25647 research outputs found
Sort by
Manifestation of Lupus Erythematosus in patients with chronic kidney disasess
Get PDFSystemic Lupus Erythematosus (SLE) is a chronic multifactorial autoimmune disease characterized by the involvement of many organs mediated by changes and disorders of the immune complex. One of the organs affected by SLE is the kidneys and the appearance of Lupus Nephritis, which is characterized by progressive glomerulonephritis as a result of the deposition of immune complexes in the glomeruli, causing a chronic inflammatory reaction and damage to the renal parenchyma and, over time, gradual progressive damage to renal function.In addition to the numerous complications of Chronic Kidney Disease (CKD), lupus erythematosus is one of the conditions that can lead to end-stage CKD requiring treatment with chronic hemodialysis or kidney transplantation. Recent studies have confirmed that 10-30% of patients with SLE develop LN after several years (3-6 years) and after end-stage chronic kidney disease (CKD), requiring treatment with chronic intermittent hemodialysis (HD) [1,2,3].The most common form of Lupus Nephritis (LN) is chronic glomeru-lonephritis, chronic pyelonephritis and renal fibrosis. The clinical picture of LN is manifested by: proteinuria, hematuria, albuminuria, edema of the face and lower extremities, malar rash, redness of the face in the form of a “butterfly”. hypertension, periorbital edema and edema of the legs, fever, The diagnosis of LN is confirmed by the appearance of proteinuria >100 mg/mmol, hematuria, arterial hypertension, renal biopsy, damage to the glomerular basement membrane, reduction of the glomerular filtration rate (GFR)< 59mL/min/1.73 m2, increase in urea, creatinine, uric acid in serum, hypocalcemia, hyperkalemia and other.The purpose of the paper: was the assessment of renal damage asa result of LN using the results obtained from the examined parameters in patients with chronic kidney disease (CKD).Matherials and Methods: In this prospective cohort research (,, cross-section “) study are included 100 patients with CKD (55 were men with an average age of 58.00±7.60 years old with chronic renal disease and 45 were female with an average age of 56.40 ±10.00 years old), with basic kidney disease.All patients (men+women) were in the third degree a and b according to the degree of glomerular filtration within the limits of values: 30-50 mL/min/1.73 m2, table number 3) with the onset of the disease 6-8 years ago. All patients were monitored in the period,Maj- 2022-Maj-2024. From the total number of patients (100) with chronic renal insufficiency, 18 of them manifested symptoms of LN (women-13 while men-5) and all fulfilled the clinical and laboratory criteria for LN according to the International Society of Nephrology(ISN)/Renal Pathology Society and the Renal Pathology Society (RPS) 2003/2004.Statistical analysis of the examined material: The obtained results from the examined patients with CKD and the control group were statistically processed with arithmetic mean value, standard deviation X ± SD, with studentov, “t” test, Mann-Whitney and Wilcoxon test. The results were processed with the appropriate state of the art statistical program SPSS V26. Results: the results obtained at the beginning of the study (for all patients with LN and CKD: women and men) as well as after 24 months of treatment are presented in tables and graphs number:
4 and 8.Conclusion: from the obtained results we can conclude that LES apparently affects the appearance of renal damage, therefore early detection and treatment of the initial stages of LN seem to affect the reduction of its activity. Therefore, we prefer that timely treatment (with nonsteroidal anti-inflammatory,corticosteroid ther apy,antimalarial,immunosuppressive therapy, antihistamine, ACE inhibitors or Angio-tensin Receptor Blockers (ARBs and antilipemic in patients with pre-uremia should be the main goals and objectives of nephrologists and rheumatologists in order to prevent the progression of the disease towards failure chronic end-stage renal disease.
