25647 research outputs found
Sort by
Међународна сарадња у истраживању и развоју туризма: Компаритивна студија руралних простора у Северној Македонији и региону Јужне и Источне Србије / International cooperation in research and tourism development: Comparative study of rural areas in North Macedonia and Southeast Serbia Region
Get PDFМногобројна истраживања указују на значајну улогу туризма у стимулацији развоја руралне економије и подстицању ревитализације ретко насељених руралних средина, што доприноси да села постану атрактивна како за становање тако и за привремене туристичке посете. Овај рад представља резултате пројекта „Туризам као перспектива за ретко насељене руралне просторе у Републици Северној Македонији (РСМ) и региону Јужне и Источне Србије“, који је реализован у периоду 2018–2021. године кроз сарадњу Универзитета „Гоце Делчев“ – Штип и Географског института „Јован Цвијић“ – Београд, у оквиру програма међуакадемијске сарадње између Македонске и Српске академије наука и уметности. Пројекат је спроведен у пет фаза, почевши од кабинетског истраживања и иницијалне селекције узорка, према критеријумима демографских трендова (депопулација, миграција, сенилизација), гравитације ка афирмисаним туристичким центрима, постојања ресурса за развој туризма, као и низак ниво туристичке афирмације и валоризације. У наредној фази спроведено је укупно 18 теренских истраживања у 106 села из обе земље, користећи акциони метод, где су путем директног дијалога са локалним становништвом прикупљени подаци о природним, антропогеним, комуникативно-рецептивним и етноамбијенталним мотивима села, као и о активностима и актерима укљученим у развој локалног туризма. У завршним фазама предложено је и прецизирано по пет потенцијалних туристичких дестинација у свакој од земаља, које обухватају 14 села у шест статистичких региона у РСМ и 15 села у пет географско-туристичких региона у региону Јужне и Источне Србије. Коначна анализа руралног капитала реализована је у форми студије која садржи препоруке за могуће туристичке активности, као допуну већ постојеће туристичке понуде коју нуде урбани центри или комплекси у близини ретко насељених руралних простора. Ова међународна пројектна сарадња омогућила је размену стручних и практичних искустава, која може допринети унапређењу развојних стратегија за руралне средине, нарочито у делу планског прилагођавања и функцијоналне пренаме руралног простора у циљу одрживог туризма, као и побољшању локалног, регионалног и националног економског развоја
Нарушување на фармаколошките ефекти на лековите поради интеракции со крвните или биолошките пуфери во циркулацијата
Get PDFТемата на оваа истражување се однесува на интеракциите и инкомпатибилностите кои настануваат помеѓу пуфери и фармацевтски препарати, со посебен акцент на пореметување на фармако-ефектот поради интеракции со крвни и биолошки пуфери во системска циркулација. Биолошките пуфери, како хистидинот, често се користат во фармацевтски формулации поради нивната способност за стабилизација на pH вредноста, но тие истовремено можат да предизвикаат или да бидат засегнато од физичко-хемиски интеракции со други активни супстанции, ексципиенси или компоненти од биолошката средина. Хистидинот е еден од најчесто употребуваните биолошки пуфери во формулации на биолошки лекови, особено протеини. Неговата уникатна способност за одржување на стабилна pH вредност, заедно со дополнителни својства како антиоксидативна активност и способност за комплексна формација, ги прават корисен, но и потенцијално реактивен во присуство на други супстанции. Истражувањата покажуваат дека хистидинскиот пуфер ја подобрува стабилноста на лактат дехидрогеназата во процес на лиофилизација во споредба со фосфатен и цитратен пуфер, особено во однос на зачувување на секундарната структура и ензимска активност. Со оглед на се поголемата употреба на биофармацевтски препарати, од клучно значење е детално познавање на потенцијалните интеракции помеѓу пуферите и осстанатите компоненти во формулацијата. Оваа свест овозможува рационален дизајн на стабилни и ефикасни лековити производи, без несакани ефекти и нарушен терапевтски ефект.
