1,369 research outputs found
Kazimierz Nowosielski as an author of “Topos”
No full textThe article is an attempt to outline the biography of Kazimierz Nowosielski – poet, essayist, literary scholar, one of the ideological patrons of “Topos”, to whom the
magazine owes its name. In the author’s opinion, in order to fully understand the poet’s biography, it is necessary to show the initiatives, especially the periodicals,
which Nowosielski cooperated with for years. In one of the most important ones – “Topos” – Nowosielski let himself be known both as a literary critic and art critic
and as a subject whose poetic and essayistic texts were discussed in the magazine. Using Nowosielski as an example, the author shows how important a role in the
formation of literary technique and axiological background is played by the magazine with which the author cooperates.ZBIGNIEW CHOJNOWSKI, prof. dr hab., pracuje w Instytucie Literaturoznawstwa Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie. Opublikował między innymi monografie: Północne miniatury krytyczne. Kultura literacka na Warmii i Mazurach (Olsztyn 2018); Północne miniatury krytyczne. Koloryty ziem pruskich i varia (Olsztyn 2018) oraz Postacie kobiecości. O poezji Kazimiery Iłłakowiczówny (Kraków 2019). Zajmuje się poezją XX wieku i najnowszą, regionalizmem literackim, kulturą literacką Warmii i Mazur. Uprawia krytykę literacką.Uniwersytet Warmińsko-MazurskiNowosielski K., „Bal u Salomona”: salon, Gulistan i Sodoma, „Topos” 2015, nr 4.Nowosielski K., Logika i nieobliczalność: o malarstwie Władysława Jackiewicza, „Topos” 2004, nr 3/4.Nowosielski K., „Malte” – moje czytanie, „Topos” 1998, nr 1/2.Nowosielski K., „Na co Polska?” O chrześcijańskim patriotyzmie Norwida, „Topos” 2015, nr 1.Nowosielski K., Od Autora, [w:] Pożegnanie z Uniwersytetem. Wybrane szkice o literaturze polskiej i nie tylko, Gdańsk 2018.Nowosielski K., Przejść od dialogu do świadectwa, „Topos” 2005, nr 3.Nowosielski K., Zauważmy rzeczywistość, „Topos” 2003, nr 6.Nowosielski K., Życie „na hurra!” (o Ryszardzie Milczewskim-Bruno), „Topos” 2002, nr 3.Obrazy matki [z poetą, historykiem literatury K. Nowosielskim rozm. Ewa Kunicka], „Pielgrzym” 1999, nr 10.Świadectwo czasu, świadectwo poezji [zapis dyskusji po spotkaniu autorskim poetów Krzysztofa Koehlera, Wojciecha Wencla i Jarosława Zalesińskiego w Dworku Sierakowskich w Sopocie, 17 czerwca 1997 r., spisała Anna Sobecka], „Topos” 1997, nr 3.34135
Poetry in the Reflections of Wincenty Lutosławski
No full textThe author of the paper examines the complicated relationship between Wincenty Lutosławski (1863-1954) and poetry. Throughout his life, Lutosławski – a philosopher and historian of philosophy – was greatly influenced by literature, especially the poetry of Mickiewicz, Krasiński and Słowacki, and he considered artistic creation to be the peak experience of the human spirit. As Prof. Chojnowski argues, Lutosławski himself considered himself above all a philosopher, but, as the paper makes clear, he was also engaged in journalism and literary criticism, which should be collected and published. As Lutosławski wrote, “Art and science serve spiritual needs, which are more important than bodily ones” (from the autobiography One Easy Life, 1933).ZBIGNIEW CHOJNOWSKI – prof. dr hab., dyrektor Instytutu Literaturoznawstwa Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie. Specjalizuje się w historii literatury XX wieku, a także dziejach piśmiennictwa Mazurów pruskich w języku polskim. Uczestniczy