E-Journals Portal of Association for Science
Not a member yet
4096 research outputs found
Sort by
Planning Experimental Studies of Vehicle Movement Patterns under Various Road Conditions
No full textThe article is dedicated to the experimental study of the regularities of vehicle movement under various road conditions, the determination of the size of adjustable and controllable variables acting on the Driver–Vehicle–Road–Environment (DVRE) system, the definition of the sequence among variable values to ensure the compactness of the experiment and the effectiveness of the results, and the calculation of the required number of trials and measurement accuracy to obtain reliable and convincing outcomes. The article also discusses conducting the experiment using a so-called “randomized design.” For planning the experiments and analyzing the obtained data, the normal distribution law and the so-called “Student’s t-test” are applied.
 
საფრთხის ანალიზისა და კრიტიკული საკონტროლო წერტილების სისტემის მდგომარეობა საქართველოში
No full textThe State of Implementation of Hazard Analysis and Critical Control Point (HACCP) System in Georgia is studied on the bases of analyzing data on selected points from the 2017 compliance laws. Based on a study of the implementation of HACCP in Georgia, it was found the most business operators are not completely familiar with the Georgian legislation, which is reflected in a large number of discrepancies. A significant part of studied business operators does not comply with the mandatory HACCP principles necessary for safe food manufacture. Most business operators perceive HACCP as an onetime system, which does not work in their enterprise. In most cases, business operators are not able to monitor critical control points. Due to inconsistencies, business operators cannot properly maintain and support the infrastructure.სურსათის უვნებლობა მომხმარებლების ჯანმრთელობის დაცვის უმნიშვნელოვანესი მიმართულებაა, რადგან დაბინძურებულმა საკვებმა შესაძლოა გამოიწვიოს როგორც საკვებისმიერი მოშხამვა, ასევე, ლეტალობა. ბოლო წლებში სურსათის უვნებლობის საკითხები აქტუალური გახდა როგორც განვითარებადი, ასევე, განვითარებული ქვეყნებისთვის. ეს განაპირობა ალიმენტურდამოკიდებული დაავადებების ზრდამ. სურსათის უვნებლობა ერთდროულად მოითხოვს სახელმწიფოს, მომხმარებლის, ბიზნეს-ოპერატორების, ფერმერების, მეცნიერებისა და მკვლევარების ძალისხმევასა და ურთიერთმხარდაჭერას.
სურსათის უვნებლობა განიხილება სურსათის ხარისხისა და სურსათის უვნებლობის კონტროლის (HAჩჩP - Hაზარდ Aნალყსის ჩრიტიცალ ჩონტროლ Pოინტს) მექანიზმის მიხედვით. HAჩჩP-ის განხორციელება საერთაშორისო დონეზე აღიარებულია, როგორც აუცილებელი პირობა სურსათის უვნებლობისა და ვარგისიანობის უზრუნველსაყოფად, რაც ასევე აძლიერებს საერთაშორისო ვაჭრობის განვითარების პოტენციალს [5,6,7]. საქართველოში HAჩჩP-ის სისტემა 2006 წლი-დან ფუნქციობს - მას შემდეგ, რაც 2005 წელს საქართველომ მიიღო “სურსათის უვნებლობისა და ხარისხის შესახებ” კანონი. 2012 წლის 25 მაისს საქართველოს პარლამენტმა დაამტკიცა სურსათის უვნებლობის ახალი კანონი “სურსათის/ცხოველის საკვების უვნებ-ლობის, ვეტერინარიისა და მცენარეთა დაცვის კოდექსი (# 178/2002)”, რომელიც სრულად შეესაბამება ევროპის პარლამენტისა და საბჭოს რეგულაციას. აღნიშნული კოდექსის მე-17 მუხლში გაიწერა უშუალოდ მიკვლევადობის, საფრთხის ანალიზისა და კრიტიკული საკონტროლო წერტილების (HAჩჩP) პრინციპებზე დაფუძნებული სისტემა [2,9,10]. HAჩჩP უფრო აქტუალური გახდა საქართველოში მას შემდეგ, რაც 2014 წლის 27 ივნისს გაფორმდა საქართველო-ევროკავშირის ასოცირების შეთანხმება [3,4,8]
ტვინის კოლატერალური სისხლის მიმოქცევის შეფასების რადიოლოგიური მეთოდები და მეთოდოლოგიები
