Repozytorium UW
Not a member yet
2396 research outputs found
Sort by
The role of miRNA in myogenic differentiation of mouse of embryonic stem cells
No full textmiRNA są istotnymi regulatorami różnicowania podczas rozwoju zarodkowego. Jednak,
funkcje tych cząsteczek w powstawaniu wielu rodzajów komórek, w tym mioblastów mięśni
szkieletowych nie są w pełni zbadane. W pracy wykorzystano mysie zarodkowe komórki macierzyste
(komórki ES), które są pluripotencjalne i mogą różnicować we wszystkie komórki budujące organizm.
Analizowano dwie linie mysich komórek ES metodami pozwalającymi określić ekspresję genów
związanych z pluripotencją oraz różnicowaniem miogenicznym. Komórki różnicowały in vitro
w pożywce zawierającej m.in. kwas retinowy, co umożliwiło uzyskanie mioblastów mięśni
szkieletowych. Globalna analiza miRNA w niezróżnicowanych jak i różnicujących komórkach ujawniła
znaczące różnice w profilu ekspresji tych cząsteczek. Przeprowadzone badania wykazały istotne różnice
w ekspresji m.in. takich cząsteczek jak miR145 oraz miR181, które regulują różnicowanie komórek ES
oraz wielu innych rodzajów komórek, w tym mioblastów mięśni szkieletowych. Wykazano także
różnice w ekspresji miR206, cząsteczki specyficznej dla mioblastów mięśni szkieletowych.
W drugiej części pracy, sprawdzono, w jaki sposób badane miRNA przyczyniają się do
różnicowania komórek ES. W tym celu wykorzystano przejściową nadekspresję tych cząsteczek. Do
niezróżnicowanych komórek ES wprowadzono niezależnie cząsteczki takie jak miR145, miR181 oraz
miRNA z rodziny miR1, do których należą miR1, miR133a, miR133b oraz miR206. Komórki następnie
różnicowano in vitro, po czym badano ekspresję genów oraz białek regulujących różnicowanie komórek
ES oraz różnicowanie miogeniczne. Badania te wykazały, że przejściowa nadekspresja niektórych
miRNA może indukować różnicowanie miogeniczne komórek ES. Pod wpływem przejściowej
nadekspresji uzyskano m.in. wzrost poziomu takich transkryptów jak Pax3, Pax7, Myf5, Myog, Myod1,
Myh2.
W części trzeciej, przeprowadzono także analizę profilu miRNA w liniach komórek ES
pozbawionych funkcjonalnego genu Pax7, kodującego czynnik transkrypcyjny, który reguluje
różnicowanie miogeniczne. Komórki te różnicowano in vitro oraz in vivo. Następnie przeprowadzono
analizę ekspresji miRNA związanych z pluripotencją oraz różnicowaniem miogenicznym. Analizy te
wykazały, że Pax7 pełni istotną rolę w regulacji ekspresji miogenicznych miRNA. W komórkach ES
różnicujących in vitro, a więc takich, które odzwierciedlają wcześniejsze etapy różnicowania
miogenicznego, obserwowano niższy poziom miR206, w komórkach Pax7-/-, w porównaniu do
komórek Pax7+/+. Z kolei w komórkach różnicujących in vivo, a więc w warunkach odzwierciedlających
późniejsze etapy różnicowania, obserwowano niższą ekspresję wszystkich miRNA z rodziny miR1, a
więc miR1, miR133a, miR133b, miR206. Uzyskane wyniki dowodzą, że choć ekspresja Pax7 nie jest
niezbędna do powstania mioblastów mięśni szkieletowych z komórek ES, PAX7 pełni jednak istotną
rolę w modulacji różnicowania miogenicznego poprzez regulację ekspresji miRNA.miRNAs are important regulators of embryonic development. The role of these molecules
in differentiation of various cell types, among them skeletal muscle myoblasts, is still being
investigated. Presented analyses were performed using mouse embryonic stem cells (ES cells). These
cells are pluripotent, which means they can become any given cell building adult organism. Two
different cell lines were cultured in vitro in medium containing e.g. retinoic acid what induced
myogenic differentiation. Expression of genes involved in pluripotency and myogenesis was then
analyzed. High throughput analysis of miRNA expression has shown significant differences between
two cell lines, among them were different expression of miR145 and miR181, molecules involved in
differentiation of ES cells, and function of various cells like myoblasts. Significant differences in
expression of miR206, myogenic miRNA specific for skeletal myoblasts, were observed in two analyzed
cell lines.
In the second part of this work transient miRNA overexpression was used to analyse the
role of miRNAs in differentiation of ES cells. Synthetic miRNAs, among them miR145 or miR181 also
miRNAs from myogenic miR1 family (miR1, miR133a, miR133b, miR206) were introduced into
undifferentiated mouse ES cells. Next ES cells were differentiated in vitro, and the expression of genes
and proteins involved in pluripotency and differentiation was analyzed. It was shown that transient
miRNA overexpression can induce differentiation of ES cells. Among myogenic genes that were
upregulated after miRNA overexpression were Pax3, Pax7, Myf5, Myog, Myod1, Myh2.
In the third part, an analysis of the role of PAX7, a regulator of myogenesis, on the profile
of miRNAs in ES cell lines was performed. Mouse embryonic stem cells that did not express functional
PAX7 protein were used for this assay. In Pax7-/- ES cells differentiated in vitro, decreased expression
of miR206 was observed. In cell cultured in vitro, early steps of myogenic differentiation can be
observed. While in Pax7-/- mouse embryonic stem cells differentiated in vivo, decreased expression of
miRNAs from the whole miR1 family (miR1, miR133a, miR13b, miR206) was observed. Differentiation
of ES cells in vitro allows the observation of later stages of myogenic differentiation. These results
prove that Pax7 can regulate myogenesis through modulating expression of miRNAs
Phases of prehistoric and early-historical settlement analyzed within the Węgierka river catchment, and their footprint on a local slope and fluvial environment
No full textGłównym celem niniejszej rozprawy była rekonstrukcja relacji pomiędzy człowiekiem i środowiskiem w niewielkiej zlewni nizinnej na obszarze NE Mazowsza, jakie zachodziły podczas neoholocenu. W celu realizacji tych zamierzeń zlewnia Węgierki została kompleksowo przebadana przy użyciu narzędzi i metod wywodzących się z dwóch dyscyplin: geografii i archeologii. Tak zarysowane zadanie interdyscyplinarne pozwoliło również na odpowiedź na dwa pomniejsze zagadnienia badawcze:• jakie były kierunki i tempo przekształcenia antropogenicznego środowiska,• jakie były preferowane warunki środowiska dla osadnictwa.Prezentowana poniżej praca powstała w oparciu ogólnodostepne dane. W części dotyczącej środowiska były to na przykład: baza danych topograficznych VMAPevel 2, publicznie dostępne mapy - współczesne i historyczne. W celu rekonstrukcji sieci osadniczej posłużono się danymi z Archeologicznego Zdjęcia Polski. Oprócz darmowych danych, skorzystano również z ogólnie dostępnego, darmowego oprogramowania w celu przeprowadzenia analiz statystycznych oraz GIS. Miało to na celu stworzenie zestawu narzędzi, dzięki któremu w łatwy sposób można będzie powtórzyć podobne badania geoarcheologiczne typu off-site w innym regionie. W celu charakterystyki osadnictwa w poszczególnych okresach skorzystano z następujących metod:• statystyka opisowa zbioru danych osadniczych oraz środowiskowych preferencji człowieka,• eksploracyjna analiza danych,• mapy gęstości zabytków oraz stanowisk,• drzewa klasyfikacyjno-regresyjne.W zakresie rekonstrukcji antropogenicznych zmian środowisk posłużono się metodami z zakresu geomorfologii i geochemii (opis osadów pozyskanych za pomocą płytkich wierceń, analizy laboratoryjne takie jak granulometria, straty po prażeniu, wyliczanie wskaźników wzbogacenia osadów w pierwiastki śladowe). Powyżej zaprezentowane metody pozwoliły na wydzielenie okresów wzmożonej oraz ograniczonej aktywności osadniczej w zlewni Węgierki. Intensywniejsze osadnictwo było obecne na obszarze badań w epoce brązu, żelaza oraz od średniowiecza. Zmniejszenie aktywności ludzkiej nastąpiło w przynajmniej dwóch okresach: przełom epok brązu i żelaza oraz okres wędrówek ludów. Wskazano także na efekty działania antropopresji zapisane w osadach stokowych i fluwialnych. Stwierdzonowystępowanie homogenicznych warstw deluwialnych u podstawy stoków (o miąższości 0,5-1m) i mad rolniczych w dnie doliny utworzonych po wylesieniu zlewni Węgierki, głównie od średniowiecza.The main aim of the following thesis was the reconstruction of the relationships between man and environment in the small river catchment in NE Masovia during Neoholocene. To achive this the Węgierka river catchment was comprehensively examined with tools originating from two disciplines: Geography and Archaeology. This interdisciplinary studies also let the author to answer for two minor issues:• the ways and the rate of the anthropogenic environment transformation,• indication of the preferable environmental conditions for settlement.Presented thesis was based on the open datasets presenting the environment (e.g. base of topographic data VMAP level 2, publicly accesible maps - historic and contemporary) and archeological data (Polish National Record of Archaeological Sites program (PNRAS)). Besides the data also the tools for statistical and GIS data processing were open source. The idea of this thesis was to develop easy to reproduce set of tools for description of off-site geoarcheology of the settlement region.The following methods were used to characterise the settlement in order:• descriptive statistic of the settlement database and environmental preferen-ces of settlement,• datamining,• denisty maps of the settlment,• classification and regression trees modelling.In the area of reconstrucion of the anthropogenic changes of he environment methods from geomorphology and geochemistry were used (description of sediments from shallow drillings, laboratory analysis such as: granulometry, loss on ignition, calculating enrichment factors of the trace elements in the sediments).Above mentioned methods allowed to recognize the phases of the settlement in the catchment from Bronze Age to the Mediaeval Period, and the phases of the lower human activity of the settlement groups in the region (turn of the Bronze and Iron Age, and Migration Period). Record of human impact on the slope and the fluvial sediments were also identified, such as colluvial layers at footslopes and alluvial aggradation in the valley bottom. Homogeneous colluvial sediment (0,5 - 1 m thickness) and „agricultural mud”in the valley bottom (up to 0,5 m) origin, from soil erosion after deforestostion of Węgierka basin mainly since Middle Ages
