nelicki, Kraków 2010.Kelly John M., Historia zachodniej teorii prawa, transl. D. Pietrzyk and others, Kraków 2006.Kołakowski Leszek, Czy diabeł może być zbawiony i 27 innych kazań, Londyn 1984.Kołakowski Leszek, Główne nurty marksizmu. Powstanie, rozwój, rozkład, Londyn 1988.Kulesza Witold, Crimen laesae iustitiae. Odpowiedzialność karna sędziów i prokuratorów za zbrodnie sądowe według prawa norymberskiego, niemieckiego, austriackiego i polskiego, Łódź 2013.Laskowska Katarzyna, Z badań nad przestępczością w Związku Radzieckim, [in:] O prawie i jego dziejach księgi dwie. Studia ofiarowane profesorowi Adamowi Lityńskiemu w czterdziestopięciolecie pracy naukowej i siedemdziesięciolecie urodzin, eds M. Mikołajczyk and others, Białystok–Katowice 2010, vol. 2.Laskowska Katarzyna, Przestępczość w Rosji z perspektywy kryminologii i prawa karnego, Białystok 2016.Lenin Włodzimierz, Co robić? Palące zagadnienia naszego ruchu, [in:] W. I. Lenin, Dzieła wybrane, vol. 1, [no translator], Warszawa 1949.Lenin Włodzimierz, Dzieła wszystkie, vol. 44, Warszawa 1989.Lenin Włodzimierz, O zadaniach proletariatu w obecnej rewolucji, [in:] W. I. Lenin, Dzieła wybrane, vol. 2, [no translator], Warszawa 1951.Lenin Włodzimierz, Państwo a rewolucja, [in:] W. I. Lenin, Dzieła wszystkie, vol. 33, Warszawa 1987.Lewicki Boris, Terror i rewolucja, transl. A. Palicki, Wrocław 1990.Lityński Adam, Ludobójstwo: operacja polska NKWD (1937–1938). Uchwała Biura Politycznego KC WKP(b) oraz rozkazy szefa NKWD ZSRR, „Studia Iuridica Lublinensia” 2013, vol. XIX.Lityński Adam, Między „białym” a „czerwonym” imperium. Narody w Rosji 1917–1922, Sosnowiec 2018.Lityński Adam, Prawo Rosji i ZSRR 1917–1991 czyli historia wszechzwiązkowego komunistycznego prawa (bolszewików). Krótki kurs, 3rd ed., Warszawa 2017.Lityński Adam, Rosja i ZSRR – krótka historia imperium bezprawia, Sosnowiec 2023.Olszewski Henryk, Słownik twórców idei, Poznań 1998.Pipes Richard, Russia under the Old Regime, London 1994.Pipes Richard, Czerwone imperium. Powstanie Związku Sowieckiego, transl. W. Jeżewski, Warszawa 2015.Pomian Krzysztof, Oblicza dwudziestego wieku. Szkice historyczno-polityczne, Lublin 2002.Pulka Zbigniew, Legitymizacja państwa w prawoznawstwie, Wrocław 1996.Radziński Edward, Aleksander II. Ostatni wielki car, transl. E. Siemaszkiewicz, R. Śliwowski, Warszawa 2005.Rakowska-Harmstone Teresa, Stalinizm – sedno i interpretacje, [in:] Czas totalitaryzmu. Stalinizm, faszyzm, nazizm o pokrewne systemy polityczne w XX wieku, eds J. Szymoniczek, E. C. Król, Warszawa 2011.Reed John, Dziesięć dni, które wstrząsnęły światem, transl. A. Dobrot [W. Grosz], Warszawa 1956.Reich Norbert, [in:] N. Reich, H. C. Reichel, Einführung in das sozialistische Recht, Munich 1975.Reich Norbert, Sozialismus und Zivilrecht. Eine rechtstheoretisch-rechtshistorische Studie zur Zivilrechtstheorie und Kodifikationspraxis im sowjetischen Gesellschafts- und Rechtssystem, Frankfurt am Main 1972.Rozstrzelać Polaków. Ludobójstwo Polaków w Związku Sowieckim w latach 1937–1938. Dokumenty z centrali, comp. by T. Sommer, Warszawa 2010.Serczyk Władysław A., Poczet władców Rosji (Romanowowie), Londyn 1992.Smaga Józef, Narodziny i upadek imperium. ZSRR 1917–1991, Kraków 1992.Stalin Józef, Dzieła, vol. 4, Warszawa 1951.Suchecki Wiktor, Geneza federalizmu radzieckiego, Warszawa 1961.Sudopłatow Paweł, Wspomnienia niewygodnego świadka, transl. J. Markowski, Warszawa 1999.Sylwestrzak Andrzej, Rozwój federacji radzieckiej, „Państwo i Prawo” 1982, book 12.Taiwo Olufemi, Legal Naturalism. A Marxist Theory of Law, New York–London 1996.Trocki Lew, Zdradzona rewolucja. Czym jest ZSRR i dokąd zmierza, transl. A. Achmatowicz, Pruszków 1991.Waldenberg Marek, Kwestie narodowe w Europie Środkowo-Wschodniej. Dzieje. Idee, Warszawa 1992.Walicki Andrzej, Zarys