25647 research outputs found
Sort by
Analysis of the movement of fluctuations and trends of the Gross Domestic Product in the Republic of North Macedonia and forecasts
Full text linkIn this paper, an analysis will be made of the movement of fluctuations and trends in the gross domestic product, in the period from 2000 to 2024 by quarter with current prices expressed in millions of denars in North Macedonia, using time series. The analysis will be done using the Python program. In the end, with the help of the previously prepared program and model, a prediction is made for the movement of trends and fluctuations in GDP in the period from 2024 to 2028
Remotely Read and Transfer Energy Meter Parameters in an RF and IoT Network
Full text linkIn industrial facilities, process quantities are categorized into two main groups. The first group includes non-electrical variables associated with technological operations, such as pressure, flow, temperature, and level, which require conversion into electrical signals through sensors and converters. The second group consists of electrical metrics related to electricity distribution and consumption, which are already in electrical signal form and do not need conversion. A key similarity between signals in both groups is the necessity for accurate measurement, collection, visualization, and distribution. Modern measurement systems can visualize quantities on displays, transmit data remotely, and store it for future analysis.This paper examines challenges related to the second group of signals, specifically the measurement of electrical data from installed energy meters (EM). These smart EM operate under EU regulations and are used in both industrial and residential settings. They calculate parameters like active and reactive power based on measured values of voltage and current. However, a limitation exists: reading and data collection are conducted manually on-site, preventing remote access. To overcome this challenge, the paper proposes an electronic system connected to existing smart EM, enabling local data transmission to personal computers and remote access via Intranet and IoT networks. This innovation could significantly improve energy data management and monitoring processes
Дизајн и креирање на женска облека-учебник
No full textMодата може накратко да се дефинира како промена во стиловите и изгледот на облеката усвоен од одредени групи луѓе, а од социолошка перспектива покажува како систем на знаци, општествен модел на вредности и начин на стекнување на колективниот и индивидуалниот идентитет. Модата е составен дел од културата и се изразува преку облеката, накитот, уредувањето, уметничките предмети и слично. Таа не претставува само надворешен изглед на човекот, туку се манифестира и како специфичен вид однесување
Безбедност на пациентите
Full text linkПроцесот на следење и подобрување на квалитетот е еден од интегралните елементи на
добро организираните здравствени системи низ целиот свет. Најважната димензија на
здравствената заштита и приоритет на секој здравствен систем е безбедноста на
пациентот и пациентот во... центар за грижа, и мора да се стремиме да го направиме
системот што е можно побезбеден, и за пациентот и за сите оние кои обезбедуваат
здравствена заштита. Центрирањето кон пациентот значи дека пациентот и неговото или
нејзиното семејство се и треба да бидат вклучени во здравствената заштита преку тесна
соработка со здравствениот персонал. Безбедноста на пациентите ја минимизира
појавата и последиците и го максимизира закрепнувањето од несакани настани
Towards a coherent logistics ecosystem: leveraging cluster theory to enhance multimodal competitiveness in North Macedonia
Full text linkTransport and logistics are much more than technological and operational systems. They are fundamental socio-economic phenomena that shape the spatial organization, economic development, and regional integration of any modern economy. This paper applies cluster theory, specifically drawing on Porter’s (1998) competitive model and forces, to analyze how logistics clusters can serve as transformative ecosystems in North Macedonia, enhancing multimodal competitiveness and aligning the national infrastructure with European Union (EU) standards. This research synthesizes selected experiences, practices, and empirical insights from logistics-intensive regions in Europe, emphasizing the role of institutional coordination, digital modernization, and human capital specialization in cluster performance. The paper concludes that cluster development is not just a structural reform, but a significant strategic imperative for competitiveness, sustainability, and readiness for EU accession. The comparative analysis demonstrates that mature clusters—characterized by inter-firm cooperation, advanced infrastructure, and innovative capacity—consistently outperform fragmented systems. Policy recommendations include fostering publicprivate partnerships, greater integration potential with the Trans-European Transport Network (TEN-T) and investing in digital infrastructure and logistics education. By adopting European best practices and overcoming institutional fragmentation, North Macedonia can move from reactive logistics management to a coherent, innovationdriven ecosystem, aligned with global value chains and green transition agendas.
Key words: clusters, logistics ecosystem, multimodal transport, competitiveness, logistics performance inde
Clinical and autoimmune characteristics associated with angioedema in patients with chronic spontaneous urticaria
Full text linkAim: Angioedema is a common but often underestimated manifestation of chronic spontaneous urticaria
(CSU). Its presence may indicate higher disease severity, longer duration, and autoimmune involvement.
This study aims to assess the clinical relevance and associations of angioedema in CSU patients with disease
severity and duration, treatment response to H1-antihistamines, correlation with autoimmune status, and
autologous serum skin test (ASST) positivity.
Methods: A prospective study was conducted at the Dermatology Department, General Hospital 8th
September, Skopje, North Macedonia, from December 2021 to November 2022, including 230 CSU patients.
Disease activity was assessed using the Urticaria Activity Score over 7 days (UAS7), and severity was
categorized accordingly. Response to H1-antihistamines was defined as achieving UAS7 < 7 for several
months. Angioedema was recorded as a symptom regardless of localization. Autoimmune status was based
on autoimmune disease history and/or autoantibody (AAb) detection. The ASST was performed, classifying
patients as ASST-positive (ASST⁺) or ASST-negative (ASST⁻).