Key words:skin manifestation,LES,renal diseases
Корелација на мутацискиот профил и микросателитската нестабилност како прогностички биомаркери за колоректален карцином и неговите клиничко-патолошки параметри
Get PDFВовед: Колоректалниот карцином (КРК) е трета најчеста малигна неоплазма во светот и втора водечка причина за смрт поврзана со карцином. КРК по инциденца е на второ место кај жените по карциномот на дојка и на трето место кај мажите по карциномот на простата и белите дробови. Најчест хистолошки тип е аденокарциномот кој се дели на повеќе поттипови кои имаат различен молекуларен профил и клиничка прогноза. Стадиумот на болеста заедно со другите прогностички параметри и молекуларните тестирања се од клучна важност за изборот на третманот и проценката на ризик од рецидив. Цел: Целта на оваа докторска дисертација е да се одредат мутациите на Kirsten rat sarcoma viral oncogene (KRAS), - Neuroblastoma RAS viral oncogene homolog ( NRAS), V-raf murine sarcoma viral oncogene homolog B1 (BRAF) кај КРК, да се одреди Mismatch repear (MMR) статусот кај пациенти со КРК, да се евалуира експресијата на Programmed death-ligand1 (PDL1) и Human epidermal growth factor receptor 2 (HER2) и да се корелираат со клиничко-патолошките параметри. Материјал и методи: Во оваа ретроспективно-проспективна студија се користени архивски материјали на парафински блокчиња од примероци од туморско ткиво на 152 пациенти со дијагностициран колоректален карцином во Лабораторијата за хистопатологија и цитологија во Клиничка болница „Аџибадем Систина“. За имунохистохемиска анализа, користени се следниве антитела: MLH1, PMS2, PSH2, MSH6, BRAF V600E, HER2, PDL-1, а дополнително се одредуваа и KRAS/ NRAS, BRAF-мутации со Cobas z 480. Експресијата на HER2 се евалуираше според HERACLES-препораките за скорирање. Експресијата на PDL-1 се одредуваше со TPS, односно процент на позитивни туморски клетки на 100 витални клетки. Направена е корелација на добиените резултати со клиничко-патолошките параметри: пол, возраст, локализација на тумор, T,N,M-категорија, стадиум на болест, лимфатична и венска инвазија. Резултати: Од анализираните 152 пациенти со дијагностициран КРК, најмногу беа мажи 98 (64.47%) vs 54 (35.53%) жени. Возраста на пациентите беше во ранг од 34 до 89 години (просечна 68.4±11.3 години). Доминираа пациенти постари од 50 години – 137(90.13%). Анализата на колоректалните карциноми во однос на стадиумот на болеста потврди дека најчесто дијагностицирани случаи се во стадиум IIIB 35,53%, лимфатична инвазија кај 86,84% тумори додека венска инвазија кај 63,82% од туморите. Во оваа кохорта на пациенти, KRAS/NRAS-мутации беа детектирани кај 47(30.92%) пациенти, BRAF-мутации кај 11(7.24%) пациенти, со ММRd-статус беа најдени кај 15(9.87%) пациенти. BRAF-позитивните и негативните пациенти сигнификантно се разликуваа во однос на Т- класификацијата на туморот (p=0.009). Компарацијата на двете групи во однос на поединечните Т-категории потврди сигнификантно поретка застапеност на тумори со Т3-категорија во групата BRAF-позитивни пациенти (27.27% vs 65.96%, p=0.01), а сигнификантно почеста застапеност на тумори со 4b-категорија (45.45% vs 8.51%, p=0.0002). BRAF-мутацискиот статус беше сигнификантно различен во зависност од диференцираноста на туморот (p=0.022). Пациентите со потврдени мутации сигнификантно поретко имаа тумори со G2-категорија, односно умерено диференцирани тумори (45.45% vs 78.01%, p=0.015), додека сигнификантно почесто се дијагностицираа тумори со G3-категорија, односно лошо диференцирани тумори (54.55% vs 18.44%, p=0.0047). Не беше најдена сигнификантна корелација меѓу KRAS/NRAS-мутациите, ММR- статусот со клиничко-патолошките параметри. Левостраните тумори го сочинуваа мнозинството тумори кај HER2-позитивните и негативните пациенти (72.72% vs 81.48%). Во групата од 17 PDL1 позитивно дијагностицирани тумори, кај 10 од нив беа потврдени повеќе од 1% позитивни туморски клетки, кај 4 тумори беа детектирани повеќе од 10% туморски клетки, а кај 3 тумори, повеќе од 50% туморски клетки. Заклучок: Резултатите од ова истражување потврдуваат дека КРК најчесто се