E-Journals Portal of Association for Science
Not a member yet
4096 research outputs found
Sort by
პრეპარატ “პროტოპლაზმას” 10%-იანი ხსნარის ანტიოქსიდანტური აქტივობის განსაზღვრა
No full textAntioxidants are widely used in industry, agriculture, food technology, pharmaceutical production. They protect the product against adverse environmental effects (oxidative processes), ensuring their stability.
The important task is to produce ecologically pure, healthy and needful food products, and among most important of course is provision of safe meat products.
Therefore, in breeding and veterinary in general, the priority should be given to search and use of medicines of natural origin that have high biological activity, less adverse effects and genetic affinity to the living organism. In recent years, herbal preparations have been introduced in the Georgian pharmaceutical market, which are derived from natural raw materials. These products are “DAS”, “Rumifos” and “Protoplasma”, 10% solution for injection. “Protoplasma” 10% injection solution is prepared using concentrate “DAS”.
Due to the presence of many biologically active substances in product, we have been interested to study if the positive effects of oxidative stress, serotonin (pleasure hormone) concentration growth dynamics in domestic birds is associated with its antioxidant activity. Therefore, the aim of our study at first stage was to determine the antioxidant activity of the product “Protoplasma” 10% solution for injection.
The research method was well-established reaction of the analytical samples with reagent DPPH and determination of their optical density (ABS) by spectrophotometric method at a wavelength l= 517 nm. The study data shows that antioxidant activity of samples varies from 17.94% to 26.48%.
Probably unstable data are caused by varieties in product content, which are the main characteristic of products of plant origin. In addition, the product is a complex heterogeneous system and its antioxidant potential predominantly is due to the heterocyclic bioactive molecules synergism can be explained.თავისუფალი რადიკალები სხვადასხვა სტრუქტურის მქონე ქიმიური ნაერთებია ერთი ან რამდენიმე გაუწყვილებელი ელექტრონით. ხასიათდებიან მაღალი რეაქციის უნარით. ისინი აჩქარებენ ჟანგვით პროცესებს, რაც იწვევს უჯრედის მოლეკულური სტრუქტურის რღვევას და მრავალი სხვადასხვა პათოლოგიური პროცესის განვითარების რისკს, როგორიცაა ინსულტი, ინფარქტი, შაქრიანი დიაბეტი, გაფანტული სკლეროზი, ალცჰეიმერის დაავადება, სიმსივნე და სხვ. თავისუფალი რადიკალების დისბა-ლანსი სახიფათოა არა მარტო ადამიანებისთვის, ასევე სხვა ცოცხალი ორგანიზმებისთვისაც [12,13]
ყვრიმალ-ორბიტული კომპლექსის მოტეხილობის ოპერაციული მკურნალობის ოპტიმალური გზები და შესაძლო გართულებები
No full textThe article deals with such important medical problems as the selection of optimal methods of surgical treatment of the zygomatic-orbital complex, considering the complexity of the injury and possible postoperative complications.
The article analyzes 34 cases of zygomatic-orbital complex fractures. Due to the nature of the injury, optimal methods of operative treatment are recommended. Based on their own clinical experience in the prevention of inflammatory complications in the linear fracture of the lower wall of the orbit, the authors prefer transcutaneous approach to a transconjunctival approach. As for fragmented (fractured) fractures of the lower wall of the orbit to prevent post-operative complications such as enophthalmia and diplopia, the authors favor reconstruction of the lower wall of the eyeball by implantation.