Клучни зборови: Биолошки системи, инкомпатибилност, лиофилизација, пуфер, стабилност
Инциденца на акутен миокарден инфаркт со СТ-сегмент елевација и важноста на сестринска нега пред и после перкутана коронарна интервенција
Get PDFРезиме: Кардиоваскуларните заболувања (КБЗ) се водечка причина за смрт во светот, а коронарната срцева болест е причина за речиси половина од смртните случаи од КБЗ. Перкутаната коронарна интервенција е нехируршка, инвазивна процедура што се користи за подобрување на протокот на крв во исхемичното ткиво и олеснување на стеснувањето или оклузијата на коронарната артерија предизвикана од компликации на коронарна срцева болест, вклучувајќи го и акутен миокарден инфаркт со СТ сегмент елевација (СТЕМИ). Американскиот колеџ за кардиологија и Американската асоцијација за срце препорачуваат сите подобни пациенти со СТЕМИ кои имале симптоми во претходните 12 часа да добијат реперфузиона терапија, а примарната ПЦИ е препорачаниот метод на реперфузија кога може да се изврши навремено (идеалното време од врата до балон не треба да надминува 90 минути).
Цел: Цел на овој труд е да се прикаже инциденцата на акутен миокарден инфаркт и третманот кај пациенти хоспитализирани во ЈЗУ УК Клиника за Кардиологија - Скопје, во период од три години.
Материјали и методи: Студијата беше спроведена во ЈЗУ УК Клиника за Кардиологија - Скопје. Во студијата се вклучени пациенти хоспитализирани со дијагноза СТЕМИ и начинот на добиениот третман.
Резултати: Вкупен број на изведени перкутани коронарни интервенции, во период од 2022 до 2024 година, на клиниката изнесува 14.158. Од вкупниот број на пациенти, 9.490 (67%) биле од машки пол, а 4.668 (33%) од женски пол. Од вкупниот број на изведени коронарни интервенции, 2.140 (15,1%) биле примарни ПКИ кај пациенти со СТЕМИ.
Заклучок: Ургентните состојби како што е акутниот миокарден инфаркт, настанува изненадно, без предупредување и кај пациенти кој предходно не биле лекувани од срцеви заболувања и нивниот третман опфаќа изведување на перкутани коронарни интервенции. За превенција и нега на пациентите исклучиво е важна квалитетна здравствена установа, опременост и стручност на здравствените работници, но и сестринската нега на акутно загрозените пациенти пред и после изведената интервенција.
Клучни зборови: акутен миокарден инфаркт, перкутана коронарна интервенција, инциденца, третман, сестринска нег
21 Октомври - Концерт посветен на композиторот Томе Манчев
Get PDFПочитувани уметници, почитувана публико, почитувачи на делото на композиторот и професор Томе Манчев, негови блиски роднини, пријатели и колеги Ви благодарам за Вашето присуство. Со концертот вечерва Општина Гевгелија, во рамките град на културата, и сите ние присутни вечерва, му оддаваме достојна почит на композиторот Томе Манчев, во неговиот роден град. Вечерва, со изведбата на неколку негови дела ќе одбележиме и претставиме еден сегмент од композиторска дејност преку изведбата на неговите камерни дела
Светлина во тишината - манастир Свети Ѓорѓи во Кнежино
Get PDFОвој 50-страничен текст е наш личен, поетичен и философски запис за внатрешното патување до тишината, преку симболиката на манастирот „Св. Ѓорѓи“. Преку овие страници го откриваме Свети Ѓорѓи како жив архетип и водилка во внатрешната борба на секој што се стреми кон вистината. Во манастирската тишина го најдовме духовниот повик, светлината како вечен симбол, и воскреснувањето на душата преку архетипските слики на манастирот, природата, молитвата и самотијата
Immediate implantation following palatally impacted canine extraction
Get PDFIntroduction: The management of impacted maxillary canines poses a significant challenge in diagnosis and treatment, often leading to lengthy and complex procedures. Historically, extraction followed by orthodontic alignment or prosthetic rehabilitation has been the go-to solution. However, the advent of dental implantology has opened up new avenues for immediate implantation in severely impacted or non-restorable canine sites.
Case description: A 31-year-old patient presented with a mobile deciduous canine and horizontally impacted upper right permanent canine, seeking a solution to maintain a fixed tooth without any period of edentulism. A multidisciplinary approach was adopted, involving the extraction of the lacteal canine, surgical removal of the impacted canine, immediate implant placement of a tapered dental implant followed by non-functional loading with a temporary crown to augment primary stability.
Discussion: The study aimed to investigate the feasibility of achieving primary stability in a reduced amount of bone through under-preparation of the osteotomy site. In a case where bone availability was limited, all visible palatal implant threads were grafted to enhance retention and fill the bone defect. The definitive prosthetic restoration was placed after 3 months. Digital periapical radiographs 9 months later, demonstrated peri-implant bone loss of 0.62 mm.
Conclusion/clinical significance: Immediate implantation in the impacted maxillary canine post-extraction site presents a promising approach to streamline treatment and optimize both functional and aesthetic outcomes. The technique may offer a viable alternative to traditional treatment methods,
reducing the need for multiple interventions and improving patient satisfaction.
