Goce Delcev University

UGD Academic Repository
Not a member yet
    25647 research outputs found

    The influence of atherosclerotic changes and risk factors on the cognitive status of patients with asymptomatic carotid artery stenosis

    Get PDF
    Background Carotid atherosclerosis is a major risk factor for cognitive decline. Carotid artery stenosis and intima-media thickness (IMT) indicate disease severity, while vascular and inflammatory factors further influence dementia risk. Methods In a prospective study, 180 patients aged 50–70 years were divided into three groups: (1) asymptomatic carotid stenosis without transient ischemic attack (TIA) or infarction, (2) symptomatic stenosis with TIA or infarction, and (3) controls with normal carotid findings. Vascular risk factors, diabetes, hypercholesterolemia, and inflammatory markers (tumor necrosis factor-α, C-reactive protein, fibrinogen, leukocyte sedimentation) were assessed. Carotid ultrasound evaluated stenosis, cognitive function was measured with the Addenbrooke’s Cognitive Examination-Revised (ACE-R), and brain CT/MRI identified ischemic lesions. Results Asymptomatic carotid stenosis was independently associated with cognitive impairment. Severe right-sided stenosis increased the risk of severe cognitive decline 14-fold, while severe left-sided stenosis raised the risk nearly 20-fold. Conclusion Carotid stenosis strongly correlates with cognitive dysfunction, even in the absence of clinical cerebrovascular events. Early detection and monitoring of inflammatory activation may help prevent cognitive decline and improve long-term neurological outcomes. Key words: atherosclerosis, carotid artery stenosis, cognitive impairment, vascular risk factors

    Sitcoms, appeal and cognition

    Get PDF
    The aim of this paper is to investigate the role and place of the genre of the situation comedy, or the sitcom, and the processes of appeal and cognition as central to foreign language and culture acquisition. Drawing on the specific narrative format of the sitcom and the theoretical claims that emotion and affect are precursors of appeal and cognition in language learning, this paper uncovers a specific characteristic of the sitcom as both a medium and a tool for learning a foreign language and acquiring cultural content. It shows a unique link between the narrative of the sitcom and the learning process. The study forms a starting point for more detailed examination of the above processes and the actual learning input and influence of the sitcom aided by its appealing effect resulting in cognitive function. Keywords: sitcoms; language acquisition, appeal, cognitio

    Measurement and Transmission of Process Parameters in GSM and IoT Network

    Get PDF
    In modern industrial plants, timely and accurate information about process parameters is essential. For those reasons in modern technological and industrial development, the application of electronics in measuring, processing, storing and transferring process data in industrial facilities is increasing. Guided by the need for measurement, visualization and storage of process parameters, modern electronic systems provide the ability to process and store measurement data on-site and transfer it to the GSM and IoT network. On the other hand, the application of sophisticated electronic systems is noticeable not only in power plants, but also in healthy and quality food industries, such as agriculture. We witness daily tribunes and panel discussions sponsored by companies and even governments for the introduction of the terminology of digital agriculture, i.e. the introduction of smart electronic solutions in agriculture. In addition to the commitment to so-called green energy, i.e. obtaining energy from renewable sources, the development of digitization in agriculture is an area in which an enormous application of smart electronic systems is expected in the future. Guided by these reasons, in this paper an electronic system is designed that provides a solution to a problem in hydro melioration system, i.e. the development, design and practical implementation of the Smart electronic system which enables the measurement of the process parameters of an agro-industrial facility and their transfer to the GSM and IoT network. The solution enables the visualization of process parameters locally on LCD displays and remotely on an mobile device in GSM and IoT network. A data log file is also provided for store the value on the process parameters on a local computer

    The Queen of the Kings: The Cults of Seleucid and Ptolemaic Queens and their Role in the Development of the Hellenistic Prototype of Mother-Goddess