თავი და განსაკუთრებით მისი სახის ნაწილი წარმოადგენს ღია და ნაკლებად დაცულ რეგიონს ტრავმული დაზიანებების თვალსაზრისით. შეთავსებული ტრავმული დაზიანებებით ჰოსპიტალიზირებული პაციენტების დაახლოებით 16%-ს აღენიშნება სახის ძვლების მოტეხილობები. სტატისტიკური მონაცემებით, ყვრიმალის ძვლის მოტეხილობა შეადგენს სახის შუა ზონის ძვლების მოტეხილობების 20%. ბოლო პერიოდში ტექნოგენური კატასტროფების, საგზაო-სატრანსპორტო შემთხვევების, საყოფაცხოვრებო და კრიმინალური ტრავმების რიცხვის ზრდის ფონზე აღნიშნული დაზიანების სიხშირე 37,5%-მდე გაიზარდა [2, გვ. 162]. რამდენადაც ყვრიმალის ძვლის სხეული მონაწილეობას ღებულობს თვალბუდის ქვედა და გარეთა კედლების შენებაში, მისი მოტეხილობის დროს, ხშირ შემთხვევაში, ადგილი აქვს თვალბუდის მთლიანობის დარღვევას. რიგი ავტორების მონაცემებით, ყვრიმალის ძვლის მოტეხილობე-ბის 39%- 40% შეუღლებულია თვალბუდის კედლების (ძირითადად მისი ქვედა კედლის) მოტეხილობასთან. ასეთ დროს საუბრობენ ყვრიმალ-ორბიტული კომპლექსის მოტეხილობაზე. გარდა აღნიშნულისა, ყვრიმალ-ორბიტული კომპლექსის მოტეხილობის 6,0% - 6,6%-ში ადგილი აქვს თვალის კაკლის სხვადასხვა სახის დაზიანებას, ხოლო 25,5%-ში ვლინდება თვალბუდის ქსოვილების დაზიანება თვალის მამოძრავებელი კუნთების ჩათვლით
კრიზისში მყოფი ენერგოკომპანიის მართვა და გამოხმაურების უკუკავშირი; ტესტი - ალგორითმი ენერგოკომპანიისთვის
No full textThe present article is devoted to the current issues of crisis management in the energy sector and presents a comprehensive approach to increasing organizational effectiveness. The work includes two interrelated parts: the first discusses the strategic and operational aspects of crisis management, and the second presents the PAEI test-algorithm for assessing managerial competencies.
The article describes in detail the "protection" and "recovery" mechanisms of the energy company, which include: ensuring employee safety, stress testing of financial sustainability, revenue protection strategies and liquidity management. Special emphasis is placed on the importance of short-term (3-6-18 months) planning and the necessity of scenario analysis taking into account the basic, negative and positive development options.
The second part of the article presents a practical implementation of the PAEI methodology for energy companies. The test algorithm allows identifying four main managerial roles: P (productivity), A (administration), E (entrepreneurship) and I (integration). Based on a 36-question questionnaire that assesses the distribution of responsibilities, problem-solving approaches and leadership styles, the employee’s managerial profile is determined according to seven categories (from pooo to PAEI).
The article also discusses the importance of balancing introverted (P and A) and extroverted (E and I) approaches in an organizational context. The author emphasizes that a crisis is not only a threat, but also an opportunity - to identify new points of transformation and growth.
The paper aims to offer practical tools for the management of energy companies that will help both effectively respond to crisis situations and form long-term competitive advantages. The article is intended for managers of energy companies, HR specialists, business consultants and all those interested in organizational development and crisis management.წინამდებარე სტატია ეძღვნება კრიზისული სიტუაციების მენეჯმენტის აქტუალურ საკითხებს ენერგეტიკულ სექტორში და წარმოადგენს კომპლექსურ მიდგომას ორგანიზაციული ეფექტიანობის გაზრდისთვის. ნაშრომი მოიცავს ორ ურთიერთდაკავშირებულ ნაწილს: პირველში განხილულია კრიზისული მართვის სტრატეგიული და ოპერაციული ასპექტები, მეორეში კი წარმოდგენილია PAEI ტესტ-ალგორითმი მენეჯერული კომპეტენციების შესაფასებლად.
სტატიაში დეტალურადაა აღწერილი ენერგოკომპანიის "დაცვის" და "აღდგენის" მექანიზმები, რომლებიც მოიცავს: თანამშრომელთა უსაფრთხოების უზრუნველყოფას, ფინანსური მდგრადობის სტრეს ტესტირებას, შემოსავლების დაცვის სტრატეგიებს და ლიკვიდურობის მართვას. განსაკუთრებული აქცენტი გაკეთებულია მოკლევადიანი (3-6-18 თვე) დაგეგმვის მნიშვნელობაზე და სცენარული ანალიზის აუცილებლობაზე საბაზისო, უარყოფითი და დადებითი განვითარების ვარიანტების გათვალისწინებით.