w badaniach nowego regionalizmu. Poeta i eseista. Autor książek, m.in. takich jak: Michał Kajka. Poeta mazurski (1992), Zmartwychwstały kraj mowy. Literatura Warmii i Mazur lat dziewięćdziesiątych (2002), Ku Tajemnicy. Szkice o poezji po 1956 roku (2003), Raje i apokalipsy. Studia i szkice o literaturze dwudziestowiecznej (2011), Od biografii do recepcji. Ernst Wiechert, Konstanty I. Gałczyński, Zbigniew Herbert na Warmii i Mazurach (2011), Wyobraźnia historyczna Mazurów pruskich. Studia i źródła (2014), Odcienie kultury literackiej na Warmii i Mazurach. Północne miniatury krytyczne (2018), Koloryty ziem pruskich. Północne miniatury krytyczne (2018), Postacie kobiecości. O poezji Kazimiery Iłłakowiczówny (2019), Czytanie czytania. Szkice i noty metakrytyczne (2020). Jest redaktorem monografii zbiorowych i autorem edycji tekstów literackich. Ostatnio w jego opracowaniu ukazała się powieść Marcina Gerssa Jest Bóg! (2020) oraz monografia Polska tradycja literacka w piśmiennictwie mazurskim. Recepcja i wypisy (Olsztyn 2021).Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w OlsztynieBibliografia Bara, http://bar.ibl.waw.pl/Gracz-Chmura E., Wincenty Lutosławski (1863–1954). Na ścieżkach humanistycznych poszukiwań, „Perspektywy Kultury” 2011, nr 1.Krystek J., Neomesjanizm, czyli rozpacz i semantyka, „Czas Kultury” 2020, nr 2.Lutosławski W., Darwin i Słowacki: według pierwszego wykładu wygłoszonego w Filharmonji Warszawskiej d. 23 listopada 1908 r., Warszawa 1909.Lutosławski W., Jeden łatwy żywot, Warszawa 1933.Lutosławski W., Losy jaźni u Słowackiego, „Pamiętnik Literacki” 1909, t. 8, nr 1-4.Lutosławski W., Lucyferyzm Tadeusza Micińskiego, „Tygodnik Ilustrowany” 1931, nr 44.Lutosławski W., Metafizyka, przygotowanie do druku, wstęp i przypisy T. Mróz, Drozdowo 2004.Lutosławski W., Nieśmiertelność duszy. Zarys metafizyki polskiej, Warszawa 1925.Lutosławski W., O przyszłej wojnie, [w:] Rzeczy ciekawe i pożyteczne [Dodatek tygodniowy do „Słowa Polskiego”], Lwów 1909.Lutosławski W., Pasje błędomierskie, „Dziennik Poznański” 1938, nr 128.Lutosławski W., Platon jako twórca idealizmu, Warszawa 1899.Lutosławski W., Poeta-myśliciel, „Świat” 1910, nr 50.Lutosławski W., Trzej pisarze – trzy światy, „Prosto z Mostu” 1937, nr 11.Lutosławski W., „Widzenie” Mickiewicza, „Hejnał” 1938, z. 4. Dokończenie eseju w następnym wydaniu czasopisma: „Hejnał” 1938, z. 5.Lutosławski W., Wszechnica Mickiewicza w Szwajcarii, Kraków 1902.Lutosławski W., Z dziedziny myśli. Studia filozoficzne 1888–1899, Warszawa 1900.Łętocha R., Mesjanizm, neomesjanizm, apokaliptyzm, „Pressje” 2012, teka 28.Mickiewicz A., Wiersze, oprac. C. Zgorzelski, Warszawa 1982.Mróz T., Wincenty Lutosławski – rys biograficzny, „Studia Łomżyńskie” 2006, t. XVII.Zaborowski R., Wincenty Lutosławski – człowiek i dzieło, „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki” 2004, nr 1.Zawojska T., Lutosławski Wincenty, [w:] Powszechna encyklopedia filozofii, red. A. Maryniarczyk, t. 6, Lublin 2005.4517118
Locality as an opportunity for the university: a few comments