Fotografia w zasobach sieciowych - opis i wyszukiwanie
No full textRozprawa składa się z czterech głównych rozdziałów, w których omówiono funkcjonowanie obrazów cyfrowych w przestrzeni współczesnej sieci WWW. Rozdział pierwszy skupia się na przedstawieniu najważniejszych koncepcji naukowych, społecznych i kulturowych, które podkreślają znaczenie obrazów, zwłaszcza fotografii, w życiu człowieka, oraz ich specyfikę. Przedstawiono znaczenie fotografii jako dokumentu, dzieła sztuki, materiału naukowo-badawczego. W rozdziale drugim zaprezentowano sposoby analizy i interpretacji obrazów. Przedstawiono fotografię jako komunikat o wielu warstwach do odczytania. Wyjaśniono definicje widzenia, patrzenia i spoglądania oraz ich rolę w obcowaniu z dokumentami wizualnymi. Pokazano relacje pomiędzy socjologią wizualną a kulturą wizualną. Scharakteryzowano metody: kompozycyjną, semiologiczną i psychoanalizę. Opisano metodę analizy treści zawartości obrazów. Zaprezentowano i scharakteryzowano rodzaje odbiorców obrazów (publiczności). Wskazano na specjalne metody badawcze bazujące na psychologii widzenia i okulocentryzmie. W rozdziale trzecim uwaga została skupiona na strategiach wyszukiwania dokumentów wizualnych, zwłaszcza fotografii. Zdefiniowano istotę i metody wyszukiwania dokumentów wizualnych. Przedstawiono strategie wyszukiwawcze połączone z profilowaniem behawioralnym i personalizacją wyników wyszukiwawczych dla użytkownika końcowego oraz scharakteryzowano sylwetkę współczesnego widza internetowego, uwzględniając jego potrzeby i zachowania informacyjne. Podjęto także próbę zdefiniowania obrazu, jego cech i reprezentacji. Podkreślono złożoną (warstwową) budowę dokumentów wizualnych – obcując z dokumentami wizualnymi (zarówno analogowymi, jak i cyfrowymi), należy zwrócić uwagę na zawartość (treść), cechy fizyczne (nośnik), a także subiektywną interpretację, połączoną często z dokumentami towarzyszącymi i wiedzą widza (odbiorcy). W omawianym rozdziale przedstawiono również sposoby automatycznego przetwarzania obrazów (CBIR), inżynierię wizualną i graficzne deskryptory obrazu, takie jak: kolor, wzór i kształt. W rozdziale czwartym przeanalizowano na przykładach schematy metadanych stosowane do opisu dokumentów wizualnych w bibliotekach, archiwach i muzeach. Przedstawiono profesjonalne podejście w indeksowaniu i katalogowaniu dokumentów, a także skonfrontowano je z oddolnymi, kolektywnymi (równoprawnymi) inicjatywami dystrybuowania treści przez użytkowników sieci WWW. Skupiono się na standardach opisów, przedstawiono polskie dokumenty i normy, na których opiera się tworzenie profesjonalnych opisów dokumentów wizualnych. Zaprezentowano rodzaje i standardy metadanych stworzonych typowo dla identyfikacji obrazów, a także pokazano przykłady adaptacji schematów ogólnych stosowanych w archiwach czy bibliotekach. Wskazano na różnice w odczytaniu i zrozumieniu przekazu wizualnego przez człowieka oraz oprogramowanie komputerowe. Opisano także problem luki semantycznej. Na koniec zaprezentowano autorski klucz kategoryzacyjny, wypracowany na podstawie analizy dotychczasowych schematów metadanych przypisanych obrazom.The dissertation consists of four main chapters discussing the functioning of digital images in the contemporary space of World Wide Web (WWW). The first chapter focuses on presenting the most important scientific, social and cultural ideas emphasizing the significance of images, especially photographs, in human life, as well as their specificity. The meaning of a photograph as a document, work of art. and scientific research material was presented. The matter of visual document message strength was addressed, including photographs, as well as the manner of organizing them and the fact that photography records reality in an extremely detailed way, the history of photography was described in the context of the development of new research methods in science. The second chapter concerns the ways of analyzing and interpreting images. Photography was shown as a message with many layers to decipher. Definitions of seeing, looking and glancing were explained, as well as their role in dealing with visual documents. The relationship between visual sociology and visual culture was shown. The following methods were characterized: compositional, semiological and psychoanalysis. Image contents analysis was described. Types of image addressees (audience) were presented and characterized. Special research methods were indicated, based on psychology of seeing and oculocentrism. The third chapter focuses on visual document retrieving strategies, especially concerning photographs. The significance and methods used for finding visual documents were defined. Retrieving strategies were presented, combined with behavioral profiling and retrieval results personalization for the end user and the silhouette of the contemporary Internet viewer, considering their information needs and behaviors. An attempt was also made at defining an image, its features and representations. The complex (layered) structure of visual documents was emphasized – when dealing with visual documents (both analog and digital), attention should be paid to the contents, physical features (carrier), as well as subjective interpretation, frequently connected with accompanying documents and the viewer’s (addressee’s) knowledge. The chapter under discussion also presents the ways of automatic image processing (CBIR), visual engineering and graphic image descriptors, such as color, pattern and shape. In the fourth chapter the author analyzed on certain examples the meta-data schemes used for describing visual documents in libraries, archives and museums. The professional approach to indexing and cataloging documents was presented, and confronted with grass-roots, collective (equal) initiatives of distributing contents by web users. We focused on description standards. Polish documents and norms were presented on which creating professional descriptions of visual documents are based. We presented kinds and standards of meta-data, created typically for image identification, as well as examples of adapting general schemes used in archives or libraries. Differences were indicated in deciphering and understanding the visual message by humans and by a computer software. The problem of semantic gap was also described. Finally, the author’s original categorization keywas presented, which was developed on the basis of the analysis of hitherto meta-data schemes attributed to images
Local democracy standards of the Council of Europe and their significance for the Polish legal order
No full textRozprawa składa się z dziesięciu rozdziałów ujętych w trzech częściach dysertacji, wstępu określającego założenia badawcze i zakres pracy, zakończenia, tabeli zawierającej wykaz konwencji Rady Europy z zakresu demokracji lokalnej i ich obowiązywania w państwach członkowskich oraz bibliografii. Podstawowym zadaniem badawczym była analiza prac Rady Europy dążących do harmonizacji prawa regulującego kwestie demokracji lokalnej w państwach członkowskich, jak też właściwych mechanizmów monitorujących i weryfikacyjnych. Wynikiem tych badań jest sformułowanie tezy, iż standardy w zakresie demokracji lokalnej wykształcone pod auspicjami Rady Europy posiadają wymiar materialny oraz instytucjonalny. Te standardy w wymiarze materialnym w znacznej mierze opierają się na zasadach Europejskiej Karty Samorządu Lokalnego, zaś w wymiarze instytucjonalnym na działalności Kongresu Władz Lokalnych i Regionalnych. Dysertacja dąży do udzielenia odpowiedzi na pytanie jaką rolę Rada Europy odegrała w procesie ustanawiania wspólnych europejskich standardów w zakresie demokracji lokalnej. Celem pracy jest opisanie tych standardów, a także ukazanie ich w kontekście polskiego porządku prawnego.
Część Pierwsza rozprawy (Rozdziały I-III) opisuje miejsce standardów w zakresie demokracji lokalnej w prawie międzynarodowym. Pierwszy z rozdziałów, mający wprowadzający charakter, dotyka definicji demokracji lokalnej, prawa do samorządu, społeczności i władz lokalnych w kontekście funkcjonowania administracji publicznej oraz koncepcji międzynarodowego prawa samorządowego. Następnie została omówiona geneza Rady Europy oraz znaczenie demokracji lokalnej w świetle jej celów statutowych. Ostatni rozdział pierwszej części rozprawy opisuje wybrane standardy, tak ujęte w źródłach prawa międzynarodowego, jak też aktach niewiążących. W Części Drugiej (Rozdziały IV-VI) została ukazana szczególna rola „traktatu na rzecz demokracji lokalnej”, czyli EKSL w tworzeniu standardów Rady Europy. Ten fragment rozważań rozpoczyna się od charakterystyki EKSL jako umowy międzynarodowej, wraz z historycznoprawnym opisem włączenia jej do polskiego porządku prawnego. W kolejnym rozdziale podczas omawiania materialnych standardów EKSL znalazł się szereg odniesień do polskiego porządku prawnego, wśród których nie zabrakło także postulatów de lege ferenda. Zasady ujęte w tej umowie międzynarodowej zostały podzielone na trzy grupy (standardy samorządności i pomocniczości; standardy organizacyjne; standardy dotyczące samodzielności finansowej, proporcjonalności kontroli i statusu przedstawicieli) i w ramach nich omówione. Ostatni rozdział tej części dotyczy Protokołu Dodatkowego do EKSL w zakresie prawa do udziału w sprawach władz lokalnych.Status prawny oraz organizacja Kongresu Władz Lokalnych oraz Regionalnych Rady Europy, czyli „strażnika standardów dotyczących demokracji lokalnej” jest przedmiotem Części Trzeciej rozprawy (Rozdziały VII-X). Na początku tej części rozważań zostały omówione geneza i powstanie Kongresu, jak również cele jego funkcjonowania. W kolejnym rozdziale poruszono zagadnienia składu oraz organizacji tego organu doradczego Rady Europy, a w następnym jego relacje i działania zewnętrze, w tym procedury monitoringowe oraz misje obserwacji wyborów. Ostatni rozdział opisuje rolę Kongresu w upowszechnianiu standardów Rady Europy dotyczących demokracji lokalnej.
