E-Journals Portal of Association for Science
Not a member yet
4096 research outputs found
Sort by
დიდმასშტაბიან გაზოვან დეტექტორებში თერმული თვითრეგულაციის მექანიზმები
No full textLarge volume gas detectors are common for particle tracking in high energy physics experiments. We discuss the possibility to use the internal ionization gas also as a coolant fluid to remove the heat produced by an integrated front-end (FE) readout electronics. The technique is based on an optimized fluid dynamics and is applicable to modern low-power electronics. The advantages are a simplified detector design, an overall lower material budget within the tracking detector, as well as reduced costs. We consider the case study of a straw tube tracker and optimize the relevant cooling parameters with thermal analyses. Our results indicate that an efficient cooling can be achieved with maximal operating temperatures below 400C for the electronic components, using a gas mixture containing up to 30% of CO2 and relatively modest values of the gas flow.სტატიაში განხილულია დიდმასშტაბიან გაზოვან დეტექტორებში თერმული თვითრეგულაციის მიდგომა, რომელიც ეფუძნება დეტექტორის შიდა იონიზაციის აირის გამოყენებას ინტეგრირებული წინა ნაწილის (FE) ელექტრონიკის მიერ წარმოქმნილი სითბოს ეფექტურად მოსაშორებლად. კვლევა მოიცავს სტროუ-ტუბის ტრეკერის თერმულ ანალიზს, გაზის ნაკადისა და გეომეტრიული პარამეტრების ოპტიმიზაციას და სიმულაციური შედეგების ექსპერიმენტულ ვალიდაციას. მიღებული შედეგები აჩვენებს, რომ აირების CO₂-ს შემცველი ნაზავის გამოყენებით შესაძლებელია ელექტრონული კომპონენტების სამუშაო ტემპერატურის 40°C-მდე შემცირება დაბალი გაზის სიჩქარის პირობებში, რაც უზრუნველყოფს დეტექტორის კონსტრუქციის გამარტივებას, მასალის რაოდენობის შემცირებას და თერმული მართვის ეფექტიან ალტერნატივას მაღალი ენერგიების ფიზიკის ექსპერიმენტებისთვის
The Impact of a Debris Flow on Opposing Obstacles
No full textDebris flows are one of the major negative factors affecting the ecological balance of the environment, and various types of measures are used for their regulation. The fluctuations in the transportability and energy characteristics of such anomalies are of such a scale that the ability to mitigate their impact does not align with the potential for maintaining a stable landscape infrastructure environment.
The aim of debris flow regulation in this study is to assess their dynamic impact on structures, evaluate the energy of critical equilibrium, and develop innovative models.
Based on the purpose of regulation, the operational means of both energy and transportability characteristics do not fully meet the high criteria for assessing their impact. Equally relevant is the accuracy of describing the obtained results—such as the flow’s adherence to structures, elastic reception, and circumfluence capabilities—using operational means, as well as the complexity of developing innovative solutions. Consequently, refining existing methods of limit equilibrium, wave motion, and impact impulses to assess debris flow energetics and develop innovative flow behavior models through operational means is crucial. Additionally, evaluating the deformation characteristics caused by interactions with opposing obstacles plays a significant role in addressing the challenges of regulating natural anomalies
დიგიტალისური ინტოქსიკაცია: დიგიტალისის დოზირების განმსაზღვრელი ფაქტორები “
No full textSuccessful treatment of heart failure involves: selecting an adequate dose of the drug, regular and systematic taking of digitalis, physician-controlled treatment, which determines the efficacy of the therapy being conducted.
It should be noted that in the treatment of digitalis, there are frequent cases of the glycoside intoxication, with dysfunction of various organs and organ systems, also characterized by ECG changes.
To avoid the adverse effects of the drug, it is necessary to focus on those factors and conditions, which promote the development of glycoside intoxication.გულის უკმარისობის თერაპიის ერთ-ერთ ძირითად საშუალებად რჩება საგულე გლიკოზიდები (6, 7). გულის ქრონიკული უკმარისობისთვის დიგიტალისის გამოყენება გამყარებულია ამერიკის კარდიოლოგთა კოლეჯისა და ამერიკის გულის ასოციაციის სახელმძღვანელო მითითებებით (4).