სტატიის მეორე ნაწილი წარმოადგენს PAEI მეთოდოლოგიის პრაქტიკულ იმპლემენტაციას ენერგოკომპანიებისთვის. ტესტ-ალგორითმი საშუალებას იძლევა იდენტიფიცირდეს ოთხი ძირითადი მენეჯერული როლი: P (პროდუქტიულობა), A (ადმინისტრირება), E (მეწარმეობა) და I (ინტეგრაცია). 36-კითხვიანი კითხვარის საფუძველზე, რომელიც აფასებს პასუხისმგებლების განაწილებას, პრობლემების გადაჭრის მიდგომებს და ლიდერობის სტილებს, განისაზღვრება თანამშრომლის მენეჯერული პროფილი შვიდი კატეგორიის მიხედვით (pooo-დან PAEI-მდე).
სტატია ასევე განიხილავს ინტროვერტული (P და A) და ექსტროვერტული (E და I) მიდგომების ბალანსის მნიშვნელობას ორგანიზაციულ კონტექსტში. ავტორი ხაზს უსვამს, რომ კრიზისი არ არის მხოლოდ საფრთხე, არამედ შესაძლებლობაც - ტრანსფორმაციისა და ზრდის ახალი წერტილების იდენტიფიცირებისთვის.
ნაშრომი მიზნად ისახავს ენერგეტიკული კომპანიების ხელმძღვანელობისთვის პრაქტიკული ინსტრუმენტების შეთავაზებას, რომლებიც ხელს შეუწყობს როგორც კრიზისულ სიტუაციებში ეფექტიან რეაგირებას, ისე გრძელვადიანი კონკურენტული უპირატესობების ფორმირებას. სტატია განკუთვნილია ენერგოკომპანიების მენეჯერებისთვის, HR სპეციალისტებისთვის, ბიზნეს კონსულტანტებისთვის და ყველა იმ პირისთვის, ვინც დაინტერესებულია ორგანიზაციული განვითარებით და კრიზისული მენეჯმენტით
მუხლის სახსრის ძვალ-ხრტილოვნი კომპონენტისა და სინოვიური გარსის იმუნოჰისტოქიმიური ცვლილებების თვისებურებები სხვადასხვა ხარისხის რევმატოიდური დაზიანების დროს
No full textRheumatoid arthritis (RA) is the most common chronic inflammatory disease of the joints, affecting approximately 1% of the population. And the prevalence in people over 60 years of age is more than 2%. Unlike primary knee osteoarthritis, which is associated with age-related wear of articular cartilage and gradually progresses over time, rheumatoid arthritis can occur at any age, with an annual incidence of 5-50 cases per 100,000 new cases. The aim of our study was to study the characteristics of immunohistochemical changes in the bone-cartilage component and synovial membrane of the knee joint in rheumatoid lesions of varying degrees. A cohort retrograde study was conducted within the framework of our study. Depersonalized paraffin blocks of 20 cases from the archival material available in the Educational-Scientific and Diagnostic Laboratory of Tbilisi State Medical University in 2017-2025 were selected. We divided the cases selected by us as the study group into several subgroups. The immunohistochemical features of the osteochondral component and synovial membranes were evaluated separately, and in both components we distinguished different degrees of damage, for which the above synovial membrane and osteochondral component assessment systems were used. As the results of the study show, the disease progresses from the synovial membrane to the bone tissue. And the statistically reliable immunohistochemical markers of disease progression include CD138, a-SMA and CD68.
