14 research outputs found
მედიკამენტების დანიშვნის სათანადო პრაქტიკა საქართველოში
No full textThe quality of the provision of medicines to the population depends not only on the number of medicines available in the pharmacy network, but also on the rational use of this range and the peculiarities of the pharmaceutical market. The socially oriented pharmaceutical market targets those segments of the population (disabled, pensioners, children, students, large and disadvantaged families, the chronically ill) who are unable to afford the cost of medicines. The realization of the concept of a socially oriented pharmaceutical market needs to address and resolve many political and economic issues, as the outcome of resolving many issues in a free market economy can be negative. Improper practice of prescribing medications is partly due to the lack of mechanisms for monitoring the side effects of medications and the lack of statistical information about their use. Developing and implementing appropriate pharmacy practice standards will help consider professional ethics and the commercial interests of the pharmacy where the patient’s interests are paramount.სამკურნალო საშუალებებით მოსახლეობის უზრუნველყოფის ხარისხი დამოკიდებულია არა მხოლოდ სააფთიაქო ქსელში არსებული მედიკამენტების რაოდენობაზე, არამედ - ამ ასორტიმენტის რაციონალურ გამოყენებასა და ფარმაცევტული ბაზრის თავისებურებებზე. სოციალურად ორიენტირებული ფარმაცევტული ბაზარი ითვალისწინებს მოსახლეობის იმ ფენას (ინვალიდები, პენსიონერები, ბავშვები, სტუდენტები, მრავალშვილიანი და ხელმოკლე ოჯახები, ქრონიკული ავადმყოფები), რომლებსაც უნარი არ შესწევთ გადაიხადონ წამლის ღირებულება. სოციალურად ორიენტირებული ფარმაცევტული ბაზრის კონცეფციის რეალიზაცია საჭიროებს მრავალი პოლიტიკური და ეკონომიკური საკითხის გადაწყვეტასა და მოგვარებას, რადგან მრავალი საკითხის გადაწყვეტის შედეგი თავისუფალი საბაზრო ეკონომიკის პირობებში შეიძლება ნეგატიური აღმოჩნდეს. მედიკამენტების დანიშვნის არასათანადო პრაქტიკა ნაწილობრივ დაკავშირებულია სამკურნალო საშუალებების გვერდითი ეფექტების მონიტორინგის მექანიზმების არარსებობით და სტატისტიკური ინფორმაციის ნაკლებობით მათი გამოყენების შესახებ. სათანადო სააფთიაქო პრაქტიკის სტანდარტების შემუშავება და დანერგვა ხელს შეუწყობს პროფესიონალური ეთიკისა და აფთიაქის კომერციული ინტერესების გათვალისწინებას, სადაც ყველაზე მთავარი პაციენტის ინტერესებია
მომხმარებელთა ქცევის თავისებურებები და ფსიქოლოგიური ფაქტორების გავლენა მომსახურების პროცესში
No full textAs a result of comparing the results of the survey of pharmacists and pharmacy network users, the following important issues were highlighted: A large number of pharmacists believe that it is important to study in-depth the characteristics of the customer\u27s behavior and observe them for effective communication. Most pharmacists believe that their safety is not always ensured by the company\u27s management when they are aggressively pushed by the customer. It is worth noting the fact that one of the important issues is the number of customers and the waiting factor in the pharmacy, most of the pharmacists serve about 50 customers a day, which is, of course, a high number. As we can see from the research since the pressure from the customer is quite frequent on the pharmacists, it would be good if the pharmacy has a timely response to the complaint. Also, the functionality of the technical equipment is always ensured.ფარმაცევტებისა და სააფთიაქო ქსელის მომხმარებლების გამოკითხვის შედეგების შეჯერების შედეგად გამოიკვეთა შემდეგი მნიშვნელოვანი საკითხები: ფარმაცევტების დიდ ნაწილს აქვს მზაობა და მნიშვნელოვან ფაქტორად მიიჩნევს მომსახურების ეფექტური წარმართვისთვის მომხმარებელთა ქცევის თავისებურების განსაზღვრას და მათზე დაკვირვებას. ფარმაცევტთა დიდი ნაწილი აფიქსირებს მომხარებლის მხრიდან ხშირად გამოწვეულ აგრესიულ და არაჯანსაღ ქცევას, რომლის შემთხვევაშიც უმეტესად უწევთ მათ დამოუკიდებლად სიტუაციის განეიტრალება, მენეჯერის და კომპანიის მენეჯმენტის დახმარების გარეშე; კვლევის შედეგებზე დაყრდნობით, მომხარებელთა აგრესიული ქცევა უმეტეს წილად ვლინდება მათი არაადეკვატური ქცევის მომენტში, რომელიც გამოწვეულია ხშირად ლოდინის ფაქტორითა და აგრეთვე მედიკამენტებზე ფინანსური ხელმისაწვდომობის გათვალისწინებით; მომხმარებელთა უმეტესი ნაწილი ირჩევს მომსახურების ხარისხს და ამიტომაც მიმართავს ერთი და იგივე სააფთიაქო ქსელს
GSP და მისი მახასიათებლები სამედიცინო და ფარმაცევტულ დაწესებულებებში
No full textBusinesses can deliver products completely safe to the consumer. This means both saving time and maintaining the supply-demand balance. Good Storage Practice course consists of a wide-ranging agenda that outlines crucial terms, regulations and requirements related to the personnel involved and their responsibilities, essential definitions, premises and facilities, storage conditions etc.