მკურნალობის მიზნით სათითურას ნაყენი პირველად გამოყენებულ იქნა უაიტერნიგის მიერ XVIII ს-ის დასასრულს (8). ცნობილია 300-ზე მეტი საგულე გლიკოზიდი; სამედიცინო პრაქტიკაში გამოიყენება მხოლოდ მათი მცირე რაოდენობა, კერძოდ, ის, რომელთა ფარმაკოთერაპიული თვისებები კარგადაა შესწავლილი
ენალაპრილის 10.0 მგ-იანი ტაბლეტების რაოდენობრივი განსაზღვრა მაღალეფექტური სითხური ქრომატოგრაფიის მეთოდით
No full textEnalapril - one of the most well-studied, widely used, effective and safe angiotensin-converting enzyme inhibitors containing carboxylalkyl group. Enalapril is a standard medicine that has been used successfully for over 30 years in arterial hypertension and chronic heart failure. Enalapril 10 mg tablets are produced by Georgian pharmaceutical enterprise “GMP”.
The authors of the article performed quantitative determination of Enalapril 10 mg tablets produced by the Georgian pharmaceutical enterprise GMP using an optimized High Pressure Liquid Chromatography Method (HPLC)
According to the received results, the average percent quantity of Enalapril in10 mg tablets is 9.696 mg (norm 9,25 - 10,75 mg).ენალაპრილი - კარბოქსიალკილური ჯგუფის შემცველი, ერთ-ერთი ყველაზე კარგად შესწავლილი, ეფექტიანი და უსაფრთხო ანგიოტენზინ-გარდამქმნელი ფერმენტების ინჰიბიტორი - ეტალონური პრეპარატია, რომელიც 30 წელზე მეტია წარმატებით გამოიყენება არტერიული ჰიპერტენზიის და გულის ქრონიკული უკმარისობის დროს. მისი ეფექტიანობა დადასტურებულია, როგორც დიდმასშტაბიანი კლინიკური კვლევებით, ასევე ყოველდღიური კლინიკური პრაქტიკით [1.5]
ოჯახი პოლიტიკური სოციალიზაციის მთავარი აქტორი საქართველოში
No full textThe family is the leading agent of political socialization throughout life, where established values, habits, and political ideas form the foundation of personal development. Through the family, individuals develop a sense of religious and ethnic identity, which rarely changes throughout life and plays an active role in the socialization process. Families, as primary and "permanent agents" of socialization, play different roles in different regimes and processes of social development.
In Georgian reality, the family is the foundation of state power, and the Orthodox Church, together with the ruling elite, strives in every way to protect (including through legislation) family traditions and values shaped over centuries. This paper, drawing on R. Putnam\u27s theory of "social capital," analyzes for the first time the role of "Georgian table culture" in the process of political socialization.ოჯახი მთელი ცხოვრების განმავლობაში წარმოადგენს პოლიტიკური სოციალიზაციის წამყვან აგენტს, რომელშიც გამომუშავებული ღირებულებები, ჩვევები, პოლიტიკურ წარმოდგენები ქმნიან საფუძველს პიროვნული განვითარებისთვის. ადამიანი ოჯახის მეშვეობით აცნობიერებს თავის რელიგიურ და ეთნიკურ იდენტობას, რომელიც იშვიათად იცვლება მთელი ცხოვრების მანძილზე და აქტიურ როლს თამაშობს სოციალიზაციის პროცესში. ოჯახები, როგორც სოციალიზაციის პირველადი და „მუდმივი აგენტები“, სხვადასხვა როლს თამაშობენ განსხვავებული რეჟიმებისა და საზოგადოებრივ განვითარების საფეხურებზე.