myśli rosyjskiej. Od Oświecenia do renesansu religijno-filozoficznego, Kraków 2005.Walicki Andrzej, Marksizm i skok do królestwa wolności. Dzieje komunistycznej utopii, Warszawa 1996.Werth Nicolas, Państwo przeciwko społeczeństwu. Przemoc, represje i terror w Związku Sowieckim, [in:] Czarna księga komunizmu. Zbrodnie, terror, prześladowania, introd. to the Polish edition by K. Kersten, transl. A. Nieuważny, Warszawa 1999.Wieczorkiewicz Paweł, Uwagi o działalności sowieckiego aparatu sprawiedliwości i systemu śledczego w dobie wielkiej czystki, [in:] Departament X MBP – wzorce, struktury,działanie, ed. K. Rokicki, Warszawa 2007.Wołkogonow Dmitri, Lenin, transl. M. Antosiewicz, Warszawa 1997.Wołkogonow Dmitri, Siedmiu wodzów, transl. W. Jeżewski, Warszawa 1999.Zieliński Konrad, O Polską Republikę Rad. Działalność polskich komunistów w Rosji Radzieckiej 1918–1922, Lublin 2013.Иcтoрия зaкoнoдaтeльcтвa CCCP и PCФCP пo угoлoвнoму прoцeccу и oргaнизaции cудa и прoкурaтуры 1917–1954 гг. Cбoрник дoкумeнтoв, ред. C. A. Гoлунcкий, Москва 1955. // Istoriâ zakonodatelʹstva SSSR i RSFSR po ugolovnomu processu i organizacii suda i prokuratury 1917–1954 gg. Sbornik dokumentov, red. S. A. Golunskij, Moskva 1955.Иванов В.А., [in:] Сорок лет советского права 1917–1957, t. 1, Период строительства социализма, ред. О. С. Иоффе, Ленинград 1957. // Ivanov V.A., [in:] Sorok let sovetskogo prava 1917–1957, t. 1, Period stroitelʹstva socializma, red. O. S. Ioffe, Leningrad 1957.Исаев И.А., История государства и права России, Москва 2016. // Isaev I.A., Istoriâ gosudarstva i prava Rossii, Moskva 2016.История отечественнoго государства и права, ч. 2, ред. О. И. Чистяков, Москва 2006. // Istoriâ otečestvennogo gosudarstva i prava, č. 2, red. O. I. Čistâkov, Moskva 2006.История советской конституции (в документах) 1917–1956, Москва 1957. // Istoriâ sovetskoj konstitucii (v dokumentah) 1917–1956, Moskva 1957.История советской конституции. Сборник документов. 1917–1957, Москва 1957. // Istoriâ sovetskoj konstitucii. Sbornik dokumentov. 1917–1957, Moskva 1957.Энциклопедия государства и права, (ред.) П. Стучка, Москва 1930, vol. 2. // Ènciklopediâ gosudarstva i prava, (red.) P. Stučka, Moskva 1930, vol. 2.23122525
Leninism – the Substance of Communist Totalitarianism
No full textThe author of the article analyzed totalitarianism in the Union of Soviet Socialist Republics. There is an extensive scientific literature on the research of totalitarianism. Outstanding works on this matter include, in particular: Hannah Arendt’s Korzenie totalitaryzmu [The Roots of Totalitarianism] which had several revised editions, Carl Friedrich and Zbigniew Brzeziński’s Dyktatura totalitarna i autokracja [Totalitarian Dictatorship and Autocracy] also in two editions, Leszek Kołakowski’s Główne nurty marksizmu. Powstanie, rozwój, rozkład [The Main Currents of Marxism. Rise, Development, and Decay], Franciszek Ryszka’s Państwo stanu wyjątkowego. Rzecz o systemie państwa i prawa III Rzeszy [Emergency State. On the System of State and Law of the Third Reich], as well as works by other scholars from many countries. Totalitarianism in the 21st century continues to be a subject of scientific research conducted by historians, political scientists, sociologists, and philosophers. This topic continues to be of interest to the public opinion. The author expresses his belief that Poles are most interested in the features of the Soviet version of totalitarian communism. This is due to the history of Russian-Polish relations: the partitions of Poland, the 1920 Bolshevik-Polish war, the 45 years of Soviet control of the Polish People’s Republic (1944/1945–1989), and today’s threat from Putin’s Russia. With all the wealth of scientific literature by prominent researchers around the world, the author