Rozprawa zwieńczona jest zakończeniem, w którym podsumowane są wyniki przeprowadzonych badań oraz rekomendacje de lege ferenda. Głównym wnioskiem wynikającym z przedmiotowej pracy jest stwierdzenie, iż standardami Rady Europy w zakresie demokracji lokalnej są nie tylko wzorcowe modele materialnych rozwiązań dotyczących działalności samorządów w państwach członkowskich, ale także funkcjonowanie w ramach systemu instytucjonalnego tej organizacji międzynarodowej organu przedstawicielskiego społeczności lokalnych i regionalnych wraz z właściwymi mu mechanizmami oddziałującymi na stan demokracji lokalnej w Europie.The dissertation consists of ten chapters grouped in three parts, an introduction presenting research assumptions and the scope of the work, conclusion, a table listing
the Council of Europe (CoE) conventions concerning local democracy and their application in the Member States and the bibliography.
The main research task was to analyze the work of the CoE aiming to harmonize
the law regulating issues of local democracy in the Member States as well as appropriate monitoring and verification mechanisms. The study leads to a formulation of the thesis
that local democracy standards established under the auspices of the CoE have substantive and institutional aspects. In substantive terms, these standards are based to a large extent on
the principles of the European Charter of Local Self-Government (ECLSG), while at the institutional level, they are based on the activity of the Congress of Local and Regional Authorities.
The dissertation aims to answer the question what role has the CoE played in the process of establishing common European standards regarding local democracy. The objective of the work is to describe these standards and present them in the context of the Polish legal order.
Part One of the dissertation (Chapters I-III) describes the position of the local democracy standards in international law. The first chapter has an introductory character, analyzing definitions of local democracy, right to self-government, local communities and authorities in the context of public administration organization and the concept of international local government law. Then, the origin of the CoE is discussed and the importance of local democracy in the perspective of its statutory aims. The last chapter of Part One of the dissertation describes selected standards, both included in sources of international law and in soft law.
Part Two (Chapters IV-VI) shows the special role of the “treaty for local democracy” (the ECLSG) in the development of standards of the CoE. This part of the study starts from an overview of the ECLSG as an international agreement, with a historical and legal description of how it was incorporated in the Polish legal order. The next chapter, which discusses substantive standards of the ECLSG, includes a number of references to the Polish legal order, also with de lege ferenda postulates. The principles included in this international treaty have been divided into three groups (standards of self-governance and subsidiarity; organizational standards; standards for financial autonomy, proportionality of supervision and status of representatives) and discussed in turn. The last chapter in this part is about the Additional Protocol to the ECLSG on the right to participate in the affairs of a local authority.
The legal status and organization of the Congress of Local and Regional Authorities as the “guardian of local democracy standards” is the theme of Part Three of the dissertation (Chapters VII-X). At the beginning of this part of the study, the origins and establishment
of the Congress are discussed as well as its operational objectives. The next chapter first presents the issues of the composition and organization of this advisory body, and then its external relations and activities, including monitoring procedures and election observation.
The last chapter describes the role of the Congress in disseminating the CoE local democracy standards.
The dissertation ends with a conclusion which presents a summary of the findings and de lege ferenda recommendations. The main conclusion derived from the work is the observation that the CoE local democracy standards are not only exemplary models of substantive solutions for the activity of local governments in the Member States but also the operation (within the institutional system of this international organization) of a body representing local and regional communities with its proper mechanisms influencing the state of local democracy in Europe
Function of REXO2 nuclease in the human mitochondrial RNA metabolism
No full textMitochondria są półautonomicznymi organellami wewnątrzkomórkowymi, które posiadają własny genom. Ludzki genom mitochondrialny koduje jedynie 37 genów, ale każdy z nich jest niezbędny do życia człowieka.W niniejszej pracy podjęto próbę poznania funkcji ludzkiej nukleazy REXO2 w metabolizmie mitochondrialnego RNA. Zastosowano dwie główne strategie eksperymentalne: badania efektu obniżenia poziomu REXO2 w mitochondriach oraz charakterystykę biochemiczną aktywności oczyszczonego enzymu.Stwierdzono, iż REXO2 lokalizuje się w trzech różnych przedziałach komórkowych: mitochondriach, jądrze komórkowym i cytoplazmie. W związku z tym skonstruowano model komórkowy, który umożliwiał dokładne rozróżnienie pozamitochondrialnych i mitochondrialnych funkcji badanego białka.Uzyskany model został użyty do scharakteryzowania efektu deplecji REXO2 na poziom mitochondrialnych RNA. Zaobserwowano liczne zmiany: akumulowały się niekodujące transkrypty powstające na matrycy nici lekkiej mtDNA i kilkukrotnie wzrastał poziom dwuniciowego RNA w mitochondriach. Szczególnie silny efekt zaobserwowano w przypadku 16-nukleotydowego RNA nazwanego ncH2. Fenotyp ten był specyficzny dla wyciszenia REXO2 i nie był zależny od funkcjonowania degradosomu.W trakcie prowadzonych eksperymentów in vitro udowodniono, iż REXO2 tworzy homodimery i może degradować nie tylko nanoRNA (cząsteczki RNA ≤5 nukleotydów), ale również znacznie dłuższe RNA i DNA. Profil degradacji krótkich i dłuższych cząsteczek różnił się znacząco, sugerując, iż nanoRNA są degradowane w sposób procesywny, a dłuższe fragmenty RNA – dystrybutywny. Ponadto wykryto specyficzność sekwencyjną enzymu, który szczególnie wydajnie trawił ciągi urydylowe, natomiast cząsteczki poliadenylowane były degradowane znacznie wolniej. REXO2 nie było aktywne wobec dwuniciowych i ustrukturyzowanych substratów RNA, więc za obserwowaną in vivo akumulację takich cząsteczek musi odpowiadać pośredni mechanizm, prawdopodobnie zależny od degradosomu mitochondrialnego. Wskazują na to wyniki przeprowadzonych eksperymentów z wykorzystaniem oczyszczonych podjednostek degradosomu, które sugerują, iż usuwanie przez REXO2 cząsteczek nanoRNA zwiększa wydajność trawienia dłuższych substratów przez degradosom.Podsumowując, w ramach niniejszej rozprawy potwierdzono, że REXO2 jest mitochondrialnym białkiem o aktywności oligorybonukleazy, które pełni bardzo istotną funkcji w metabolizmie mtRNA. Jak wskazują uzyskane wyniki, prawdopodobnie składa się na nią zarówno degradacja do mononukleotydów cząsteczek nanoRNA generowanych przez degradosom, jak również usuwanie krótkich RNA powstających w wyniku obróbki mitochondrialnych policistronowych transkryptów.Mitochondria are semiautonomous subcellular organelles which contain their own genome. Human mitochondrial genome codes only 37 genes, but every mtDNA-coded gene is essential.The aim of this thesis was to elucidate the function of human nuclease REXO2 in the mitochondrial RNA metabolism. Two main experimental strategies were employed: study of mitochondrial phenotype of REXO2 depletion and biochemical characterization of purified enzyme.REXO2 was found to localize in three distinct cellular compartments: mitochondria, cell nucleus and cytoplasm. Thus, a cellular model allowing to dissect mitochondrial and non-mitochondrial REXO2 functions was constructed.The cellular model was used to characterize the effect of REXO2 knockdown on mitochondrial RNA level. Several changes were observed, like accumulation of non-coding RNA species originating from transcription mtDNA light strand and increase of mitochondrial double-stranded RNA level. Especially strong effect was detected in case of short (16 nucleotides) transcript named ncH2. This phenotype was specific for REXO2 depletion and did not depend on mitochondrial degradosome activity.The experiments performed in vitro allowed to determine that REXO2 exists as homodimer and is active not only towards nanoRNA (RNA molecules ≤5 nucleotides long), but also towards significantly longer RNA species. Degradation profiles of short and long RNAs was different, what suggests that REXO2 processively degrades nanoRNAs, while longer species are degraded distributively. REXO2 was also found to possess sequence specificity: uridine-rich substrates were preferred, while polyadenylated RNAs were degraded in much less efficient way. REXO2 was not active towards double-stranded or structured RNA substrates. Hence, accumulation of such RNA species observed in vivo upon REXO2 silencing has to cause by an indirect, probably degradosome-dependent mechanism. Such conclusion was supported by in vitro experiments which showed that turnover of nanoRNAs by REXO2 might increase efficiency of degradation of longer RNA substrates by the mitochondrial degradosome.In conclusion, the presented doctoral thesis proves that REXO2 is a mitochondrial oligoribonuclease constituting a crucial element of mitochondrial RNA metabolism. Obtained results suggest that REXO2 is involved in degradation of nanoRNAs left by the mitochondrial degradosome as well as of short RNA species generated by processing ofmitochondrial polycistronic transcripts
Ewolucja radykalnie lewicowych doktryn politycznych i jej implikacje prawne po 1989 roku
No full textEwolucja radykalnie lewicowych doktryn politycznych i jej implikacje prawne po 1989 roku
(streszczenie)
Głównym cel rozprawy doktorskiej stanowi analiza ewolucji doktryny radykalnej lewicy po 1989 roku w kontekście jej wpływu na ustrój i prawodawstwo wybranych krajów. Analiza dokonywana jest w kontekście pewnych regionalnych procesów i uwarunkowań kształtujących radykalną lewicę w różnych regionach świata. Celem analizy jest próba stwierdzenia, czy obecnie można mówić o istnieniu jednej uniwersalnej koncepcji lewicy radykalnej, czy też wielu niezależnych lewicowych koncepcjach. Praca składa się z sześciu rozdziałów.
Pierwszy rozdział koncentruje się na przedstawieniu kluczowych elementów składowych koncepcji współczesnej radykalnej lewicy oraz najbardziej wpływowych współczesnych teorii ekonomiczno-społecznych Jeremy’ego Rifkina i Josepha Stiglitza oraz analizie niezwykle ważnych dla radykalnej lewicy XXI wieku nowoczesnych koncepcji ekonomicznych Thomasa Piketty’ego na tle marksistowskiej koncepcji społeczno-ekonomicznej. W rozdziale przedstawione zostały również koncepcje kształtujące się od lat 60. XX wieku wraz z nową lewicą idee i koncepcje światopoglądowe, takie jak ekologizm, neutralność światopoglądowa i feminizm. Idee te w znacznym stopniu stały się częścią rdzenia dzisiejszej doktryny radykalnej lewicy, w szczególności w krajach rozwiniętych.