ქართულ სინამდვილეში ოჯახი სახელმწიფოს ძლიერების ფუნდამენტია და მართლმადიდებლური ეკლესია მმართველ ელიტებთან ერთად ყველანაირად ცდილობენ დაიცვან (მათ შორის საკანონმდებლო დონეზე) საკუნეების განმავლობაში ჩამოყალიბებული ოჯახური ტრადიციები, ღირებულებები. ნაშრომში, რ. პატნემის „სოციალური კაპიტალის“ თეორიაზე დაყრდნობით პირველადაა გაანალიზებული, „ქართული სუფრის კულტურის“ როლი პოლიტიკური სოციალიზაციის პროცესში
From Restoration to Interpretation: Historical Memory in the Architecture of Renato Rizzi
No full textThis article analyzes one of the key debates in 21st-century architecture—the integration of contemporary architecture within historical urban fabric and the relationship between cultural heritage and modernity—through two projects by the Italian architect Renato Rizzi: “Casa Museo Depero” (1992–2008, Rovereto, Italy) and the “Gdańsk Shakespeare Theatre” (2004–2014, Poland). Although functionally different, both projects are united by Rizzi’s conceptual approach, which is based on a critical dialogue with the material and immaterial layers of the past. In the first case, the research examines the restoration and adaptation of interior space within an existing medieval structure, while in the second case it explores the abstract reconstruction of cultural memory on the site of a former Elizabethan theatre. The study demonstrates that for Rizzi, historical architecture is not a static heritage object or a museum artifact, but a living process that generates new architectural forms and meanings through interpretation. The comparative analysis reveals that in both projects historical metaphors are synthesized with contemporary technologies and architecture. As a result, Rizzi’s architecture is simultaneously contextual and contrasting, transforming historical reference into a contemporary spatial narrative. The “Gdańsk Shakespeare Theatre” integrates three fundamentally different systems: the architectural interpretation of historical memory, technologically driven architectural form, and open urban space designed for social and cultural interaction. The research concludes that Rizzi rejects superficial historicism and formal imitation, proposing instead an interpretative architectural strategy in which history is understood as a living text. Through rereading and translating this text into contemporary architectural language, his projects establish architecture as a mediator between past and present, memory and innovation, tradition and modernity
Research on Cracks Caused by Nonlinear Deformation of a Reinforced Concrete Slab
No full textThe article develops a software package based on a calculation method for cracks caused by nonlinear deformations in reinforced concrete slabs with discontinuous parameters. The system’s functionality is based on a mathematical apparatus for modeling cracks in reinforced concrete slabs. The subsystem is presented as a package of problem-oriented procedures for determining the Stress-Strain State (SSS), along with a subsystem of mathematical and software algorithms for SSS determination, which is housed in a library of load modules. The subsystem software consists of a package of applied software modules that perform specific mathematical and logical functions. A new method for calculating the deformation and stability of plates with discontinuous-parameter cracks has been developed. Based on this method, calculation results for specific problems have been obtained. The effectiveness of the method lies in the use of a standard set of approximating functions at each loading stage; these functions represent solutions to linear problems and can be constructed using any known calculation methods
საშვილოსნოს არტერიების კალცინოზი (შემთხვევის აღწერა)
No full textA 75-year-old woman presented to the clinic with incomplete uterine prolapse. Pelvic CT scan showed buildups of calcium in several uterine arteries. Total hysterectomy with oophorectomy was performed for the patient as well as the colpopexy. Following examination of the excised uterus conducted many findings: parakeratosis and nabothian cysts in the cervix, endometrial atrophy with mostly dilated glands. Fibrosis was present in myometrium as well as it’s arteries were thickened and their lumen was significantly narrowed. The deposition of calcium salts was being observed in the walls of many blood vessels. Analysis of the results of histopathological examination allowed us to classify them as sclerosis, calcinosis of stenosed uterine arteries.
We are prone to assume that in this case most probably uterine arteries sclerosis by causing a decreased blood supply of uterine body wall, played a role in endometrial atrophy and fibrosis of myometrium.საშვილოსნოს არტერიების სკლეროფიბროზს და კალცინოზს ნაკლები მნიშვნელობა ექცევა, თუმცა უკანასკნელ პერიოდში ამ მოვლენაზე მოხდა ყურადღების აქცენტირება, რადგან ის განიხილება, როგორც საძილე არტერიების მასტენოზებელი ათეროსკლეროზის და კორონაროათეროსკლეროზის მგრძნობიარე ინდიკატორი [4]. ხშირად ხსენებულ ცვლილებებს ნახულობენ შაქრიანი დიაბეტით დაავადებულ პაციენტებშიც [2, 6].
Mონცკებერგ-ის არაოკლუზიურ მედიაკალცინოზს, რომელიც აზიანებს საშუალო და მცირე ზომის კუნთოვანი ტიპის არტერიებს, არაიშვიათად ნახულობენ გამოვარდნილ საშვილოსნოში [1]. თუმცა, საილუსტრაციო მასალიდან და შესაბამისი აღწერილობიდან ირკვევა, რომ წარმოდგენილ შემთხვევაში საშვილოსნოს რადიალური არტერიების კედელი გასქელებულია ჰიალინოზის შედეგად, სანათური კი შევიწროვებულია, რაც მედიაკალცინოზისთვის არ არის დამახასიათებელი. ეს კი გარკვეულ ეჭვს ბადებს არტერიების კალცინოზის სახის შეფასების სისწორეში
ნოზოკომიური სეფსისი, როგორც პოსტჰოსპიტალური სექტორის ტვირთი
No full textBackground: Sepsis remains one of the most severe and complex challenges in modern healthcare, characterized by high mortality, multi-organ dysfunction, and substantial socioeconomic burden. According to global estimates, nearly 49 million cases and 11 million deaths annually are associated with sepsis, accounting for approximately 20% of all global deaths. Nosocomial (hospital-acquired) sepsis represents a particularly critical component of this burden, especially in intensive care and emergency settings, where invasive procedures, prolonged hospitalization, antimicrobial resistance, and immunosuppression increase both incidence and mortality.
