25647 research outputs found
Sort by
Визуелнa читливост и просторнa перцепцијa во геопaркови
Get PDFВизуелнaтa читливост претстaвувa клучен концепт во просторнaтa перцепцијa и ориентaцијa, особено во
контекст нa зaштитените подрaчјa и геопaрковите. Визуелнaтa читливост и просторнaтa ориентaцијa претстaвувaaт
клучни фaктори зa ефикaсно упрaвувaње со посетителското искуство во геопaрковите [1]. Тaa јa одрaзувa способностa нa
посетителите дa ги препознaвaaт, рaзбирaaт и поврзувaaт просторните и интерпретaтивните елементи со цел
создaвaње нa кохерентно доживувaње нa пејзaжот [2]. Добро дизaјнирaните информaциски пaнели, пaтокaзи и мaпи не сaмо
што јa олеснувaaт ориентaцијaтa нa туристите, туку и јa зголемувaaт нивнaтa едукaцијa, aнгaжирaност и зaдоволство
[3]. Преку aнaлизa нa современи истрaжувaњa и прaктични примери, трудот укaжувa декa визуелнaтa комуникaцијa со јaсен
идентитет, конзистентност и инклузивен дизaјн е директно поврзaнa со одржливиот туризaм [4]. Резултaтите од
вaквиот пристaп се очекувa дa придонесaт кон рaзвивaње нa методолошки нaсоки зa подобрувaње нa сигнaлизaцијaтa,
интерпретaтивните содржини и пејзaжното плaнирaње, со што би се унaпредило посетителското искуство и
едукaтивнaтa функцијa нa геопaрковите. Во тaa нaсокa, визуелнaтa читливост се рaзгледувa не сaмо кaко естетскa или
функционaлнa кaтегоријa, туку и кaко суштински пaрaметaр зa одржливото упрaвувaње и промоцијa нa геотуризмот
Математика за IV година, средно стручно образование,Струки: Геолошко-рударска и металуршка/Геологија, рударство и металургија, Градежно-геодетска/ Градежништво и геодезија, Електротехничка/Електротехника, Машинска/Машинство, Сообраќајна/ Сообраќај, транспорт и складирање, Текстилно-кожарска/ Текстил, Кожа и слични производи и Хемиско технолошка/Хемија и технологија
No full textВо учебникот се обработени основните теории и концепти на современата математичка наука кои се неопходни во оформувањето на наведените стручни профили. Од теориски и практичен аспект, обработени се содржини во 4 различни модуларни единици – низи и прогресии, елементарни реални функции, гранична вредност на функции со една реална променлива и извод на функција (основи на диференцијалното сметање) како најпотребни и најупотребувани во теоријата и практиката. Посебно внимание е ставено на обработката на реалните функции каде секој математички поим е поврзан со соодветен стручен поим од теоријата и практика, што на учениците се очекува да ја приближи примената на математичките методи и инструменти во толкувањето на резултатите добиени од различни анализи и истражувања. Учебникот содржи доволен број на решени примери кои на учениците ќе им помогнат во совладувањето на методите и техниките за решавање на математичките проблеми во технички контекст. Примерите се поткрепени со графички прикази, најчесто нацртани во отворениот софтверски пакет ГЕОГЕБРА. Учебникот содржи и задачи кои се делумно или целосно нерешени и тие се наменети за самостојна работа на учениците со цел постигнување на поголема успешност, ефикасност и ефективност во совладувањето на наставниот материјал и постигнување на резултатите од учењето. Во овој учебник направен е почетен обид да се овозможи директен пристап до дигиталните ресурси – аплети (интерактивни дигитални скици) изработени од авторите
Catering and food capacities of the municipailities of Prilep, Krushevo, Dolneni and Krivogastani
Get PDFFor the development of tourism today in the 21st century, one of the most important activities in every populated place in the world, including ours, is the catering industry. Catering industry is of great importance for both foreign and domestic tourists during their stay in any tourist destination, whether it is an urban settlement, a rural village, a mountain, a ski center, a national park, a nature reserve, a canyon, a gorge, a river, a lake, waterfalls, various events such as paragliding, extreme sports such as tightrope walking, rock climbing, various flatland or mountain bike races, various motorcycle races, jeep races and various mountain and flatland car races. None of the previously mentioned tourist event attractions and activities would have ended well without the catering industry and facilities where local dishes and specialties are prepared and presented in a unique and specific way in every region of the world and in our country. These catering establishments nurture, prepare and keep the secrets of each type of food and thus become ethnically successful in satisfying the services of foreign and domestic tourists. This scientific paper will present some of the most significant tourist catering establishments that today exist and successfully operate in the municipalities of Prilep, Krushevo, Dolneni and Krivogaštani
Blockchain as an Institution
Get PDFBlockchains are not just a technological innovation—they are an institutional one. They challenge our assumptions about how trust is created, how contracts are enforced, and how economic coordination occurs
Биста на Цветан Димов
Get PDFВо август 2025 година во општина Кисела Вода свечено беше поставена новата биста на народниот херој Цветан Димов, на локација спроти општинскиот објект. Автор на бистата е професорот Слободан Милошески.