дијагностицира во напреднат стадиум IIIB, односно метастатски КРК. Тој има лоши прогностички параметри како лимфоваскуларна инвазија и висок градус. КРК е со доминантна локализација во левиот колон, најчесто во ректумот со висока фреквенција на KRAS/NRAS-мутации. Овие KRAS-мутации немаат сигнификантна корелација со стадиумот на болеста и T, N, M-категориите, ниту со градусот на туморот и лимфоваскуларната инвазија. Најголем дел од KRAS-мутациите беа најдени кај тумори со локализација во левиот колон, додека BRAF-мутациите покажаа сигнификантна корелација со локализација во десниот колон. Сигнификантна корелација со локализацијата на туморот во десниот колон покажаа и туморите со MMRd-статус. BRAF-мутациите сигнификантно корелираат со висока Т-категорија на туморот, односно подлабока инвазија во ѕидот, како и со повисок градус G3 на туморот и повисок стадиум на болестa III или IV. BRAF-мутациите немаат сигнификантна корелација со N, M-категоријата на туморот и лимфоваскуларната инвазија. Позитивна експресија на HER2 нема сигнификантна корелација со Т, N, M-категориите, градусот и лимфоваскуларната инвазија, како и BRAF-мутациите и MMR-статусот. Експресијата на HER2 е поврзана со локализација во левиот колон и KRAS-мутации. Позитивна експресија на PDL-1 нема сигнификантна корелација со Т, N, M-категориите, градусот и лимфоваскуларната инвазија, како и KRAS-мутациите и MMR-статусот. Експресија со cut off >50% е поврзана со негова локализација на десната страна, висок градус и BRAF-мутации
Композиција "Лилјан цвеќе за Лилјана" од авторот проф м-р Марјан Јанкоски
No full textНа 05.07.2025г. на платформата YouTube на официјалната страна на Marjan Jankoski & Portal, се одржа официјалната промоција на композицијата " Лилјан цвеќе за Лилјана" од авторот и професор м-р Марјан Јанкоски.
Изведува: Музички состав "Портал"
Снимено и издадено во студио Кларион, Скопј
„Ахат“
Get PDFПоетската збирка „Ахат“ е втора по ред поетска книга на Јованка Денкова.
Веќе самиот овој факт говори во прилог на тоа дека по отворањето на кориците на збирката и прочитот на неколку песни, читателот ќе се сретне со поезија која не е од
оној тип кој претенциозно има за цел да го „зграпчи“ читателот и вљубеникот во зборот и уште со првите стихови да го освои. Во оваа несекојдневна стихозбирка, поетесата
ненаметливо нè воведува во својот свет, во својот однос кон тој свет, кон поезијата како можност за корелација со светот во себе и околу себе.
Насловот не е случаен избор на поетесата за наслов на овој поетски палимпсест. Тој укажува на една внатрешна симболичко-семантичка разноликост, во која поетесата
суптилно ги маркира рефлексивно-интимистичките контури на својата поезија. Ахатот е вид полускапоцен камен, минерал составен од повеќе видови кварц, кој лесно впива боја, а се користи при изработка на накит. Ахатот е симбол со кој лирскиот субјект се идентификува, зашто тој симбол е камен заштитник на хороскопскиот знак на поетесата, ангел – чувар во чија моќ се верува безрезервно. Во него се пронаоѓа силата да се живее и твори, во него живее вербата во подобро утре, за посреќни денови..
English language testing: validity, reliability, and communicative competence
Get PDFIn English language instruction, testing is essential for assessing students' competency, monitoring
their development, and promoting efficient teaching methods. It uses a variety of methods, from
conventional written tests to contemporary computer-based evaluations, with the goal of gauging
proficiency in speaking, writing, listening, and reading. Testing evaluates communicative competence
and the capacity to utilise language in authentic contexts in addition to grammar and vocabulary.
Reliability, validity, fairness, and reducing cultural prejudice are major issues in English language
testing. In order to produce more accurate and significant findings, testing has progressively included
technology and performance-based tasks in response to the rising demand for English around the
world. In addition to measuring learning objectives, well-crafted assessments inspire students and raise
the standard of education.
