1,720,978 research outputs found

    ...mun boađán sin maŋis ja joatkkán guhkkelebbui... Birgengoansttat Jovnna-Ánde Vesta románatrilogiijas Árbbolaččat

    Full text link
    Árbbolaččat-románatrilogiija lea čállán Jovnna-Ánde Vest, gii lea Roavvesavvonis eret, Deanuleagis Davvi-Suomas. Ráiddus lohkki oahpásmuvvá Máhtebáikki báikegotti olbmuide. Máhtebáiki lea smávva boaittobeale sámi giláš Eanuleagis Davvi-Suomas. Dáhpáhusat leat biddjon sullii 1960-logu álgogeahčen gitta 1980-logu gaskamuddui. Muitalusas leat iešguđet persovnnat, earret eará muhtin čálli, guollebivdi, servodatdárkkisteaddji áhkku, heastaalmmái, dálueamit ja velá govvadáiddár, ja buohkain leat iešguđet hástalusat eallimis. Makkárat leat birgengoansttat mat dahket ahte Árbbolaččat persovnnat birgejit geafes ja garra áiggis, mas ođđa servodatrievdadusat nuppástuhttigohtet sámi guovllu árbevirolaš eallima? Mii dáhpáhuvvá iešguđet persovnnain, guhte lea ovddabealde áiggis, muhto gii maiddái galgá eallit ja doaibmat árbevirolaš báikegottis? Dutkosis deattuhan konteavsttalaš lahkaneami masa čanan dieđuid sámi historjjá, servodateallima ja sámi gulahallanvugiid birra. Guorahallamis geavahan maid girjjálašvuođa teakstadási analysareaidduid mat erenoamážit gusket muitaleami dásiide ja persovnnaid gulahallamii ja teavstta dadjanstiillaide. Luohteteoriija doaibmá dutkosa teorehtalaš jurddavuođđun ja veahkeha mu oaidnit ovttaskas olbmo saji báikegottis. Dát lea juoga mii lea ođas sámi prosaanalysas. Lea várra dát mii mu dutkosis lea leamaš stuorámus hástalus, ja maiddái dat mii lea eanemus ođasmahtti. Lean guorahallamis deattuhan luohteárbevieru kontekstuála beali, mo sámi eallinfilosofiija ja máilmmioaidnu muitalit olbmo leahkima birra smávva sámi servodagas. Čanan luohteteoriija sajádaga akademiijas dasa mo dekoloniseren lea ovddiduvvon akademiijas, ovddeš koloniserejuvvon afrihká kulturaktivisttain ja dasto oassin álgoálbmotduktiid barggus ovddidit sierra álgoálbmotmetodologiija ja -paradigma. Árbbolaččat persovnnaid birgengoansttat vulget das mo iešguđet persovdna beassá eallimis álgui. Dat geardduhuvvo máŋgii teavsttas ja lea elemeanta mii ovddida muitalusa ja juona. Persovnnaid birgengoansttat leat dasto čadnon dasa mo persovnnat háhket alcces eallámuša ja dan oktavuođas lea muhtin persovnnaide velá dehálaš gávdnat iežaset miela miel barggu. Measta buot ráiddu persovnnat birgejit mo nu. Sis leat iešguđet birgengoansttat ja vuogit mo sii geavahit dáidduideaset, mo sii vuogáiduvvet ja birgehallet eallima hástalusaiguin ja ođđa áiggi boahtimiin. Sii guđet gártet okto, leat sii guđet eanemusat láittastuvvet. Árbbolaččat-trilogiija buktá filosofalaš jurddašaddamiid ovttaskas olbmo, báikegotti ja stuorra servodaga dásis, ođđa áiggi boahtima ja birgehaddama oktavuođas

    The hidden children of Eve : Sámi poetics guovtti ilmmi gaskkas

    Full text link
    In a methodological approach based on Sámi communication modes, the thesis relies solely on Sámi sources in addressing a poetics of the oral as grounds for indigenous methodology