Based on the above results, the practical value of the study is that synovial membrane biopsy is important for the early diagnosis of rheumatic disease, and further large-scale research in this direction is necessary to implement this method in clinical practice.რევმატოიდული ართრიტი (RA) სახსრების ყველაზე გავრცელებული ქრონიკული ანთებითი დაავადებაა, რომელიც მოსახლეობის დაახლოებით 1%-ს აწუხებს. ხოლო 60 წელზე უფროსი ასაკის ადამიანებში გავრცელება 2%-ზე მეტია. განსხვავებით პირველადი მუხლის სახსრის ოსტეოართრიტებისგან, რომელიც ასოცირებულია სასახსრე ხრტილის ასაკობრივ ცვეთასთან და დროთა განმავლობაში თანდათან პროგრესირებს, რევმატოიდული ართრიტი შესაძლოა ნებისმიერ ასაკში გამოვლინდეს, ეს დაავადება ყოველწლიურად 100 000 ახალ შემთხვევაზე 5-50 შემთხვევა ფიქსირდება. ჩვენი კვლევის მიზანს წარმოადგენდა მუხლის სახრის ძვალ-ხრტილოვნი კომპონენტისა და სინოვიური გარსის იმუნოჰისტოქიმიური ცვლილებების თვისებურებების შესწავლა სხვადასხვა ხარისხის რევმატოიდური დაზიანების დროს. ჩვენი კვლევის ფარგლებში განხორციელებულ იქნა კოჰორტული რეტროგრადული კვლევა. შერჩეული იქნა თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტის სასწავლო-სამეცნიერო და დიაგნოსტიკურ ლაბორატორიაში 2017-2025 წლებში არსებული საარქივო მასალის, 20 შემთხვევის არაპერსონიფიცირებული პარაფინის ბლოკი. ჩვენს მიერ საკვლევ ჯგუფად შერჩეული შემთხვევები დავყავით რამოდენიმე ქვეჯგუფებად. ცალკე იქნა შეფასებული ძვალ-ხრტილოვანი კომპონენტის და სინოვიური გარსების იმუნოჰისტოქიმიუტრი თავისებურებანი, ორივე კომპონენტში გამოვყავით დაზიანების სხვადასხვა ხარისხები, რომლისთვისაც გამოყენებული იქნა ზემოთ სინოვიურის გარსისა და ძვალ-ხრტილოვანი კომპონენეტის შეფასების სისტემები. როგორც კვკლევის შედეგები უჩვენებს დაავადება პროგრესირებს სინოვიური გარსიდან ძვლოვან ქსოვილში. ხოლო დაავადების პროგრესიის სტატისიკურად სარწმუნო იმუნოჰისტოქიმიურ მარკრებს მიეკუთვნება CD138, a-SMA და CD68.
ზემოთ ხსენებული შედეგების საფუძვლეზე, კვლევის პრაქტიკულ ღირებულებას წარმოადგენს ის, რომ რევმატიული დაავადების ადრეული დიაგნოსტიკისათვის მნიშვნელოვანია სინოვიური გარსების ბიოფსია და აღნიშნული მეთოდის კლინიკურ პრაქტიკაში დანერგვისათვის აუცილებელია ამ მიმართულებით შემდგომი ფართომასშტაბიანი კვლევის გაგრძელება
ტანჯვიდან ღირსებამდე: პალიატიური მზრუნველობის ხელახალი გააზრება ბიოფსიქოსოციალური, სულიერი და ოჯახზე ორიენტირებული მიდგომების მეშვეობით
No full textThe modern healthcare landscape, shaped by high technology and commercialization, often reduces patients to biological entities in need of repair, neglecting their multidimensional needs. In response, the biopsychosocial model emphasizes holistic care that addresses physical, psychological, social, and spiritual dimensions, recognizing patients as persons with inherent rights. Palliative care exemplifies this approach, integrating symptom management with psychological, spiritual, and family-centered support from diagnosis through the end of life. Spiritual well-being, dignity, and family involvement are central to improving quality of life, coping with illness, and mitigating suffering. Despite evidence of its effectiveness, spiritual and family-centered care remains systematically underdeveloped, particularly in low- and middle-income countries. Conceptualizing palliative care as a public health priority highlights ethical obligations, equitable access, and the societal responsibility to uphold human dignity. This article argues that embracing biopsychosocial, spiritual, and family-centered approaches transforms palliative care from a clinical service into a humanizing practice that affirms patient autonomy, alleviates suffering, and strengthens the resilience of healthcare systems.