Drugi rozdział stanowi analiza ewolucji radykalnej lewicy na terenie Europy po 1989 roku. Analiza skupia się na przedstawieniu najważniejszych elementów europejskiej ideologii ultralewicowej w kontekście działania ruchów społecznych i partii politycznych w wybranych krajach po 1989 roku. Szczególnie istotną role w Europie odgrywają radykalnie lewicowe ruchy społeczne takie jak Oburzeni we Francji czy Ruch Pięciu Gwiazd we Włoszech. Wybór organizacji i ruchów lewicowych został podyktowany chęcią jak najlepszego ukazania swoistego fenomenu radykalizacji europejskiej lewicy na początku XXI wieku.
Rozdział trzeci jest poświęcony ewolucji radykalnej lewicy na terenie Ameryki Południowej, której kluczowym aspektem jest idea ,,socjalizmu XXI wieku’’. Idea ta, będąca połączeniem marksizmu, filozofii Simona Rodrígueza, z oryginalnymi rozwiązaniami bazującymi na lokalnych doświadczeniach, przedstawiona jest przez pryzmat jej adaptacji i rozwoju w wybranych krajach regionu ze szczególnym uwzględnieniem Wenezueli, Boliwii i Ekwadoru. W rozdziale tym dokładniej przeanalizowana została również, charakterystyczna dla wszystkich krajów Ameryki Łacińskiej, koncepcja teologii wyzwolenia będąca swego rodzaju lokalnym fenomenem kształtującym współczesną tożsamość kulturową mieszkańców Ameryki Południowej i ich podejście do koncepcji lewicowych.
Rozdział czwarty skupia się na ewolucji radykalnej lewicy po 1989 roku na terenie Ameryki Północnej. Rozdział zbudowany został wokół próby pokazania pewnych oryginalnych dla tego regionu koncepcji oraz na uwidocznieniu różnic między radykalizującą się lewicą w Stanach Zjednoczonych Ameryki a Kanadą, która radykalnie lewicowe idee wymieszała z założeniami socjaldemokracji i swoistego lokalnego nacjonalizmu. W rozdziale tym przeanalizowane pokrótce zostały także konsekwencje społecznego buntu związanego z kryzysem finansowym 2008 roku.
Piąty rozdział dotyczy ewolucji radykalnej lewicy w Azji i na Bliskim Wschodzie i stanowi próbę przedstawienia niezwykle ciekawej ewolucji lokalnych koncepcji radykalnie lewicowych przez pryzmat ich lokalnych sukcesów i globalnych ograniczeń. Szczególna uwaga poświęcona została procesowi ewolucji maoistycznej doktryny komunistycznej w Chinach oraz nowym koncepcjom radykalnej lewicy, nawiązujących do marksizmu, rozpowszechniających się w wybranych krajach Azji. Oprócz chińskiego systemu zostały również przybliżone radykalne lewicowe koncepcje powstałe w Indiach, Korei Północnej i w Japonii, a także najciekawsze lewicowe idee kształtujące się na Bliskim Wschodzie nawiązujące do islamskiego socjalizmu.
Szósty rozdział przedstawia najciekawsze implikacje prawne związane z wpływem koncepcji ekologizmu i feminizmu na prawo w krajach, w których są silne ugrupowania i ruchy związane z radykalną lewicą. Rozdział ten stanowi swoistą próbę zobrazowania na wybranych przykładach realnego bezpośredniego i pośredniego wpływu postulatów lewicy radykalnej na ustawodawstwo i orzecznictwo. Rozdział ten w kontekście całości pracy pełni rolę uzupełniającą, której celem jest pokazanie globalnego wpływu koncepcji lewicowych na politykę wybranych krajów i swego rodzaju globalnego lewicowego uniwersalizmu w kontekście postulatów ekologicznych i feministycznych. W rozdziale tym uwydatniona jest również ewolucja koncepcji płci kulturowej w prawodawstwie i orzecznictwie wybranych państw.
Konkluzje pracy stanowi potwierdzenie stawianej na wstępie tezy odnośnie braku istnienia jednej uniwersalnej koncepcji lewicy radykalnej oraz udowodnienie tezy, że rok 1989 w kontekście ewolucji doktryny lewicowej nie stanowił jakiegokolwiek przełomowego momentu. Potwierdzenie stawianej na początku pracy tezy skutkuje utworzeniem podziału na lewice tradycyjną (marksistowską) i nowoczesną lewicę radykalną, wywodzącą się z ruchów społecznych pierwszej dekady XXI wieku, takich jak indignados w Hiszpanii. Istnienie tej swoistej dychotomii w obrębie ruchu lewicy radykalnej ma bardzo istotny wpływ na prawodawstwo i kształtowanie się nowych koncepcji dotyczących podstawowych praw człowieka. Wydaje się, że dzięki wykorzystaniu tego typu dychotomii dużo łatwiej jest analizować współczesne ruchy lewicowe, które coraz bardziej odbiegają od tradycyjnych definicji lewicy i lewicy radykalnej prezentowanych w literaturze.The evolution of the Radical Left political doctrines and its legal implications after the year 1989.
(The summary)
The main aim of this doctoral thesis is the analysis of the evolution of the doctrine of the radical left-wing parties after the year 1989, in the context of its influence on the system and legislation of the selected countries. This analysis is carried out in the light of certain regional processes and factors shaping the left-winged parties in various regions of the world. The goal of this study is to state whether nowadays we can assume there exists one, universal conception for the Radical Left or there are many existing independently from each other. The thesis consists of six chapters all together.
The first chapter focuses on presenting the key element components of the contemporary radical left–wing parties, along with the most influential contemporary economical-social theories of Jeremy Rifkin and Joseph Stiglitz, as well as on essentially import ant for the XXI century radical Left- analysis of the modern economical concepts of Thomas Piketty against a background of the Marxist social-economical conceptions. In this chapter also, there are presented approaches developed along with the new Left from the years of sixties of the XX century- the ideas and world views, such as ecologism, neutrality of the world view and feminism. These ideas, to a big extent, have become a part of the core of the up-to-date radical left doctrine, especially in the developed countries.
The second chapter is the study of evolution of the radical Left after the year 1989. It concentrates on introducing the essential elements of the European ultra-left ideology in the context of activities of social movements and political parties of the chosen countries after 1989. A particularly crucial role in Europe than, play the left-wing social movements such as The Indignados (The Outraged) in France or the MoVimento 5stelle (The Five Star Movement) in Italy. A choice of the organizations and left-wing movements has been dictated by the will to show the peculiarity of the phenomenon of radicalization of the European Left at the beginning of the XXI century.
The third chapter is devoted to the evolution of the radical Left in the region of the South America, which the key aspect is an idea of ‘socialism of XXI century’. This idea, being the fusion of Marxism and the philosophy of Simon Rodriguez, with original solutions, basing on local experiences, is demonstrated by the angle of her adaptation and development in the selected countries of the region, especially taking into account of Venezuela, Bolivia and Ecuador. Also, in this very chapter, there is a more precise analysis of the concept of theology of liberation, characteristic for the all countries of the Latin America, which is a certain kind of local phenomenon shaping contemporary cultural identity of the inhabitants of South America and their attitude towards the left-wing concepts.
The fourth chapter focuses on the evolution of the radical Left on the area of North America, after the year 1989. This part of the thesis was structured to show certain concepts original to this region, as well as emphasizing the differences between the radicalizing Left of the United States and Canada, where the latter of the two has radical mixed the conceptions of the Left with the principles of social democracy and particular local nationalism. Moreover, in this chapter there are briefly analyzed the consequences of the social rebellion bound up with the financial crisis of the year 2008.
The fifth chapter concerns the evolution of radical Left in Asia and Middle East and it is an attempt to present extremely interesting development of local radical Left concepts in the context of their local successes and global restrictions. A particular attention was given to evolution of the Maoist communistic doctrine in China as well as to a new concept of radical Left referring to Marxism and spreading in chosen Asian countries. Besides the Chinese system, the chapter introduces the radical Left concepts that originated from India, North Korea and Japan as well as most interesting Left ideas shaping up in Middle east which relate to Islamic socialism.
Finally, the sixth chapter presents most interesting legal implications related to influences of the ecologic and feministic concepts on legal systems in the countries with strong groups and movements tied to the radical Left. Based on chosen examples, this section constitutes a specific attempt to depict a real direct and indirect impact of the radical Left demands on the legislation and judicature. In the context of the whole thesis, the sixth chapter serves a supplementary role, which is to picture a global influence of the Left–wing concepts on the politics of chosen countries and one of a kind global Left universalism in the context of ecological and feminist demands. What is more, the chapter highlights the evolution of cultural gender concept in the legislation and judicature of the selected countries.
The conclusion of the whole work constitutes the thesis stated in the beginning – a non-existence of one universal concept for the radical left ideology and proving the argument that the year 1989 was by no means a decisive moment in the context of the evolution of the Left doctrine. A proof of the thesis proposed initially in this dissertation results in the division into a traditional Left (Marxist) and a modern radical Left, which originated from the social movements in the first decade of the XXI century, like ‘Indignados’ in Spain. An existence of this particular dichotomy in the frame of radical Left movement has very significant influence on legislation and development of new concepts related to the basic human rights. It seems that due to a usage of such a dichotomy it becomes far easier to analyze the contemporary Left movements, that start to stray more and more from the traditional definition of the Left and radical Left presented in the literature
Objection (sprzeciw) in administrative law
No full textPrzedmiotem rozprawy jest analiza treści normatywnej kategorii pojęciowej „sprzeciw”. Pojęcie to coraz częściej występuje w przepisach ustawowych zaliczanych do szeroko rozumianego prawa administracyjnego.
Punktem wyjścia rozprawy jest teza, że ustawodawca posługuje się terminem „sprzeciw” w sposób niejednolity. Innymi słowy, określa tym mianem różne desygnaty. Powstaje tu jednak pytanie, czy wobec coraz częstszego stosowania przez prawodawcę tego pojęcia możliwe jest wyodrębnienie instytucji prawnej sprzeciwu. W związku z tym, głównym zadaniem, niezbędnym do osiągnięcia celu w postaci udowodnienia lub zaprzeczenia stawianej tezie jest odkodowanie normatywnej treści pojęcia „sprzeciw” występującego w przepisach prawa administracyjnego.