    Garra boját ja fiinna nieiddat - Heteronormativitehta sámi čáppagirjjálašvuođas

    Full text link
    Dán dutkamušas guorahalan movt heteronormativitehta boahtá ovdan sámi čáppagirjjálašvuođas. Ulbmil lea gávnnahit makkár kultuvrra sámi čáppagirjjálašvuohta ovddida normálan, lunddolažžan ja árvvus adnojuvvon kultuvran ráhkisvuođa ja seksualitehta dáfus, ja mii lea dasto dat mii olgguštuvvo dahje hilgojuvvo. Dutkamuša vuođđun leat queer-teoriijat, sosialiserenteoriijat ja sohkabealsosialiserenteoriijat, ja dutkanmetoda lea kritihkalaš diskursaanalysa. Guorahalan njeallje sámi romána mat leat čállojuvvon ođđasit áiggis, maŋŋel jagi 2000, ja mat govvidit dálá sámi servodaga. Sámi servodagas lea oppalaččat olu jávohisvuohta homofiillaid ja LHBT-áššiid birra, ja fáddá lea maiddái unnán dutkojuvvon. Dat moadde dutkamuša mat gávdnojit konkluderejit ee. ahte sohkabealrollat, bearaščanastagat, osku, árbevierut, vealaheapmi ja ovdagáttut dahket váttisin dovddastit iežas lesban dahje homofiilan sámi birrasiin. Mu dutkamuš gođđá oktii dáid ovddeš dutkamušaid dan bokte ahte dat guorahallá sihke árbevirolaš sohkabealrollaid ja LHBT-olbmuid dili dálá servodagas, ja čatná daid oktii čáppagirjjálašvuođa bokte. Dákkár dutkamis lea mearkkašupmi olu olbmuide, ja lea mielde fállame dehálaš fuomášumi queer-dutkama áigumuša mielde, namalassii ahte olbmo ii sáhte málle sisa coggat

    Nils-Aslak Valkeapää. A Powerful Poetic Manifestation

    Full text link
    Nils-Aslak Valkeapää (1943–2001), or Áillohaš as he used as his artist name for a period of time, was the greatest Sámi multimedia artist. He made his debut as an author in 1971 with a book of essays, and is so far the only Sámi who has been awarded the prestigious Nordic Council’s literature prize, for his book of poetry and photographs Beaivi, áhčážan, 1989 (The Sun, My Father, 1997)

    “Máilbmi nuppástuvvá ja olbmot dađe mielde” : Čáppagirjjálašvuohta historjjá muitalussan ja Heaikka duppal doaibma Árbbolaččat-trilogiijas

    Full text link
    Árbbolaččat trilogija. Persovdnadulkon. Heaikka duppal doaibma, son doaibmá sihke muitaleaddjin ja váldopersovdnan. Dán dulkoma duogáš lea Textpraxisa metodalatnja. Nubbi oassi dán barggus, guoskkaha man láhkai romána ráiddu sáhttá geahččat komparatiivvalaččat Jovnna Ánde Vest eará románaid ja fagagirjjálašvuođa hárrái. Lean maiddái čájehan mo Árbbolaččat ráidu lea historjjá muitalussan, gos Sámi duohta dilli boahtá ovdán

    “Ii leat beare boahtit deike hearjidit". Sámi politihkalaš poesiija kontekstuála analysa