თანამედროვე მსოფლიოს ჯანდაცვის სისტემაში მაღალი ტექნოლოგიების დანერგვამ და კომერციალიზაციამ, თავის მხრივ შეუწყო იმას, რომ პაციენტი აღიქმება როგორც ბიოლოგიური ორგანიზმი, რომელიც „დაზიანების“ დროს ჯანდაცვის სისტემის მხრიდან „შეკეთება“ სჭირდება, ამის საპასუხოდ, ბიოფსიქოსოციალური მოდელი მისი ჰოლისტური ბუნებიდან გამომდინარე მოიცავს დაავადების „სრულყოფილ გაგებას“, პაციენტის როგორც ფიზიკური ასევე სულიერი, სოციალური და ფსიქოემოციური საჭიროებების გათვალისწინებას და, რაც მთავარია, მთავარ სუბიექტად არა დაავადების, არამედ პაციენტის როგორც პიროვნების წარმოდგენას, რომელსაც უფლებები გააჩნია. პალატიური ზრუნვა წარმოადგენს ამ მიდგომის ყველაზე თვალსაჩინოდ გამოხატულ დისციპლინას, რომელიც ემსახურება არა მხოლოდ სიმპტომების მართვას, არამედ ფსიქოლოგიურ, სულიერ და ოჯახის მხარდაჭერას დიაგნოზის დადგენის მომენტიდან სიცოცხლის ბოლომდე. სულიერი კეთილდღეობა, ღირსება და ოჯახის ჩართულობა უმნიშვნელოვანესია ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესებისა, დაავადების მართვისა და ტანჯვის შემსუბუქებისთვის. მიუხედავად მისი ეფექტურობის მრავალმხრივი მტკიცებულებისა, პაციენტის ფსიქოემოციური და სულიერი და ასევე ოჯახის წევრების მხარდაჭერის ელემენტები ხშირად არ არის განვითარებული, განსაკუთრებით დაბალ და საშუალო შემოსავლიან ქვეყნებში. პალატიური ზრუნვის აღქმა როგორც საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის პრიორიტეტი ხაზს უსვამს ეთიკურ ვალდებულებებს, სამართლიან და თანასწორ ხელმისაწვდომობას და საზოგადოებრივ პასუხისმგებლობას. ბიოფსიქოსოციალური, სულიერი და ოჯახის წევრებზე ორიენტირებული მიდგომების დანერგვა გარდაქმნის პალატიურ ზრუნვას მხოლოდ კლინიკური სერვისიდან ჰუმანურ პრაქტიკად, რომელიც აღიარებს პაციენტის ავტონომიას, ამცირებს ტანჯვას და ამყარებს ჯანდაცვის სისტემების მდგრადობას.
 
Exploring the Role of Neuroinflammation and Gut-Brain Axis Dysregulation in the Pathogenesis of Non-Motor Symptoms in Myasthenia Gravis
No full textMyasthenia gravis (MG) is a long-lasting autoimmune neuromuscular disorder usually reflected by the presence of autoantibodies against acetylcholine receptors at the neuromuscular junction and characterized by either ocular or generalized disease with possible respiratory crisis. The situation has not changed, as diagnostic difficulties and recurrences are still the main problems despite the improvements in diagnostics and immunosuppression. Moreover, the totality of the evidence is pointing to the fact that MG is a disease that also has non-motor manifestations of important clinical significance. The aim of this narrative review was to summarize the literature on MG which takes the position of a multisystem neuroimmune disease and to clarify the mechanisms of immune dysregulation, neuroinflammation, and gut-immune-brain axis that are the cause of the non-motor symptoms such as fatigue, cognitive impairment, mood disturbances, sleep changes, and autonomic dysfunction. A thorough search in PubMed and Google Scholar using terms connected to MG, non-motor symptoms, gut microbiota, gut-brain axis, neuroinflammation, and immune dysregulation led to the discovery of full-text English studies highlighting both systemic and central mechanisms; a qualitative synthesis of themes was drawn up and focused on microbiome composition, metabolites, cytokines, and the changes in immune cells. Studies were consistent in correlating MG with diminished variety of gut microbes, loss of Firmicutes (including Clostridia/Lachnospiraceae and Faecalibacterium) producing butyrate, and increase in munificent taxa (e.g., Streptococcus and Enterococcus), which was in line with Treg cell (Treg) function being diminished and Th17/Treg balance being shifted. The research involving multi-omics techniques pointed toward the conclusion that dysbiosis was a major reason for the widespread disturbance of SCFAs, and also that it disrupted the pathways of KP and BA through the action of receptors such as AhR and TGR5, which was reflected in the metabolomic profile changes of feces (e.g., of cytosine, xanthine, adenine, and methylmalonic)
