Repozytorium UW
Not a member yet
2396 research outputs found
Sort by
Study of beta decay of 8He with charged particle emission
Get PDFPrezentowana rozprawa doktorska przedstawia wyniki badan rozpadu beta jader 8He, najcięższego
związanego izotopu helu, charakteryzującego się największa spośród wszystkich
znanych nuklidów wartością stosunku N=Z = 3
Mineralogy of shallow-water detrital sediments of the northern part of Arafura Sea and their mineral resource potential
No full textW ramach geologicznych badań prospekcyjnych realizowanych u SW wybrzeża Nowej Gwinei (wschodnia Indonezja), pobrano kilkadziesiąt próbek luźnych skał okruchowych, reprezentujących najbardziej wierzchnią warstwę osadu zalegającego na dnie Morza Arafura (głębokość 24-82 m p.p.m., odległość od linii brzegowej 5-26 km). Depozycja osadów zachodzi współcześnie, a materiał okruchowy pochodzi w głównej mierze z niszczenia młodego pasma orogenicznego, ciągnącego się w osiowej części wyspy Nowa Gwinea. Uziarnienie materiału deponowanego w płytkim, szelfowym zbiorniku, modelowane jest przez szereg czynników klimatycznych i oceanograficznych, przy czym dominującą rolę w tej części Morza Arafura odgrywają pływy. Prądy morskie mają większy wpływ na modelowanie strefy brzegowej w zachodniej części badanego obszaru. Próbki skał pobrane z dna Morza Arafura mają charakter wybitnie terygeniczny, a ich skład mineralny uzależniony jest od wietrzejących lądowych formacji skalnych, eksponowanych na południowym zboczu Gór Śnieżnych. We wschodniej części badanego wybrzeża materiał detrytyczny pochodzi głównie z niszczenia skał osadowych, przy czym bardziej szczegółowe badania pozwoliły wskazać również pierwotne, macierzyste skały krystaliczne. Z kolei w zachodniej strefie, materiał okruchowy w większym stopniu związany jest z eksponowanymi neogeńskimi ciałami magmowymi. Badania frakcji magnetycznej, głównie detrytycznych tlenków Fe-Ti, pozwoliły na dokładniejszą charakterystykę macierzystych skał magmowych. W drobnookruchowym osadzie z dna Morza Arafura natrafiono także na składniki autigeniczne, które różnicują wschodnią i zachodnią część badanego wybrzeża m.in. pod kątem natlenienia wierzchniej partii osadu dennego. Przedstawione szczegółowe wyniki badań mineralogicznych i petrograficznych próbek skał drobnookruchowych znacząco poszerzają wiedzę na temat osadów płytkowodnych z Morza Arafura, a jednocześnie pozwalają na weryfikację potencjału złożowego przybrzeżnomorskiej strefy SW Nowej Gwinei. Zawartość minerałów złożowych – magnetytu, ilmenitu, hematytu czy spinelu chromowego, jest zbyt mała, aby badane skały okruchowe miały znaczenie gospodarcze.During the geological prospections realized in SW coast of New Guinea (eastern Indonesia) several tens of samples of loose sediment were collected. They represent the uppermost strata of the seabed sediment of Arafura Sea (water depth 24-82 m below sea level, distance to shoreline 5-26 km). The sediment deposition is contemporary and the detritus derives mostly from erosion of the young orogeny present in the axial part of the New Guinea island. Granulometry of material deposited in a shallow shelf basin is a result of a number of climatic and oceanographic factors, with the dominating role of tides in this part of the Arafura Sea. Marine currents have a greater impact on shaping the coastal zone in the western part of the studied area. The bulk samples taken from the seabed of the Arafura Sea are highly terrigenic in character and their mineral composition depends on the weathered rock formations exposed on the southern slope of the Snowy Mountains. In the eastern part of the examined coast, detritus material is mainly derived from erosion of sedimentary rocks, while more detailed investigations have also allowed to indicate primary crystalline parent rocks. On the other hand, in the western zone, clastic material is more closely related to exposed Neogene magmatic bodies. The study of the magnetic fraction, mainly of the detrital Fe-Ti oxides, allowed for a more accurate characterization of the parent igneous rocks. Autigenic components found in the fine-grained sediment from the seabed of the Arafura Sea differentiate the eastern and western parts of the coast, in respect of bottom sediment oxygenation. The detailed mineralogical and petrographic study of fine-grained specimens of Arafura Sea shallow-water sediments significantly extends the current knowledge about these deposits and allows for the verification of resource potential of SW New Guinea coastal zone. The determined quantity of industrial minerals such as magnetite, ilmenite, hematite or chrome spinel, is insufficient, thus the examined rocks can not be considered as a mineral deposit
The influence of atmospheric circulation on vertical wind speed and direction changes in selected regions of Poland