Objective: This article aims to analyze nosocomial sepsis as a major contributor to post-hospital morbidity, mortality, and rehospitalization, and to explore the role of verbal autopsy and biomarker integration in identifying the hidden epidemiological burden of sepsis.
Methods: A narrative review of international cohort studies, systematic reviews, and meta-analyses was conducted, focusing on hospital-acquired (HA) and ICU-acquired sepsis, rehospitalization rates, long-term mortality, and limitations in cause-of-death registration systems. Particular attention was given to studies evaluating verbal autopsy (VA) as a complementary epidemiological tool and its integration with clinical and biomarker data, including soluble triggering receptor expressed on myeloid cells-1 (sTREM-1).
Results: Evidence indicates that hospital-acquired sepsis is associated with significantly higher mortality compared with community-acquired infections, with increased ICU and hospital length of stay. Rehospitalization rates following sepsis remain high, frequently driven by recurrent infections and post-sepsis complications, and are associated with elevated long-term mortality risk. A substantial proportion of sepsis-related deaths remains underreported due to incomplete documentation, misclassification (e.g., recording multi-organ failure as the primary cause), and deaths occurring shortly after discharge. Verbal autopsy has demonstrated effectiveness in identifying infection-related mortality in settings with limited medical documentation and can reveal previously unrecognized (“hidden”) sepsis burden. Integration of VA data with clinical records and biomarkers such as sTREM-1 may enhance diagnostic accuracy and epidemiological surveillance.
Conclusions: Nosocomial sepsis constitutes a significant and often underestimated burden within the post-hospital sector. Delayed diagnosis, antimicrobial resistance, and incomplete mortality registration systems contribute to underestimation of its true impact. The integration of structured verbal autopsy with biomarker-based assessment represents a promising approach for improving cause-of-death attribution, strengthening epidemiological data, and informing more effective health policy and resource allocation strategies.შესავალი: სეფსისი თანამედროვე ჯანდაცვის სისტემის ერთ-ერთ ყველაზე მძიმე და კომპლექსურ გამოწვევად რჩება. იგი ხასიათდება მაღალი სიკვდილიანობით, მულტიორგანული დისფუნქციით და მნიშვნელოვანი სოციალურ-ეკონომიკური ტვირთით. გლობალური შეფასებების მიხედვით, ყოველწლიურად დაახლოებით 49 მილიონი შემთხვევა და 11 მილიონი სიკვდილი სეფსისთან არის დაკავშირებული, რაც მსოფლიო სიკვდილიანობის დაახლოებით 20%-ს შეადგენს. ნოზოკომიური (საავადმყოფოში შეძენილი) სეფსისი აღნიშნული ტვირთის განსაკუთრებით კრიტიკულ კომპონენტს წარმოადგენს, განსაკუთრებით ინტენსიური თერაპიისა და გადაუდებელი დახმარების პირობებში, სადაც ინვაზიური პროცედურები, ხანგრძლივი ჰოსპიტალიზაცია, ანტიმიკრობული რეზისტენტობა და იმუნოსუპრესია ზრდის როგორც ინციდენტობას, ისე სიკვდილიანობას.
მიზანი: მოცემული სტატიის მიზანია ნოზოკომიური სეფსისის, როგორც პოსტჰოსპიტალური ავადობის, სიკვდილიანობისა და რეჰოსპიტალიზაციის მნიშვნელოვანი ფაქტორის, ანალიზი, აგრეთვე ვერბალური აუტოფსიისა და ბიომარკერების ინტეგრაციის როლის შეფასება სეფსისის „დამალული“ ეპიდემიოლოგიური ტვირთის გამოვლენაში.
მეთოდები: ჩატარდა საერთაშორისო კოჰორტული კვლევების, სისტემური მიმოხილვებისა და მეტა-ანალიზების ნარატიული მიმოხილვა, რომელიც ფოკუსირებული იყო საავადმყოფოში შეძენილ (HA) და ინტენსიური თერაპიის განყოფილებაში შეძენილ სეფსისზე, რეჰოსპიტალიზაციის მაჩვენებლებზე, გრძელვადიან სიკვდილიანობასა და სიკვდილის მიზეზთა რეგისტრაციის სისტემების შეზღუდვებზე. განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმო იმ კვლევებს, რომლებიც აფასებდნენ ვერბალურ აუტოფსიას (VA), როგორც დამატებით ეპიდემიოლოგიურ ინსტრუმენტს, და მის ინტეგრაციას კლინიკურ და ბიომარკერულ მონაცემებთან, მათ შორის ხსნად ტრიგერულ რეცეპტორთან, გამოხატულთან მიოელოიდურ უჯრედებზე-1 (sTREM-1).