Key Words: dental implant, impacted canine, extraction, immediate implantation
Measures and recommendations for efficiency improvement of electrical motors
Get PDFAwareness of the efficient use of electrical energy is becoming increasingly important, both in daily life and in
industrial settings. Electric motors, which serve as the primary driving force in various applications, are the
largest consumers of electrical energy. Enhancing their efficiency not only reduces electricity consumption and
lowers costs but also decreases CO₂ emissions, contributing to a cleaner environment. The strict regulations imposed by the EU on motor manufacturers regarding efficiency classes of electric motors require a thorough evaluation of all design parameters that impact efficiency. Some key factors include the number of conductors per stator slot (slot fill factor), motor length and outer diameter, air gap length, and the replacement of aluminum in the rotor squirrel cage winding with copper, among others. Beyond design, the efficiency of electric motors also depends on operational factors such as loading conditions and cooling.Additionally, for a given application, multiple motor types may meet the drive requirements. For decades, asynchronous squirrel cage motors have dominated industries worldwide. However, the emergence of modern technologies and advanced materials, combined with the growing demand for higher efficiency, has made synchronous motors a viable alternative to traditional asynchronous squirrel cage motors. Synchronous motors can be categorized into several types, including line-start synchronous motors, permanent magnet synchronous motors with surface-mounted magnets, and permanent magnet synchronous motors with embedded magnets. This paper aims to provide recommendations for improving the efficiency of both asynchronous and synchronous motors, considering both design and operational aspects. It provides an overview of the construction details of asynchronous motors and various types of synchronous motors, while also comparing their operating characteristics. Finally, the advantages and
drawbacks of each motor type are highlighted, with concluding remarks on their respective fields of application
Asymptotic results for the Stockwell and wavelet transforms of derivative Lizorkin distributions
No full textSeveral Abelian- and Tauberian-type results characterizing the quasiasymptotics of the m-th derivative of Lizorkin distributions in terms of their Stockwell and wavelet transforms are obtained. Moreover, some asymptotic results for the both transforms of the m-th derivative of the Dirac delta distribution are given
Exploiting beneficial bacteria as plant probiotics for sustainable crop enhancement
Get PDFPlant probiotics, defined as beneficial bacteria that colonize the rhizosphere, represent a promising eco-friendly alternative to synthetic agrochemicals. These microorganisms can enhance plant growth through mechanisms such as nutrient solubilization, and stress mitigation. Although numerous studies have highlighted their potential in various crops, systematic evaluation of strain-specific effects under standardized conditions remains limited. This work assesses the potential of selected bacterial isolates to promote growth, nutrient acquisition, and abiotic stress tolerance in tomato seedlings.
A collection of 30 soil bacteria were isolated from healthy tomato plants in organic farms.
Isolates were screened in vitro for plant growth–promoting traits including potassium, phosphate and zinc solubilization. Two promising strains of Bacillus sp. (strain Bv and Ba) were selected for greenhouse trials. Surface-sterilized tomato seeds were inoculated with bacterial suspensions (108 CFU mL ¹) and grown under controlled conditions for six weeks.
Plant growth parameters, chlorophyll content, and drought tolerance were assessed. Root colonization was also quantified.
Two bacterial treatments significantly increased shoot height (15–25%), root length (20– 30%), and total biomass (18–28%). Chlorophyll content rose by 12–18%, compared to controls. Under drought stress, inoculated plants exhibited higher relative water content (10–15% increase) and maintained 25% greater biomass than controls. Quantification analysis confirmed effective root colonization with densities of 106–107 CFU g ¹ root.
These results demonstrate that plant probiotic bacteria can substantially enhance growth and drought resilience, offering a sustainable alternative to chemical inputs in agriculture.
Integrating these strains into crop management strategies could improve yield stability and environmental sustainability
Application of algorithms for forecasting and optimizing the production capacity of wind energy
Get PDFWith advances in technology, particularly where environmental implications are a concern, equipment has become increasingly complex and metered. Human activities like emissions and urbanization significantly impact the atmosphere and wind energy generation. This study predicts wind energy generation capacity for 2025–2029 based on data from 2000–2024. Predictive models (e.g., Long Short-Term Memory (LSTM), Facebook Prophet, and SARIMA) are applied to analyze energy trends. Performance results show LSTM provides the best accuracy. The findings enhance reliable wind energy forecasting and improved energy management methods in response to shifting climate dynamics