would like to add his comments on the findings on totalitarianism in the Soviet version. These comments come from a person who has already written many scholarly works on the history of the Union of Soviet Socialist Republics in particular. These are comments from a man who lived for 5 years under Nazis occupation and 45 years under the rule of communists in the Polish People’s Republic.The author of the article analyzed totalitarianism in the Union of Soviet Socialist Republics. There is an extensive scientific literature on the research of totalitarianism. Outstanding works on this matter include, in particular: Hannah Arendt’s Korzenie totalitaryzmu [The Roots of Totalitarianism] which had several revised editions, Carl Friedrich and Zbigniew Brzeziński’s Dyktatura totalitarna i autokracja [Totalitarian Dictatorship and Autocracy] also in two editions, Leszek Kołakowski’s Główne nurty marksizmu. Powstanie, rozwój, rozkład [The Main Currents of Marxism. Rise, Development, and Decay], Franciszek Ryszka’s Państwo stanu wyjątkowego. Rzecz o systemie państwa i prawa III Rzeszy [Emergency State. On the System of State and Law of the Third Reich], as well as works by other scholars from many countries. Totalitarianism in the 21st century continues to be a subject of scientific research conducted by historians, political scientists, sociologists, and philosophers. This topic continues to be of interest to the public opinion. The author expresses his belief that Poles are most interested in the features of the Soviet version of totalitarian communism. This is due to the history of Russian-Polish relations: the partitions of Poland, the 1920 Bolshevik-Polish war, the 45 years of Soviet control of the Polish People’s Republic (1944/1945–1989), and today’s threat from Putin’s Russia. With all the wealth of scientific literature by prominent researchers around the world, the author would like to add his comments on the findings on totalitarianism in the Soviet version. These comments come from a person who has already written many scholarly works on the history of the Union of Soviet Socialist Republics in particular. These are comments from a man who lived for 5 years under Nazis occupation and 45 years under the rule of communists in the Polish People’s Republic
Leninism – the Substance of Communist Totalitarianism
No full textThe author of the article analyzed totalitarianism in the Union of Soviet Socialist Republics. There is an extensive scientific literature on the research of totalitarianism. Outstanding works on this matter include, in particular: Hannah Arendt’s Korzenie totalitaryzmu [The Roots of Totalitarianism] which had several revised editions, Carl Friedrich and Zbigniew Brzeziński’s Dyktatura totalitarna i autokracja [Totalitarian Dictatorship and Autocracy] also in two editions, Leszek Kołakowski’s Główne nurty marksizmu. Powstanie, rozwój, rozkład [The Main Currents of Marxism. Rise, Development, and Decay], Franciszek Ryszka’s Państwo stanu wyjątkowego. Rzecz o systemie państwa i prawa III Rzeszy [Emergency State. On the System of State and Law of the Third Reich], as well as works by other scholars from many countries. Totalitarianism in the 21st century continues to be a subject of scientific research conducted by historians, political scientists, sociologists, and philosophers. This topic continues to be of interest to the public opinion. The author expresses his belief that Poles are most interested in the features of the Soviet version of totalitarian communism. This is due to the history of Russian-Polish relations: the partitions of Poland, the 1920 Bolshevik-Polish war, the 45 years of Soviet control of the Polish People’s Republic (1944/1945–1989), and today’s threat from Putin’s Russia. With all the wealth of scientific literature by prominent researchers around the world, the author would like to add his comments on the findings on totalitarianism in the Soviet version. These comments come from a person who has already written many scholarly works on the history of the Union of Soviet Socialist Republics in particular. These are comments from a man who lived for 5 years under Nazis occupation and 45 years under the rule of communists in the Polish People’s Republic