The Good Distribution practices and Good Storage Practices ensure that the distributed products are authorized in accordance with the relevant legislation; appropriate storage conditions are maintained at all times, including movement of goods between various parts of the distribution network etc.კარგი შენახვის პრაქტიკის წყალობით (GSP), ბიზნესს შეუძლია პროდუქტის მიწოდება საბოლოო მომხმარებლამდე უფრო სწრაფად. ეს ნიშნავს, როგორც დროის დაზოგვას, ასევე მიწოდება-მოთხოვნის ბალანსის შენარჩუნებას. კარგი შენახვის პრაქტიკის კურსი შედგება ფართო დღის წესრიგისგან, რომელიც ასახავს გადამწყვეტ პირობებს, რეგულაციებსა და მოთხოვნებს, რომლებიც დაკავშირებულია ჩართულ პერსონალთან და მათ პასუხისმგებლობებთან, არსებით განმარტებებთან, შენობებთან და ობიექტებთან, შენახვის პირობებთან და ა.შ.
კარგი სადისტრიბუციო პრაქტიკა და შენახვის კარგი პრაქტიკა უზრუნველყოფს, რომ განაწილებული პროდუქცია იყოს ავტორიზებული შესაბამისი კანონმდებლობის შესაბამისად; მუდმივად შენარჩუნებულია შენახვის შესაბამისი პირობები, მათ შორის საქონლის გადაადგილება სადისტრიბუციო ქსელის სხვადასხვა ნაწილებს შორის; სხვა პროდუქტებით დაბინძურება არის აცილებული; ხდება მარაგების სათანადო ბრუნვა; და რომ პროდუქტები მთელი განაწილების ჯაჭვში ინახება უსაფრთხო და დაცულ ადგილებში
Towards Understanding Mlarc’vel Stem
No full textIt should be noted that despite a thorough study of the Georgian
vocabulary carried out by lexicologists, certain cases of lexical units
(that capture our attention due to their form and content) remain
more or less unexamined on the level of the literary language. At this
point, our study will deal with a particular lexical unit, mlarc’vel-i (in
The Histories and Eulogies of the Sovereigns) and the context attested
in the historical source, attributed to an unknown, 12th-century author,
i.e. Queen Tamar’s historian and one of her contemporaries.