No full textCelem pracy jest określenie związków pionowych gradientów prędkości wiatru na Pomorzu Zachodnim i Pogórzu Ciężkowickim z cyrkulacją atmosferyczną oraz warunków cyrkulacyjnych sprzyjającym ich skrajnie małym i skrajnie dużym wartościom. Do obliczenia pionowych gradientów prędkości wiatru wykorzystano średnie 10-minutowe prędkości wiatru z 50-metrowego masztu w Żeńsku (2008-2009) i 40-metrowego masztu w Ciężkowicach (VI 2008-V 2010). Wyznaczono skrajne wartości pionowych gradientów prędkości wiatru (≤ 0,1i ≥ 0,9 percentyla). Cyrkulację atmosferyczną opisano za pomocą wskaźnika wirowości na powierzchni izobarycznej 700 i 1000 hPa, składowych poziomego gradientu ciśnienia, prędkości wiatru geostroficznego i jego składowych, a także typów cyrkulacji według klasyfikacji Niedźwiedzia i Lityńskiego. Do określenia związków pionowych gradientów prędkości wiatru z wskaźnikami cyrkulacji atmosferycznej wykorzystano współczynnik korelacji Spearmana i regresję wielokrotną. Obliczono pionowe gradienty prędkości wiatruw typach cyrkulacji, a także prawdopodobieństwo warunkowe wystąpienia skrajnych wartości pionowych gradientów prędkości wiatru. Obliczono także moc wiatru i produkcję energii elektrycznej w Ciężkowicach i Żeńsku. Do określenia wpływu cyrkulacji atmosferycznej na moc wiatru wykorzystano takie same metody i wskaźniki cyrkulacji atmosferycznej jak przy pionowych gradientach prędkości wiatru. Średni roczny gradient prędkości wiatru w Żeńsku wyniósł 0,33 m∙s-1,a w Ciężkowicach 0,57 m∙s-1. Skrajnie dużym pionowym gradientom prędkości wiatru sprzyjało cykloniczne ukształtowanie powierzchni izobarycznej. Stwierdzono istotne związki pionowych gradientów prędkości wiatru z prędkością wiatru geostroficznego i składowymi poziomego gradientu ciśnienia. Średnia roczna moc wiatru w Żeńsku wyniosła 201,8 W∙m-2,a produkcja energii elektrycznej 1764 kWh∙rok-1. W Ciężkowicach była mniejsza odpowiednio 79 W∙m-2 i 692 kWh∙rok-1.The aim of this study is to determine the relationships between changes in vertical wind profile in Western Pomerania and Ciężkowice Piedmont and circulation conditions and air masses conducive to extremely high / low wind speed gradient. To calculate vertical wind speed gradient, average 10 minute wind speeds from a 50 m high mast in Żeńsko (2008-2009) and 40 m high mast in Ciężkowice (VI 2008-V 2010) were used. Extreme vertical wind speed gradient values were marked (≤ 0,1 and ≥ 0,9 percentile). The circulation was described using the local rates: vorticity rate at the 700 and 1000 hPa isobaric surfaces, the components of the horizontal pressure gradient and the speed of geostrophic wind and its components. The Spearman correlation coefficient and linear and multiple regression were used to determine the relationships between vertical wind speed gradient and the circulation indicators. The vertical wind speed gradient was calculated for the different types of air masses, as well as the conditional probability of the occurrence of extreme vertical wind speed values. Also wind power and electricity production in Ciężkowice and Żeńsko were calculated. To determine the effect of local atmospheric circulation on the amount of electricity generated from wind energy was use the same methods and atmospheric circulation indicators as with vertical wind speed gradient.The average annual vertical wind speed gradient in Żeńsko was 0,33 m∙s-1 and0,57 m∙s-1 in Ciężkowice. High vertical wind speed gradient throughout the year were promoted by the cyclonic shaping of isobaric surfaces. There was also a significant relationship between changes in vertical wind profile, the components of the horizontal pressure gradient as well as the components and speed of the geostrophic wind speed. The average annual wind power in Żeńsko was 201,8 W∙m-2, while the average electricity production was 1764 kWh∙year-1 and in Ciężkowice 79 W∙m-2 and 692 kWh∙year-1
Lexical collocability analysis from the perspective of lexicography (on the example of colour terms in Polish and English language)
No full textPrzedłożona rozprawa doktorska zatytułowana Analiza łączliwości leksykalnej w ujęciu leksykograficznym (na przykładzie nazw barw w języku polskim i języku angielskim) jest pracą z zakresu językoznawstwa, a jej celem było poddanie analizie leksykalnej haseł słownikowych definiujących podstawowe nazwy barw w języku polskim oraz języku angielskim w celu ukazania sposobów konceptualizacji barw podstawowych w analizowanych językach. Przed przystąpieniem do badań empirycznych niezbędne było zapoznanie się z teorią koloru w ujęciu diachronicznym ze szczególnym uwzględnieniem ujęcia językoznawczego, następnie omówienie sposobów kategoryzacji barw w obydwu językach przez pryzmat nauk językoznawczych jak również innych, takich jak filozofia, historia sztuki czy fizyka, by następnie przejść do opisu leksykograficznego, na podstawie którego wyodrębnione zostały elementy mikrostruktury stanowiące przedmiot analizy leksykalnej
Jan Ziarnko and the circle of printmakers and publishers in Paris in the first quarter of 17th century.