Profesor Stanisław Płaza – badacz sejmików. O Mistrzu
No full textStanisław Płaza (1927–2006) is a leading figure among scholars writing about local noble parliamentary assemblies. Stanisław Płaza created a synthesis of our knowledge about Crown local noble parliamentary assemblies. The author introduces the reader to the figure of the scholar, his life. Before Płaza finished school he found himself (in 1940) with his whole family in a Soviet Gulag, like many Poles, as a result of the Soviet occupation of over half of Poland after the Hitler-Stalin pact of 1939. After the war he returned to Poland, completed his studies and became a researcher at the Jagiellonian University. He obtained the title of professor. Stanisław Płaza placed the local noble parliamentary assembly in an original way in the whole complicated system of state and self-government bodies. Stanisław Płaza put in order our ideas and our knowledge about the system of the former Republic of Poland, and especially about the parliamentary system, fundamental in the system of noble democracy. The author himself wrote a lot about the local noble parliamentary assemblies of the former Republic of Poland, and was a friend and collaborator of Professor Stanisław Płaza. In spite of the high recognition of Professor Stanisław Płaza’s mastery, the author often argued with him academically. Currently, the author recalls the scientific achievements of Professor Stanisław Płaza and old polemics, which were closely observed in scholarly circles.Stanisław Płaza (1927–2006) to postać pierwszoplanowa wśród uczonych piszących o sejmikach. już pierwsza książka zaskakiwała samą konstrukcją. Stanisław Płaza stworzył syntezę naszej wiedzy o sejmikach koronnych. Autor przybliża czytelnikowi postać Uczonego, jego życie. Zanim ukończył szkoły znalazł się (w 1940 r.) z całą rodziną w sowieckim łagrze, jak wielu Polaków w wyniku sowieckiej okupacji ponad połowy Polski po pakcie Hitler-Stalin (z 1939 r.). Po wojnie powrócił do Polski, ukończył studia i został pracownikiem naukowym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Uzyskał tytuł profesora. Sejmik został przez Stanisława Płazę oryginalnie umieszczony w całym skomplikowanym systemie organów państwowych oraz samorządowych. Stanisław Płaza uporządkował nasze wyobrażenia i naszą wiedzę o ustroju dawnej Rzeczypospolitej, a zwłaszcza o systemie parlamentarnym, fundamentalnym w ustroju demokracji szlacheckiej. Autor też dużo pisywał o sejmikach dawnej Rzeczypospolitej, przyjaźnił się i współpracował z Profesorem Stanisławem Płazą. Mimo wysokiego uznania mistrzostwa Profesora Stanisława Płazy, piszący te słowa nieraz z Nim polemizował naukowo. Obecnie autor przypomina naukowe osiągnięcia Profesora Stanisława Płazy i dawne polemiki, które były z uwagą obserwowane w środowisku
Sowiecki kat Węgier ’56 – Iwan Sierow
Full text linkThe history of the Hungarian Revolution of 1956 is well known. However, the author of this article looks at these events through the eyes of the other side. The author has relied on new sources; namely, on the recently discovered and published memoirs of the NKVD general Ivan Serov, the bloody pacifier of the 1956 Hungarian revolution. At first Serov was the head of the “civilian” Soviet State Security (KGB) and later of the Soviet Military Intelligence (GRU).