    Full text link
    Dán dutkamušas guorahalan sámi politihkalaš poesiija gaskal 2013-2016 historjjálaš, servodatlaš ja kultuvrralaš konteavsttas. Ulbmilin lea gávnnahit makkár fápmovuogádagat ja retorihkka sámi lávlla- ja ráppateavsttain boahtá ovdan. Dien áigodagas leat ilbman olu ođđa vuosttaldanlávlagat ja -ráppat, ja dán dutkamušas analyseren vihtta sámi lávlla- ja ráppateavstta ágoálbmotmetodologiija vuođuin. Dutkanmetoda lea kontekstuála analysa ja retorihkkaguorahallan. Geahčan makkár pathos-, ethos- ja logosákkastallamat teavsttain leat ja mainnalágiin muitaleaddji áigu olahit ipmárdusa ja rievdadusa servodagas politihkalaš teavsttainis. Olles dutkamuš dahkko álgoálbmotmetodologalaš insider-posišuvnnain man ulbmil lea dekoloniseren. Dán rádjái lea olu dutkan álgoálbmogiid dáfus dahkkon olggobeale olbmuin. Álgoálbmotmetodologiijas lea dehálaš ahte dutki dovdá dili maid dutká. Diehtu ii leat seamma go máhttu, ja árbevirolaš máhttu eaktuda olu eambbo siskkáldas gelbbolašvuođa go dan maid oarjemáilmmi akademiijavuogádagas sáhttá oahppat. Dakkár geahčastagain lea dutkan čađahuvvon ja dat lea ge mielde čalmmustahttime dán áigásaš sámi politihkalaš poesiija ođđa dássái sámi girjjálašvuođas. Viiddidit girjjálašvuođa doahpaga lea ovdamearka movt ovddidit álgoálbmotperspektiivva atnuiváldima (Kuokkanen 2009:46). Nubbi maid son evttoha, lea čállit ođđasit nu ahte eamiálbmoga jietna gullo. Goappaš daid ovdamearkkaid doaivvun dáinna dutkamiin olahan

    Sámi muitalanárbevierru ja mo luohti luovvana muitalusas

    Full text link
    Dette er en hovedfagsoppgave Dat lea váldofágačalu

    Davvi Šuvva 1979 : being Sámi, becoming indigenous : vocal and musical manifestation of Sámi and indigenous movement

    Full text link
    This thesis focuses on the significance of Sámi and indigenous vocal and musical expression in ethno and indigenous political mobilizing in the 1970s and particularly in June 1979. My point of departure is the Davvi Šuvva festival; the first Sámi and international indigenous culture and music festival after the establishing of the World Council of Indigenous Peoples. It took place on a hill in a Sámi and Swedish/Finnish border village in the north of Sweden and in the middle of Sápmi. My research is based on the interviews with people who organized the festival, artists and audience as well as written contemporary sources, a film about the event and 16 authentic tapes of recordings of the concerts at Davvi Šuvva. The oral sources of eye and ear witnesses represent insider views and experiences and the contemporary written sources of attending news paper journalists and writers from other magazines represent both insider and outsider perspective. “Davvi Šuvva 1979” also documents the ethno political background of the festival and discusses various perspectives on collective identity. While powwow dance and traditional native chanting expressed First Nation and Cree Indian identity and Inuit identity was expressed by traditional drum dance and drum singing Davvi Šuvva also demonstrated how yoik conveyed various Sámi identities. My intention is to show how and why vocal and musical expressions had, and still have, a particular significance in oral indigenous cultures as a means of struggle. The conclusions reached are that manifestations of Sámi and indigenous cultural expression and resistance like the Davvi Šuvva festival contributed to pride, recovery, dignity and positive self awareness and that the festival as such strengthened Sámi identity and indigenous togetherness and belonging

    Going Beyond Counting First Authors in Author Co-citation Analysis

    Full text link
    The present study examines one of the fundamental aspects of author co-citation analysis (ACA) - the way co-citation counts are defined. Co-citation counting provides the data on which all subsequent statistical analyses and mappings are based, and we compare ACA results based on two different types of co-citation counting - the traditional type that only counts the first one among a cited work's authors on the one hand and a non-traditional type that takes into account the first 5 authors of a cited work on the other hand. Results indicate that the picture produced through this non-traditional author co-citation counting contains more coherent author groups and is therefore considerably clearer. However, this picture represents fewer specialties in the research field being studied than that produced through the traditional first-author co-citation counting when the same number of top-ranked authors is selected and analyzed. Reasons for these effects are discussed
    corecore