25647 research outputs found
Sort by
Рурален туризам
Full text linkЗдравата животна средина и рекреативниот одмор станаа секојдневна тенденција на современиот човек. Луѓето сé повеќе се определуваат за покуси одмори и патувања, трагајќи по нови искуства и доживувања, враќајќи се кон природата, на изворните вредности и кон оживување на локалните традиции и културно историските споменици. Оваа цел наметна потреба од постојани промени во сите стопански гранки а со самото тоа и во руралниот туризам. Бидејќи руралниот туризам е во корелација со природната средина, тој ги обединува и задоволува целите на овие потреби, прилагодувајки се на новите услови на пазарот, за изменетите побарувања на корисниците на услугите. Со помош на овој вид туризам, денес, сé повеќе рурални средини се развиваат и насочени се кон унапредување на стопанскиот раст и зголемување на земјоделското производство, што подразбира одржлив, еколошки, економски и социјален развој, бидејќи претставува зачувување на сите оние вредности кои се благосостојба на идните генерации.
Нашата земја има големи потенцијали за развој на руралниот туризам, со своите автентични предели кои треба да се задолжителна станица за сите оние кои сакаат да комбинираат најразлични туристички активности. Истовремено, разбирливо е дека се потребни поголеми промени и инвестиции, за да се чекори со новите трендови во европскиот и во светскиот туризам, кои на нашата земја ќе можат да и донесат повеќе прилив во туризмот, од досегашниот.
Неразвиените рурални подрачја и понатаму заостануваат со општествено-економскиот развој, во однос на урбаните средини, што претставува голем проблем за секоја држава. Доколку Република Северна Македонија, како држава со огромни природни и антропогени ресурси ги стави во употреба сите тие ресурси во функција на развојот на руралните подрачја, ќе се дојде до побрз стопански развој, со запирање на депопулацијата, до зголемено и забрзано вработување на работно способните жители, до зголемување на приходите, со што ќе се воспостави рамнотежа помеѓу урбаните и руралните подрачја. Доколку сакаме да го намалиме притисокот и приливот во урбаните средини, а истовремено и да го поттикнеме развојот на руралниот туризам, неопходно е да ги искористиме сите стратешки предности на руралните подрачја и тие стопански и нестопански активности да ги интегрираме во локалните средини, но и генерално во државата. Покрај овие ресурси, неопходни и се системски закони и мерки (кои ги донесува државата), создавање на стопански амбиент, градење инфраструктура и донесување соодветни мерки во економската и аграрна политика, а кои ќе бидат во функција на развој на руралниот туризам.
Овој учебник е наменет, пред сé, за сите студенти кои студираат туризам, но и за сите оние кои сакаат да партиципираат во развојот на руралниот туризам. Низ осумте поглавја, елаборирани се почетоците на туризмот и основните поими кои се среќаваат во литературата, почетоците и развојот на конкретниот, сегментиран – рурален туризам, разновидните форми на руралниот туризам, како и факторите кои влијаат врз развојот на понудата и побарувачката, ефектите кои се добиваат од развојот на овој вид туризам, но и меѓународните и домашните искуства кои се реализирани во руралниот туризам. Овој учебник нуди и предлага низа локалитети и атракции во Република Северна Македонија кои ќе ги мотивираат идните туристи да ги посетат, при што ќе ги прошират своите видици, но и ќе го продолжат позитивниот економски развој на нашата земја
Design and Implementation of a Social Network Using Firebase
Full text linkWith the rapid advancement of
smartphones in recent years, application stores have
experienced significant daily growth and dynamic
activity. Modern smartphones, characterized by their
originality, widespread usage, and powerful computing
capabilities, have become an ideal platform for realtime information exchange and quick access via mobile
devices. This paper explores the development potential
of Android Studio in combination with Firebase as a
back-end service. Given the continuous rise in the
popularity of social networks, the developed application
is designed to function as a type of social networking
platform. Its main goal is to promote the sharing of
information, provide quick and convenient access to
content, encourage interaction among users, and deliver
an easy-to-use platform for individuals to showcase
themselves
Мобилизација на рбетен столб
Full text linkПознато е дека и покрај забраните и опасностите некои дипломирани лекари, дури и во средновековието, користеле методи на мануелната терапија за да ги лекуваат своите високо поставени пациенти. Мануелната терапија започнува да се применува во класичната медицина дури во дваесетите години од ХХ век. Таа е вклучена во медицинската практика на ортопедите-хирурзи при лекувањето наредица зглобни и рбетни заболувања. Во западна Европа овие специјалисти се познати како хируршки манипулатори. При спроведување на лекувањето тие често користеле и наркоза. Оваа практика и денес се применува во клиниките по итна и оперативна ортопедија. Иако техниките, користени од хируршките манипулатори, изгледале груби и примитивни многу често биле успешни. Првите официјално дипломирани лекари, кои станале специјалисти по мануелна терапија, се Сајракс и Менел. За оваа цел тие биле обучувани од остеопати. Книгата на Менел „The science and art of joint manipulations“ претставувала единствено раководство по