Results: Angioedema was observed in 70% of CSU patients, all with accompanying wheals. It was
significantly more common in severe CSU than in moderate (82.02% vs. 65.38%, p = 0.026), mild (82.02%
vs. 65.96%, p = 0.036), and well-controlled disease (82.02% vs. 45.45%, p = 0.0004). Patients with a
positive autoimmune status more often had angioedema than those with a negative status (75.17% vs.
61.18%, p = 0.025). CSU showed longer duration in patients with angioedema (p = 0.000012), with no
association to good antihistamine response (p = 0.55).
Conclusions: Angioedema in CSU is associated with higher disease activity, autoimmune status, and
prolonged disease duration but not with differences in antihistamine response. Its presence marks a more
severe phenotype, emphasizing the need for careful monitoring and individualized management.
Keywords
chronic spontaneous urticaria, angioedema, autoimmunity, ASS
Можности и предизвици за примена на вештачката интелигенција во ревизијата
Full text linkВештачката интелигенција (ВИ) (анг. AI, artificial inteligence), постепено навлегува
во сите пори на општественото живеење, олеснувајќи го истото од различни аспекти, и е еден од
најзначајните трендови во 21-от век, отворајќи нови перспективи за иднината на човештвото.
Во ера на брз технолошки развој, ревизорската професија се соочува со значајни трансформации предизвикани од појавата и примената на ВИ. Со зголемената употреба на ВИ и автоматизација во финансиските и ревизорските процеси, се појавуваат нови предизвици за ревизорите, но и нови
можности за зголемување на ефикасноста и откривање на нерегуларности. Примената на вештачката интелигенција овозможува континуирана ревизија, каде податоците се анализираат во реално време.
Овој пристап им овозможува на ревизорите да обезбедат тековно уверување и брзо да реагираат
на новите ризици. ВИ нуди бројни придобивки во ревизијата, вклучувајќи подобрена анализа на
податоци, зголемена точност и зголемена ефикасност. Овие предности им помагаат на ревизорите
да испорачаат подобар увид и вредност за клиентите.
Целта на овoj труд е да се истражи начинот на кој ВИ влијае врз ревизијата – како ја менува, унапредува, но и кои нови можности и предизвици ги наметнува. Со зголемената употреба на вештачка интелигенција и автоматизирани алатки во финансискиот сектор, ревизорската професија
се наоѓа пред трансформација. Трудот ги опфаќа и предизвиците со кои се соочуваат ревизорите сo користење на ВИ, но и потенцијалните придобивки — како што се побрзото откривање на неправилности, подобрена анализа на податоци, и зголемена ефикасност
Улогата на финансиските извештаи во менаџерските одлуки
Full text linkПредмет на овoј труд е важноста на анализата на финансиските извештаи во
донесување на менаџерски одлуки. Анализата на финансиските извештаи е особена важно во
денешно време поради тоа што деловното опкружување е динамино, неизвесно и многу конкурентно.
Преку финансиските извештаи се обидуваме да дадеме дијагноза за финансиското здравје на
компаниите бидејќи финансиската состојба е комплексна, ние мораме да ја рагледаме од различни
аспекти т.е. да направиме финансиска анализа. Како појдовна основа за анализа ни служат веќе
изработените финансиски извештаи. Во нив се наоѓаат речиси сите потребни информации од кои
можеме да стекнеме сознанија за горенаведените апекти на финансиска кондиција на претпријатието.
Покрај тоа што треба да бидат изработени правовремено и точно, од големо значење е и тоа овие
извешати да бидат и ревидирани, т.е. да поминале низ процесот на ревизија од овластени ревизори,
со што би можеле да бидиме сигурни во коректноста на употребените сметководствени методи и
принципи. Во денешно време на економска неизвесност и брзи промени, анализата на финансиските
извештаи не е само корисна, туку е неопходна. Без финансиска анализа менаџерите би донесувале
одлуки „на слепо“, со што може да се загрози опстанокот и развојот на компанија
Application of artificial intelligence in dental medicine
Full text linkThere are four key sectors in which artificial intelligence is currently applied or has the potential to significantly influence the future of dentistry. Through this method, systems become capable of making predictions and making decisions based on previously collected information, which is very useful in diagnosing and treating diseases. AI systems operate by processing extensive labeled training datasets, identifying correlations and patterns, and utilizing these findings to make predictions about future conditions. The first and most critical application of AI in dentistry is in diagnostics, where it enables the analysis of large volumes of data, such as digital radiographs, 3D models, and photographs, allowing for the identification of anomalies that may not be visible to the naked eye. The second application is in treatment planning, where AI assists in developing customized treatment plans based on a patient's unique anatomical features, medical history, and anticipated outcomes. This technology also supports the accurate placement of dental implants and orthodontic appliances. The third area involves the analysis and management of data, which enhances the scheduling of appointments, document organization, and insurance status tracking. Finally, AI plays a vital role in the education of future dentists by providing realistic clinical simulations and virtual assistants, enabling students to practice complex procedures in a simulated environment that reflects real-world conditions. These simulations not only reduce the risk of errors during patient care but also facilitate ongoing and individualized learning experiences. In conclusion, we can say that artificial intelligence opens up new aspects and perspectives in modern dentistry
Abelian- and Tauberian- type results for the generalized Stockwell and wavelet transforms
Full text linkTauberian-type results characterizing the quasiasymptotic behavior of polynomially multiplied Lizorkin distributions in terms of their Stockwell transforms are obtained. Some Abelian-type results relating the quasiasymptotic behavior and quasiasymptotic boundedness of Lizorkin distributions to the asymptotic behavior of their Stockwell transforms are given. Several Abelian-type results for the generalized wavelet transform of polilnomially multiplied Lizorkin distributions are also presented