From the beginning of Communist rule in Hungary, intense terror was its main feature. After Stalin’s death, there were signs of a crisis in the totalitarian system. The struggle for power among the communist elite intensified. The author also presents a typically Soviet Hungarian constitution of 1949. All decisions were made in Moscow. All the details of the cruel pacification in 1956 were directed by the head of the KGB – Serov. The Western democratic states kept their agreement with Stalin about the division of Europe. Hungary found itself under Soviet rule. No one helped Hungary – the agreements of Yalta 1945 were honored.Dzieje rewolucji węgierskiej 1956 r. są znane. Autor niniejszego artykułu spogląda jednak na te wydarzenia oczami drugiej strony. W tym celu oparł się na nowych źródłach, mianowicie na niedawno odkrytych i opublikowanych pamiętnikach generała NKWD Iwana Sierowa, okrutnego pacyfikatora węgierskiej rewolucji 1956 r. Sierow był szefem najpierw „cywilnego” Komitetu Bezpieczeństwa Państwowego (KGB), a później wojskowego Głównego Zarządu Wywiadu (GRU).
Od początku rządów komunistycznych na Węgrzech ich cechą charakterystyczną był intensywny terror. Po śmierci Stalina pojawiły się oznaki kryzysu totalitarnego systemu. Nasiliła się walka o władzę wśród komunistycznej elity. Autor prezentuje także typowo sowiecką konstytucję węgierską z 1949 r. Wszelkie decyzje zapadały w Moskwie. W 1956 r. wszystkimi szczegółami krwawej pacyfikacji kierował szef KGB – Sierow. Zachodnie państwa demokratyczne dotrzymały umowy ze Stalinem o podziale Europy. Węgry znalazły się pod panowaniem sowieckim. Nikt Węgrom nie pomógł: układy z Jałty z 1945 r. zostały dotrzymane
O sejmikach XVIII w. uwag kilka
No full textThe author studied noble parliamentary assemblies for many years. He knows a lot of their documents and he wrote a lot of works on noble parliamentary assemblies. Currently, two large volumes on noble parliamentary assemblies have been published. One is printed noble parliamentary assemblies’ documents from 18th century. The other is a Poznan noble parliamentary assembly’s monograph concerning the years 1764–1793. In connection to this, the author shares his thoughts on 18th century noble parliamentary assemblies. The author states that in general there are more works on 17th and the beginning of 18th century noble parliamentary assemblies. This is because this was the period of the greatest importance of noble parliamentary assemblies. The years 1764–1793 received less attention. Therefore the two volumes published recently are even more valuable. The aim of the article is to confront the author’s former findings with the content of the two published volumes regarding the noble parliamentary assemblies of the 18th century; in particular, when it comes to the Poznan noble parliamentary assembly’s monograph concerning the years 1764–1793. The author emphasized that until year 1764 there existed not many legal acts regulating the organization and functioning of the assemblies. This changed in the period of numerous reforms between 1764 and 1793. The author points out that liberalism and noble democracy in the Republic (Rzeczpospolita) were mainly realized to a large extent through the noble assemblies. Therefore, the noble parliamentary assemblies are a key research problem of the old Republic. The author points out that it was not only a state institution, but also a political idea. The noble parliamentary assemblies were an important part of the Polish political culture.Autor wiele lat badał sejmiki ziemskie. Zna liczne dokumenty sejmików i napisał na temat sejmików sporo prac. Aktualnie ukazały się dwa duże tomy dotyczące sejmików. Jeden to wydane drukiem dokumenty sejmikowe z XVIII w. Drugi to obszerna monografia sejmiku poznańskiego