мануелна терапија кое го користеле лекарите не само во Англија туку и во другите западно-европски држави. Во исто време во Франција работеле доста лекари кои ја користеле мануелната терапија откако биле обучувани од остеопати. За разлики од нивните англо-саксонски колеги, овие специјалисти ги применувале мануелните манипулациипри болки од вертебрален карактер. Во средината на ХХ век во некои универзитетски клиники во Париз започнува интензивно да се применува и проучува мануелната терапија во областа на рбетниот столб. Особени заслуги за тоа има професор R. Maigne од универзитетската болница Hotel Dieu во Париз каде ја создал една од најпрестижните школи по мануелна терапија во светот. Неговите учебници и монографии многупати биле издадени не само во Франција туку и во Германија, САД, Шпанија, Кина. Во почетокот на ХХ век под влијанието на американските хиропрактичари, многу лекари од Германија и други земји од централна Европа започнале да применуваат мануелна терапија под формата на хиропрактика на рбетниот столб. За жал некои од овие специјалисти не поседувале неопходна техничка подготовка. Поради тоа и покрај класичното образовани по медицина тие предизвикале многу непријатни компликации па дури и смрт. Зачестените судски процеси станале причина методот да биде забранет со закон кое го отежнало развојот на науката. По Втората светска војна во Германија, Австрија, Швајцарија се забележува вистински бум во користењето на мануелната терапија. Голем број на лекари интензивно го применувале овој метод по претходно поминато специјализирано обучување во приватни школи и клиники. Во 1965 година е создадена FIMM (Меѓународна федерација по мануелна медицина) и е спроведен првиот светски конгрес по мануелна медицина
Micro-digitalization and green impacts in women's businesses: Comparative analysis of BiH & NM
Full text linkDigital tools today shape how small businesses communicate, organize their work, and reach customers. For many women entrepreneurs, especially those running micro and small companies, going digital is not only helpful — it is often crucial for staying visible and competitive. At the same time, more businesses are trying to introduce some green practices, such as reducing waste, saving energy, and choosing local suppliers. This research looks at the link between these two trends. The study analyses and compares women-led businesses in two transitional economies in South-East Europe (Western Balkans region), Bosnia and Herzegovina and North Macedonia, focusing on usage frequency and type of implemented digital tools and whether digitalization helps them introduce greener ways of working. The goal is to understand not only how often and which digital tools women use most, but also how confident they feel using them, and whether stronger digital engagement is associated with more sustainable business practices. Thus, contributing in narrowing the gap in literature on this topic in women-led businesses in transitional economies.
Results show clear differences between the two countries. Women in N. Macedonia generally use digital tools more frequently — including social media, online platforms, and even AI applications. In Bosnia and Herzegovina, digital awareness is high, but many entrepreneurs adopt new tools more slowly due to limited resources or a lack of training. Overall, the findings suggest that when women-led businesses use digital tools more actively, they tend to introduce more green practices as well. This highlights the potential of micro-digitalization to support both business growth and steps toward sustainability
Rural Revitalization through Integrated Mobility: Policy, Infrastructure, and Demographic Challenges in North Macedonia
Full text linkIn the last few decades in the Republic of Macedonia, and especially in some parts, there have been significant changes in the population, especially in areas with primarily rural and agricultural population. Bearing in mind the total knowledge of the influence of the wider geographical area on the development of the larger urban agglomerations, it is quite certain that the development policy so far in our country regarding the construction of the road network in the village was not sufficiently in accordance with real needs and opportunities, i.e. did not rest on wider and longer-term perceptions and processes. According to the dynamics of the movement of the structure of the non-agricultural population, which is expected to continue in the future, the issue of building, expanding and modernizing the road network in the villages is an inevitable need.
Local authorities have an important role in regulating most of transport strategies that contribute towards facilitations and integrations of local needs and services. Take into consideration that this issue is part of Cohesion Policy of EU, Macedonian authorities must keep abreast with regional policy of rural development. Transport policy is not some miraculous tool with which to solve some rural development problems. It must work in unison with national development programs, physical planning, investment, region and economic policy, legal regulations and other areas. It must move in step with the implementation of these programs and respond with vitality and responsibility to the changes taking place in society. We must all acknowledge that, in many respects, our quality of life depends on the success of our transport policy.
