1,721,001 research outputs found
Cywilizacja łacińska: ekspansja-dominacja-kryzys
Full text linkCywilizacja łacińska. Ekspansja-dominacja-kryzys
Abstrakt
Teksty zebrane w niniejszym tomie skupiają się na problemie przyczyn kryzysu cywilizacji zachodniej, zwłaszcza jej tradycji łacińskiej, z różnych perspektyw badawczych (historycznej, filozoficznej, filologicznej i kulturoznawczej). To zróżnicowane podejście znalazło wyraz w odmiennym formułowaniu podejmowanych zagadnień i przyjętej metodologii, jak i użytej terminologii w odniesieniu do analizowanej kategorii. Pojęcia cywilizacja łacińska i cywilizacja zachodnia używane są przez autorów komplementarnie. Stosują oni przy tym rozmaite narzędzia metodologiczne, zarówno tradycyjny warsztat historyka, jak i odczytania interdyscyplinarne, interkulturowe, intertekstualne i komparatystyczne. Różnorodność tematyczna i chronologiczna tekstów oraz interdyscyplinarny ogląd omawianej problematyki, który proponuje niniejsza monografia, powinny służyć lepszemu zrozumieniu naszej europejskiej teraźniejszości i przyszłości.
The Latin civilization. Expansion-domination-crisis.
Abstract
The texts gathered in this volume focus on the causes behind the crisis of Western civilisation, in particular its Latin tradition, examining it from a number of research perspectives (offered by history, philosophy, language and culture studies). This diversified approach is reflected in the differently formulated issues, varied methodologies and distinct terminology. The notions of Latin and Western civilisation are employed in a complementary fashion. Meanwhile, the method ranges from the traditional disquisition of history to interdisciplinary, intercultural, intertextual and comparative interpretations. The monograph’s thematic and chronological variety, as well as the interdisciplinary take at the subject in question should contribute to a better understanding of the European present and future
Catalonia 2018: Clashing Identities in Public Space
Full text linkThe article analyses the manifestations of underlying identity conflicts in the social spaces of Catalonia, chiefly Barcelona, encountered in the streets, on the sidewalks, motorways, buildings, or beaches. The study focuses on elements that made their appearance after the illegal Catalan independence referendum of October 1st, 2017. Relying on participant observation, the author shows Catalan public space as a domain of semantic and polysemous game, in which struggle for freedom and free speech is the core element.The article analyses the manifestations of underlying identity conflicts in the social spaces of Catalonia, chiefly Barcelona, encountered in the streets, on the sidewalks, motorways, buildings, or beaches. The study focuses on elements that made their appearance after the illegal Catalan independence referendum of October 1st, 2017. Relying on participant observation, the author shows Catalan public space as a domain of semantic and polysemous game, in which struggle for freedom and free speech is the core element
Karol V: Cesarz z ludzką twarzą. Uwagi na marginesie książki Henry’ego Kamena, Carlos Emperador. Vida del rey césar, trad. del inglés de Paz Pruneda, La Esfera de los Libros, Madrid 2017, ss. 465
Full text linkIn this paper, the author undertakes a critical analysis of the findings relat-ing to the life and reign of Charles V, contained in the monarch’s biography by the English historian Henry Kamen. Particular attention is paid here to those elements of biographical narrative in which Kamen does not go beyond the established interpretive canon (as in the case of the imperial election of 1519 and rivalry with Francis I), those which go against predominant views (e.g. the question of the Reformation or Charles’ relationship with his mother), as well as the most controversial assertions (American policy, for instance). The chief intention of the author, who confronts the findings and the opinions expressed by Kamen with the interpretations of other researchers, is to address and fill some of the gaps in the Polish discourse concerning Charles V, where the es-tablished stereotypes surrounding the emperor continue to the iterated.In this paper, the author undertakes a critical analysis of the findings relat-ing to the life and reign of Charles V, contained in the monarch’s biography by the English historian Henry Kamen. Particular attention is paid here to those elements of biographical narrative in which Kamen does not go beyond the established interpretive canon (as in the case of the imperial election of 1519 and rivalry with Francis I), those which go against predominant views (e.g. the question of the Reformation or Charles’ relationship with his mother), as well as the most controversial assertions (American policy, for instance). The chief intention of the author, who confronts the findings and the opinions expressed by Kamen with the interpretations of other researchers, is to address and fill some of the gaps in the Polish discourse concerning Charles V, where the es-tablished stereotypes surrounding the emperor continue to the iterated
Historia, pamięć i nacjonalizm po katalońsku