dotycząca lat 1764–1793. W związku z tym autor przekazuje swoje przemyślenia na temat sejmików XVIII w. Stwierdza, że generalnie przeważają prace o sejmikach dotyczące XVII stulecia i ewentualnie początków wieku XVIII. Był to bowiem okres największego znaczenia zgromadzeń ziemskich (sejmików). Okresowi lat 1764–1793 poświęcono mniej uwagi. Tym cenniejsze są przeto dwa wydane ostatnio tomy. Celem artykułu jest konfrontacja dawnych ustaleń autora z treścią obecnie wydanych dwóch tomów dotyczących sejmików XVIII w. W szczególności odnosi się to do monografii sejmiku poznańskiego z lat 1764–1793. Autor podkreślił, że do 1764 r. niewiele było aktów prawnych regulujących ustrój (organizację i funkcjonowanie) sejmików. Zmieniło się to w okresie licznych reform w latach 1764–1793. Autor podkreśla, że liberalizm i demokracja szlacheckiej Rzeczypospolitej realizowały się w znacznym stopniu poprzez zgromadzenia szlacheckie. Toteż sejmiki stanowią kluczowy problem badawczy dawnej Rzeczypospolitej. Autor zwraca uwagę, że to była nie tylko instytucja państwowa, ale też pewna idea polityczna. Sejmiki były ważnym fragmentem polskiej kultury politycznej
Some Comments About the Noble Parliamentary Assemblies of the 18th Century
No full textAutor wiele lat badał sejmiki ziemskie. Zna liczne dokumenty sejmików i napisał na temat sejmików sporo prac. Aktualnie ukazały się dwa duże tomy dotyczące sejmików. Jeden to wydane drukiem dokumenty sejmikowe z XVIII w. Drugi to obszerna monografia sejmiku poznańskiego dotycząca lat 1764–1793. W związku z tym autor przekazuje swoje przemyślenia na temat sejmików XVIII w. Stwierdza, że generalnie przeważają prace o sejmikach dotyczące XVII stulecia i ewentualnie początków wieku XVIII. Był to bowiem okres największego znaczenia zgromadzeń ziemskich (sejmików). Okresowi lat 1764–1793 poświęcono mniej uwagi. Tym cenniejsze są przeto dwa wydane ostatnio tomy. Celem artykułu jest konfrontacja dawnych ustaleń autora z treścią obecnie wydanych dwóch tomów dotyczących sejmików XVIII w. W szczególności odnosi się to do monografii sejmiku poznańskiego z lat 1764–1793. Autor podkreślił, że do 1764 r. niewiele było aktów prawnych regulujących ustrój (organizację i funkcjonowanie) sejmików. Zmieniło się to w okresie licznych reform w latach 1764–1793. Autor podkreśla, że liberalizm i demokracja szlacheckiej Rzeczypospolitej realizowały się w znacznym stopniu poprzez zgromadzenia szlacheckie. Toteż sejmiki stanowią kluczowy problem badawczy dawnej Rzeczypospolitej. Autor zwraca uwagę, że to była nie tylko instytucja państwowa, ale też pewna idea polityczna. Sejmiki były ważnym fragmentem polskiej kultury politycznej.The author studied noble parliamentary assemblies for many years. He knows a lot of their documents and he wrote a lot of works on noble parliamentary assemblies. Currently, two large volumes on noble parliamentary assemblies have been published. One is printed noble parliamentary assemblies’ documents from 18th century. The other is a Poznan noble parliamentary assembly’s monograph concerning the years 1764–1793. In connection to this, the author shares his thoughts on 18th century noble parliamentary assemblies. The author states that in general there are more works on 17th and the beginning of 18th century noble parliamentary assemblies. This is because this was the period of the greatest importance of noble parliamentary assemblies. The years 1764–1793 received less attention. Therefore the two volumes published recently are even more valuable. The aim of the article is to confront the author’s former findings with the content of the two published volumes regarding the noble parliamentary assemblies of the 18th century; in particular, when it comes to the Poznan noble parliamentary assembly’s monograph concerning