16 research outputs found
DEMONSTRATION OF PSYCHOLOGICAL FACTORS FOR EXECUTING THE GYMNASTIC ELEMENTS (ACROBATIC)
No full textIn this study, we researched samples of 60 male students which were taken from the population of the High School Gymnasium “Gjon Buzuku” in Prizren, and the Gymnasium “Hamdi Berisha” in Malishevë. However, this school is well-known by majority of students in the Prizren Region. The subject of this research has been the execution of gymnastic (acrobatic) composure, which includes elements such as: excellent balance, verticals upon hands, gulping down forward, gulping down behind, turning aside, and turning with hands forward, respectively. The demonstration of psychological factors (level of confidence), includes fright, jealousy, confidence, and the great desire to achieve top results in order to execute the abovementioned composure elements. Gymnastic Elements executed by students were evaluated by three Physical Cultural and Sports Teachers conducted by the Chairman of the Commission (The teacher of physical sports education and the trainer of gymnastics). Therefore, the psychological status of students is identified by a questionnaire composed of seven questions, which include the psychological factors mentioned above (the questionnaire was formulated by a Psychologist)
Revista “Kosova” fryt i bashkëpunimit të Institutit të Historisë- Prishtinë dhe Institutit të Historisë - Tiranë (Bibliografi e revistës “Kosova ”, 1993- 2000)
No full textQë nga viti 1993 Institut! i Historisë i Kosovës, në vazhdën e bashkëpunimit me Institutin e Historisë të Shqipërisë, filloi të nxjerrë revistën (fletushkën) “Kosova” në dy seri - në gjuhën shqipe dhe atë angleze. Kjo revistë në një mënyrë apo tjetër e ndihmoi revistën tradicionale (knq e zi) të Institutit të Historisë së Kosovës me të njëjtin emër - “Kosova”, e cila, për shkak të okupimit serb të Kosovës, nuk pati mundësi të dalë për një kohë të gjatë
Dimensioni ekonomik dhe social i tavernave në Kosovë gjatë mesjetës
No full textThis study examines and analyzes the economic, social, and cultural func-tioning of taverns in medieval Kosovo (Novobërda, Prishtina, Prizren, etc.), situating them within the broader context of the tradition of viticulture and wine culture, which has deep roots dating back to the Dardanian period and developed continuously throughout the Middle Ages and the Ottoman rule. The widespread presence of vineyards in urban and rural centers of Kosovo, particularly in Prizren, Novobërda, Peja, Deçan, Rahovec, Prishtina, and around mining centers, created an organic connection between grape cul-tivation, wine production, and its consumption in public spaces. One of the central institutions of this economic and social cycle was the tavern, con-ceived as a place for serving wine, entertainment, social interaction, and the exchange of information in medieval urban life. Due to the lack of direct local sources, the study relies primarily on the documentation of Dalmatian coastal cities, Ragusan judicial acts and notarial records, the statutes of Kosovo’s "mining towns-especially the Statute of Novobërda-and relevant literature. These sources help reconstruct the organizational structure of taverns, the role of the tavern keeper as a seller and often as a wine producer, the market control exercised by municipal authorities, and the practices of setting prices and taxes. They also demonstrate the pronounced similarities between Koso-vo’s taverns and the models of coastal cities such as Ragusa and Kotor, which exerted cultural and economic influence on the inland regions. Concrete examples from Prishtina and Novobërda show the tavern as an organized, legally regulated space integrated into the broader commercial circulation. Documented events, such as the 1438 incident in the Prishtina market, reveal the internal nature of tavern operations, where, besides the sale of wine, cred-it or financial agreements were conducted and activities carried out that went beyond the simple functions of a drinking establishment. Fifteenth-century sources indicate that taverns, as places for consumption and retail sale of wine, served a diverse clientele, from Ragusan merchants to miners, crafts-men, townspeople, and travelers. Under such circumstances, taverns became an inseparable part of urban life and the local economy. An important aspect was the direct connection between local wine production and consumption