Со оваа биста на Цветан Димов, поставена на ова видно место, соодветно се оддава почит кон неговата жртва, но и се создаваат услови многу повеќе луѓе, особено младите, да ја запознаат неговата приказна
Реконфигурација - самостојна изложба
Get PDFВо рамките на „Гевгелија град на култура“ на 25 септември 2025 год. беше отворена изложба на скулптури од вонр. проф. д-р Слободан Милошески, насловена „Реконфигурација“. Во оранизација на ЈОУ Дом на култура „Македонија“-Гевгелија и во соработка со НУ Музеј- Гевгелија, изложбата беше поставена во Уметничката галерија „Амам“. Станува збор за дела, изведени во инокс со мазна полирана површина и флуидни облици, го предизвикуваат вниманието на гледачот преку својата визуелна атрактивност и минималистичкиот концепт што доминира во поновата фаза на авторот.
„Реконфигурација“ е изложбена поставка на скулптури на авторот Слободан Милошески, која ја истражува врската помеѓу формата, светлината и човечката перцепција. Скулптурите се составени од огледални фрагменти кои ја прекршуваат светлината на уникатен начин, создавајќи динамичен и постојано променлив приказ. Така, секој фрагмент одразува различен аспект од идентитетот на гледачот, при што делото станува огледало на личноста и симбол на саморефлексија. Овој принцип овозможува повеќеслојно искуство- од визуелни оптички ефекти до активирање на меморијата, времето и сложеноста на човечкиот ум. Распоредот на елементите во скулптурата е внимателно дизајниран, постигнувајќи хармоничен баланс помеѓу просторот и формата. Композицијата го повикува набљудувачот да се движи околу делото, при што се создава постојан дијалог меѓу уметничкото дело и гледачот.
На оваа изложба беа претставени 12 скулпторски дела од поновата продукција на авторот
Современа скулптура 2025 - учество на групна изложба
Get PDFИзложбата ,,Современа скулптура” беше отворена на 30 октомври во Музеј на Град Скопје. Таа е реализирана како дел од програмските активности на ДЛУМ со поддршка на Министерството за култура и туризам, претставува значаен преглед на современите скулпторски тенденции во македонската ликовна сцена.
Со учество на шеснаесет уметници од различни генерации, во оваа изложба, не се јавува како едноставна презентација на индивидуални остварувања, туку како комплексен дијалог за состојбата и можностите на скулптурата како медиум во современото живеење.
Професорот Слободан Милошески на оваа изложба се претстави со скулптура од галериски формат под наслов „Одраз на невидливото“, изработена од инокс со димезии 44х35х14 cm
Paronyms in Comparison with Other Words
Get PDFIn the modern Macedonian language, it is often observed that speakers incorrectly use words, replacing them with inappropriate alternatives. This is usually due to a lack of understanding of the semantics of certain words or carelessness when using vocabulary. Paronyms are a common source of confusion in the modern Macedonian language, where words are often mistakenly substituted for one another. Recognizing paronyms is crucial for effective communication and mutual understanding. To prevent misunderstandings, it is essential to read and write carefully and have a solid grasp of word meanings. This paper explores the relationship between paronyms and other word types such as synonyms, homonyms, and antonyms
The Role of Modifiers in Apologetic Discourse: English vs. Macedonian
Get PDFThis study investigates the use of modifiers in apologies among Macedonian and English university students, with a particular emphasis on the types, frequency, and pragmatic functions of these modifiers. Modifiers, such as intensifiers, downtoners, sweeteners, disarmers etc., play a crucial role in shaping the tone, sincerity, and politeness level of an apology. By analyzing elicited written responses, the research aims to uncover patterns in how speakers from each linguistic and cultural background employ these elements in the act of apologizing. Through a comparative analysis, the study seeks to determine whether there are systematic differences in how apologies are modified, and how these differences reflect deeper cultural and pragmatic norms. The working hypothesis is that cultural and sociolinguistic factors will significantly influence the way apologies are structured, leading to observable divergences between the Macedonian and English-speaking participants. Such differences may reveal variations in politeness strategies, perceptions of social distance, and degrees of formality. The findings are expected to contribute valuable insights to the field of intercultural pragmatics by illustrating how speech acts are adapted across cultural contexts. Ultimately, the study aims to enhance understanding of cross-cultural communication and inform language teaching practices with regard to pragmatic competence in a second language
The influence of cultural traditions on the implementation of family rights in Kosovo and Metohija
Get PDFThis paper explores the influence of cultural traditions on the implementation of family rights
in Kosovo and Metohija, with a special focus on the relationship between customary law and contem
porary legislation. In the context of a multiethnic and post-conflict society, cultural norms play a sig
nificant role in shaping family relations, often influencing their legal regulation. This research points
to the frequent conflict between cultural traditions and applicable legislation, particularly in the areas
of marriage, divorce, guardianship and inheritance. The research is based on an analysis of customary
law, which seeks to determine how cultural traditions shape legal reality and what challenges arise in
harmonizing traditional values with contemporary legislation.
The aim of this paper is to examine how cultural traditions influence the realization of family
rights in this region, with a focus on the challenges that arise in the application of the law in a multicul
tural and post-conflict context. The analysis is based on a multidisciplinary approach that includes em
pirical analysis, comparative law method, and theoretical insights from the fields of sociology and law.
The results indicate the significant role of cultural traditions in shaping family relations, but also
the need to improve legal awareness and harmonise customs and laws. The conclusion highlights
recommendations for strengthening the legal protection of family rights through education, reforms
and expanding dialogue between traditional communities and legal institutions.
Keywords: cultural traditions, family law, Kosovo and Metohija, customary law, women’s rights,
inheritanc