Keywords: English language testing, assessment, proficiency, validity, reliability, communicative
competence, technology in testin
Double Standards of the European Union Towards the Republic of Macedonia: a Mother to Some, a Stepmother to Others
Get PDFThe title of this paper refers to terms which are quite often used in international and regional politics. However, no other country has been so frequently exposed to these
terms as the Republic of Macedonia, ever since its declaration of independence in 1991. During the transition process, these double standards have become part of our daily lives. However, without going back to the past, the paper aims to present the double standards that the European Union as a whole and its member states individually have towards the Republic of Macedonia. Recent research indicates a changed mood among citizens regarding the process of European integration, attitudes towards the European Union, the challenges and perspectives for the future of Macedonia as a “possible” member state of the European Union. Citizens are increasingly skeptical about European integration, which is a result not only of internal reforms but also of the way in which the European Union has functioned in recent years, the attitude of the EU member states towards the enlargement process, the (un)acceptable demands of neighbouring states, etc. Finally, the paper aims to present the future of the Macedonian European integration process and possible strategies for overcoming the challenges arising from the process.
Keywords: European Union, Republic of Macedonia, double standards, challenges,
perspectives
Адаптација и валидација на прашалници на македонски јазик, како клучна алатка за правилно одредување на адхеренцијата кон пропишаната терапија
Get PDFАдхеренцијата (придржувањето кон пропишаната терапија) претставува клучен фактор во менаџирањето на хроничните заболувања, како што е астмата. Постојат различни методи за следење на адхеренцијата кон терапијата со лекови. Прашалниците се практични алатки кои овозможуваат проценка на адхеренцијата и техниката на користење инхалатори од перспектива на пациентите. Целта на овој труд е да се опише
процесот на превод и културолошка адаптација на два инструменти - Medication Intake Survey for Asthma (MIS-A) и Inhaler Technique Questionnaire (InTeQ) - со цел проценка на
адхеренцијата и примена на правилна техника на инхалација кај пациенти со астма во Р. Северна Македонија. Процесот е реализиран според насоките од Меѓународното здружение за фармакоекономија и резултати од здравствени истражувања (International Society for Pharmacoeconomics and Outcomes Research - ISPOR) и вклучува двоен превод (forward-backward), ревизија, когнитивно тестирање со 28 пациенти и финализација на прашалниците. Процесот на адаптација резултираше со идентификација на мали јазични и културолошки разлики во текстот, кои беа коригирани. Валидацијата на адаптираните прашалници резултираше со високи вредности за внатрешна конзистентност, што укажува дека двата прашалника се валидни и сигурни инструменти за добивање на прецизни и доверливи резултати. Пациентите ги оценија прашалниците како јасни, разбирливи и корисни за подобрување на нивната техника и придржување кон терапијата. Ова е прво адаптирање на вакви алатки на македонски јазик, што овозможува нивна понатамошна употреба во клинички и истражувачки контекст. Развиените верзии се валидни алатки за следење на однесувањето на пациентите со астма, што може да придонесе кон унапредување на здравствената грижа во земјата
Терапевтски потенцијал на монаколин К: преглед на научни докази
Get PDFЦрвениот ферментиран ориз претставува традиционална азиска храна произведена преку ферментација на ориз со габи од родот Monascus. Истиот денес привлекува внимание поради присуството на бројни биолошки активни супстанции во неговиот состав. Најзначаен секундарен метаболит на ферментацијата е монаколин К, кој покажува сличности во структурата и ефектите со синтетскиот ловастатин. Монаколин К дејствува како природен инхибитор на ензимот HMG-CoA редуктаза (регулаторен ензим во патеката на биосинтеза на холестеролот) и се разгледува како важен нутрацевтик. Целта на овој труд е да се направи истражување на досегашните сознанија за биолошките ефекти на монаколин К, со посебен осврт на неговите антихиперлипидемични, невропротективни и