No full textReferring to Władysław Stróżewski’s thought, the author of the article reminds us of the role of the university as bridging the past and the future, linking scholars from different parts of the world, and acting as the best guardian of tradition. What follows is an analysis of the contemporary universities in the contexts of challenges they need to cope with. An admass and corporate character of university degrees, as well as the omnipresence of ideological rule are leading to the decline of academic community, the first priorities of which should be the search for truth, goodness, and beauty. The author of the article reminds us that the university as an idea is based on the principle of thought exchange. This exchange is done in the name of truth. Cherishing and protecting spiritual, ethical and intellectual values should be determinants of academic everyday endeavors. As it is argued, locality is a key factor in reinvigorating the idea of the university.ZBIGNIEW CHOJNOWSKI – (ur. 1962 r. w Orzyszu): prof. dr hab., poeta, krytyk literacki, historyk literatury. Zadebiutował tomikiem Śniardwy (1993). W ostatnich latach wydał książki poetyckie: Kamienna kładka. Wiersze wybrane z lat 1980–2011 (2012) – ukazała się po czesku: Mazurské odjezdy. Vybor poezie z let 1980–2011, przekład i posłowie Libor Martinek, Opava 2012, Bliźniego, swego (2012) – ukazała się po czesku: Mazurské dědictví, przekład i posłowie Libor Martinek, Opava 2013, Widny kres (2017). Opublikował szereg antologii, m.in.: Pieśni duchowne i poemata światowe. Antologia mazurska (2004), Paciorki. Antologia maryjna z Warmii (2007), Przed i za. Antologia literacka (wespół z Alicją Bykowską-Salczyńską) (2007). Autor monografii O Michale Kajce, Jarosławie Iwaszkiewiczu, Annie Kamieńskiej, zbiorów szkiców o literaturze: Ku Tajemnicy. Szkice o poezji po 1956 roku 2003), Raje i apokalipsy. Studia i szkice o literaturze dwudziestowiecznej (2011), Od biografii do recepcji: Ernst Wiechert, Konstanty I. Gałczyński, Zbigniew Herbert na Warmii i Mazurach (2011), Ruiny przeciw wizji. O młodej „niepolitycznej” poezji dziewiątej dekady XX wieku (2012), Kanon prywatny. Książki poetyckie (1981–2015) (2016). Pracuje na Uniwersytecie Warmińsko–Mazurskim w Olsztynie.Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w OlsztynieFigiel J., Kryzys uniwersytetu: przykład brytyjski, „Czas Kultury” R. 31, nr 3 (2015), s. 48-55.Gadacz T., Uniwersytet w czasach marnych, „Kwartalnik Pedagogiczny” R. 61, nr 3 (2016), s. 35-47Kryzys uniwersytetu: dyskusja, „Czas Kultury” 1995, nr 4, s. 51-56.Stróżewski W., Logos, wartość, miłość, Kraków 2013.Uniwersytety, naukowcy i studenci w zglobalizowanym świecie. Wybrane zagadnienia, red. naukowa R. Siemieńska, Warszawa 2017.4019319
Poeta w Puszczy Augustowskiej, czyli „Wyprawa pod Jonaszem" Zbigniewa Herberta
Full text linkThe article presents Zbigniew Herbert’s connections with the Suwałki Region, including the poet’s attitude to the province, especially in the first period of his work. At that time, the author tried his hand at writing short stories. The subject of the analysis is the tourist story Wyprawa pod Jonaszem (Expedition under Jonah) from 1955. The narrator describes the urban provincial space, Augustów and its surroundings, and the water route leading through the Augustów Forest. The story is based on a ship’s log, fragments of which are cited in the main narrative. The narrator is characterized by high literary culture; his sense of humor allows him to distance himself from the discomforts of a kayaking trip and the surveillance to which tourists are subjected. Zbigniew Herbert reveals his developed sense of observation, interest in tourism, and passion for kayaking. The analyzed work contains: motifs of competitive tourism, short descriptions of nature, references to customs, and minor ethnographic observations. The narrator-hero represents the attitude of a person who tries to act in accordance with