No full textCollateral circulation is assigned a decisive role in the final outcome of ischemic stroke. Accordingly, the refinement of various methods and methodologies for assessing this system is becoming increasingly relevant. Currently, there are numerous radiological methods that allow us to assess not only the anatomy of collateral circulation but also to gain an understanding of its quantitative characteristics. Furthermore, the modern radiological literature publishes the latest studies comparing various methodologies for the qualitative and quantitative assessment of collateral circulation to determine which of them is more accurate and yielding better results.კოლატერალურ სისხლის მიმოქცევას ენიჭება გადამწყვეტი როლი იშემიური ინსულტის საბოლოო გამოსავალში.შესაბამისად დღითიდღე აქტუალური ხდება სისტემის შეფასების სხვადასხვა მეთოდების და მეთოდოლოგიების დახვეწა. დღესდღეობით არსებობს მრავალი რადიოლოგიური მეთოდი,რომლებიც საშუალება სგვაძლევენ შევაფასოთ არა მხოლოდ კოლატერალუი სისხლის მიმოქცევის ანატომია,არამედ წარმოდგენა შევიქმნათ მის რაოდენობრივ მახასიათებლებზეც. ასევე, თანამედროვე რადიოლოგიური ლიტერატურაში ქვეყნდება უახლესი კვლევები,რომლის საშულებითაც ერთმანეთს დარდება კოლატერალური სისხლის მიმოქცევის თვისოვრივი და რაოდენობრივი შეფასების სხვადასხვა მეთოდოლოგიები, რათა დადგინდეს, თუ რომელი მათგანია უფრო ზუსტი და შედეგის მომცემი
Human-Centered Urban Design through the rehabilitation of public spaces in Milans historic districts
No full textThis article analyzes adapted public spaces within the historical districts of Milan—„Vesta“and „Apple Piazza Liberty“—in the context of architectural strategies that transform the city into a human-oriented and healthy urban environment. „Urban Health“ has become one of the key priorities of contemporary architectural practice. [2] [1] Growing evidence confirms that the physical structure of buildings and public spaces directly influences human psychological, emotional, and social well-being. In this regard, Milan represents a particularly significant case study. Two distinct yet conceptually interconnected examples—“Apple Piazza Liberty”, where a historic square is reinterpreted as a contemporary urban amphitheater ( Foster + Partners, 2018) [3], and “Vesta”, a semi-public social platform located along the historic Brera street (Belingardi, 2022) —share a common architectural logic, a new architectural paradigm, respect for the cultural-historical context, spatial strategies, and a tangible impact on urban well-being.
A comparative analysis of “Vesta” (designed by Stefano Belingardi) and “Apple Piazza Liberty” (designed by Foster + Partners) reveals their strong conceptual relationship with urban health, specifically within the framework of healthy peacemaking and urban well-being [4] [5]. Both projects exemplify contemporary urban approaches in which architectural concepts actively support social well-being. In both cases, spatial-volumetric structure, transparency, openness, visual and acoustic connections with nature, and location within a dense urban context create intermediate, restful indoor–outdoor spaces—a pause between the “city” and the “human.” [1]
Such spaces play a crucial role in mental health by enabling psychological relief from the accelerated rhythm of urban life, fostering a sense of refuge, facilitating informal and spontaneous social interactions, and encouraging exploration and discovery. [5] The analysis demonstrates that despite differing functions (restaurant and store), both spaces are united by shared principles: human-scale design, openness, microclimatic comfort, and the promotion of social interaction. Both projects achieve a balance between history and contemporaneity, prioritizing physical, social, and mental well-being.