антипролиферативни својства, како и потенцијалните несакани реакции при неговата употреба. За истражувањето се пребарувани научни бази на податоци, при што се
селектирани релевантни оригинални и прегледни трудови и клинички испитувања. Клиничките податоци укажуваат дека додатоците на храна базирани на екстракти од црвен
ферментиран ориз, богати со монаколин К, значително ги намалуваат нивоата на вкупен и LDL холестерол, со ефикасност слична на синтетските статини, но со подобра биорасположливост и намалена инциденца на несаканите ефекти. Дополнително, некои истражувања укажуваат и дека монаколин К може да го намали оксидативниот стрес и воспалителните процеси во централниот нервен систем, што го позиционира и како можен невропротективен агенс. Исто така, се истражува и неговото антиканцерно дејство преку индукција на апоптоза кај одредени видови туморски клетки. Сепак, пријавените случаи на рабдомиолиза, мијалгии и хепатотоксичност како несакани ефекти од употребата на монаколин К бараат внимателен пристап и соодветен медицински надзор при употребата и дозирањето на препарати кои го содржат истиот
Инциденца и преваленца на јувенилен дијабет на територијата на општина Струмица во период од 2019-2023 год
Get PDFЈувенилен дијабетес или дијабетес Тип 1, или инсулин зависен дијабетес, се јавува во детството и сочинува околу 5% од сите дијагностицирани случаи на дијабетес, вклучувајќи и дијабетес Тип 2, порано нарекуван инсулин независен или дијабетес кој се јавува кај возрасни. Гестацискиот дијабетес може да се дијагностицира кај 2-10% од трудниците, истиот доколку не се лекува може да го загрози здравјето на мајката и детето и да го зголеми ризикот од дополнителни компликации. Раната дијагностика е посебно важна кај оваа група на пациенти, истата нуди можност за навремено лекување и намалени компликации како што се: дијабетична невропатија, коронарна болест, гастроинтестинални компликации,дијабетична нефропатија и сл. Лекувањето се состои од таблетарна и инсулинска терапија. Цел на трудот е да се прикаже инциденцата и преваленцата на јувенилен дијабет во периодот од 2019-2023 год на територијата на Општина Струмица. Материјал и методи: Користени се податоци од ЈЗУ Општа болница во Струмица и опфатени се деца на возраст од 1-15 год. Резултати: Во периодот од 2019-2023 год во ЈЗУ Општа болница во Струмица, дијагностицирани се 14 деца на различна возраст со јувениелен дијабетес или дијабетес тип 1, од кои 9 се машки а 5 женски. Значителен пораст на бројот на заболени се забележува во периодот по COVID 19 пандемијата. Заклучоци: Раната дијагностика и навремена терапија се од исклучителна важност кај оваа група на пациенти. Покрај медицинската грижа и терапијата кои ја примат овие пациенти значајна е и психолошката подршка кое треба да им се дава со цел децата да разберат и прифатат оваа болест. ЈЗУ Општа болница Струмица располага со медицински, стручен и кадровски екипиран тим кој секојдневно е во соработка со оваа група на пациенти
Bipolar resection in combination with hyaluronic acid: a modern approach to treating lower urinary track symptoms (LUTS) in women with bladder leukoplakia
Get PDFINTRODUCTION Bladder leukoplakia is a chronic condition characterized by squamous metaplasia, which can contribute to lower urinary tract symptoms (LUTS). This study investigates whether bipolar transurethral resection (TUR) combined with intravesical hyaluronic acid (HA) can enhance patient outcomes compared to TUR alone.
MATERIALS AND METHODS A total of 80 female patients with bladder leukoplakia were randomized into two groups. Group A (n=40) received bipolar TUR followed by six weekly HA instillations. Group B (n=40) received only bipolar TUR. Outcomes including IPSS, quality of life (QoL), urine cultures, urinalysis, cytology, histopathology, and recurrence were assessed at baseline and 3 months postoperatively.
RESULTS Group A demonstrated significantly improved IPSS and QoL scores, reduced urinary infections and cytological abnormalities, and a lower recurrence rate at 3 months.
CONCLUSION Intravesical HA instillation post-TUR significantly improves short-term outcomes and reduces recurrence in women with bladder leukoplakia.
KEYWORDS: bladder leukoplakia, lower urinary tract symptoms, hyaluronic acid, IPSS scor