No full textRozprawa doktorska jest analizą stylistyczną i historyczną oraz reinterpretacją oeuvre graficznego Jana Ziarnki. Urodzony we Lwowie rytownik, czynny w latach 1598-1629 oraz znany także jako Jean le Grain lub A. Grano, związany był całkowicie ze środowiskiem paryskim pierwszej ćwierci XVII wieku. Jego twórczość obejmuje zarówno ryciny luźne, jak i ilustracje do różnorodnych rodzajów publikacji. W pracy stawiam tezę, że dla zrozumienia i nowej interpretacji jego twórczości należy rozpatrywać ją nie tylko w kontekście ówczesnych wydarzeń historycznych, jak czyniono dotychczas, ale także na tle ówczesnego rynku wydawniczego.Okres, w którym Ziarnko działał w Paryżu, był czasem niebywałego rozwoju zarówno ilościowego, jak i jakościowego produkcji graficznej, związanego ze zmianą medium graficznego, licznie wydawanymi tłumaczeniami, traktatami naukowymi, dziełami historycznymi oraz dziełami ilustrowanymi. Doszło wówczas także do szczególnej organizacji pracy i współpracy między autorami dzieł, autorami ilustracji, drukarzami, rytownikami i wydawcami. Ponieważ Ziarnko wykonywał swoje prace niemal do wszystkich rodzajów publikacji drukowanych w stolicy Francji (karty tytułowe, ilustracje do książek tekstowych i ilustracyjnych, luźne afisze, ilustracje do almanachów), w dysertacji została uwzględniona także rozwinięta produkcja druków ulotnych powiązanych z wydarzeniami politycznymi. Odrębnym zagadnieniem podjętym w rozprawie jest sposób funkcjonowania prac Ziarnki, zwłaszcza wykorzystanie jego rycin w propagandzie politycznej.Przeprowadzone przeze mnie badania pokazują, że dotychczasowa rozpowszechniona opinia o epigońskim charakterze jego twórczości jest niepełna. Ziarnko z jednej strony był typowym przedstawicielem paryskiej sceny graficznej początku XVII wieku, zarówno jeśli chodzi o dobór tematów, jak i sposób funkcjonowania na tamtejszym rynku. Z drugiej jednak strony jego twórczość charakteryzuje niespotykany eklektyzm będący wyrazem jego intelektualnych i artystycznych ambicji oraz zdolności. W rezultacie, twórczość Ziarnki jest niejednorodna: znakomitemu opanowaniu techniki akwafortowej oraz lekkości kreski towarzyszą niekiedy błędy anatomiczne, zaś nowatorskie ujęcia tematów przeplatają się z anachronicznymi, tradycyjnymi sposobami obrazowania.Dysertacja zaopatrzona jest w aneks, tj. obszerny katalog, obejmujący prace Ziarnki już znane, a także te, które rozpoznane przeze mnie w czasie badań. Katalog uwzględnia także kopie jego prac oraz późniejsze nawiązania do nich.In my dissertation I analyse and reinterpret the oeuvre of Jan Ziarnko (fl. 1598-1629), a Parisian printmaker of Polish origins (known also as Jean le Grain, A Grano) who was active in Paris in the first quarter of the 17th century when he created several etchings for broadsheets, almanacs, as well as illustrated books, series of prints and single-sheet printed images. I argue that in order to understand his artistic activity in a more adequate manner than offered by the traditional approaches it is essential to look into the mechanisms of the market of prints and books of that epoch in the French capital. At the beginning of the 17th century printmaking in Paris underwent significant changes: many Flemish engravers and printmakers moved to Paris while the production of engravings on copper replaced that of woodcuts, which had an impact on consumers’ preferences. Furthermore, due to the speed of the political life typical for this period the publishers looked for quick and more effective ways of multiplying images. In light of all of these aspects as well as of new functions that prints stared to have (information, propaganda, didactic etc.) Ziarnko’s oeuvre has to be re-evaluated and reconsidered. In order