    Get PDF
    This presentation hypothesizes that the religious and broader policies of the Diadochi courts, grounded in strong ties between the dynastic court and local/regional religious elites, are directly responsible for the increased fluidity of religious systems and practices, contributing to the hybridization, syncretization, glocalization, and globalization of religions in the Hellenistic period. Given the vastness and complexity of the archaeological and historical material from the Hellenistic oikoumene across the ancient world, the lecture focuses on the particularly intriguing element of female leadership in the Hellenistic period, applying its hypothesis to the relationship between the cult of queens and the transformation of religious and cult practices and iconography of the predominantly present female deities

    Основни принципи во конзервацијата и реставрацијата на недвижното културно наследство

    Get PDF
    Книгата Основните принципи во конзервацијата и реставрацијата на недвижното културно наследство, е резултат на мојата триесет годишна работа, како конзерватор на недвижното културно наследство. Од 1994 година со првата конзервација и реставрација на југозападниот одбранбен ѕид и јужната аголна кула од фортификацијата на градот Баргала па се до 2024 година, имам учествувано во стручни тимови за изработка на проекти и во реализација на истите. Првите години, како член на стручна екипа а подоцна и се до денес како раководител на реализацијата на конзерваторско реставраторски работи во Р. Македонија на археолошките локалитети: Средновековната тврдина Исар – Штип, Баргала – Карбинци; Кула – Калаузлија; Стоби – Градско; Скупи, Кале и Маркови Кули – Скопје; Вардарски Рид – Гевгелија; Цареви Кули – Струмица; св.Четириесет Севастиски Маченици – Банско; Кале – Крупиште; Кале – Виница; Градиште – Делчево; св. Петка – Пехчево; и во Р. Бугарија на археолошките локалитети Цари Мали Град – Белчин и Шишманово Кале - Самоков. Недвижното културно наследство, без разлика од неговата локација, сопственоста, функцијата, е дел од културниот идентитет на еден народ. Затоа треба сите да го почитуваат, негуваат и одржуваат. Целта на сите конзерваторски реставраторски работи е да се спречат понатамошните оштетувања и да се доведе објектот до фаза на презентација. Заштитата, конзервацијата и реставрацијата, на недвижното културно наследство, е условена од голем број на активности пред да започнат конзерваторските интервенции на објектот, во смисла на конзерваторски истражувања, анализи на градежниот материјал и изработка на проектот за конзервација. Во активностите во зависност од проектот, можат да се вклучат поголем број на стручни работници (археолози, архитекти, градежни инженери, историчари, етнолози, и други. Денес во голем број на земји, постојат институции, на кои основната дејност им е заштита на недвижното културно богатство, за жал бројот на стручните работници, кои се занимаваат со конзервација и реставрација се намалува и претставува еден голем проблем, за понатамошната заштита, конзервација и реставрација на спомениците на културата. Денес сме сведоци дека голем број на конзервации и реставрации наместо како во минатото да ги изведуваат институциите кои се задолжени за тоа, ги изведуваат градежни фирми со лиценци, без стручни луѓе за конзервација и затоа кај поголем број на објекти, констатирани се неправилни конзервации и реставрации кои отстапуваат од основните проекти, како на пример: погрешна градежна техника, лош избор на градежен материјал (камен, тула и малтер) и друго. Во многу мал број на земји, на универзитетите постојат студиски програми за конзервација и реставрација на недвижното културно наследство. Затоа потребно е универзитетите што поскоро да започнат со отворањето на програми, каде студентите ќе ја изучуваат конзервацијата и реставрацијата. Во книгата, се презентирани причините за оштетување на недвижното културно наследство, основните принципи во конзервацијата, предлог мерки за заштита на недвижното културно наследство, градежен камен, тула и малтери за конзервација и речник за конзерваторска терминологија. При пишувањето на книгата е користена стручна литература, од архитектура, историја на уметноста, археологија, конзервација и реставрација на недвижно културно наследство, градежништво, геологија, минерологија и голем број на извештаи од конзервација. Треба да напоменам дека постојат многу мал број на публикации од областа на конзервацијата и реставрацијата на недвижното културно наследство. Книгата основни принципи во конзервацијата и реставрацијата на недвижното културно наследство, воедно да биде и поттик на младите колеги (археолози, архитекти, историчари на уметноста), да се зафатат со проблемите на конзервацијата и реставрацијата на недвижното културно наследство. Ја користам оваа прилика да изразам благодарност на колегите Ристо Петковски и Мишо Милојевиќ, за нивната несебичност, за сето тоа кое го научив од нив во текот на нашите заеднички активности, за проблемите во текот на конзервирањето и понатамошно подржување во текот на реализацијата на други проекти. Особено сакам да се заблагодарам на колегата Јулиј Фрков, на разбирањето, советите, големото поддржување и решавање на одредени проблеми во текот на пишувањето на книгата