in taverns, especially for wines produced in the “city lands,” urban parcels where the aristocracy and religious institutions owned vineyards. The wine laws in Novobërdë reveal a structured system of taxes, fiscal privileges, and a monopoly over must or wine, which was regarded as a valuable seasonal product. Contemporary travelers’ accounts, including that of Bertrandon de la Broquière, confirm the quality and significance of Kosovo wine in regional markets. In conclusion, the tavern in medieval Kosovo emerges as a multidi-mensional institution: economic, social, and cultural. It represented the nexus where agricultural production, interurban trade, hospitality traditions, and the dynamics of everyday urban life converged, demonstrating a developed culture of public consumption and the networking of Kosovo’s towns within the broader Balkan and Mediterranean space.Ky studim trajton dhe analizon funksionimin ekonomik, shoqëror dhe kulturor të tavernave në Kosovën mesjetare (Novobërdë, Prishtinë, Prizren, etj.), duke i vendosur ato në kontekstin më të gjerë të traditës së vreshtarisë dhe kulturës së verës, e cila ka rrënjë të hershme që nga periudha dardane dhe u zhvillua pandërprerë gjatë Mesjetës dhe sundimit osman. Përhapja e gjerë e vreshtave në qendrat urbane dhe rurale të Kosovës, veçanërisht në Prizren, Novobërdë, Pejë, Deçan, Rahovec, Prishtinë dhe rreth qendrave minerare, krijoi një lidhje organike ndërmjet kultivimit të rrushit, prodhimit të verës dhe konsumit të saj në hapësira publike. Një nga institucionet kulmore të këtij cikli ekonomik e shoqëror ishte taverna, e konceptuar si vend i shërbimit të verës, i dëfrimit, i bashkëveprimit shoqëror dhe i shkëmbimit të informacionit në jetën urbane mesjetare. Për shkak të mungesës së burimeve të drejtpërdrejta vendore, studimi mbështetet kryesisht në dokumentacionin e qyteteve bregdetare dalmate, në aktet gjyqësore dhe regjistrat noterialë raguzanë, në statutet e qyteteve minerare të Kosovës, sidomos Statutin e Novobërdës, si dhe në literaturën relevante. Këto burime ndihmojnë të rindërtohet struktura organizative e tavernave, roli i tavernarit si shitës dhe shpesh si prodhues vere, kontrolli i tregut nga autoritetet komunale dhe praktikat e vendosjes së çmimeve dhe taksave. Po ashtu, ato dëshmojnë për ngjashmëritë e theksuara mes tavernave të Kosovës dhe modeleve të qyteteve bregdetare si Raguza dhe Kotorri, të cilat ushtronin ndikim kulturor dhe ekonomik në viset e brendshme. Shembuj konkretë nga Prishtina dhe Novobërda shfaqin tavernën si një hapësirë të organizuar, të rregulluar ligjërisht dhe të integruar në qarkullimin më të gjerë tregtar. Ngjarjet e dokumentuara, si incidenti i vitit 1438 në tregun e Prishtinës, zbulojnë natyrën e brendshme të funksionimit të tavernave, ku përveç shitjes së verës zhvilloheshin marrëveshje kreditore, apo financiare dhe kryheshin veprime që i tejkalonin funksionet e thjeshta të një lokali pijesh. Burimet e shekullit XV tregojnë se taverna si vend i konsumimit dhe shitjes së verërave me pakicë shërbente një klientelë të larmishme, nga tregtarët e Raguzës te minatorët, zejtarët, qytetarët dhe udhëtarët. Në rrethana të tilla tavernat bëhen pjesë të pandashme të jetës urbane dhe ekonomisë lokale. Një aspekt i rëndësishëm ishte lidhja e drejtpërdrejtë midis prodhimit lokal të verës dhe konsumit në taverna, veçanërisht për verërat e prodhuara në “tokat e qytetit”, parcela urbane ku aristokracia dhe institucionet fetare zotëronin vreshta. Ligjet e verës në Novobërdë zbulojnë një sistem të strukturuar taksash, privilegjesh fiskale dhe monopoli mbi mushtin apo verën, i cili paraqitej si produkt sezonal i çmuar. Dëshmitë e udhëtarëve bashkëkohorë, ndër ta Bertrandon de la Broquière, e konfirmojnë cilësinë dhe rëndësinë e verës së Kosovës në tregjet rajonale. Në përfundim, taverna në Kosovën mesjetare del si një institucion i shumëdimensional: ekonomik, shoqëror dhe kulturor. Ajo përfaqësonte nyjën ku takoheshin prodhimi bujqësor, tregtia ndërurbane, tradita e mikpritjes dhe dinamika e jetës së përditshme urbane, duke dëshmuar për një kulturë të zhvilluar të konsumit publik dhe për rrjetëzimin e qyteteve të Kosovës në hapësirën më të gjerë ballkanike dhe mesdhetare
Kontributi i Ilireve ne civilizimin perëndimor - Rastii Shën Jeronimit