Full text linkThe article analyses relationships between history and memory in the context of Catalonian nationalism. Its essential aim is to demonstrate how one makes (i.e. uses and abuses) memory in Catalonia. The author seeks to show that Catalonian nationalism means manipulation of history, falsification of sources and distorted interpretations rather than a discourse about the actual history of Catalonia.The article analyses relationships between history and memory in the context of Catalonian nationalism. Its essential aim is to demonstrate how one makes (i.e. uses and abuses) memory in Catalonia. The author seeks to show that Catalonian nationalism means manipulation of history, falsification of sources and distorted interpretations rather than a discourse about the actual history of Catalonia
Rasizm i przemoc. Wizerunek człowieka skolonizowanego w oczach Frantza Fanona i Enrique Dussela
Full text linkColonialism left a singular mark on the fates of the world. The condition of the societies inhabiting the former European colonies is a direct outcome of the contactEurope– the rest of the world, which, although setting out from commendable premises and lofty ideas (civilising the “savages”, Christianization, bringing aid), had a darker side as well. First and foremost, the latter encompasses two phenomena of power: racism and violence. The author of the article, through the analysis of the works of Frantz Fanon and Enrique Dussel demonstrates how the French and the Spaniards, in referring to both of these categories, attempted to build their colonial societies with all related consequences. Fanon, describing colonisation as a phenomenon of violence saw its core precisely in racism. The Martinique-born researcher demonstrates how the French claimed the right to represent indigenous cultures in its overseas colonies and departments, especially in theAntilles. In this context, the author of the article placed a particular emphasis on studying the phenomenon of two worlds – the white and the black one – as Fanon puts it. The matter in question are the mechanisms by means of which a white European created a black skinned person, causing the latter to desire to become a “new white” by renouncing their race. The author argues that the French, in colonising, as it were, “through the body”, induced a singular suspended intercultural state between the European and the native. In turn, the reference to the works of Dussel’s demonstrates that in 1492Americawas “covered” byEurope, which at the time was embodied by the Spaniards. Thus the whole project of colonisingAmericawas founded on the so-called myth of modernity, which made the victims (the pre-Columbian peoples) into the guilty ones, while the persecutors who proceeded with violence (the Spaniards) were innocent. The author analyses the arguments which in the opinion of the Argentinian-Mexican philosopher the Spaniards employed to describe and classify the New World (evangelization, the concept of America as the utopia of Europe, the concept of the just war etc. ) and which were largely nothing else than justification of the phenomenon of violence that the Europeans administered to the non-European cultures. In the conclusion, the author attempted a comparison of the Spanish and the French visions of colonisation, particularly in view of how the societies of Latin America and francophoneAfricacome to terms with their post-coloniality. Kolonializm w sposób szczególny odcisnął swoje piętno na losach świata. Kondycja społeczeństw zamieszkujących dawne kolonie europejskie jest bezpośrednim owocem kontaktu Europa — reszta świata, który, choć w swoich założeniach opierał się na chlubnych przesłankach i szczytnych ideach (cywilizowanie „dzikich”, chrystianizacja, niesienie pomocy), miał także swoją ciemną stronę. Konstytuują ją przede wszystkim dwa fenomeny władzy: rasizm i przemoc. Autor artykułu, analizując prace Frantza Fanona i Enrique Dussela, pokazuje, w jaki sposób Francuzi i Hiszpanie odwołując się do tych dwu kategorii, próbowali zbudować swoje kolonialne społeczeństwa z wszystkimi tego konsekwencjami. Fanon, opisując kolonizację jako fenomen przemocy, jego jądro upatrywał właśnie w rasizmie. Pochodzący z Martyniki pisarz pokazuje, jak kultura europejska rościła sobie prawo do reprezentowania kultur tubylczych w byłych koloniach francuskich, zwłaszcza na Antylach. W tym kontekście autor artykułu położył szczególny nacisk na zbadanie fenomenu dwóch światów - białego i czarnego - według określenia Fanona. Chodzi o mechanizmy, za pomocą których biały człowiek kreował człowieka o czarnym kolorze skóry, powodując, że ten wyrzekając się swojej rasy, chciał zmienić się w „nowego białego”. Autor dowodzi, że Francuzi, kolonizując niejako „poprzez ciało”, doprowadzali do swoistego zawieszenia międzykulturowego między Europejczykiem a tubylcem. Z kolei odwołanie się do prac Dussela pokazuje, że w roku 1492 Ameryka została „zakryta” przez Europę uosabianą wówczas przez Hiszpanów. W ten sposób cały projekt kolonizacji Ameryki został ufundowany na tzw. micie nowoczesności polegającym na uczynieniu z ofiar (ludów prekolumbijskich) winnych, a z oprawców stosujących przemoc (Hiszpanów) niewinnych. Autor analizuje argumenty, które w opinii argentyńskiego filozofa służyły Europejczykom do opisywania i kategoryzowania Nowego Świata (ewangelizacja, idea Ameryki jako utopii Europy, idea wojny sprawiedliwej etc.), a które w większości nie były niczym innym, jak usprawiedliwianiem fenomenu przemocy aplikowanej przez Europejczyków ludom i kulturom nieeuropejskim. W konkluzji autor pokusił się o porównanie hiszpańskiej i francuskiej wizji kolonizacji, zwłaszcza w kontekście zmagania się ze swoją postkolonialnością przez społeczeństwa Ameryki Łacińskiej i francuskojęzycznej części Afryki
CZAS SULEJMANA. ANDRÉ CLOT, SULEJMAN WSPANIAŁY I JEGO WSPANIAŁE STULECIE, TŁUM. GRAŻYNA MAJCHER, WYDAWNICTWO AKADEMICKIE DIALOG, KSRAKÓW 2017, SS. 412.