to make my analysis exhaustive I also take into account the then growing social aspirations of Parisian engravers who longed to be recognized as artists. Ziarnko’s activity was shaped by this attitude to a great extent. Thus, I discuss his intellectual input to the compositions he etched – he was au courant with the issues of alchemy, emblem theory and geometry. The dissertation comprises a catalogue of Ziarnko’s works. It is an important element of my work as it presents the body of his work (in some respects redefined by me) together with detailed technical descriptions of prints accompanied by my comments and interpretations
Old Polish Almanacs in Action. Seventeenth-Century Personal Almanacs of Bazyli Łuszczewski and Ludwik Mikołaj Grabiański
No full textCzęsto kojarzone z intelektualnym obskurantyzmem, staropolskie kalendarze astrologiczne stały się synonimem mało wartościowej literatury „groszowej”, kupowanej w kramach i w sprzedaży obwoźnej. Bez względu na odmienne wartościowanie ich społecznej roli, wśród badaczy epoki staropolskiej panuje zgoda co do tego, że na przestrzeni XVII i XVIII wieku były one istotnym fenomenem kulturowym, a dla wielu ówczesnych czytelników jedynym – poza książką religijną – kontaktem z medium druku.
Choć praca ta oferuje opracowanie dziejów kalendarzy na terenie Rzeczpospolitej w epoce nowożytnej z uwzględnieniem materialnych i socjoekonomicznych kontekstów ich produkcji i dystrybucji, skupiam się w niej przede wszystkim na śladach praktyk czytelniczych, rekonstruując ich rozmaite konteksty.
Z tego powodu, główny trzon pracy stanowią dwa studia przypadku poświęcone sześciu egzemplarzom kalendarzy znalezionych w zbiorach Biblioteki Jagiellońskiej, a dawniej należących do Bazylego Łuszczewskiego i Ludwika Mikołaja Grabiańskiego, których udało mi się zidentyfkować na podstawie treści ich własnych notatek, umieszczonych na czystych stronach tych kalendarzy.
Rozprawa składa się z pięciu rozdziałów. Rozdział pierwszy nakreśla ramę metodologiczną, nazywaną tu „archeologią zatroskania”, gdzie drugi człon opisuje przedmiot badań, nawiązując do zaproponowanego przez Martina Heideggera pojęcia „zatroskania” (Besorgen), a pierwszy wskazuje na inspiracje teoretyczne, ulokowane zarówno w pojmowanej metaforycznie „archeologii kulturowej”, jak i we współczesnych nurtach
w obrębie archeologii, przede wszystkim „zwrocie ku rzeczom”. W rozdziale tym omawiam związki współczesnej archeologii z antropologią i historią kultury, a także wskazuję na inspiracje interdyscyplinarne. Rozdział drugi stanowi obszerne sprawozdanie ze stanu badań nad literaturą kalendarzową z uwzględnieniem kontekstu brytyjskiego, francuskiego, włoskiego i niemieckiego oraz podsumowanie dziejów tego gatunku na ziemiach polskich w latach 1474-1800. Trzeci i czwarty rozdział składają się z dwóch studiów przypadku, obejmujących kolejno cztery kalendarze na lata 1668, 1669, 1670 i 1671, niegdyś należące do Bazylego Łuszczewskiego, oraz dwa kalendarze na lata 1696 i 1701, należące do Ludwika Mikołaja Grabiańskiego. W rozdziałach tych proponuję dwa różne odczytania zapisków dokonanych przez obu mężczyzn i wyłaniających się z nich odmiennych sposobów „zatroskania”. Pierwszy z nich określam jako „oikologiczny”, łączy się on bowiem z domem, rodziną i zadomowieniem, drugi z kolei jako „dynamiczny”, ze względu na „sieciowość” zapisków Grabiańskiego i ich duże skomplikowanie w planie czasoprzestrzennym. W końcowym rozdziale przyglądam się kalendarzom z perspektywy medialnej, analizując ich specyfczną formę grafczną mającą podstać listy ujętej w tabelę, oraz omawiam powody, dla których gatunek ten stracił na popularności w drugiej połowie XIX wieku, wiążąc ten fakt z narodzinami tzw. „kultury spektaklu”.