W pracy wskazuje się, że sprzeciw nie jest na gruncie polskiego prawa administracyjnego pojęciem jednolitym. Ustawodawca w rzeczywistości nadaje mu bowiem różnorodne treści. Innymi słowy, oznacza tym pojęciem różnorakie desygnaty.
W ramach pracy dokonano podziału wspomnianych „sprzeciwów” na odrębne grupy. Kryterium podziału stanowi kryterium funkcji (roli) jaką spełniają poszczególne „sprzeciwy”. Uwzględniając taki wyznacznik, w pracy wskazano, że możliwe jest wyodrębnienie co najmniej czterech grup „sprzeciwów” występujących na gruncie prawa administracyjnego.
Po pierwsze, ustawodawca posługuje się nazwą sprzeciw dla określenia środków prawnych, tj. czynności zmierzających do zakwestionowania (zaczepienia) czynności lub zachowań organów administracji publicznej. Jednocześnie trzeba wskazać, że grupa ta nie jest wewnętrznie jednolita. Zróżnicowane jest zarówno przedmiot sprzeciwu, tj. to wobec czego jest on wnoszony, jak i różne są skutki, które wywołuje wniesienie sprzeciwu.
Drugą, liczną grupę sprzeciwów, stanowi „sprzeciw” będący przejawem woli organu administracyjnego w ramach instytucji milczącej zgody. Jak zauważono, tam gdzie w przepisach prawa materialnego ustanawia tę instytucję, tam też posługuje się kategorią pojęciową „sprzeciw”. W tym przypadku sprzeciw jest aktem administracyjnym, który służy administracji przede wszystkim do niedopuszczenia do ukształtowania się uprawnień podmiotu administrowanego z mocy prawa, tj. wskutek upływu czasu (milczenie administracji). Jednocześnie za pomocą sprzeciwu, organ przesądza, że zamierzone działanie lub zachowanie jednostki jest sprzeczne z prawem lub narusza chronione przez to prawo wartości.
Trzecią grupę stanowią nieliczne na gruncie prawa administracyjnego sprzeciwy będące w istocie środkami oddziaływania nadzorczego. Środki te mają jednak pewną specyfikę. Za pomocą sprzeciwu organ nadzorujący kwestionuje określone akty organu nadzorowanego w sprawie przyjęcia danej osoby do korporacji zawodowej (np. wpis na listę adwokatów).
Czwarta wyróżniona w pracy grupa obejmuje sytuacje, w których kategoria pojęciowa „sprzeciw” stanowi treść współdziałania organów. W pracy ustalono, że sprzeciw jest wnoszony przez organ współdziałający wobec projektu rozstrzygnięcia (aktu administracyjne) organu rozstrzygającego sprawę. Sprzeciw uniemożliwia wydanie aktu o zaproponowanej treści.
Ponadto w pracy opisano wybrane inne przypadki posługiwania się przez ustawodawcę w ramach prawa administracyjnego kategorią pojęciową sprzeciwu.
Powyższe ustalenia potwierdzają tezę, że sprzeciw nie jest na gruncie prawa administracyjnego kategorią jednolitą.
Jednocześnie nie sposób mówić tutaj o wykrystalizowanej instytucji prawnej. Sprzeciw należy określać raczej jako konstrukcję prawą (konstrukcje prawne) mające odrębne funkcje w ramach poszczególnych, wyodrębnionych grup.
W zakończeniu sformułowano również postulaty de lege ferenda.The topic of this dissertation is to analyse the normative content of the concept of “objection” (“sprzeciw”). This notion is more often used in statutory provisions of the broad area of the administrative law.
The thesis that the legislator uses the term “objection” (“sprzeciw”) in an inconsistent manner provides for the starting point for this dissertation. In other words, different designatums are described with this term. However, the question arises whether it is possible to distinguish the legal institution of objection (sprzeciw) due to the more often use of this notion by the legislator. Consequently, the main task, indispensable to achieve the objective of either confirming or denying the thesis of this dissertation, is to decode the normative content of the notion of “objection” (“sprzeciw”) as provided for in the provisions of the administrative law.
The present dissertation demonstrates that objection (sprzeciw) is not a homogeneous notion under the Polish administrative law. In fact, the legislator attributes different meanings to it. In other words, various designatums are described with this term.
In this dissertation a division into separate groups of the above-mentioned “objections” (“sprzeciw”) was made. The criterion used for the division was the criterion of the function (role) fulfilled by a given type of “objection” (“sprzeciw”), and it proves it is possible to distinguish at least four groups of “objections” (“sprzeciw”) in the Polish administrative law.
Firstly, the legislator uses the term objection (sprzeciw) to define legal measures, i.e. actions aimed at questioning actions or conduct of public administration bodies. At the same time, it is necessary to indicate that this group is not homogeneous in its nature. The object of objection (sprzeciw), i.e. the issue against which the objection is filed, is diversified, as well as are the results brought by filing the objection.
The second large group of objections (sprzeciw) consists of “objection” (“sprzeciw”) being an expression of will of an administrative body as the institution of tacit consent (tacit agreement). It has been observed that whenever the institution of tacit consent is established in the provisions of the substantive law, the concept of “objection” (“sprzeciw”) is used. In such instance, objection (sprzeciw) is considered to be an administrative instrument which is used by administrative bodies first and foremost not to allow the development of powers of an object administrated by virtue of law, i.e. due to the lapse of time (tacit consent).
The third group consists of objections (sprzeciw) which are measures of supervisory influence. However, these measures have a specific nature. By means of objection a supervisory body questions particular instruments of a supervised body concerning admitting a given individual to a professional corporation (for instance, entering their name in the list of advocates).
The fourth group distinguished in this dissertation pertains to situations, where the concept of “objection” (“sprzeciw”) constitutes the content of cooperation of bodies. This dissertation concludes that objection (sprzeciw) is filed by a cooperating body against a decision project (administrative instrument) of the body deciding a case.
Furthermore, this dissertation describes other instances of using the concept of objection (sprzeciw) by the legislator in the administrative law.
The above findings confirm the thesis stating that “objection” (“sprzeciw”) is not a homogeneous category in the area of the administrative law.
Consequently, a transparent legal institution is impossible to be defined here. Objection (sprzeciw) should be defined rather as a legal construction (legal constructions) having separate functions within particular, distinguished groups.
In the conclusion, principles of de lege ferenda were formulated
The issue of counterintelligence effectiveness
Get PDFRozprawa jest poświęcona zagadnieniu skuteczności kontrwywiadu i identyfikacji czynników wpływających na nią. Wybór tematu i tak sprofilowany zakres problemowy został spowodowany przede wszystkim istotną luką badawczą. Ambicją autora była odpowiedź na pytanie o czynniki decydujące o skuteczności służb specjalnych. Ponadto, zamysłem autora było prowadzenie przez całą rozprawę, od rozważań teoretycznych, poprzez analizę współczesnych modeli jak i zagrożeń i działania kontrwywiadu, głównego wywodu, który skupia się na problemie skuteczności kontrwywiadu. Za pomocą różnych metod i technik badano czynniki jakie wpływają na skuteczność kontrwywiadu. Przyjętą dominującą perspektywą badawczą był nowy instytucjonalizm, a wśród metod można wymienić metody: systemową, historyczną, triangulacji, porównawczą, behawioralną oraz studium przypadku. Tezą pracy jest twierdzenie, że zadania i funkcje kontrwywiadu w celu uzyskania relatywnie wysokiej skuteczności muszą być wykonywane przy ofensywnym nastawieniu operacyjnym i intelektualnym łączącym podejście wywiadowcze i kontrwywiadowcze. Na rozprawę składa się wstęp, pięć rozdziałów oraz zakończenie będące swoistym podsumowaniem i odpowiedzią na postawione w pracy pytania. Rozdział pierwszy poświęcony jest teoretycznemu opracowaniu badanego zagadnienia, a także zaznajomieniu czytelnika z niezbędną terminologią z zakresu służb specjalnych. Wyszczególnione są najważniejsze definicje i podziały kontrwywiadu. Drugi rozdział poświęcony został współczesnym modelom funkcjonowania kontrwywiadu. Na przykładzie trzech państw - USA, Wielkiej Brytanii oraz Rosji dokonano szczegółowej charakterystyki funkcjonowania kontrwywiadu. Ponadto, dokonano charakterystyki czynników kształtujących służby specjalne. Rozdział trzeci dedykowany został tematyce zagrożeń, które stoją przed kontrwywiadem, ale także sposobom odpowiedzi na nie. Autor dokonuje w nim szczegółowej charakterystyki poszczególnych zagrożeń (zarówno metod gromadzenia danych jak i kwestii środków aktywnych czyli operacji wpływu a także zagadnieniu decepcji) Druga część rozdziału trzeciego poświęcona jest odpowiedzi kontrwywiadu na przedstawione zagrożenia. Przedstawione i scharakteryzowane zostały: misja kontrwywiadu (aspekt ofensywny, defensywny oraz informacyjny), zadania kontrwywiadu (identyfikacja, ocena i analiza, neutralizacja i/lub wykorzystanie) oraz funkcje (operacyjna, gromadzenia danych, analityczna, wsparcia oraz w zależności systemu dochodzeniowo śledcza. Ukazano rolę i miejsce kontrwywiadu w szerszej perspektywie przedsięwzięć i interesów państwowych. Ponadto, dokonano przybliżenia poszczególnych narzędzi kontrwywiadu a także źródeł informacji, które może wykorzystywać. Po dokonanych analizach systemowych, historycznych, prawnych oraz teoretycznych przystąpiono do badań jakościowo-ilościowych w rozdziale czwartym, w ramach których przebadano 296 przypadków wykrytych agentów. Rozdział piąty, będący zarazem ostatnim stanowi odpowiedź na pytanie