No full textOne of the best kno\vn personalities Illyrian, Saint Jerome (c.345 -30 September 420). (Latin: Eusebius Sophronius Hieronymus) \vas aRoman Christian priest, confessor, theologian and historian, \vho becamea Doctor of the Church. He \vas the son of Eusebius, of the city of Stridonof Dalmatia. He is best kno\vn for his translation of the Bible into Latin(the Vulgate), and his list of \vritings is extensive. Jerome asserted himselfIllyrian. by saying: "Miserere mei Domine, quia Dalmata sunT' (Excuseme o Lord. because I am Dalmatian). St. Jerome actually reaffirms the assertion of St. Paul and provides evidence about the spread of Christianity in Illyria at the top of this apostle, saying: "In omnibus locis versabatur[...]cum Paulo in Ulyrico’' (Was \videspread in all countries [...] \vith Paul in Illyricum). Eusebius Sophronius Hieronymus \vas bom at Stridon around 345. He studied under the grammarian Aelius Donatus. There Jerome leamed Latin and at least some Greek, though probably not the familiarity vvith Greek literature he \vould later claim to have acquired as a schoolboy. As a student in Rome, he engaged in the superficial activities of students there, \vhich he indulged in quite casually but suffered terrible bouts of repentance aftenvards. To appease his conscience, he \vould visit on Sundays the sepulchers of the martyrs and the Apostles in the catacombs. Jerome initially used classical authors to describe Christian concepts such as hell that indicated both his classical education and his deep shame of their associated practices, such as pederasty. Although initially skeptical of Christianity, he \vas eventually converted. Jerome translated parts of this Hebre\v Gospel into Greek. He seems to have spent tv\o years there, then left, and the next three (382-385) he \vas in Rome again, attached to Pope Damasus I and the leading Roman Christians. He \vas given duties in Rome, and he undertook a revision of the Latin Bible. to be based on the Greek manuscripts of the New Testament. He also updated the Psalter containing the Book of Psalms then at use in Rome based on the Septuagint. Though he did not realize it yet, translating much of what became the Latin Vulgate Bible would take many years and be his most important achievement.Historia dhe jeta e ilirëve dhe e Ilirisë veçse nga autorët grekë e romakë u shkrua dhe u shqyrtua edhe nga autorë të tjerë, prejardhja e të cilëve shpesh nuk është ditur saktësishi'. Kjo ndodhte meqë ata shkruanin në gjuhën greke apo latine, pastaj biografia e tyre shpesh herë është e varfër dhe pasi shumë herë ata identifikoheshin si grekë apo romakë. Në mesin e tyre kishte padyshim edhe të tillë që kishin prejardhje ilire, por që këtë fakt ata nuk e cekën. Ndoshta ndër të parët autorë ilirë të antikitetit të vonë që e bëri të njohur prejardhjen e tij iliro-arbërore, i cili konsiderohet shkrimtar i shquar, nismëtar i shkencës letrare të mesjetës është personaliteti që njihet përbotërisht me emrin Shën Jeronimi, i lindur në Stridon të Dalmacisë. Ai që ndër të parët e përktheu Biblën nga origjinali hebraisht në latinisht, e që merret si vepra më autentike dhe si e tillë i kaloi shekujt. Personaliteti i Shën Jeronimit është shumë kompleks dhe i gjithanshëm, prandaj edhe studimi i jetës dhe veprës së tij, kërkon qasje shumë dimensionale. Veprimtaria e tij bëri që t’i atribuohen shumë epitete si njeriu më i ditur i kohës, filozof i kishës, doktor i kishës, bibliograf, përkthyes i përsosur, letrat dhe si njëri që kontribuoj në përhapjen e civilizimit evropian
Aspects of Skanderbeg’s Relationship with Alfonso V of Aragon
No full textThe rise of the Kingdom of Naples by Alfonse V and the relocation of his court in the territory of the new kingdom results in the establishment of the Aragonese dynasty in a new geographic position, next to the Balkan Peninsula. This moment coincided with the consolidation of the Ottoman rule and the emergence of a new military leader, who fiercely opposed through armed resistance the Ottoman conquests; that was George Kastrioti Skanderbeg. Skanderbeg and Alfonso had shared interests, and as a result, a friendship and an alliance were born. The former’s intentions were to make use of this alliance to protect his territories from the Ottoman conquest, and the latter’s intentions were to expand his territories and create a Mediterranean Empire. This relationship will be crowned in 1451 with the Treaty of Gaeta, under which the two parties will be obliged to provide services to each other. The implementation of the treaty will continue until the death of Alfonso V in 1458, respectively, until after the death of Skanderbeg 1468. The alliance was built on the basis of common interests of the two leaders and the similar situation of the two countries.Keywords: George Kastrioti Skanderbeg, Albania, Alfonso V of Aragon, Oriental Politics, Treaty of Gaeta