შედეგები: არსებული მტკიცებულებები მიუთითებს, რომ საავადმყოფოში შეძენილი სეფსისი ასოცირებულია მნიშვნელოვნად უფრო მაღალ სიკვდილიანობასთან, ვიდრე საზოგადოებაში შეძენილი ინფექციები, ასევე ინტენსიური თერაპიისა და ჰოსპიტალში დაყოვნების ხანგრძლივობის ზრდასთან. სეფსისის შემდგომი რეჰოსპიტალიზაციის მაჩვენებლები კვლავ მაღალია და ხშირად განპირობებულია ინფექციის რეციდივითა და პოსტ-სეფსისური გართულებებით, რაც დაკავშირებულია გრძელვადიანი სიკვდილიანობის გაზრდილ რისკთან. სეფსისთან ასოცირებული სიკვდილიანობის მნიშვნელოვანი ნაწილი არასათანადოდ აღირიცხება არასრული დოკუმენტაციის, არასწორი კლასიფიკაციის (მაგ., სიკვდილობის ძირითად მიზეზად მულტიორგანული უკმარისობის დაფიქსირება) და გაწერიდან მოკლე პერიოდში განვითარებული ლეტალური გამოსავლების გამო. იმ გარემოებებში, სადაც სამედიცინო დოკუმენტაცია შეზღუდულია, ვერბალურმა აუტოფსიამ ინფექციასთან დაკავშირებული სიკვდილიანობის იდენტიფიკაციაში ეფექტურობა აჩვენა და შესაძლებელი გახადა ადრე არაღიარებული („დამალული“) სეფსისის ტვირთის გამოვლენა. VA-ს მონაცემების ინტეგრაციამ კლინიკურ ჩანაწერებსა და ბიომარკერებთან, როგორიცაა sTREM-1, შეიძლება გააუმჯობესოს დიაგნოსტიკური სიზუსტე და ეპიდემიოლოგიური ზედამხედველობა.
დასკვნა: პოსტჰოსპიტალურ სექტორში ნოზოკომიური სეფსისი წარმოადგენს მნიშვნელოვან და ხშირად არასათანადოდ შეფასებულ ტვირთს. დაგვიანებული დიაგნოსტიკა, ანტიმიკრობული რეზისტენტობა და სიკვდილიანობის არასრულყოფილი რეგისტრაცია განაპირობებს მისი რეალური გავლენის შემცირებულ შეფასებას. სტრუქტურირებული ვერბალური აუტოფსიის ბიომარკერულ შეფასებასთან ინტეგრაცია წარმოადგენს პერსპექტიულ მიდგომას სიკვდილის მიზეზების უფრო ზუსტი განსაზღვრის, ეპიდემიოლოგიური მონაცემების გაძლიერებისა და ჯანდაცვის პოლიტიკისა და რესურსების უფრო ეფექტური განაწილების ხელშეწყობისათვის.
 
Treatment Outcomes in Drug-Resistant Tuberculosis: A Retrospective Cohort Study from Tbilisi, Georgia
No full textBackground:
Treating drug-resistant tuberculosis was particularly complex for patients who also have comorbid conditions or extrapulmonary tuberculosis.
Aim:
The study\u27s objective is to investigate the impact of various demographics, clinical variables, and treatment regimens on treatment outcomes in patients with drug-resistant tuberculosis.
Methods:
A retrospective cohort study based on data collected from 595 DR-TB patients aged ≥15 years treated at the NCTLD in Tbilisi, Georgia, from 2019 to 2021. Inclusion criteria involved patients with microbiologically verified DR-TB who had complete treatment outcome records. Patients under the age of 15 or without verified treatment outcomes were excluded from the study.
Results:
Successful treatment outcomes were seen in new TB cases, those without the extra-pulmonary TB, and those without Delamanid included in their treatment. A positive association was also established with the administration of Levofloxacin and Bedaquiline.
Conclusion:
Improved treatment outcomes were noted in newly diagnosed pulmonary TB patients who did not undergo treatment with Delamanid. These findings highlight the importance of early diagnosis and the careful tailoring of treatment strategies to address drug-resistant tuberculosis (DR-TB) effectively