Łącząc różne tradycje naukowe – w tym elementy mikrohistorii, antropologii druku i piśmienności, socjologicznej teorii czasu oraz badań z nurtu „zwrotu ku rzeczom” – w rozprawie przede wszystkim kładę nacisk na antropologiczne rozumienie praktyki kulturowej, jaką było korzystanie z drukowanego kalendarza oraz jej implikacje dla pracy pamięci, racjonalności i autorefleksji oraz postrzegania czasu.For many, the early modern cheap print is represented by astrological almanacs, purchased at market stalls or from pedlars for the proverbial penny. While this analysis of the cultural phenomenon of Old Polish almanacs provides a brief history of the genre and an overview of the material and economic circumstances of the book trade in early modern Poland, its main focus is upon the investigation of their readership as a cultural practice.
Tus, this dissertation conducts two case studies of six particular annotated almanacs once belonging to two men – Bazyli Łuszczewski and Ludwik Mikołaj Grabiański, identifed on the basis of their own handwritten notes and studied in a micro-historical manner.
Te thesis consists of fve chapters. Te opening chapter establishes a methodological framework of the thesis, putting forward the notion of 'archaeology of concern'. Te approach combines Martin Heidegger's notion of 'concern' (Besorgen) with historical anthropology and such theoretical trends in contemporary archaeology as 'the Turn to Tings'. Te second chapter discusses the history of almanac printing in Poland between the years 1474 and 1800. Te third and fourth chapters consist of two case studies of four almanacs for the years 1669, 1669, 1670 and 1671 belonging to Bazyli Łuszczewski and two almanacs for the years 1696 and 1701 beloning to Ludwik Mikołaj Grabiański. In the last chapter I investigate almanacs as cultural media, focusing on their diferent historical and technological modalities.
Te thesis argues for an anthropological understanding of a cultural practice of almanac reading and annotating, and its implications for self-reflection, rationality and time perception
Rational exploitation of selected manufacturing factors in hospitals
No full textGłównym celem pracy jest rozstrzygnięcie, czy poprzez zastosowanie autorskiej metody oraz obliczeń zrównujących podaż zasobów szpitalnych do popytu efektywnego można określić wielkość luki w efektywności ekonomicznej w systemie opieki zdrowotnej. Interdyscyplinarny kontekst, w jakim zostały umieszczone uwarunkowania związane z ograniczonymi środkami finansowymi przeznaczanymi na lecznictwo szpitalne wpłynął w sposób determinujący na ocenę efektywności ekonomicznej podmiotów finansujących i realizujących świadczenia opieki zdrowotnej. Przyjęte założenia oraz metoda obliczeń pozwoliły na podstawie danych wytworzonych w ponad połowie wszystkich szpitali w Polsce potwierdzić, że istnieje luka w efektywności ekonomicznej. Jej wielkość ma wpływ na zmniejszenie dostępności do szpitalnych świadczeń opieki zdrowotnej przez pacjentów na poziomie, co najmniej 30% w skali roku. Według wniosków opartych na przeprowadzonym procesie weryfikacyjnym przyjętych hipotez, działaniem niezbędnym i poprzedzającym zwiększanie środków finansowych na lecznictwo szpitalne jest racjonalizacja liczby czynników wytwórczych w szpitalach.The main purpose of the thesis is to determine whether by applying author’s methods and calculations equating the supply of hospital resources to effective demand, you can determine the size of the gap in economic efficiency in the health care system. The interdisciplinary context, in which the determinants associated with the limited funds to hospital care are located, has influenced significantly the assessment of the economic effectiveness of funding providers and providers of healthcare.The assumptions used and the calculation method have allowed, on the basis of data generated in over half of all hospitals in Poland, to confirm that there is a gap in economic efficiency; a gap that affects the reduction of patients' access to hospital care services by at least 30% per year. According to conclusions based on the verification process of hypotheses used, the necessary and prior measures to increase funds for hospital care is the rationalization of the number of production factors in hospitals
Out-of-school learning assistance: psychosocial correlates and relationship to school achievement