The stand of the Republic of Ragusa towards the anti-Ottoman war of Gjergj Kastrioti-Scanderbeg
No full textSince the beginning of the Ottoman invasions in the Balkans, Ragusa served as a center of information for the Christian Europe related to the circumstances in Albania due to the wars against the Ottoman invader, and through Ragusa were kept the connections with the Hungarian king Sigismund.Therefore, most of the Ragusan documents on Scanderbeg's forerunning period report about the information that Ragusa offered to Sigismund on the situation in Albania and Bosnia. The emperor himself and the Hungarian king would send to lord Andrea Topia and some other Albanian leaders’ letters and instructions always through Ragusa. This communication way is also proved by Andrea Topia himself, who wrote to the emperor that we don't have your letters, but indirectly we are informed by Ragusa. Therefore, the Senate of Ragusa, which recognized the emperor's sovereignty on Ragusa, systematically informed him on the permeation of the Turkish armies, the liberation war of Albanians and their victories.The present study is based on the special position and status of Republic of Ragusa relation with the Ottoman Empire. Therefore, we inform about the stands of Ragusa regarding Scanderbeg's anti- Ottoman war
Lojërat dhe argëtimet mesjetare në Kosovë
No full textArtikulli trajton disa aspekte të lojërave dhe të argëtimeve mesjetare, të cilat ishin pjesë e rëndësishme e jetës së përditshme e shoqërisë në Kosovë. Koha e trajtimit është një periudhë kur disa prej qyteteve të Kosovës të dalluara për zhvillimin e minierave, të zejtarisë dhe të tregtisë ishin të lidhura ngushtë me tregtarët dhe profesionistë tjerë të huaj, kryesisht nga bregdeti i Adriatikut. Si rezultat, një pjesë e konsiderueshme e të dhënave për këto aktivitete, vijnë nga fondet e Arkivit Shtetëror të Dubrovnikut. Nga këto burime dhe informacione tjera, rezulton se pavarësisht nga sfidat e përditshme dhe kushtet shpesh të rënda, njerëzit gjenin mënyra për t’u argëtuar dhe për të festuar, qofshin të pasur apo të varfër. Lojërat dhe aktivitete argëtuese në Kosovën mesjetare ishin të shumëllojshme, por ne do t’i trajtojmë vetëm ato që lanë gjurmë në burimet e shkruara, të cilat, për fat të keq, janë mjaft të pakta. Llojet e lojërave dhe argëtimeve varionin nga turnetë kalorësiake të dëshmuara në Prishtinë apo ato të gjuajtjes me hark dhe shigjetë në Novobërdë e deri te festat e kalendarit kishtar, lojërat popullore, aktrimet, karnavalet, muzika dhe ushqimet tradicionale. Për shkrimin e këtij artikulli janë shfrytëzuar burime të ndryshme dhe literaturë relevante, por fondet e Arkivit Shtetëror të Dubrovnikut, sidomos ato gjyqësore, për shkak të vlerave të veçanta që bartin janë përdorur gjerësisht
Aspects of Skanderbeg's Relationship with Alfonso V of Aragon
No full textThe rise of the Kingdom of Naples by Alfonse V and the relocation of his court in the territory of the new kingdom results in the establishment of the Aragonese dynasty in a new geographic position, next to the Balkan Peninsula. This moment coincided with the consolidation of the Ottoman rule and the emergence of a new military leader, who fiercely opposed through armed resistance the Ottoman conquests; that was George Kastrioti Skanderbeg. Skanderbeg and Alfonso had shared interests, and as a result, a friendship and an alliance were born. The former's intentions were to make use of this alliance to protect his territories from the Ottoman conquest, and the latter's intentions were to expand his territories and create a Mediterranean Empire. This relationship will be crowned in 1451 with the Treaty of Gaeta, under which the two parties will be obliged to provide services to each other. The implementation of the treaty will continue until the death of Alfonso V in 1458, respectively, until after the death of Skanderbeg 1468. The alliance was built on the basis of common interests of the two leaders and the similar situation of the two countries
Gjon Buzuku - poeti ynë i parë studim ; me një përmbledhje në italisht = Gjon Buzuku, il primo poeta albanese
No full text