No full textThe time of Suleiman, rev. of: André Clot, Sulejman Wspaniały i jego wspaniałe stulecie [Suleiman the Magnificent] .Czas Sulejmana, rec. książki: André Clot, Sulejman Wspaniały i jego wspaniałe stuleci
Tradycja jako znak rozumienia przeszłości, teraźniejszości i przyszłości Hiszpanii. : Uwagi na marginesie książki Gonzalo Rodrígueza Garcíi
Full text linkThis review is concerned with the book entitled Hispanofilia. Espana frente a su destino (Hispanophilia. Spain facing its destiny), whose author argues that the contemporary Spanish reality is informed by two conceptions that lead towards its destruction: “the inane Spain” (la Espana inane), resulting from globalization and leftist postmodernism, and the “anti-Spain” (la anti-Espana) of the Catalan and Basque nationalists and separatists. As for the causes which have prompted the atrophy of the Spanish national identity – formed throughout the history of the Spanish nation – the author draws attention to the 17th-century victory of the subversive forces of Protestantism across Europe, a victory that Spain was unable to handle or counter, ultimately resulting in the Peace of Westphalia (1648) and the triumph of materialist nihilism. Both aforementioned Spains have contributed to the breakdown of the Spanish national unity and the waning of common history and identity; in fact, anti-Spain even seeks to annihilate it and make it a confederation of Iberian republics. According to the author, the blame lies with the Catalan and Basque secessionists as well as with the Spanish left and right. The author goes beyond a mere diagnosis of such a state of affairs, highlighting factors which, in his opinion, may contribute to the revival of Spanish unity and pride in the common history and identity that is shared by all the peoples and nations of Spain: the “Spanish alternative” as he calls it. The paper engages in a polemic with Garcia, discussing the strengths and weaknesses of his assertions.Niniejszy artykuł recenzyjny dotyczy książki Hispanofilia. España frente a su destino (Hispanofilia. Hiszpania wobec swojego przeznaczenia), w której jej autor twierdzi, że dzisiejszą rzeczywistość hiszpańską wyznaczają dwa prowadzące ją do destrukcji koncepty: „Hiszpania pusta” (España inane), będąca wynikiem globalizacji i lewicowego postmodernizmu oraz „anty-Hiszpania” (anti-España) nacjonalistów i separatystów katalońskich i baskijskich. Wśród przyczyn, które doprowadziły do zaniku hiszpańskiej tożsamości narodowej, mającej swoje podstawy w historycznym rozwoju narodu hiszpańskiego, autor wyróżnia zwycięstwo w XVII-wiecznej Europie wywrotowych sił protestantyzmu, z którymi Hiszpania sobie nie poradziła, a co zmaterializowało się w pokoju westfalskim (1648) i spowodowało triumf nihilizmu materialistycznego. Obie Hiszpanie przyczyniły się do rozbicia hiszpańskiej jedności narodowej, zaniku wspólnej historii i tożsamości, a anty-Hiszpania dąży wręcz do jej unicestwienia i uczynienia z niej konfederacji republik iberyjskich. Winnymi tej sytuacji są dla autora secesjoniści katalońscy i baskijscy oraz hiszpańska lewica i prawica. Autor nie ogranicza się do diagnozy takiego stanu rzeczy, lecz wskazuje również na czynniki, które jego zdaniem mogą przyczynić się do odrodzenia hiszpańskiej jedności i dumy ze wspólnej historii i tożsamości podzielanej przez wszystkie ludy i narody składające się na Hiszpanię. Chodzi o to, co określa on mianem „hiszpańskiej alternatywy”. W artykule podjęto polemikę z tezami autora wskazując na ich mocne i słabe strony
The Role of an Artist in the Late Classic Maya Society Based on an Epigraphic Analysis of the Preserved Signatures of Scribes and Sculptors