Unique skyscrapers currently under construction in the world
No full textIn recent years, there have been very big changes in the construction industry. It is especially noteworthy that the construction of unique buildings, which is mainly associated with the construction of skyscrapers, has shifted from the USA to Asia. This is primarily due to the versatile possibilities of using monolithic reinforced concrete as the main material in high-rise construction, along with metal structures. In the oil-rich Middle Eastern countries, which are dependent on natural energy resources, the use of other areas for the development of the country\u27s economy is being carried out with great success. First of all, this is tourism, which is especially associated with the construction of new, completely different types of buildings and structures, which in turn contributes to the development of this industry. The best example of this is the "Burj Khalifa", the tallest building built on Earth, which attracts a lot of tourists from all over the world, and their number will increase even more after the construction of buildings taller than it. In order to achieve more impressive results in this direction, a lot of buildings are currently being built worldwide, among which several can be singled out
კონტრაფაქტული არყით (მეთილის სპირტით) მოწამვლის შედეგად განვითარებული სიბრმავე: განკურნებადია თუ არა? (შემთხვევის აღწერა)
No full textMethyl alcohol (CH3-OH), the same methanol, carbinol, wood alcohol - this is a very highly toxic, colorless, volatile liquid that tastes like ethyl alcohol. Widely used in the chemical industry. The main source of methanol poisoning is counterfeit vodka, the manufacture of which uses two times cheap technical alcohol from wood, containing methyl alcohol. The reason may be both the low price of such an alcoholic drink and the deception of a vodka supplier by a dealer. The article describes the methods of treatment after the poisoning of various severity; A clinical case of poisoning with complete loss of vision has been described. After the treatment, the patient began to read in capital letters.მეთილის სპირტი (ჩH3-OH), იგივე მეთანოლი, კარბინოლი, ხის სპირტი - წარმოადგენს მეტად მაღალტოქსიკურ, მსუბუქ, უფერო, აქროლად სითხეს, რომელიც სუნით და გემოთი წააგავს ეთილის სპირტს. იგი ფართოდ გამოიყენება ქიმიურ მრეწველობაში. აღწერილია მძიმე, მასიური მოწამვლის შემთხვევები საწარმოებში ტექნოლოგიური ავარიების დროს. მოწამვლის ძირითადი ნაწილი მოდის კონტრაფაქტულ ალკოჰოლურ სასმელებზე, კუსტარულად დამზადებული არყის გამოყენების შემთხვევაში. ასეთი არყის გამოყენება შეიძლება აიხსნას არა მარტო დაბალი ფასით (მაგ.რუსეთში), არამედ მაღაზიებში ალკოჰო-ლის გაყიდვის ასაკობრივი და საათობრივი შეზღუდვით და ამით დეფიციტის წარმოქმნით (მაგ.: აშშ-ში). მეთანოლით მოწამვლა ძირითადად განპირობებულია არყის წარმოებაში არაკვებითი სპირტის ნაცვლად კვებითი (ღვინის, ხორბლის) ტექნიკური, კერძოდ კი, ხის სპირტის გამოყენებით. მიზეზი შეიძლება იყოს როგორც ამგვარი სპირტის დაბალი ფასი, ასევე მომწოდებლის მხრიდან არყის რეალიზატორის მიმართ არაკეთილსინდისიერი დამოკიდებულება. ტექნიკური სპირტი იწარმოება ხე-ტყის მრეწველობის ნარჩენე-ბისგან - ცელულოზიდან, ტექნიკური ტერმინოლოგიით მას ჰიდროლიზატური სპირტი ეწოდება. ამგვარ სპირტში პროცენტულად ალკოჰოლი შეადგენს საერთო შემცველობის 92 %-ს, ხოლო დანარჩენს კი წარმოადგენს სხვადასხვა სახის მინარევები, მათ შორის - მეთილის სპირტი. ძალზედ დაბალი ხარისხის ტექნიკურ სპირტში მეთანოლის კონცენტრაციამ შეიძლება 10%-ს მიაღწიოს. ამავროზის განვითარებისთვის საკმარისია ამგვარი კონცენტრაციის სპირტის 250-300 მლ, რაც საკმაოდ ხშირად გამოყენებადი დოზაა. მეთანოლი სწრაფად იწოვება როგორც საჭმლის მომნელებელი ტრაქტიდან, ასევე, კანიდან. დაახლოებით 1 საათში სისხლში აღწევს მაქსიმალურ კონცენტრაციას. მისი დაშლა ხდება ფერმენტ ალკოჰოლ-დეჰიდროგენაზას