Before proceeding to the discussion on making sense of the
mlarc’vel stem, we believe, the historical context in which the abovementioned
lexical unit occurs is worth brief consideration. Namely,
Georgian historical science is well acquainted with the fact that the
eldest son would receive an inheritance from his father, according to
feudal law. Demetrius I [1125-1156], King David the Builder’s eldest son
violated the very law by proclaiming his youngest son, George III [1156-
1184] his successor. This significant infringement contributed to
pervasive discontent that first became obvious among the Georgian
society of the time. The renegade feudal lords supposedly took advantage
of such dissatisfaction to a great extent that finally resulted in the
revolt of 1178. In Georgian history, the above-mentioned fact is known
as the revolt led by the Orbelis. The most complex ongoing process of
internal disturbances and military confrontation in the country led to
an intolerably cruel punishment of Prince Demetre-Demna as well as
that of the Orbelis. When evaluating this circumstance, Georgian historiography
essentially examines it from the perspective of the authority
of George III and the aspiration toward centralization of Georgia,
observing the tragedy of Prince Demna with a relatively simple approach;
however, we believe, still many are concerned with the infringement
of the law, uppermost of whom is Iv. Javakhishvili. He states,
“from the 9th century on, always the late King’s eldest son, the Prince
would ascend the throne. Therefore, in a legitimately organized setting,
David, the eldest son of Demetrius I should have reigned, however, his
father’s decision prevented it from happening. When new and sufficient
records are made widely available, the future will unravel whether
Demetrius I had some valid document when he deprived his eldest son of the inheritance right or he was biased and overwhelmed
with fondness and love” (Javakhishvili, 1983, p. 239). It is obvious that
the father of Kartvelology had faith in the future. He thought that the
future discovery of “new and sufficient records” would shed light on
what contributed to the breach of the Georgian feudal law. However,
these expectations never materialized, merely leaving us equipped
with scholarly views. Iv. Javakhishvili explains the above-examined
circumstance through Demetrius’ lack of love and hatred toward his
own eldest son [David V] (Javakhishvili, 1973. p. 240).
Let us examine the part of the composition by Tamar’s historian of
the 12th century, the unknown author of The Histories and Eulogies of the
Sovereigns which discusses the reasons for changes introduced by
Demetrius I in the line of inheritance. The text reads: “Demetre (Demetrius
I – I. Sanikidze) … had two sons, [whose names were] David and
George. (Demetre) gave preference (marčeveli) to his youngest son as
Isaac did with Jacob and he became mistrustful of [and] reviling
(mlarc’veli mk’icxveli) the eldest son. God, who listened to Demetre’s
supplications, shortened David’s days, calling David to himself before his
father. And God the Father, together with His son Jesus Christ, raised the
dearest son – who resembled his father – to his side to share the throne
with him, exposing him, like the Sun among the heavenly bodies” (The
Histories and Eulogies of the Sovereigns, 1959. p. 3).
Obviously, due to a bias towards the dynastic line of rulers such as
George III and the subsequently enthroned Queen Tamar, the unknown
chronicler tries to justify the behavior of Demetrius I and George III,
most importantly, believing in this line of thought. What should be
considered to be human kindness? - The fact that in this case Demetrius
I preferred one son over the other [“gave preference to his youngest
son”], giving priority to the younger? Or the fact that he asked God
for the “shortening of days” for his eldest son David, not only condemning
him to death but also offering prayers for his own son’s
untimely death? And who is the one who commits such an act? - It is
Demetrius I. The one who has become a monk, being an author of one
of the most popular Georgian hymns entitled Thou Art a Vineyard. Such
questions naturally emerge to be answered by Tamar’s historian, providing convincing evidence of his partiality; however, we think, the
answers are to be clarified by the historical science; we, on the other
hand, will offer our perspective on the mlarc’vel stem.
It should be noted that the mlarc’vel-i stem as a lexical unit has
been assigned a specific entry in A Georgian Dictionary by Sulkhan-
Saba Orbeliani, referring to the specified section of The Georgian Chronicles
itself as its relevant example. The quote reads as follows: “mlarc’veli
mk’vircxl (mk’icxveli D) ikmna” [became mistrustful of, reviling
(reviling D)] (Sulkhan-Saba, 1991, p. 492), while S. Kaukhchishvili who
compiled the vocabulary supplemented to the volume 2 of The Georgian
Chronicles, for his part, alludes to Sulkhan’s definition and specifies:
“mlarc’veli (“mk’icxveli”) [“mistrustful of (“reviling”)”] (The Georgian
Chronicles, 1959, p. 578).
We believe, the confusion of the meaning of mlarc’veli and
mk’icxveli stems is encountered in this part of the text of The Georgian
Chronicles, the reason of which could be an incorrect understanding of
the meaning of mlarc’veli (because of its rare use). Let us pose the
following questions: does or does not the form mlarc’veli mean mk’icxveli
when these two active participles are side by side in the text? Are
they synonymous? Or do they differ in terms of meaning? Answering
these questions is our primary objective.