Thus, Milan’s contemporary urban transformations are not solely the result of large-scale projects but also of the introduction of a new architectural paradigm within historical districts through small-scale public spaces that reinforce the relationship between public space, public life, and urban health (peacemaking / urban well-being). [5
Overhead Costs in Estimates for Construction, Installation, and Electrical Works
No full textOverhead costs in construction projects can represent up to 35-40% of total costs. Various methodologies exist to calculate these costs, most commonly as a percentage of direct costs or labor expenses. However, some issues related to calculating intrinsic overhead costs remain unresolved, for example: 1) when using price data from comparable projects, and 2) when managing outsourcing work. These and other relevant issues are discussed in this article. Construction, installation, electrical, and commissioning work in Georgia are used as the primary basis for analysis and calculations. Sources of information include relevant literature, the author\u27s own experience, and research in the field of hydrotechnical and energy structure construction. Recommendations for estimating overhead costs are proposed. Some proposals require constructive opposition but must be considered when planning and implementing construction projects. The findings contribute to improving cost management practices in the Georgian construction sector
Steel Structure Inspection Using a Laser Scanner Device with Finite Element Method
No full textThe following research covers optimal solutions for design of connection joints in metal structures based on digital modeling and 3d scanning devices. The paper discusses the properties of metal as a building material, welds and bolted joints, where to use the FEM finite element method in practical application, as well as the stages of CAD computer modeling. Computer aided design covers the development of geometric shapes in a digital format. The structural model is designed using a portable laser scanning device. One of the joints is selected and a unit of force as a load is applied. The finite element method is the most common tool for solving engineering problems. Problems may concern structural loads, temperature transfer, fluid flow or electromagnetic potential. To solve given issues, finite element analysis involves transforming a large complex system into smaller elements. While it is easier to solve a small element using given variables, it can be solved for a large system.
 
მზის აქტივობა და დოუ ჯონსის ინდუსტრიული საშუალო ინდექსი
No full textWe examined the relationship between solar activity and the Dow Jones Industrial Average from 1896 to 2021. We employed sliding-window correlation, cross-correlation, and wavelet coherence analyses. It was discovered that the correlation with 11-year periodicity is more than 0.5 during the 1906–1936 and 1964–2000 time periods, and is visible with a 95% confidence level during the 1910–1930 and 1990–1994 time periods. This correlation is proved by coherence, with a high 95% confidence level revealed between cosmic ray data and the Dow Jones Industrial Average in the same periods where the correlation between sunspot numbers and cosmic ray data is high (1964–2000), but with a distinct phase difference. Because financial indices reflect many simultaneous influences, revealing a correlation between studied events is difficult. nevertheless, it\u27s significant to study the intercorrelations between financial indices and solar activity or cosmic rays for forecasting financial models and systemic risk assessments.შესწავლილი იქნა კავშირი მზის აქტივობასა და დოუ ჯონსის ინდუსტრიულ საშუალო ინდექსს შორის 1896 წლიდან 2021 წლამდე. გამოყენებული იქნა კორელაციისა და კროს-კორელაციის მეთოდები მცოცავი დროითი ფანჯრით და ვეივლეტ კოჰერენტულობის ანალიზი. აღმოჩენილია, რომ 11-წლიანი პერიოდულობით კორელაცია 0.5-ზე მეტია 1906–1936 და 1964–2000 წლებში და 95%-იანი სანდოობის დონით მოჩანს 1910–1930 და 1990–1994 წლებში. იმავე პერიოდებში მაღალი, 95%-იანი სანდოობით იქნა გამოვლენილი 11 წლიანი სინქრონიზაცია კოსმოსური სხივების მონაცემებსა და დოუ ჯონსის ინდუსტრიულ საშუალო ინდექსს შორის, ხოლო მზის ლაქების რაოდენობასა და კოსმოსური სხივების მონაცემებს შორის 1964–2000 წწ. კორელაცია მაღალია ფაზური სხვაობით. შესწავლილ მოვლენებს შორის კორელაციის გამოვლენა რთულია, ვინაიდან ფინანსურ ინდექსებზე ერთდროულად მრავალი ფაქტორი ახდენს გავლენას. მიუხედავად ამისა, მნიშვნელოვანია ფინანსურ ინდექსებსა და მზის აქტივობას ან კოსმოსურ სხივებს შორის კორელაციების შესწავლა ფინანსური საპროგნოზო მოდელებისა და სისტემური რისკების შესაფასებლად
მიკროკლიმატის კონტროლის ოპტიმიზაციისათვის ენერგოეფექტური ავტომატიზებული სათბურის მართვის სისტემის შემუშავება და შეფასება
No full textEnergy consumption and microclimate instability remain critical challenges in modern greenhouse agriculture, particularly under conditions of rising energy costs and increasing climate variability. Efficient regulation of temperature, humidity, lighting, and irrigation is essential for maintaining high crop productivity while minimizing resource losses. This study proposes an automated, energy-efficient greenhouse management system designed to optimize environmental control processes through continuous monitoring and intelligent regulation.