მიერ, თუმცა ძალიან ნელა. შესაბამისად, ის შეიძლება ცირკულირებდეს სისხლში 3-5 დღე-ღამის განმავლობაში (ზოგჯერ 7 დღეც კი); ამ პერიოდში რამდენჯერმე ხდება მისი ელიმინირება კუჭ-ნაწლავის ლორწოვანით და შემდგომი უკუშეწოვა სისხლის ნაკადში. სისხლში ფერმენტ ალკოჰოლდეჰიდრაგენაზას ზემოქმედებით მეთანოლი განიცდის ტრანსფორმაციას ფორმალდეჰიდად და ჭიანჭველას მჟავად. მეთანოლიც და მისი აღნიშნული მეტაბოლიტებიც წარმოადგენენ ძლიერ ნერვ-სისხლძარ-ღვოვან და პროტოპლაზმურ შხამებს, რომლებიც თრგუნავენ ჟანგვითი ფოსფორილირების რეაქციებს (ქსოვილოვან სუნთქვას), წარმოქმნიან მეტაბოლურ აციდოზს, ატფ-ის დეფიციტს, განსაკუთრებით - თავის ტვინსა და თვალის ბადურაში. ოკულოტოქსიკური გამოვლინება განპირობებულია ძირითადად მხედველობის ნერვის (დისკის) დემიელინიზაციითა და შემდგომი ატროფიით
შეზღუდული კონკურენციის პირობებში წამლის ფასების რეგულირების მექანიზმების ეფექტიანობა და მათი გავლენა მედიკამენტების ხელმისაწვდომობაზე
No full textThe pharmaceutical sector worldwide is characterized by high market concentration, information asymmetry, and low price elasticity, which makes government intervention necessary. This study examines pharmaceutical price regulation mechanisms and their impact on access to medicines, with a particular focus on the Georgian pharmaceutical market. Georgia’s market is especially affected by these challenges, as a significant share of medicine importation, distribution, and retail is concentrated in the hands of a few large economic groups. Moreover, vertical integration strengthens monopolistic power and constrains the natural functioning of competitive market mechanisms.
The study is based on a qualitative analytical approach that combines documentary analysis, comparative policy analysis, market structure assessment, and the use of secondary data. The analysis covers a range of pricing regulation instruments, including External Reference Pricing (ERP), Internal Reference Pricing (IRP), direct price controls, price negotiations, tendering mechanisms, and policies aimed at strengthening competition.
The findings indicate that, in a monopolistic environment, the ERP method provides only a partial solution to price regulation. While it establishes an administrative price ceiling, it does not lead to substantial price reductions or generate a meaningful impact at the consumer level. High market concentration and limited competition reduce the potential effect of generics and biosimilars and restrict patient choice. The study further highlights the close interrelationship between price regulation and competition policy, demonstrating that effective price regulation is not feasible without sufficient competitive pressure.
Based on the findings, the study proposes several policy recommendations, including the adaptation of ERP to market-specific conditions, the strengthening of competition through increased use of generics and biosimilars, the limitation of vertical integration, and the development of price negotiation and tendering mechanisms. The implementation of these measures would contribute to improved access to medicines, enhanced market sustainability, and greater effectiveness of pharmaceutical price regulation.ფარმაცევტული სექტორი გამოირჩევა მაღალი კონცენტრაციის, ინფორმაციული ასიმეტრიისა და დაბალი ელასტიურობის მაჩვენებლებით, რაც აუცილებლად მოითხოვს სახელმწიფო მხრიდან ჩარევას სხვადასხვა რეგულაციების საშუალებით. წინამდებარე კვლევა მიმართულია წამლის ფასების რეგულირების მექანიზმების ანალიზსა და მათ გავლენაზე მედიკამენტების ხელმისაწვდომობაზე, განსაკუთრებული აქცენტი კეთდება საქართველოს ფარმაცევტულ ბაზარზე, სადაც წამლების იმპორტი, დისტრიბუცია და საცალო რეალიზაცია მნიშვნელოვანი ეკონომიკური ჯგუფების ხელშია კონცენტრირებული, ვერტიკალური და ჰორიზონტალური ინტეგრაცია აძლიერებს მონოპოლიურ გავლენას და ზღუდავს კონკურენციის ბუნებრივ მექანიზმებს.