No full textNiniejsza praca doktorska dotyczy pozaszkolnego wsparcia w nauce w okresie adolescencji. Ma ona postać cyklu trzech artykułów opublikowanych lub przyjętych do druku w polsko- i anglojęzycznych recenzowanych czasopismach naukowych. W pracy poszukiwano odpowiedzi na trzy pytania: o strukturę i korelaty pozaszkolnego wsparcia w nauce w okresie adolescencji oraz o znaczenie tego wsparcia dla osiągnięć szkolnych. Przyjęto, że pozaszkolne wsparcie w nauce to pomoc w opanowaniu materiału przewidzianego programem nauczania w ramach obowiązkowych przedmiotów szkolnych, ale zapewniana poza szkołą. Przyjmuje ona dwie formy: korepetycji (pomocy płatnej) oraz pomocy bezpłatnej. Korepetycje są dodatkowymi zajęciami z przedmiotów obowiązkowych, prowadzonymi odpłatnie przez nauczycieli, studentów lub inne osoby (np. Bray, 2011; Dang, 2007). Pomoc bezpłatna ma ten sam zakres, lecz zapewniana jest bez opłat przez otoczenie dziecka, np. rodzinę, instytucje inne niż szkoła (Dolata i in., 2013). W pracy zaproponowano, by płatną i bezpłatną pozaszkolną pomoc w nauce uznać za wyraz zaangażowania rodziców w edukację dziecka, gdyż wymagają one poświęcenia przez rodziców dostępnych im zasobów (np. czasu, pieniędzy, energii). Spełniają tym samym kryteria zawarte w definicji zaangażowania rodziców w naukę dziecka zaproponowanej przez Grolnick i Slowiaczek (1994). Ekologiczny model predyktorów zaangażowania rodziców w naukę dziecka Grolnick i współpracowników (1997) posłużył jako rama teoretyczna służąca identyfikacji psychospołecznych korelatów korzystania z pozaszkolnej pomocy w nauce. Model ten wymienia trzy poziomy czynników wpływających na zaangażowanie: indywidualny, kontekstowy i instytucjonalny. Pozom indywidualny obejmuje cechy rodzica i dziecka wpływające na zaangażowanie, natomiast kontekstowy – warunki, w jakich funkcjonuje rodzina, mające wpływ na ilość i wydatkowanie dostępnych jej zasobów (np. trudności finansowe, otrzymywane przez rodzinę wsparcie). Poziom instytucjonalny obejmuje postawy i działania nauczycieli sprzyjające zaangażowaniu rodziców lub je blokujące. Wybrano i testowano 11 korelatów z trzech poziomów. Były to: uprzednie osiągnięcia szkolne, inteligencja płynna, bezradność intelektualna w zakresie języka polskiego, bezradność intelektualna w zakresie matematyki, aspiracje edukacyjne ucznia, specyficzne trudności w uczeniu się, płeć, aspiracje edukacyjne rodziców, wykształcenie rodziców, zamożność rodziny, lokalizacja szkoły. Ponadto, spodziewano się istnienia zależności między korzystaniem z pozaszkolnego wsparcia w nauce a osiągnięciami szkolnymi, wynikającymi z działania trzech mechanizmów: modelowania, wzmacniania oraz rozwijania kompetencji (Hoover-Dempsey i Sandler, 1995). Ze względu na istnienie zjawiska selekcji do pomocy, w analizach kontrolowano szereg zmiennych powiązanych zarówno z osiągnięciami szkolnymi, jak i decyzją o udzieleniu pomocy.Badanie miało charakter korelacyjny. W analizach wykorzystano dane podłużne 4936 uczniów gimnazjów zebrane w toku badania podłużnego EWD. Ze względu na braki danych liczba obserwacji w poszczególnych analizach różniła się, lecz była nie niższa niż 3617 osób. Wykorzystano następujące narzędzia badawcze: Test Osiągnięć Szkolnych w zakresie języka polskiego i matematyki; Test Matryc Ravena w wersji Standard – Forma Klasyczna oraz w wersji dla Zaawansowanych; Skala Bezradności Intelektualnej Sędka w wersji dla języka polskiego i matematyki, ankieta dla rodziców oraz ankieta dla uczniów przygotowane na potrzeby badań. Ponadto wykorzystano następujące dane pochodzące z baz egzaminacyjnych: wyniki egzaminu gimnazjalnego w części polonistycznej, humanistycznej, matematycznej i przyrodniczej, informacje o specyficznych trudnościach w uczeniu się, płci oraz lokalizacji szkoły. Blisko 54,3% uczniów zadeklarowało korzystanie z bezpłatnej pozaszkolnej pomocy w nauce z co najmniej jednego przedmiotu w drugim semestrze klasy 3. gimnazjum. Korzystanie z korepetycji w analogicznym okresie zadeklarowało 15,6% uczniów. Analiza struktury wsparcia, przeprowadzona z wykorzystaniem analizy klas latentnych, pozwoliła wyłonić cztery klasy reprezentujące wzorce korzystania z pozaszkolnej pomocy w nauce. Były to: częsta pomoc bezpłatna ze wszystkich przedmiotów (5,8% uczniów), umiarkowana pomoc bezpłatna z wszystkich przedmiotów (12,5%), pomoc bezpłatna z wybranych przedmiotów (21,3%), pomoc płatna z matematyki (9,7%). Około 50% uczniów tworzyło klasę niekorzystających ze wsparcia w nauce. Analiza psychospołecznych korelatów przynależności do różnych wzorców wsparcia, przeprowadzona z wykorzystaniem regresji wielowartościowej, potwierdziła znaczenie 12 z 14 wskaźników testowanych zmiennych dla przynależności do co najmniej jednej klasy wsparcia, choć struktura zależności była bardziej złożona niż przewidywano. Niższe uprzednie osiągnięcia szkolne wiązały się z wyższym prawdopodobieństwem przynależności do wszystkich klas wzorców wsparcia. Płeć ucznia, inteligencja płynna, bezradność intelektualna w zakresie języka polskiego i matematyki, specyficzne trudności w uczeniu się, aspiracje edukacyjne ucznia, zamożność rodziny, poziom edukacji rodziców oraz lokalizacja szkoły wiązały się z wyższym prawdopodobieństwem przynależności