zawarte we wstępie pracy. Poza potwierdzeniem tezy, dokonano w nim identyfikacji czynników wpływających na skuteczność kontrwywiadu. Są to odpowiednio: strategiczna perspektywa działania, ofensywny charakter działania, koordynacja w ramach szerszego systemu bezpieczeństwa, działanie w długoterminowej perspektywie oraz zdolność do operacji poza granicami kraju.The dissertation is devoted to the issue of counterintelligence effectiveness and identification of factors that influence this. The choice of subject and scope is caused by lack of similar research. The author’s ambition is acquiring an answer regarding the factors that define the effectiveness of intelligence services. Moreover, the author’s idea is to lead through the dissertation, from theoretical reflections thought out the analysis of contemporary models of as well as threats and counterintelligence operations, the main argument that focuses on the effectiveness of counterintelligence. The research was conducted by the use of various methods and techniques. The main research perspective was neoinstitutionalism, but a systemic method, historical, triangulation, comparison, behavioral and cases studies were also used. The thesis was the statement that tasks and functions of counterintelligence, in order to be effective, must be conducted with offensive operational attitude and intellectual approach that mixes intelligence and counterintelligence approach. The dissertation is consists of the introduction, five chapters and ending that is a summary and answer for proposed questions. The first chapter is devoted to the theoretical characterization of the issue at hand as well as familiarize the reader with necessary terminology. The definitions and divisions of most importance are underlined. The second chapter is devoted to the contemporary models of counterintelligence in a state. The details characterization of counterintelligence functioning was done on the basis of three countries - USA, Great Britain, and Russia. Moreover, the author presented the characterization of factors that are shaping intelligence services. The third chapter is devoted to the issue of challenges that counterintelligence is facing, as well as the ways how to thwart them. The author starts with the characterization of threats (methods of intelligence gathering, as well as active measures and deception). The second part of the third chapter is devoted to the answers that counterintelligence employs. The main missions of counterintelligence (offensive, defensive, information), tasks (identification, assessment, and analysis, neutralization and/or exploitation) as well as functions (operational, collection, analytical, support and, sometimes investigative) were described and analyzed. Moreover, the place and role of counterintelligence in the broader context of state’s endeavors were presented. At the end, detailed analysis of tools of counterintelligence, as well as sources and methods, was performed. After systemic, historic, legal, theoretical analysis, the author focused on qualitative and quantitative approach in the fourth chapter in which the detailed study of 296 agents was presented. The last chapter provides with the answer to the posed question. In this fragment, the author identifies factors that influence the counterintelligence effectiveness. This is respectively, strategic perspective, offensive approach, coordination within the broader security system, operating in a long-term perspective and capabilities for foreign operations abroad
Neural correlates of strategic information search and use
No full textPodejmowanie decyzji związane jest z procesem poszukiwania i wykorzystania odpowiedniej ilości informacji, a stosowanie strategii decyzyjnych pozwala na elastyczne dostosowanie tego procesu do wymogów konkretnej sytuacji. Celem pracy było zbadanie, w jaki sposób komponent potencjału wywołanego P300 wiąże się z użyciem odmiennych strategii decyzyjnych w zależności od kontekstu podejmowanej decyzji (tzw. środowiska decyzyjnego). W tym celu przeprowadzono trzy eksperymenty. W Eksperymencie 1 wykazano związek między amplitudą P300 w reakcji na uzyskiwane informacje a rodzajem środowiska decyzyjnego i adekwatnością używania strategii decyzyjnych. Zaobserwowano również związek między amplitudą P300 a momentem zakończenia procesu poszukiwania informacji. W Eksperymencie 2, wykorzystującym zmodyfikowaną procedurę badawczą, potwierdzono i rozszerzono powyższe ustalenia. Wykazano, że osoby, które adekwatnie dopasowywały strategie do sytuacji decyzyjnej przejawiały większą amplitudę P300 w odpowiedzi na najważniejsze wskazówki w środowisku umożliwiającym szybkie podjęcie decyzji. Celem Eksperymentu 3 było sprawdzenie, czy opisywane w literaturze różnice w używaniu strategii decyzyjnych między osobami starszymi i młodszymi znajdą odzwierciedlenie w amplitudzie komponentu P300 w reakcji na zdobywane informacje. Wyniki pokazały, że niezależnie od środowiska decyzyjnego, amplituda P300 u osób starszych w odpowiedzi na kolejne informacje była podobna, co wiązało się z mniejszą adekwatnością używania strategii decyzyjnej w tej grupie. Dodatkowo, w przeciwieństwie do osób młodszych, osoby starsze nie przejawiały większej amplitudy P300 w odpowiedzi na ostatnią wskazówkę przed podjęciem decyzji. Podsumowując, wyniki badań pokazują, że amplituda P300 wiąże się z procesem strategicznego poszukiwania i interpretacji informacji, a także związanymi z wiekiem różnicami w podejmowaniu decyzji.Decision-making is based on seeking and using an appropriate amount of information. The use of decision-making strategies allows for flexible adaptation of this process to the requirements of the specific situation. The aim of this thesis was to examine how the P300 component is connected to applying different decision-making strategies depending on the context of the decision (the so-called decision-making environment). Three experiments were conducted. Experiment 1 demonstrated a relationship between the amplitude of P300 in response to obtained information and the type of decision-making environment on the one hand, and the adequacy of the use of decision-making strategies on the other. There was also a relationship observed between P300 and the moment of completing the information search process. Experiment 2 replicated and extended these results with a modified procedure. It demonstrated that people who adequately adjusted their strategies to the decision-making situation showed an increased amplitude of P300 in response to the most important cues provided in the environment enabling quick decision-making. The aim of Experiment 3 was to examine whether the differences in use of decision-making strategies between older and younger people, established by previous research, would be reflected in the amplitude of P300 in response to the information gained during decision-making. The results showed that among older people the amplitude of P300 elicited in response to further information did not depend on the decision-making environment. This effect was associated with a less adequate decision-making strategy in this age group. In addition, unlike younger participants, older ones did not show an increased amplitude of P300 in response to the last information provided just before making the decision. The results thus show that the amplitude of P300 is related to the process of strategic search and use information, as well as with age-related differences in decision-making process
Functionalization of electrode surface with environmentally sensitive polymer gels. Analytical and physicochemical aspects
No full textModyfikacja powierzchni elektrod jest silnie rozwijającym się trendem w elektrochemii. Pozwala ona na nadanie nowych cech i zastosowań niezmodyfikowanym elektrodom. Elektrody, których powierzchnie zostały pokryte hydrożelami reagującymi na zmianę warunków zewnętrznych, stają się tym samym czułymi na zmianę warunków środowiskowych. Tak zmodyfikowane elektrody tworzą przełączane układy regulowane różnymi sygnałami chemiczno-fizycznymi, ponieważ charakterystyczną cechą żeli polimerowych jest uleganie objętościowemu przejściu fazowemu. Pod wpływem zmian czynników zewnętrznych żel kurczy się lub pęcznieje, a rozpuszczalnik jest uwalniany bądź pochłaniany z sieci polimerowej. Rodzaj bodźca, na który żel jest czuły zależy od zastosowanych w syntezie monomerów. Bodźcami tymi mogą być: temperatura, pH, pole elektryczne i inne. Wzrost zainteresowania badaczy wspomnianymi żelami nastąpił po pierwszym eksperymentalnym udowodnieniu w roku 1978 przez T. Tanakę istnienia zjawiska objętościowego przejścia fazowego żeli polimerowych. Zmiana stopnia napęcznienia żelu została wcześniej teoretycznie przewidziana przez K. Dušeka i D. Pettersona. Opublikowana przez nich praca postulowała zachodzenie szybkiej i odwracalnej zmiany objętości (przejścia fazowego) w materiałach żelowych wywołanej przez bodźce zewnętrzne. W ostatnich latach w badaniach nad żelami polimerowymi pojawiła się tendencja zmniejszenia rozmiaru żeli; otrzymano mikrożele oraz cienkie błony pokrywające powierzchnie elektrody. Wzrost zainteresowania tematyką żeli polimerowych związany jest z możliwością zastosowania ich w wielu obszarach: jako systemy kontrolowanego dostarczania i uwalniania substancji czynnych, sztuczne mięśnie, sztuczne tkanki i mikrourządzenia. Zakotwiczenie cienkich warstw na powierzchni elektrod poszerza ich stosowalność do konstrukcji czujników/bioczujników, przełączników oraz układów bramek logicznych. Żele zakotwiczone na powierzchniach elektrod, w konsekwencji zmiany warunków środowiskowych, zmieniają stan napęcznienia i wpływają tym samym na wysokość sygnału elektrochemicznego próbnika redoks. Z punktu widzenia zastosowań istotne jest określenie jak parametry