კვლევა ეფუძნება თვისებრივ ანალიტიკურ მიდგომას, რომელიც აერთიანებს დოკუმენტურ ანალიზს, პოლიტიკის შედარებით შეფასებას, ბაზრის სტრუქტურის მიმოხილვას და მეორადი მონაცემების გამოყენებას. შეფასებულია გარე რეფერენტული ფასების (ERP), შიდა რეფერენტული ფასების (IRP), ფასების პირდაპირი კონტროლის, ფასზე მოლაპარაკებების, ტენდერული მექანიზმებისა და კონკურენციის გაძლიერების სხვადასხვა ინსტრუმენტები.
შედეგებმა ცხადყო, რომ ERP-ის მეთოდი მონოპოლიურ გარემოში მხოლოდ ნაწილობრივ უზრუნველყოფს ფასების რეგულირებას: იგი ქმნის ადმინისტრაციულ ზღვარს, თუმცა სრულად ვერ უზრუნველყოფს რეალურ ფასთა შემცირებას ან მომხმარებელზე მნიშვნელოვან გავლენას. მაღალი ბაზრის კონცენტრაცია და კონკურენციის ნაკლებობა ამცირებს გენერიკებისა და ბიოსიმილარების პოტენციურ ეფექტს და ზღუდავს მომხმარებლის არჩევანს. კვლევა, ასევე, ხაზს უსვამს რეგულაციისა და კონკურენციის პოლიტიკას შორის ურთიერთკავშირს: ეფექტური ფასების რეგულირება შეუძლებელია კონკურენტული წნეხის გარეშე.
კვლევის საფუძველზე წარმოდგენილია რეკომენდაციები: ERP-ის მეთოდის დინამიზება ბაზრის პირობებთან, კონკურენციის გაძლიერება გენერიკებისა და ბიოსიმილარების გამოყენებით, ვერტიკალური და ჰორიზონტალური ინტეგრაციის შეზღუდვა, ფასზე მოლაპარაკებებისა და ტენდერული მექანიზმების განვითარება. აღნიშნული მიდგომა უზრუნველყოფს წამლის ხელმისაწვდომობის გაუმჯობესებას, ბაზრის მდგრად კონკურენტულობასა და ფარმაცევტული რეგულაციის ეფექტიანობის ზრდას
Targeted Surgical Treatments for Mesial Temporal Lobe Epilepsy: A Narrative Review
No full textBackground: Mesial temporal lobe epilepsy (MTLE), often associated with hippocampal sclerosis (HS), is the most common form of drug-resistant focal epilepsy. While anterior temporal lobectomy (ATL) has long been considered the gold standard for achieving seizure freedom, the evolution of neuroimaging and minimally invasive technologies has introduced several alternative surgical and ablative interventions. This review synthesizes current evidence regarding the efficacy, safety, and neuropsychological outcomes of various surgical treatments for MTLE.
Methods: PubMed, Google Scholar and Scopus were searched for articles that focus on the surgical treatments that treats mesial temporal epilepsy, using keywords such as “MTLE”, “anterior temporal lobectomy”, “seizures”, “radiosurgery”. Analysis was done from 16 studies, focusing on different treatments and different outcomes.
Results: Out of 16 studies, resective surgery, specifically ATL, remains the most effective intervention for seizure control, with seizure-freedom rates ranging from 58% to 89.5%. However, ATL is associated with a higher risk of superior quadrantanopia and verbal memory decline in the dominant hemisphere. SAH approaches, particularly via the subtemporal route, offer comparable seizure control with improved preservation of verbal memory. Minimally invasive LITT demonstrates seizure-freedom rates of approximately 53% to 66.7% while significantly reducing hospital stay and preserving functions. SRS offers a non-invasive alternative but with lower seizure-freedom rates (52%) and a delayed therapeutic effect.
Conclusion: The surgical management of MTLE is shifting toward a personalized approach. While open resective surgery provides the highest probability of a seizure-free life, minimally invasive techniques like LITT offer an attractive balance for patients prioritizing cognitive preservation and rapid recovery. Stereotactic radiosurgery and RF-TC remain valuable for specific patient populations where open surgery or thermal ablation is contraindicated