the years 1764–1793. The author emphasized that until year 1764 there existed not many legal acts regulating the organization and functioning of the assemblies. This changed in the period of numerous reforms between 1764 and 1793. The author points out that liberalism and noble democracy in the Republic (Rzeczpospolita) were mainly realized to a large extent through the noble assemblies. Therefore, the noble parliamentary assemblies are a key research problem of the old Republic. The author points out that it was not only a state institution, but also a political idea. The noble parliamentary assemblies were an important part of the Polish political culture
Professor Stanisław Płaza – Researcher of Noble Parliamentary Assemblies. About the Master
No full textStanisław Płaza (1927–2006) to postać pierwszoplanowa wśród uczonych piszących o sejmikach. już pierwsza książka zaskakiwała samą konstrukcją. Stanisław Płaza stworzył syntezę naszej wiedzy o sejmikach koronnych. Autor przybliża czytelnikowi postać Uczonego, jego życie. Zanim ukończył szkoły znalazł się (w 1940 r.) z całą rodziną w sowieckim łagrze, jak wielu Polaków w wyniku sowieckiej okupacji ponad połowy Polski po pakcie Hitler-Stalin (z 1939 r.). Po wojnie powrócił do Polski, ukończył studia i został pracownikiem naukowym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Uzyskał tytuł profesora. Sejmik został przez Stanisława Płazę oryginalnie umieszczony w całym skomplikowanym systemie organów państwowych oraz samorządowych. Stanisław Płaza uporządkował nasze wyobrażenia i naszą wiedzę o ustroju dawnej Rzeczypospolitej, a zwłaszcza o systemie parlamentarnym, fundamentalnym w ustroju demokracji szlacheckiej. Autor też dużo pisywał o sejmikach dawnej Rzeczypospolitej, przyjaźnił się i współpracował z Profesorem Stanisławem Płazą. Mimo wysokiego uznania mistrzostwa Profesora Stanisława Płazy, piszący te słowa nieraz z Nim polemizował naukowo. Obecnie autor przypomina naukowe osiągnięcia Profesora Stanisława Płazy i dawne polemiki, które były z uwagą obserwowane w środowisku.Stanisław Płaza (1927–2006) is a leading figure among scholars writing about local noble parliamentary assemblies. Stanisław Płaza created a synthesis of our knowledge about Crown local noble parliamentary assemblies. The author introduces the reader to the figure of the scholar, his life. Before Płaza finished school he found himself (in 1940) with his whole family in a Soviet Gulag, like many Poles, as a result of the Soviet occupation of over half of Poland after the Hitler-Stalin pact of 1939. After the war he returned to Poland, completed his studies and became a researcher at the Jagiellonian University. He obtained the title of professor. Stanisław Płaza placed the local noble parliamentary assembly in an original way in the whole complicated system of state and self-government bodies. Stanisław Płaza put in order our ideas and our knowledge about the system of the former Republic of Poland, and especially about the parliamentary system, fundamental in the system of noble democracy. The author himself wrote a lot about the local noble parliamentary assemblies of the former Republic of Poland, and was a friend and collaborator of Professor Stanisław Płaza. In spite of the high recognition of Professor Stanisław Płaza’s mastery, the author often argued with him academically. Currently, the author recalls the scientific achievements of Professor Stanisław Płaza and old polemics, which were closely observed in scholarly circles
W poszukiwaniu sowieckiego prototypu X Departamentu MBP