warstwy (stopień napęcznienia, stopień usieciowania, obecność naładowanych grup) wpływają na transport próbników przez warstwy do powierzchni elektrody.W niniejszej pracy przeprowadzono modyfikację elektrod i mikroelektrod żelami polimerowymi celem nadania im nowych właściwości. Otrzymanie inteligentnych systemów, których praca kontrolowana jest przez bodźce zewnętrzne wymaga odpowiedniego zaprojektowania systemu elektroda-warstwa polimeru. Wpływ na działanie zmodyfikowanej elektrody powinien mieć zarówno skład filmu żelowego jak również metoda jego osadzania.W ramach prowadzonych badań opracowano metodykę osadzania na powierzchni klasycznych elektrod i mikroelektrod cienkich warstw żeli polimerowych: termoczułego żelu poli-N-izopropylakryloamidu, pNIPA, pH-czułego poliakrylanu sodu, pAS, i ich struktur topologicznych. Uzyskano również ich elektrochemiczną charakterystykę. Zastosowanie elektrochemicznie indukowanej polimeryzacji wolnorodnikowej (EIFRP) pozwoliło, bez wcześniejszej funkcjonalizacji powierzchni elektrody, jednocześnie spolimeryzować i zakotwiczyć wybrane błony hydrożelowe.W pierwszym eksperymentalnym rozdziale pracy żelem wybranym do elektrosadzania na powierzchni elektrod platynowych był termoczuły poli(N-izopropyloakryloamid) usieciowany N,N’-metylenobisakryloamidem (pNIPA). Polimer tworzący żel posiada dolną krytyczną temperaturę rozpuszczalność wynoszącą ok 33 oC. Poniżej tej temperatury występuje w stanie napęczniałym, natomiast powyżej tej temperatury jest w stanie skurczonym. Istotnym zagadnieniem jest wpływ zawartości łącznika w sieci na przepuszczalność błon hydrożelowych przed i po przejściu fazowym. Oprócz zawartości czynnika sieciującego, również stan napęcznienia żelu wpływa na strukturę sieci i tym samym wpływa na transport próbnika redoks, 1,1-dimetanoloferrocenu, w warstwie i odpowiedź elektrochemiczną zmodyfikowanej elektrody. Duża zmiana wielkości prądu umożliwia zastosowanie elektrody zmodyfikowanej żelem jako przełączalnej elektrody typu ON-OFF. Z analizy danych wynika, że 1% zawartość czynnika sieciującego jest optymalna. Dalsze badania transportu próbnika Fc(MeOH)2 przez warstwy żelu wykonano dla różnych szybkości polaryzacji. Zaobserwowano, że w przypadku napęczniałych żeli zmiana szybkości polaryzacji (w badanym zakresie od 0,001 do 1 V•s-1) nie wpływała znacząco na kształt krzywych woltamperometrycznych. Natomiast powyżej temperatury przejścia fazowego obserwowana była zmiana kształtu dla małych szybkości polaryzacji. Ta zmiana kształtu, dla wszystkich stężeń czynnika sieciującego, związana była ze zmianą geometrii dyfuzji. Fakt ten wyjaśniono analizując strukturę warstwy żelu osadzonej na powierzchni elektrody. Przy większych szybkościach polaryzacji dyfuzja próbnika ograniczona jest do wnętrza kanałów skurczonego żelu. Wtedy możliwa jest jedynie dyfuzja liniowa, a rejestrowane krzywe mają kształt pików. Natomiast dla wolniejszych szybkości polaryzacji warstwa dyfuzyjna rozbudowuje się poza rejon warstwy żelu i gradient stężenia obejmuje również głębię roztworu. Wówczas udział dyfuzji liniowej w transporcie maleje, a rośnie udział dyfuzji sferycznej. W granicznym przypadku powstawały fale zamiast pików.W kolejnym eksperymentalnym rozdziale opisane zostało tworzenie warstwy pNIPA oraz jej kopolimeru z akrylanem sodu (AS) na powierzchniach makro- i mikroelektrod. Wprowadzenie hydrofilowego komonomeru do warstwy żelu prowadziło do uzyskania nowych właściwości: wzrostu stopnia napęcznienia oraz zmiany temperatury przejścia fazowego. Dokładnie zbadany został jeden z kluczowych parametrów: rozmiar/promień porów w warstwach żelowych. Wykorzystano w tym celu model Amsdena, w którym dyfuzja cząstek w żelu traktowana jest jako przypadkowe przemieszczanie się molekuł przez serię otworów/porów utworzonych pomiędzy łańcuchami sieci polimerowej. Zmiana współczynnika dyfuzji próbnika w fazie żelowej, Dg, w stosunku do współczynnika dyfuzji w roztworze, D0, wyrażona jest jako prawdopodobieństwo napotkania szeregu odpowiednich kanałów/porów. Wiadomo, że średni rozmiar porów determinuje właściwości transportowe istotne z punktu widzenia zastosowań warstw. Obliczono wielkości porów w warstwie pNIPA oraz p(NIPA-co-5%AS) w temperaturze poniżej przejścia fazowego. Promienie porów wynosiły odpowiednio 0,84 oraz 0,94 nm. Poprawność otrzymanych wielkości potwierdzono wykonując pomiary elektrochemiczne z zastosowaniem zsyntezowanych próbników redoks o różnym rozmiarze. Próbnik Fc-PEG135, którego średnica hydrodynamiczna była większa od średnicy porów w żelu, nie mógł swobodnie dyfundować w warstwie żelu i w tym przypadku woltamperometryczne prądy piku były bliskie zeru. Natomiast próbniki posiadające średnice hydrodynamiczne mniejsze niż wyznaczona średnica porów mogły penetrować strukturę żelu i dawały dobrze ukształtowane krzywe woltamperometryczne.W przypadku, gdy ideą jest zachowanie niezmienionych charakterystycznych cech sieci pNIPA oraz pAS konieczne jest otrzymanie warstw o innej strukturze topologicznej, strukturą spełniającą te wymagania są przenikające się sieci polimerowe (IPN). W strukturach IPN dwie sieci wzajemnie się przenikają, ale nie są związane chemicznie. Dotychczas IPN otrzymywane były tylko w postaci makro- i mikrożeli. W niniejszej pracy otrzymano cienkie błonki IPN. Do otrzymania ich konieczne było dobranie odpowiedniej metody osadzania. Wybrano sekwencyjną metodę osadzania z zastosowaniem elektrochemicznie indukowanej polimeryzacji wolnorodnikowej. Wykorzystanie mikrowagi kwarcowej pozwoliło monitorować proces osadzania. Ze względu na specyficzność IPN właściwości pojedynczych sieci polimerowych pozostały niezmienione. Utworzone warstwy polimerowe wykazywały zarówno czułość temperaturową, charakterystyczną dla żelu poli(N-izopropyloakryloamidowego) (pNIPA) jak i czułość na zmianę pH charakterystyczną dla żelu poliakrylanu sodu (pAS). Zostało to zbadane metodą woltamperometrii cyklicznej, mikrowagi kwarcowej i spektroskopii impedancyjnej. W ten sposób otrzymane zostały warstwy czułe na dwa bodźce. Widać, że w zależności od zastosowanej procedury (jednoetapowej z mieszaniny monomerów lub dwuetapowej/sekwencyjnej) możliwe jest uzyskanie warstw z tych samych monomerów o znacznie różniących się właściwościach.W ostatnim rozdziale wybrano żel czuły na pH (pAS) i sprawdzono skuteczność EIFRP do osadzania warstw na powierzchniach elektrod oraz mikroelektrod. Możliwe stało się zbadanie transportu zarówno dyfuzyjnego jak również dyfuzyjno-migracyjnego. Zastosowanie warstw pAS pozwoliło na zbadanie wpływ jonizacji sieci na transport próbników. W tej części pracy, jako próbniki redoks, zastosowane zostały pochodne ferrocenu posiadające dodatnio lub ujemnie naładowane grupy funkcyjne: odpowiednio heksafluorofosforan ferrocenylometylotrimetyloamoniowy, FcN+, oraz kwas ferrocenylometylo-2-merkapto-1-propanosulfonowy, FcS-. W przypadku utleniania ujemnie naładowanego próbnika wkład migracyjny powodował wzrost prądów stacjonarnych, natomiast w przypadku utleniania dodatnio naładowanego próbnika powodował zmniejszenie całkowitego sygnału prądowego. W obydwu przypadkach pomimo obecności zjonizowanej sieci pAS zmiany prądów spowodowane niedoborem elektrolitu podstawowego były dobrze zgodne z wartościami teoretycznymi.Modyfikacja powierzchni elektrod jest silnie rozwijającym się trendem w elektrochemii. Pozwala ona na nadanie nowych cech i zastosowań niezmodyfikowanym elektrodom. Elektrody, których powierzchnie zostały pokryte hydrożelami reagującymi na zmianę warunków zewnętrznych, stają się tym samym czułymi na zmianę warunków środowiskowych. Tak zmodyfikowane elektrody tworzą przełączane układy regulowane różnymi sygnałami chemiczno-fizycznymi, ponieważ charakterystyczną cechą żeli polimerowych jest uleganie objętościowemu przejściu fazowemu. Pod wpływem zmian czynników zewnętrznych żel kurczy się lub pęcznieje, a rozpuszczalnik jest uwalniany bądź pochłaniany z sieci polimerowej. Rodzaj bodźca, na który żel jest czuły zależy od zastosowanych w syntezie monomerów. Bodźcami tymi mogą być: temperatura, pH, pole elektryczne i inne. Wzrost zainteresowania badaczy wspomnianymi żelami nastąpił po pierwszym eksperymentalnym udowodnieniu w roku 1978 przez T. Tanakę istnienia zjawiska objętościowego przejścia fazowego żeli polimerowych. Zmiana stopnia napęcznienia żelu została wcześniej teoretycznie przewidziana przez K. Dušeka i D. Pettersona. Opublikowana przez nich praca postulowała zachodzenie szybkiej i odwracalnej zmiany objętości (przejścia fazowego) w materiałach żelowych wywołanej przez bodźce zewnętrzne. W ostatnich latach w badaniach nad żelami polimerowymi pojawiła się tendencja zmniejszenia rozmiaru żeli; otrzymano mikrożele oraz cienkie błony pokrywające powierzchnie elektrody. Wzrost zainteresowania tematyką żeli polimerowych związany jest z możliwością zastosowania ich w wielu obszarach: jako systemy kontrolowanego dostarczania i uwalniania substancji czynnych, sztuczne mięśnie, sztuczne tkanki i mikrourządzenia. Zakotwiczenie cienkich warstw na powierzchni elektrod poszerza ich stosowalność do konstrukcji czujników/bioczujników, przełączników oraz układów bramek logicznych. Żele zakotwiczone na powierzchniach elektrod, w konsekwencji zmiany warunków środowiskowych, zmieniają stan napęcznienia i wpływają tym samym na wysokość sygnału elektrochemicznego próbnika redoks. Z punktu widzenia zastosowań istotne jest określenie jak parametry warstwy (stopień napęcznienia, stopień usieciowania, obecność naładowanych grup) wpływają na transport próbników przez warstwy do powierzchni elektrody.W niniejszej pracy przeprowadzono modyfikację elektrod i mikroelektrod żelami polimerowymi celem nadania im nowych właściwości. Otrzymanie inteligentnych systemów, których praca kontrolowana jest przez bodźce zewnętrzne wymaga odpowiedniego