The scholia in the academic edition of the text of The Georgian
Chronicles presents K. Kekelidze’s interpretation of the context under
discussion, which, from the very beginning, apparently introduced
some confusion into the meaning, leading the scholar to engage in the
editing of the text. In our opinion, K. Kekelidze’s decision to insert the
da (“and”) conjunction between these two lexical units has been a
valid step, specifying the very context the following way: “mlarc’vel
(mistrustful of) and mk’icxvel (reviling) Kek.” (The Histories and Eulogies
of the Sovereigns, 1959, p. 3). In order to clarify the meaning of
the mlarc’vel stem, at first, its morphological structure is to be
observed. First of all, the confix m―el [cf. m-k’eteb-el-i, m-zomv-el-i,
and so on] forming an active participle is apparent; once markers are
removed, larc’v stem remains. The morphological structure of the word
requires identification of the la- prefix of a verbal noun (masdar) as well [cf. la-x t’-i < *sa-xt’-i or a jump rope; just as in the la-rtx-i <*sartx-
i form], the prefix that lost its historical function already in the Old
Georgian and, in some cases, merged with the stem. V. Topuria
examines the forms with la- / le- / li- prefixes together with the na-
[na-tel’i] / ne- [ne-rc’q’u’i] / ni- [ni-k’ap’’i] derivative forms, attributing
them to alternation of phonemes (a phonetic variation) and subsequently
having them referred to as “prefixes with sonant n-/lelements”
(Topuria, 1979, p. 93). The scholar considers the morphemes
with an l- element to be primarily of the Svan origin: “rather active and
frequent use of the li-, le-, la- prefixes has been observed in the contemporary
Svan language…” (Topuria, 1979, p. 63). Thus, the historical
la- prefix seems to be a masdar marker and, in our opinion, it is not a
direct equivalent of na-. Therefore, if the *larc’v stem, in its turn, is a
passive participle, which has its historical la- prefix restored, then rc’v
must be identified as radical verbal elements that lead us to the form
and content of the [a]-rc’ev-s [< rc’ev-a] verb. The reduction of the e
vowel has occurred within the oldest masdar that derived from this
radical stem, as for the la- prefix, it is a morpheme merged with the
stem; the morpheme that has lost its derivative capacity in the Old
Georgian, frequently failing to maintain the masdar meaning [cf. la-j-i <
*sa-j-i, i.e. inner thigh]. Under these circumstances, it is clear that
historically the m-la-rc’v-el-i form must mean nothing but swaying,
i.e. double-minded, vacillating, here denoting mistrustful one,
suspicious of his son [David V] or incredulous, having lost faith in his
own son. Thus, mlarc’veli and mk’icxveli are not synonyms; the former
is not an attribute either, hence, preventing us from understanding this
context from The Georgian Chronicles as “mk’vircxl mk’icxveli” [/quick
to revile?]. The point is that in terms of content and form, marčevali
(the one giving preference to), mlarc’veli (mistrustful one, suspicious
of), and mk’icxveli (reviling) ― all three of these active participles refer
to Demetrius I, according to the text of The Georgian Chronicles. We
believe, this obliges us to either include da (“and”) conjunction within
a compact structure (as proposed by K. Kekelidze) or, at least, insert a
punctuation mark, namely, a comma, specifying the text the following
way: (Demetre) gave preference (marčeveli) to his youngest son as Isaac did with Jacob and he became mistrustful of (mlarc’veli), reviling
(mk’icxveli) [or: mistrustful of (mlarc’veli) and reviling (mk’icxveli)] (the
eldest son)
Defined contribution pension system and management challenges in Georgia
No full text1. საქართველოს კანონი დაგროვებითი პენსიის შესახებ,
2. https://www.matsne.gov.ge/ka/document/view/4280127?publication=0
3. საპენსიო სისტემის რეფორმის მიმდინარეობის ანალიზი, IDFI,
4. https://idfi.ge/ge/analysis-of-pension-system-reform
5. საქართველოს სოციალურ-ეკონომიკური განვითარების სტრატეგია საქართველო 2020; http://www.economy.ge/uploads/ecopolitic/2020/saqartvelo_2020.pdf