The dynamic development of industry and traffic technology, as the main factors of progressive urbanization, are the core of the fundamental perturbation of the structure of the spatial environment, imposing new models and elements of industrial civilization, and, according to C. Davis, the return to rural life is almost impossible. But as long as the "hearth", in a godly sense, exists as an essential feature of a family, the last link with the village is not interrupted
Antiderivatives Solved with LLMs?
Full text linkThis study is a cross-section overview of the effectiveness of general-purpose large language
models, specialized AI-powered math tools and CAS-based integral calculator for solving
antiderivatives. Tests were done on the same non-synthetic set of antiderivatives. Evaluation
is focused on the correctness of generated answers and the clarity of the step-by-step solution
Geopolitical aspects of the EU enlargement process: Macedonian and Ukrainian case
Full text linkThis paper compares the integration processes of North Macedonia and
Ukraine, which have recently opened EU accession negotiations. The
significant disparity in the pace of their integration processes - remarkably
slow in the case of North Macedonia and exceptionally fast in the case of
Ukraine - serves to examine whether EU enlargement decisions are shaped
more by the institutional criteria or by geopolitical interests of member states.
Using a comparative approach, the study analyzes the European policies and
relations with both countries and the EU role in addressing their internal and
external disputes. The study aims to demonstrate how EU enlargement is
shaped by EU standards and geopolitical interests, interpreting the findings
through intergovernmental and realist perspectives that emphasize statedriven decision-making and security imperatives. The results reveal that North
Macedonia’s accession was delayed due to non-criteria political disputes,
while Ukraine’s accession process was accelerated for security reasons,
demonstrating how geopolitical considerations can outweigh normative
standards in EU enlargement
Influence of Covid 19 on the diagnosis of colorectal cancer at clinical hospital Acibadem-Sistina in Skopje-study of 264 cases
Full text linkObjective: Colorectal carcinoma is the third most common malignancy in the world with the leading cause of a
cancer related mortality. The aim of this retrospective single center study was to determine whether the COVID-19
pandemic had an impact on diagnosis and stage in presentation of colorectal carcinoma.
Methods: We analyzed 264 surgically treated patients for colorectal carcinoma in the Clinical Hospital Acibadem
Sistina in Skopje in the period of 2018-2020. All cases were diagnosed by light microscope and analyzed according
to TNM Classification for malignant tumors, UICC, 8edition.
Results: A total of 112 patients underwent surgery for colorectal carcinoma before the pandemic period (2018-2019)
and 152 patients in the pandemic period (2019-2020).There was a significant increasing rate of advanced stage (IIIB,
IIIC, IVA, IVB) colorectal cancer in the pandemic period.
Conclusion: Although new studies are ongoing to evaluate the impact of COVID19 in different countries, in our study patients presented with more advanced stage of the disease
PV risk management
Full text link• Interactions between medical affairs and pharmacovigilance
to enhance effectiveness of the risk management strategy
• Enhancing data effectiveness and risk management
• Regulatory compliance & risk managemen
Правото на скратено работно време на родител на дете со развојни проблеми и посебни образовни потреби
Full text linkВо трудот се прави анализа на правото на скратено работно време на еден од родителите на дете со развојни пречки и посебни образовни потреби, според одредбите на Законот за работните односи (ЗРО). Целта на трудот е да се идентификуваат предизвиците и потенцијалните прашања што можат да се појават при користење на ова право, а во корелација со останатите релевантни закони и политики во земјава и да се понудат решенија за нив. Главниот фокус е на пронаоѓањето на најдобрите практики и политики за поддршка на овие родители во балансирањето на своите работни и семејни обврски.
Методите што ќе се користат, вклучуваат детална анализа на законските одредби, како и истражување на литературата кои се однесуваат на влијанието на работното време на родителите на деца со специфични потреби. Преку дискусија и толкување, се разгледуваат прашањата на балансирање на работата и семејниот живот, како и важноста на интеграцијата на ова право во пошироката рамка на семејните политики.
Направените анализи нудат не само разбирање на предизвиците туку и предлагаат конкретни решенија за нивно надминување. Конечно, се заклучува дека за да се осигураат придобивките од ова право, потребно е да се интегрира во целосната семејна поддршка како и во политиките што ги поддржуваат семејствата во општеството.
Анализата во трудот се очекува да донесе значителен придонес и во разбирањето на предизвиците и можностите што ги носи ова право и за работните односи и за општеството во целост. Се очекува препораките и решенијата што ќе се изведат од ова истражување да им послужат како основа на законодавците и креаторите на политики во развивањето на подобра и пофункционална правна рамка за поддршка на родителите на деца со развојни пречки и посебни образовни потреби.
Клучни зборови: Скратено работно време, посебни образовни потреби, дете со развојни пречки, социјални права, семејно-пријателски политики, семејство