No full textWydział HistorycznyNiniejsza dysertacja doktorska ma na celu ukazanie postaci artysty oraz jego funkcjonowania w społeczeństwie Majów późnego okresu klasycznego. Podstawowym źródłem informacji są zachowane sygnatury skrybów i rzeźbiarzy, które umieszczono na niektórych zabytkach. Tylko podpisy tych dwóch grup twórców zachowały się w korpusie tekstów glificznych. Zazwyczaj stosowano trzy rodzaje autografów: utz'ihb stosowane wyłącznie przez skrybów, yuxul zarezerwowane tylko dla rzeźbiarzy oraz chehe'n, które mogło być używane przez wszystkich twórców. Warto podkreślić, iż zjawisko sygnowania artefaktów przez majańskich artystów miało charaktej unikatowy w skali całego kontynentu amerykańskiego okresu prekolumbijskiego. Zebrany materiał źródłowy pozwolił dokładnie przeanalizować pojawiającą się tytulaturę w podpisach skrybów i rzeźbiarzy. Dzięki temu można było umieścić postać artysty w szerszym kontekście społeczno-politycznym późnego okresu klasycznego, określić pełnione przez niego funkcje czy sposoby jego postrzegania przez społeczeństwo majańskie. Istotnym elementem pracy doktorskiej było także wyjaśnienie przyczyn pojawienia oraz rozprzestrzeniania się tego fenomenu kulturowego na ziemiach dawnych Majów. Wyodrębniono zarówno czynniki w skali makro-, ale także mikrokulturowym, które miały lub mogły mieć wpływ na rozwój omawianego zjawiska.The point of this doctoral dissertation is to show an artist and how they functioned in the late classic period of Mayan society. The basic information source are the signatures of scribes and sculptors found on numerous historical treasures. Only the signatures belonging to these two groups were preserved in the glyphic text corpora. Usually, three types of autographs were used: utz’ihb, used solely by the scribes; yuxul, reserved for the sculptors; and chehe’n, which could be used by all creators. It is worth noting that the phenomenon of signed artefacts had a character unique for the whole continent in the pre-Colombian period. The source material gathered by the author allowed for an analysis of the titulary included in the signatures of scribes and sculptors. Thanks to this it was possible to place the artist in a broader political-economic context of the late classic period, to define the functions the artist had, as well as how they were perceived by the Mayan society. Another important part of the dissertation is the explanation why this cultural phenomenon came to be and how it spread on the Mayan-occupied areas. The factors taken into consideration are of macro- and micro-cultural characteristics
Płeć i władza w kontekstach historycznych i współczesnych
No full textThe book addresses the issue of relationships between gender and power. Although
the subject has been analysed on many occassions and in a variety of fashions, the
volume does not duplicate the well-known views, but points to the limitations of the
previous approaches and suggests possibilities of overcoming those. For the authors
of the featured texts, gender also denotes sex in the biological sense, while power
does not mean the omnipotent techniques of control, but also strategies of active
resistance and emancipation. Having applied a different interpretative paradigm, the
authors pose new questions to the already known research material: How to define
the category of gender/sex in today's (trans)gender world? In what way do the
deliberations on the nature and essence of power affect gender? Do men and women
function equally within the machinery of power, assuming the roles of clearly
defined cogs, i.e. the dominant (men) and the dominated (women) ones?
Answering such questions requires a broad perspective, ranging from antiquity,
when power was “invented” by being attributing one gender (though not without
exceptions) and when the canon of speaking of what is “female” and “male” was
devised, to the contemporary times, in which both categories and their mutual
relationships undergo radical reevaluation.Lasy Państwowe, Nadleśnictwo Karczma Borowa, Print Point 3D Studio Agencja Reklamowa, Spec-Poż-Serwis mgr inż. Zdzisław Bonikowsk
W labiryntach kulturowej hybrydowości
Full text linkreview of: Homi K. Bhabha, Miejsca kultury [Th e Location of Culture], translated by Tomasz Dobrogoszcz, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2010, 322 pp. REC. KSIĄŻKI Homi K. Bhabha, Miejsca kultury, przekład Tomasz Dobrogoszcz, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2010, 322
- …