6. დევდარიანი დ., საპენსიო სისტემათა მსოფლიო მოდელები საქართველოს კონტექსტში, https://idfi.ge/ge/world-models-pension-schemes-georgia
7. Pension System In Poland, https://www.pensionfundsonline.co.uk/content/country-profiles/poland/81
8. Pension System In Germany, https://www.pensionfundsonline.co.uk/content/country-profiles/germany
9. საქართველოს სტატისტიკის ეროვნული სამსახურის ოფიციალური ვებ-გვერდი,
10. https://www.geostat.ge/ka
11. David Amaglobeli, Hua Chai, Era Dabla-Norris, Kamil Dybczak, Mauricio Soto, and Alexander F. Tieman; The Future of Saving: The Role of Pension System Design in an Aging World; IMF staff discussion note, January, 2019
12. Werner Eichhorst, Connie Nielsen, Maarten Gerard, Gerhard Rünstler, Michael J. Kendzia, Thomas Url, Christine Mayrhuber; Pension Systems in the EU – Contingent Liabilities and Assets in the Public and Private Sector, IZA Research Report No. 42, European Parliament, December, 2011, http://ftp.iza.org/report_ pdfs/iza_-
report_42.pdf
13. European Union pension systems: Adequate and sustainable? Briefing, European Parliament, November, 2015
14.http://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2015/571327/EPRS_BRI%282015%29571327_EN.pdf
15. Reforming the German Public Pension System, Axel H. Borsch-Supan and Christina B. Wilke, December, 2005
16.https://www.rand.org/content/dam/rand/www/external/labor/aging/rsi/rsi_papers/2006_axel1.pdfThe work provides discussion of the defined contribution pension reform process. In particular, it studies the process of modification of the existing social pension system and formation of the defined contribution pension system, as well as the European experience of pension systems reformation and expected risks of defined contribution pension system. It analyses the process of defined contribution pension system management and
public attitude towards these processes
ბავშვებსა და მოზარდებში ალერგიული დერმატიტების ეპიდემიოლოგიური თავისებურებები საქართველოს პოპულაციაში
No full textThe aim of our study was an investigation of epidemiological peculiarities of allergic dermatitis in children and adolescents (distribution of atopic dermatitis, contact dermatitis, seborrheic dermatitis, urticaria and angioedema, psoriasis) in the population of Georgia. ჩვენი კვლევის მიზანს წარმოადგენს ბავშვებსა და მოზარდებში ალერგიული დერმატიტების (ატოპიური დერმატიტის, კონტაქტური დერმატიტის, სებორეული დერმატიტის, ურტიკარია და ანგიოშეშუპების, ფსორიაზის გავრცელება) ეპიდემიოლოგიური თავისებურებების შესწავლა საქართველოში
მანგანუმისმიერი პათოლოგიის რისკის მენეჯმენტი
No full textAmong environmental pollutants, heavy metals play a special role, the content of which in the environment (in soil, water and air) on the one hand, is due to natural (climatic-geographical) features and on the other hand by improper exploitation of enterprises. The spectrum of harmful chemical factors affecting the population is diverse and accordingly, the pathology developed due to their influence belongs to the group of both diseases and intoxications. Some of them are regional pathologies for Georgia. Among them is the pathology caused by manganese compounds. The use of early diagnostic methods of manganese pathology, including immunogenetic methods, is the basis for effective management of such severe pathologies as manganese bronchial asthma, bronchitis, dermatitis, intoxication caused by manganese (manganism), and their clinical equivalents, along with the implementation of primary prevention measures is the foundation for effective management.გარემოს დამაბინძურებლებს შორის განსაკუთრებული როლი ენიჭებათ მძიმე მეტალებს, რომელთა შემცველობა გარემოში (ნიადაგში, წყალში და ჰაერში) ერთი მხრივ, განპირობებულია ბუნებრივი (კლიმატურ-გეოგრაფიული) თავისებურებებით და მეორე მხრივ, საწარმოთა არასწორი ექსპლუატაციით. მოსახლეობაზე მოქმედი მავნე ქიმიური ფაქტორების სპექტრი მრავალფეროვანია და, შესაბამისად, მათი ზემოქმედებით განვითარებული პათოლოგიაც განეკუთვნება როგორც დაავადებათა, ისე ინტოქსიკაციათა ჯგუფს. ზოგიერთი მათგანი საქართველოსთვის სამხარეო პათოლოგიას წარმოადგენს. მათ შორისაა მანგანუმის ნაერთებით გამოწვეული პათოლოგიაც.