The developed system combines sensor-based data acquisition with centralized control strategies to manage heating, ventilation, lighting, and irrigation in an integrated manner. A key innovation of the research is the application of a soil-assisted air circulation approach for humidity control, which enables moisture removal through condensation while simultaneously contributing to soil water balance. Experimental validation confirms that this approach enhances humidity stabilization and reduces the overall energy demand of greenhouse operation.
The research methodology involves system design, algorithm development for automated control, and experimental testing under real greenhouse conditions. Performance evaluation focuses on energy efficiency, environmental stability, and the operational reliability of the proposed solution. The results demonstrate that intelligent automation significantly improves microclimate regulation and resource utilization compared to conventional greenhouse management practices.
This study contributes to the advancement of sustainable greenhouse technologies by presenting a practical and scalable management framework that supports energy-efficient agricultural production. The proposed system has strong potential for application in modern greenhouse enterprises, educational initiatives, and national strategies aimed at improving resource efficiency and agricultural resilience.ენერგომოხმარება და მიკროკლიმატის არასტაბილურობა თანამედროვე სათბურის მეურნეობაში კრიტიკულ გამოწვევებს წარმოადგენს, განსაკუთრებით ენერგიის ხარჯების ზრდისა და კლიმატის ცვალებადობის პირობებში. ტემპერატურის, ტენიანობის, განათების და მორწყვის ეფექტური რეგულირება აუცილებელია მაღალი მოსავლიანობის შესანარჩუნებლად და რესურსების დანაკარგების მინიმიზაციისთვის. ეს კვლევა გვთავაზობს ავტომატიზებულ, ენერგოეფექტურ სათბურის მართვის სისტემას, რომელიც შექმნილია გარემოსდაცვითი კონტროლის პროცესების ოპტიმიზაციისთვის უწყვეტი მონიტორინგისა და ინტელექტუალური რეგულირების გზით.
შემუშავებული სისტემა აერთიანებს სენსორებზე დაფუძნებულ მონაცემთა შეგროვებას ცენტრალიზებულ მართვის სისტემასთან, რათა ინტეგრირებული გზით მართოს გათბობა, ვენტილაცია, განათება და მორწყვა. კვლევის მთავარი ინოვაციაა ნიადაგის დახმარებით ჰაერის ცირკულაციის მიდგომის გამოყენება ტენიანობის კონტროლისთვის, რაც საშუალებას იძლევა ტენიანობის მოცილებას კონდენსაციის გზით და ამავდროულად ხელს უწყობს ნიადაგის წყლის ბალანსს. ექსპერიმენტული ვალიდაცია ადასტურებს, რომ ეს მიდგომა აძლიერებს ტენიანობის სტაბილიზაციას და ამცირებს სათბურის ფუნქციონირების საერთო ენერგეტიკულ მოთხოვნას.
კვლევის მეთოდოლოგია მოიცავს სისტემის დიზაინს, ავტომატური მართვის ალგორითმის შემუშავებას და ექსპერიმენტულ ტესტირებას რეალური სათბურის პირობებში. შესრულების შეფასება ფოკუსირებულია ენერგოეფექტურობაზე, გარემოსდაცვით სტაბილურობასა და შემოთავაზებული გადაწყვეტის ოპერაციულ საიმედოობაზე. შედეგები აჩვენებს, რომ ინტელექტუალური ავტომატიზაცია მნიშვნელოვნად აუმჯობესებს მიკროკლიმატის რეგულირებას და რესურსების გამოყენებას ტრადიციულ სათბურის მართვის პრაქტიკასთან შედარებით.