    Пропигнеум- префурниуми и фурниуми кај римските,доцноантичките, и средновековните бањи во Р. Македонија

    Get PDF
    Пропигнеум – префурниум (praefurnium), преставуваат помошни простории на бањите, во кој се чувало огревното дрво за затоплување. Фурниумите, претставуваат составен дел на хипокаустичниот систем на бањите. Големината и бројот на фурниумите, на една бања зависи од нејзината големина, односно од просторот кој треба да биде загреан. Секогаш се сместени на крајот на објектот во мал простор со правоаголна форма. Во нив се сместени ложиштата за затоплување на водата, хипокаустот и просториите на бањите (калдариум, лаконикум и тепидариум), кој се ложени од пропигнејумот

    Потврда за придонес и раководна улога на проф. д-р Илчо Јованов на фестивалот „Гоце фест“ – Скопје

    No full text
    Овој документ претставува официјална потврда издадена од фестивалот „Гоце фест“ – Скопје, со која се потврдува долгогодишната и значајна улога на проф. д-р Илчо Јованов како претседател на фестивалот на нови родољубиви и патриотски македонски песни. Во документот се нагласува неговиот континуиран придонес во развојот, растот и уметничкиот квалитет на фестивалот, кој повеќе од три децении се реализира како културна манифестација од национален интерес за Република Северна Македонија. Посебно се истакнува дека фестивалот редовно е финансиски поддржан од Министерството за култура, а потврдата е издадена по повод одбележувањето на 35 години од постоењето на „Гоце фест“

    Концерт Циклус „Виртуозо“ вокално-инструментален оддел - втор дел

    Get PDF
    На концертите Циклус „Виртуозо“, настапи Проф. д-р Невенка Дуковска со студенти од вокално-инструментален оддел на Музичката Академија при УГД. Тие се одржаа во два дена, на вториот , кој се одржа на 12.12.2025 година Проф. д-р Невенка Дуковска настапи со студент од класата по виолина

    Концерт на Марјан Јанкоски и студентите од класата по народни инструменти од одделот за МТП

    Get PDF
    На 10 декември 2025 година, во рамките на циклусот „Виртуозо“ во концертната сала на Музичката Академија при УГД - Штип, концерт одржа професрот м-р Марјан Јанкоски заедно со своите студенти од класата по народни инструменти. На програмата беа застапени традиционални инструментални мелодии за оркестар на народни инструменти

    Игра и играчке као подстицај за развој деце предшколског узраста

    Get PDF
    Предмет интересовања су игре у њиховом значењу, вредности и суштини. Срeдстава у игри називају се играчке које, заједно са игром представљају свакодневну стварност деце предшколског узраста. Како игра и играчке могу бити подстицај за когнитивни, социо-емоционални и комуникативно-лингвистички развој деце, које су играчке добре и како одабрати најбољу играчку, питања су која су у фокусу наше пажње у раду и на која ћемо покушати дати одговор

    23,320

    full texts

    25,647

    metadata records
    Updated in last 30 days.
    UGD Academic Repository
    Access Repository Dashboard
    Do you manage Open Research Online? Become a CORE Member to access insider analytics, issue reports and manage access to outputs from your repository in the CORE Repository Dashboard! 👇