მანგანუმისმიერი პათოლოგიის ადრეული დიაგნოსტიკის მეთოდების, მათ შორის იმუნო-გენეტიკურის მეთოდების, გამოყენება ისეთი მძიმე პათოლოგიის, როგორიცაა მანგანუმისმიერი ბრონქული ასთმა, ბრონქიტი, დერმატიტი, მანგანიზმი და მათი კლინიკური ექვივალენტები, პირველადი პრევენციის ღონისძიებების განხორციელებასთან ერთად ეფექტური მენეჯმენტის საფუძველია
Russia's Invasion of Ukraine: What Did We Miss?
No full textThis forum focuses on the overlooked areas of the moment surrounding the nature and progression of Russia’s invasion of Ukraine in 2022. It brings together scholars of different disciplines, backgrounds, and locations to provide analyses of the Russian aggression from varying perspectives such as history, law, military studies, politics, and media and communications, to name a few, encouraging the authors to focus on intricacies to deliver a deeper analysis of the invasion. Each author offers a unique take on the analyses of the past and present. The forum has two aims. First, the collection raises the question “What did we miss?” and it aims to highlight the lack of attention by Western scholars to Russian perceptions of Western threats and the concerns of former Soviet countries regarding Russia’s aggressive foreign policy. Second, the forum intends to start a conversation on different non-Western perspectives of thinking about the Russian invasion. The forum covers the events of the period from the beginning of the invasion up to July 2022, with some post-revision comments in the introduction and conclusion mentioning the events up to February 2023.</p
"The Dream of a Ridiculous Man" by Dostoevsky into the Georgian language
No full textThere are three different translations of Dostoevsky's short story "The Dream of a Ridiculous Man". 1. "The Dream of a Ridiculous Man" ( science-fiction short story) – was translated by Givi Tskitishvili ( the journal "Saunje), 1981, №2); 2. “The Dream of a Ridiculous Man” (science-fiction short story) – was translated by Zaza Burchuladze (the journal "New Translations, 2005, №5); 3. “The Dream of a Ridiculous Man” ( science-fiction short story) – was translated by Irakli Toria (from the internet, posted: 21/12/2013 in Tedore Dostoevsky. In the following paper, I have discussed the above-mentioned translations. The research is based on modern ideas and views about the works of Dostoevsky; this is done by following new principles of translations. This short story by Dostoevsky is very actual for today’s world. The name of Dostoevsky is translated differently in these, three cases. Givi Tskitishvili translates it as Fyodor Dostoevsky; Zaza Burchuladze uses the name Feodor; as for the young translator Irakli Toria, he uses the name, Tedore Dostoevsky. In the Georgian Soviet Encyclopedia (Tbilisi, 1978, vol. 3) we read the nameTedore Dostoevsky; In the Georgian church calendar (Tbilisi, 1975), according to the alphabet, we see the name Feodore-the talent of God; In the Orthographic dictionary of the Georgian names by V. Topuria and Iv. Gigineishvili, (Tbilisi, 1968) we see the parallel forms of this name: Tedore/Tevdore. These facts are enough to conclude the difficulties of translating the proper names into Georgian language and express our attitude towards this problem. This short story by Dostoevsky is very interesting from the psychological perspective. Unlike his other novels and short stories, this one is not full of characters and dialogues. In this short story, the monologue of the protagonist is crucial, where the readers understand his main metamorphosis and essence. When we translate inner psychological monologues we use the psychology of translation and we try to express our opinion. Generally, the translation of Dostoevsky's fiction is not easy from the vocabulary perspective, and this short story is not an exception as well. The author is the representative of his epoch, era, which is shown in the dialogues in everyday speech and is very difficult to convey the main idea onto the paper. The translator should understand and translate the idea, which in many cases, even for the Russians is not easy. From this perspective, Georgian translations are even more interesting.შოთა რუსთაველის საქართველოს ეროვნული სამეცნიერო ფონდ