ეს კვლევა ხელს უწყობს მდგრადი სათბურის ტექნოლოგიების განვითარებას პრაქტიკული და მასშტაბირებადი მართვის ჩარჩოს წარმოდგენით, რომელიც მხარს უჭერს ენერგოეფექტურ სასოფლო-სამეურნეო წარმოებას. შემოთავაზებულ სისტემას აქვს ძლიერი პოტენციალი თანამედროვე სათბურის საწარმოებში, საგანმანათლებლო ინიციატივებსა და ეროვნულ სტრატეგიებში გამოყენებისთვის, რომლებიც მიზნად ისახავს რესურსების ეფექტურობისა და სოფლის მეურნეობის მდგრადობის გაუმჯობესებას
მეტასტაზირების რეგიონულ ზონებზე ქირურგიული ჩარევების მასშტაბის შემცირების დასაბუთება ძუძუს ადრეული კიბოს დროს (მიმოხილვა)
No full textReducing the amount of surgical interventions on the axillary region is the logical continuation of the modern understanding of breast cancer natural history. Article shortly describes the results from NSABP B-32, IBCSG 23-01, AATRM, ACOSOG Z0011, EORTC 10981-22023 AMAROS, MA.20, SENTINA (SENTinel NeaoAdjuvant), SN FNAC and ACOSOG Z1071 randomized trials, which became bases for recommendations of the 16th St. Gallen International Conference, ESMO and renewed 2019 NCCN practice guidelines.რეგიონული მეტასტაზირების ზონებზე ქირურგიული ჩარევების მასშტაბის შემცირება - ძუძუს კიბოს ე.წ. ბუნებრივი ისტორიის ახლებური ხედვის ლოგიკური გაგრძელებაა, ხოლო ამ ტაქტიკის ეფექტურობა და უსაფრთხოება მრავალრიცხოვანი რანდომიზებული კვლევების შედეგებს ეფუძნება (1).
სამწუხაროა, რომ საქართველოში ჯერ კიდევ მყარადაა დამკვიდრებული კონსერვატული მოსაზრება, რომ ძუძუს კიბოს ქირურგიულ მკურნალობაში მნიშვნელოვანი თერაპიული სარგებელი გააჩნია ტრადიციულ მასშტაბს - აქსილურ ლიმფადენექტომიას იღლიის I,II,III დონის ლიმფოდისექციით. ამ, სამწუხაროდ მცდარ მოსაზრებას, ხშირად ახალგაზრდა “თაობის” ექიმებიც იზიარებენ და კლინიკურ საქმიანობაში დაუსაბუთებლად აგრესიული ქირურგიული მიდგომების მიმდევრებად რჩებიან
უსაფრთხოების მონაცემთა ფურცელი: ქიმიური ნივთიერებების უსაფრთხო რეგულირების ინფორმაციული უზრუნველყოფის აუცილებელი კომპონენტი
No full textThis article is dedicated to application of the toxicological setting of the Chemicals Safety Data Sheet from a point of view of the Global Harmonized System of (GHS/CLP).
A computer database on “Hazardous Chemicals” in Georgian has been created for collection, systemizing and storing information.
The database contains up to 50 safety data sheets on hazardous chemicals in up to 90 hazardous facilities from the territory of Georgia. Possible risks for exposure to these substances have been identified: acute poisoning, carcinogenic, mutagenic and reproduction effect.ქიმიური უსაფრთხოების უზრუნველყოფა და ქიმიური ზემოქმედების რისკის მინიმიზაცია მთელ მსოფლიოში მეტად აქტუალური საკითხია, ვინაიდან ქიმიური ნივთიერებებით გამოწვეული დაავადებების ტვირთი გლობალურ კონტექსტში რჩება შემდგომი მრავალმხრივი აქტივობის საგნად. ამ მიმართებით უმთავრესი ამოცანებია არსებულ მონაცემთა შეგ-როვების დარეგულირება, ეკონომიკის შესაბამის სექტორებს, ცოდნის სხვადასხვა სფეროსა და ქვეყნებს შორის ინფორმაციის გაცვლა და გამოცდილების გაზიარება, საზოგადოების ცნობიერების ამაღლება ქიმიური უსაფრთხოების საკითხებთან დაკავშირებით [3,4]