Full text linkIn 1948, Poland was considered a political purge. This happened at the command of Stalin from Moscow also in other satellite states of the Union of Soviet Socialist Republics. In Poland, the purge was led by the leader of the communist party, i.e. the First Secretary of the Central Committee of the Polish United Workers’ Party – Władysław Gomułka, and his coworkers. A special team was appointed to carry out the purge of the MPS. This team soon became the 10th Department of the MPS. It was the 10th Department which kept the high-ranking communists under surveillance and made their arrests. Finally, the officers of the 10th Department were conducting the proceedings and, in practice, they decided on the verdicts. The author posed a scientific problem: was the Polish structure – the 10th Department of MPS – following the Soviet one? The author traced the structures of the authorities of the Union of Soviet Socialist Republics in the period from 1934 to 1953. For this purpose, the author included in his research the memories of one of the commanders of the Soviet security services – Pavel Sudoplatov, as well as the son of Lavrentiy Beria, the head of the Soviet security service for 15 years (1938–1953) and the second most important person after Stalin. The author used in his research the diaries of the NKVD general Ivan Sierov, who, on Stalin’s orders in 1944–1945, organized a special brutal pacification of Poland and organized the Polish MPS. The final conclusion is that in the USSR, there was no such structure as there was after 1948 in Poland.W 1948 r. w Polsce rozpoczęła się czystka polityczna. Stało się tak na polecenie Stalina z Moskwy. Podobnie działo się w innych krajach będących satelitami Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich. W Polsce czystka objęła lidera partii komunistycznej, czyli pierwszego sekretarza Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej – Władysława Gomułkę, oraz komunistów z Gomułką związanych. W celu dokonania czystki w strukturze Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego powołano specjalny zespół. Zespół ten wkrótce stał się X (Dziesiątym) Departamentem Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego. To X Departament Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego inwigilował działaczy komunistycznych najwyższego szczebla; to on dokonywał ich aresztowań; to funkcjonariusze X Departamentu prowadzili śledztwa, w praktyce oni decydowali o wyrokach. Autor postawił problem naukowy: czy polska struktura – X Departament MBP – była wzorowana na sowieckiej. W tym celu prześledził struktury organów bezpieczeństwa Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich w okresie od 1934 do 1953 r. W szczególności wykorzystał opublikowane wspomnienia jednego z najwyższych funkcjonariuszy sowieckich organów bezpieczeństwa – Pawła Sudopłatowa, a także wspomnienia syna Ławrientija Berii, który był szefem sowieckiej bezpieki przez 15 lat (1938–1953) i drugą osobą po Stalinie. Autor sięgnął także do dzienników generała NKWD Iwana Sierowa, który z polecenia Stalina w latach 1944–1945 dokonał brutalnej pacyfikacji Polski i zorganizował polskie Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego. Wniosek jest taki, że w ZSRR nie było takiej struktury, jak po 1948 r. w Polsce
The Bar between Two Wars. Some Remarks on Book by Małgorzata Materniak-Pawłowska, Adwokatura II Rzeczypospolitej. Zagadnienia prawno-ustrojowe
No full textartykuł recenzyjnyThe paper presents the current state of research on the history of Polish advocacy in the
Second Republic of Poland. It illustrates that while writing the book M. Materniak-Pawłowska
could have used more publications she did.
The author should not neglect the important problem of defending the communists, who
were accused of anti-state activity. It was great political and moral dilemma for the advocates.
Nevertheless, the book is well written and it seems to be an important position in the
research on history of Polish bar.1030731
- …