zaprojektowania systemu elektroda-warstwa polimeru. Wpływ na działanie zmodyfikowanej elektrody powinien mieć zarówno skład filmu żelowego jak również metoda jego osadzania.W ramach prowadzonych badań opracowano metodykę osadzania na powierzchni klasycznych elektrod i mikroelektrod cienkich warstw żeli polimerowych: termoczułego żelu poli-N-izopropylakryloamidu, pNIPA, pH-czułego poliakrylanu sodu, pAS, i ich struktur topologicznych. Uzyskano również ich elektrochemiczną charakterystykę. Zastosowanie elektrochemicznie indukowanej polimeryzacji wolnorodnikowej (EIFRP) pozwoliło, bez wcześniejszej funkcjonalizacji powierzchni elektrody, jednocześnie spolimeryzować i zakotwiczyć wybrane błony hydrożelowe.W pierwszym eksperymentalnym rozdziale pracy żelem wybranym do elektrosadzania na powierzchni elektrod platynowych był termoczuły poli(N-izopropyloakryloamid) usieciowany N,N’-metylenobisakryloamidem (pNIPA). Polimer tworzący żel posiada dolną krytyczną temperaturę rozpuszczalność wynoszącą ok 33 oC. Poniżej tej temperatury występuje w stanie napęczniałym, natomiast powyżej tej temperatury jest w stanie skurczonym. Istotnym zagadnieniem jest wpływ zawartości łącznika w sieci na przepuszczalność błon hydrożelowych przed i po przejściu fazowym. Oprócz zawartości czynnika sieciującego, również stan napęcznienia żelu wpływa na strukturę sieci i tym samym wpływa na transport próbnika redoks, 1,1-dimetanoloferrocenu, w warstwie i odpowiedź elektrochemiczną zmodyfikowanej elektrody. Duża zmiana wielkości prądu umożliwia zastosowanie elektrody zmodyfikowanej żelem jako przełączalnej elektrody typu ON-OFF. Z analizy danych wynika, że 1% zawartość czynnika sieciującego jest optymalna. Dalsze badania transportu próbnika Fc(MeOH)2 przez warstwy żelu wykonano dla różnych szybkości polaryzacji. Zaobserwowano, że w przypadku napęczniałych żeli zmiana szybkości polaryzacji (w badanym zakresie od 0,001 do 1 V•s-1) nie wpływała znacząco na kształt krzywych woltamperometrycznych. Natomiast powyżej temperatury przejścia fazowego obserwowana była zmiana kształtu dla małych szybkości polaryzacji. Ta zmiana kształtu, dla wszystkich stężeń czynnika sieciującego, związana była ze zmianą geometrii dyfuzji. Fakt ten wyjaśniono analizując strukturę warstwy żelu osadzonej na powierzchni elektrody. Przy większych szybkościach polaryzacji dyfuzja próbnika ograniczona jest do wnętrza kanałów skurczonego żelu. Wtedy możliwa jest jedynie dyfuzja liniowa, a rejestrowane krzywe mają kształt pików. Natomiast dla wolniejszych szybkości polaryzacji warstwa dyfuzyjna rozbudowuje się poza rejon warstwy żelu i gradient stężenia obejmuje również głębię roztworu. Wówczas udział dyfuzji liniowej w transporcie maleje, a rośnie udział dyfuzji sferycznej. W granicznym przypadku powstawały fale zamiast pików.W kolejnym eksperymentalnym rozdziale opisane zostało tworzenie warstwy pNIPA oraz jej kopolimeru z akrylanem sodu (AS) na powierzchniach makro- i mikroelektrod. Wprowadzenie hydrofilowego komonomeru do warstwy żelu prowadziło do uzyskania nowych właściwości: wzrostu stopnia napęcznienia oraz zmiany temperatury przejścia fazowego. Dokładnie zbadany został jeden z kluczowych parametrów: rozmiar/promień porów w warstwach żelowych. Wykorzystano w tym celu model Amsdena, w którym dyfuzja cząstek w żelu traktowana jest jako przypadkowe przemieszczanie się molekuł przez serię otworów/porów utworzonych pomiędzy łańcuchami sieci polimerowej. Zmiana współczynnika dyfuzji próbnika w fazie żelowej, Dg, w stosunku do współczynnika dyfuzji w roztworze, D0, wyrażona jest jako prawdopodobieństwo napotkania szeregu odpowiednich kanałów/porów. Wiadomo, że średni rozmiar porów determinuje właściwości transportowe istotne z punktu widzenia zastosowań warstw. Obliczono wielkości porów w warstwie pNIPA oraz p(NIPA-co-5%AS) w temperaturze poniżej przejścia fazowego. Promienie porów wynosiły odpowiednio 0,84 oraz 0,94 nm. Poprawność otrzymanych wielkości potwierdzono wykonując pomiary elektrochemiczne z zastosowaniem zsyntezowanych próbników redoks o różnym rozmiarze. Próbnik Fc-PEG135, którego średnica hydrodynamiczna była większa od średnicy porów w żelu, nie mógł swobodnie dyfundować w warstwie żelu i w tym przypadku woltamperometryczne prądy piku były bliskie zeru. Natomiast próbniki posiadające średnice hydrodynamiczne mniejsze niż wyznaczona średnica porów mogły penetrować strukturę żelu i dawały dobrze ukształtowane krzywe woltamperometryczne.W przypadku, gdy ideą jest zachowanie niezmienionych charakterystycznych cech sieci pNIPA oraz pAS konieczne jest otrzymanie warstw o innej strukturze topologicznej, strukturą spełniającą te wymagania są przenikające się sieci polimerowe (IPN). W strukturach IPN dwie sieci wzajemnie się przenikają, ale nie są związane chemicznie. Dotychczas IPN otrzymywane były tylko w postaci makro- i mikrożeli. W niniejszej pracy otrzymano cienkie błonki IPN. Do otrzymania ich konieczne było dobranie odpowiedniej metody osadzania. Wybrano sekwencyjną metodę osadzania z zastosowaniem elektrochemicznie indukowanej polimeryzacji wolnorodnikowej. Wykorzystanie mikrowagi kwarcowej pozwoliło monitorować proces osadzania. Ze względu na specyficzność IPN właściwości pojedynczych sieci polimerowych pozostały niezmienione. Utworzone warstwy polimerowe wykazywały zarówno czułość temperaturową, charakterystyczną dla żelu poli(N-izopropyloakryloamidowego) (pNIPA) jak i czułość na zmianę pH charakterystyczną dla żelu poliakrylanu sodu (pAS). Zostało to zbadane metodą woltamperometrii cyklicznej, mikrowagi kwarcowej i spektroskopii impedancyjnej. W ten sposób otrzymane zostały warstwy czułe na dwa bodźce. Widać, że w zależności od zastosowanej procedury (jednoetapowej z mieszaniny monomerów lub dwuetapowej/sekwencyjnej) możliwe jest uzyskanie warstw z tych samych monomerów o znacznie różniących się właściwościach.W ostatnim rozdziale wybrano żel czuły na pH (pAS) i sprawdzono skuteczność EIFRP do osadzania warstw na powierzchniach elektrod oraz mikroelektrod. Możliwe stało się zbadanie transportu zarówno dyfuzyjnego jak również dyfuzyjno-migracyjnego. Zastosowanie warstw pAS pozwoliło na zbadanie wpływ jonizacji sieci na transport próbników. W tej części pracy, jako próbniki redoks, zastosowane zostały pochodne ferrocenu posiadające dodatnio lub ujemnie naładowane grupy funkcyjne: odpowiednio heksafluorofosforan ferrocenylometylotrimetyloamoniowy, FcN+, oraz kwas ferrocenylometylo-2-merkapto-1-propanosulfonowy, FcS-. W przypadku utleniania ujemnie naładowanego próbnika wkład migracyjny powodował wzrost prądów stacjonarnych, natomiast w przypadku utleniania dodatnio naładowanego próbnika powodował zmniejszenie całkowitego sygnału prądowego. W obydwu przypadkach pomimo obecności zjonizowanej sieci pAS zmiany prądów spowodowane niedoborem elektrolitu podstawowego były dobrze zgodne z wartościami teoretycznymi.This dissertation is entitled ,,Functionalization of electrode surface with environmentally sensitive polymer gels. The analytical and physicochemical aspects”. It is focused on electrodeposition of thin layers of hydrogels and investigation of properties of obtained modified electrodes. The hydrogel layers were based on two monomers: N-isopropylacrylamide, NIPA, and sodium acrylate, AS. These materials are often called “smart or intelligent materials”, since they undergo the volume phase transition that is triggered by an external stimulus. The main scope of the thesis was to investigate how the volume phase transition can affect the electrochemical signals obtained with the modified electrodes. The PhD-thesis begins with an introduction and a theoretical outline. In the first chapter I placed a general introduction to the research issues and presented the main objectives that were implemented in the work.In the second chapter the definition, properties and types of hydrogels were presented. This chapter discusses the swelling process of non-ionic and ionic polymer networks. Due to the essential character of the volume phase transition, I described the gels sensitive to temperature, pH and electric field. The chapter ends with a brief description of dominating trends in hydrogel applications.The third chapter discusses the transport of ions and molecules in gels and gel layers. In this work the deposition of hydrogel layers on a conductive substrate was done, therefore the electrochemical methods useful in the determination of diffusion coefficients of the probes were discussed. Another subject of interest in this work is related to the modification of microelectrodes. Consequently, the microelectrode properties, and the measurements without supporting electrolyte were discussed.In the fourth part the free radical polymerization was described. This chapter includes description of methods of deposition of hydrogel layers with examples and description of characteristic parameters of films. The last chapter of the theses theoretical part recalls the particular applications of the hydrogel layers. The polymeric gel films can be used in the construction of switchable ON-OFF electrodes, sensors, biosensors, logic gates, microvalves and the “hydrogel pen”.The experimental section consists of chapters 6 to 11. Section sixth gives an insight to the methods applied in the preparation and investigation of the modified electrodes. In the seventh chapter, chemicals, procedures of preparation and purification are listed; the emphasis is given to the pivotal preparation method -electrochemically induced free radical polymerization (EIFRP).Chapter no. 8 presents electrodeposition of pNIPA layers with different amounts of the cross-linker. The influence of cross-liking density in the hydrogel layers on the electrochemical signal of the external redox probe was investigated. The changes in the electrochemical signal