the accepted rules.Artykuł przedstawia związki Zbigniewa Herberta z Suwalszczyzną, w tym stosunek tego poety do prowincji, zwłaszcza w pierwszym okresie twórczości. Autor próbował wówczas swoich sił jako nowelista. Przedmiotem analizy jest opowiadanie turystyczne Wyprawa pod Jonaszem z 1955 roku. Narrator opisuje miejską przestrzeń prowincjonalną, Augustowa i okolic, a także szlak wodny prowadzący przez Puszczę Augustowską. Opowiadanie opiera się na dzienniku pokładowym (nazywanym tu „okrętowym”), którego fragmenty są przywołane w głównym nurcie narracji. Narratora cechuje wysoka kultura literacka; jego poczucie humoru pozwala mu na zdystansowanie się wobec niewygód kajakarskiego rejsu oraz inwigilacji, której poddawani są turyści. Zbigniew Herbert ujawnia swój rozwinięty zmysł obserwacji, zainteresowania krajoznawcze i zamiłowanie do kajakarstwa. Analizowany utwór zawiera: motywy turystyki wyczynowej, krótkie opisy przyrody, wzmianki obyczajowe i drobne obserwacje etnograficzne. Narrator-bohater reprezentuje postawę człowieka, który stara się postępować zgodnie z przyjętymi zasadami
A Poet in a canoe. (Im)mobility and (a)symmetry as the categories of space in poetical images of lakes and rivers by L.A. Moczulski and Z. Chojnowski
No full textThe images of lakes and rivers situated in Suwałki, Warmia and Mazurian Regions in the poetry by Leszek A. Moczulski and Zbigniew Chojnowski are constructed on the basis of the space categories related to mobility, immobility, symmetry and asymmetry. A canoe trip, which evokes the aforementioned categories, becomes a metaphor of life or subject’s condition. The properties of lakes/rivers and their activity in the aquatic imagination of authors combine with the issue of individual and collective memory/ oblivion, religious experience, anthropology and history of lands described in the poems. Especially in the poetry of Zbigniew Chojnowski, the lake is the centre of life formation (also an ontogenetic metaphor), the lake’s rhythm determines the subject’s existence. In the poems, the element of water favours also the sexualisation of poetical images
Novembersonntage in den Romanen der Preußischen Masuren
No full textThe paper November Sundays in the Songs of Prussian Masurians presents a Protestant tradition of celebrating the last three weeks of the liturgical year in the Evangelical Church. Masurian songs written for this time refer to death and resurrection, the Judgment and salvation. The general and nameless remembrance of the dead is accompanied by an eschatological perspective consistent with the Bible. Masurian authors formulate in their November poems reflections on the passing and equality of all towards death, placing all hope in Jesus Christ. He is the one who opens the door to salvation. Michał Kajka’s songs belong to those that are most heavily saturated with local colour.ZBIGNIEW CHOJNOWSKI, prof. zw. dr hab., pracownik Instytutu Filologii Polskiej Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie. Poeta, krytyk literacki. Zajmuje się historią poezji polskiej XX i XXI wieku, literaturą Warmii i Mazur od XIX do XXI wieku. Mieszka we wsi Przykop pod Olsztynem. Autor m.in. monografii: Michał Kajka. Poeta mazurski (Olsztyn 1992), Metamorfozy Anny Kamieńskiej (Olsztyn 1995), a także Od biografii do recepcji. Ernst Wiechert, Konstanty I. Gałczyński, Zbigniew Herbert na Warmii i Mazurach (Olsztyn 2011).Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w OlsztynieArnt [właśc. Arndt] Jan [właśc. Johann], Rajski ogródeczek, przeł. ks. Samuel Tschepius, Królewiec 1845.Biblia to jest wszystko Pismo Święte Starego i Nowego Przymierza według edycji Biblii Gdańskiej w roku 1632 wydanej, przedmowa F. A. Szultza, Berlin 1810.Bień-Bielska Hanna, Słownictwo Warmii i Mazur. Wierzenia i obrzędy, Wrocław 1959.Gerss Otto, Pieśń na Święto Umarłych, „Kalendarz Królewsko-Pruski Ewangelicki” 1909.Gwiazda Jan, Pieśń na pamiątkę umarłych, „Pruski Przyjaciel Ludu” 1904, nr 47.Kajka Michał, Na Niedzielę Umarłych, „Kalendarz dla Mazurów” 1930.Kajka Michał, Na Niedzielę Umarłych, „Twierdza Ewangelicka” 1930, nr 47.Kajka Michał, Na Niedzielę Umarłych, „Twierdza Ewangelicka” 1938, nr 47.Kajka Michał, Piosnka na niedzielę umarłych, „Pruski Przyjaciel Ludu” 1906, nr 47.Kajka Michał, Wiersze wybrane, wybór i przedmowa W. Gębik, Olsztyn 1958.Kozłowski August, O sądzie ostatecznym, „Kalendarz Królewsko-Pruski Ewangelicki” 1925.Nowo wydany kancjonał pruski, Królewiec 1741.Paluszak-Bronka Anny, Nowo wydany kancjonał pruski z królewieckiej oficyny Jana Henryka Hartunga, Bydgoszcz 2013.Pieśnioksiąg czyli kancjonał gdański zawierający w sobie treść i wybór pieśni nabożnych oprac. ks. Krzysztofa C. Mrongowiusz, Gdańsk 1803.Słownik gwar ostródzkiego Warmii i Mazur. T. IV, red. H. Perzowa, D. Kołodziejczykowa, Warszawa–Kraków 2002.Szatrawski Krzysztof D., Przestrzeń sakralna w kancjonale mazurskim, Olsztyn 1996.Bażanowski Rudolf, list do Zbigniewa Chojnowskiego z 1 listopada 2005 r.Kruk Erwin, list do Zbigniewa Chojnowskiego z dnia 30 października 2005 r.Kruk Erwin, list do Zbigniewa Chojnowskiego z 31 października 2005 r.28529
Leszek Aleksander Moczulski. Zachwyt
No full textBohater niniejszej książki wniósł do poezji polskiej drugiej połowy XX i pierwszych dwóch dekad XXI wieku zachwyt nad dobrem; to ono zasiewa w człowieku tęsknotę za pięknem moralnym i umożliwia zarówno indywidualny, jak i wspólnotowy wysiłek duchowy. Bunt w imię dobra oddala pokusę wzgardy, szyderstwa oraz zbaczania z biblijnie rozumianych prostych ścieżek. W „człowieku wewnętrznym” wzbudza stany cichej radości i pokorny zachwyt nad istnieniem, który umożliwia człowiekowi akceptację siebie oraz swojego miejsca w świecie. Należy „trzymać się rozumu, zachwytu, / nawet gdy się jest w rozpaczy” (Piosenka na koniec świata. Wołamy).
Ze Wstępu
Zbigniew Chojnowski, kreśląc autorskie wprowadzenie do twórczości Leszka Aleksandra Moczulskiego (1938–2017), czyni jego ośrodkiem pojęcie zachwytu, nawiązujące do idei Cypriana Kamila Norwida. Przełamuje też stereotyp recepcyjny Moczulskiego jako autora tekstów popularnych piosenek, wskazując na głębię, inspiracje i motywy jego poezji. Czytelnik może śledzić ewolucję poetyki Moczulskiego od Nowej Fali ku liryce chrześcijańskiej i poetyckiemu personalizmowi – propozycji duchowego antidotum na aksjologiczne zagubienie współczesnych ludzi. Semantyka słów, obrazów, rytmów i brzmień służy w nim zawiązywaniu i wzmacnianiu relacji międzyosobowych, a także pomaga w otwieraniu się na obecność Boga. W eseistyczną podróż tropem sugestywnych interpretacji tej twórczości autor zaprasza każdego miłośnika poezji i piosenkowej liryki
Apocalipsis y entropía de la literatura estadounidense. Historias. Revista de la Dirección de Estudios Históricos Num. 82 (2012) mayo-agosto
No full textTomado del libro de Zbigniew Lewicki, The Bang and the Whimper. Apocalypse and Entropy in American Literature (Greenwood Press, 1984). Lewicki nació en 1945 en Lodz y es un estudioso de la civilización anglosajona
- …