do wybranych klas.Analiza znaczenia pozaszkolnego wsparcia w nauce wykazała, że uczniowie należący do czterech klas wsparcia reprezentujących wzorce korzystania z pomocy osiągali istotnie niższe wyniki we wszystkich czterech częściach egzaminu gimnazjalnego w porównaniu do uczniów, którzy nie korzystali pomocy. Różnice te zanikły przy kontroli zmiennych powiązanych jednocześnie z selekcją do pomocy oraz osiągnięciami szkolnymi.Wyniki pokazują, że pozaszkolna pomoc w nauce jest przede wszystkim reakcją na trudności dziecka w nauce, w dużym stopniu dopasowaną do doświadczanych trudności i zależną od dostępnych zasobów, lecz również zależną od prawdopodobnego działania stereotypów płci. Ponadto, zaobserwowana powszechność pomocy bezpłatnej zaprzecza społecznemu przekonaniu, że dominującą formą pomocy są korepetycje, na które uczęszczają głównie najlepsi uczniowie. Uzyskane wyniki nie pozwalają na wyciąganie jednoznacznych wniosków dotyczących znaczenia pozaszkolnego wsparcia dla osiągnięć szkolnych. Pokazują jednak znaczenie kontroli efektu selekcji do pomocy i sugerują, że wyniki poprzednich badań, które nie kontrolowały go w wystarczającym stopniu, z dużym prawdopodobieństwem były zniekształcone. Wyniki analiz niosą także implikacje teoretyczne. Pokazują użyteczność perspektywy ekologicznej dla rozumienia zjawiska pozaszkolnego wsparcia w nauce oraz stanowią wsparcie dla wyboru ramy teoretycznej. Sugerują również potrzebę rewizji wskaźników zaangażowania rodziców w naukę dziecka i rozważenie dołączenia do nich korepetycji oraz pomocy bezpłatnej udzielanej przez osoby inne niż rodzice.Badanie, będąc odpowiedzią na szereg luk widocznych w literaturze przedmiotu, stanowi nowy wkład w wiedzę o pozaszkolnej pomocy w nauce. Po pierwsze, proponuje ono ramę teoretyczną wspólną dla różnych form wsparcia, dotychczas rozpatrywanych oddzielnie w ramach różnych dyscyplin (socjologii, pedagogiki, ekonomii) i perspektyw teoretycznych. Umożliwia to łączne analizowanie różnych form wsparcia oraz integrację cząstkowych wyników badań dotyczących korelatów pozaszkolnej pomocy w nauce.Po drugie, badanie uwzględnia różne formy pomocy i przedmioty jednocześnie, co pozwoliło oszacować skalę oraz zbadać strukturę pozaszkolnego wsparcia w nauce. Dotychczas nie było to możliwe, gdyż badacze koncentrowali się zwykle na jednej formie pomocy (np. korepetycjach), pojedynczych przedmiotach lub pomijali podział na przedmioty. Uwzględnianie wielu form i przedmiotów pozwoliło również uniknąć zniekształceń w zakresie znaczenia wsparcia dla osiągnięć szkolnych, w sytuacji, gdy analizuje się tylko jedną formę, podczas gdy uczeń korzysta z wielu form pomocy z danego przedmiotu. Problemu tego nie adresowano dotąd w badaniach.Ponadto, w przeciwieństwie do dotychczasowych badań, w analizach uwzględniono kompleksowy zestaw zmiennych powiązanych zarówno z osiągnięciami szkolnymi, jak i decyzją o udzieleniu pomocy. Umożliwiło to kontrolę efektu selekcji do pomocy.This doctoral dissertation focuses on out-of-school learning assistance in adolescence. It consists of a series of three articles published or accepted for publication in Polish- or English-language peer-reviewed scientific journals.The dissertation inquired into the structure and predictors of out-of-school learning assistance among adolescents, and into its outcomes in terms of school achievement. It assumed that out-of-school learning assistance refers to tutoring in school subjects that covers the material included in the curriculum but is delivered outside of school. It has two forms: private tutoring (paid assistance) and non-paid assistance. The term paid out-of-school learning assistance refers to tutoring in school subjects provided by tutors (e.g., teachers, students) for profit (Bray, 2007). Non-paid out-of-school learning assistance refers to tutoring provided free of charge, e.g., by family or institutions other than school (Dolata et al., 2013). The present study proposed to consider paid and non-paid learning assistance as expressions of parental involvement in education, because they require the dedication of parental resources (e.g., time, money, energy), and thus fulfil the criteria indicated in Grolnick and Slowiaczek’s (1994) definition of parental involvement in education. Grolnick’s et al. (1997) model of factors affecting parental involvement in education served as the theoretical framework for identifying psychosocial correlates of out-of-school learning assistance provision and structure. The model lists three levels of factors: individual, contextual, and institutional. The individual level encompass parental and child characteristics influencing involvement; the contextual level comprises the circumstances in which parents and family live, affecting the allocation of parental resources to the child (e.g. economic hardship, social support the family can rely on). Institutional factors include teacher attitudes, and practices favouring or impeding parental involvement. The author tested relationships between out-of-school learning assistance provision and structure, and the 14 variables from all three levels. These variables were: student’s past school achievement, intellectual helplessness in Polish, intellectual helplessness in Mathematics, fluid intelligence, educational aspirations, learning disability, gender, parental education level and educational aspirations towards the child, family affluence, school location. Moreover, the author expected to find a relationship between out-of-school learning assistance provision and school achievement. This relationship supposed to be a result of three mechanisms of involvement: modeling, reinforcement and direct instruction (Hoover-Dempsey and Sandler, 1995). Because in previous studies researchers observed non-random selection for assistance, analyses controlled for a wide range of variables affecting both the assistance provision and school achievement.This was a correlational study. It used longitudinal data gathered between 2009 and 2012 from up to 4,936 Polish lower secondary school students during ‘Educational Value-Added for Lower Secondary Schools’ study run by Central Examination Board. Due to missing data the sample size differed in analyses, but was not lower than 3,617. The following measurement tools were used: School Achievement Test in Reading and Mathematics, Raven’s Progressive Matrices Test, Standard version – Classic Form, and Raven’s Advanced Progressive Matrices Test; Sędek’s Intellectual Helplessness Scale in Polish and in Mathematics, questionnaires for parents and for students prepared for the purpose of the study. Results of lower secondary school exam (Mathematics, science, Polish, and humanities parts) and data on student gender, learning disabilities, and school location were acquired from national examination databases.A total of 54.3% of students declared receiving non-paid out-of-school learning assistance in at least one subject in the spring semester of Grade 3, versus 15.6% in case of the paid one. The analysis of the assistance structure, performed with latent class analysis, showed that about 50% of students belonged to the latent class with no assistance. All other students belonged to one of four latent classes, representing types of assistance. The above mentioned latent classes were: frequent non-paid assistance in all subjects (5.8% of students), moderate non-paid assistance in all subjects (12.5%), non-paid assistance in selected subjects (23.1%), paid and non-paid assistance in mathematics (9.7%). The analysis of psychosocial correlates of assistance provision showed that 12 out of 14 indicators of hypothesised variables affected membership probability (MP) in at least one latent class, though the pattern of relationships was more complex than expected. A lower level of past school achievement raised MP in all the classes. Students’ gender, fluid intelligence, intellectual helplessness in Mathematics, intellectual helplessness in Polish, learning disability, educational aspirations, family affluence, level of parental education, and school location predicted MP in selected classes.The analysis of the relationship between out-of-school learning assistance and school achievement showed that students belonging to the four latent classes representing types of assistance scored lower in all parts of lower secondary school exam in comparison to students form ‘No assistance’ latent class. However, the differences disappeared after controlling for factors affecting both non-random selection for assistance and school achievement. The results show that out-of-school learning assistance is primarily a reaction to children’s difficulties, adapted to their needs but dependent on family possibilities and resources, although probably influenced by gender stereotypes. Moreover, the observed wide prevalence of non-paid assistance disproves the conventional wisdom that private tutoring is a predominant form of out-of-school learning assistance, received mainly by high-achieving students.Although the results do not allow to draw clear conclusions about the influence of out-of-school learning assistance on school achievement, they show the importance of adequate control of selection for assistance. Moreover, they suggest that the results of previous studies might have been biased due to insufficient control of this effect. The results yield several theoretical implications. First, they show the utility of the ecological perspective in understanding the assistance phenomenon. They also support the choice of the theoretical framework. Moreover, they suggest the need to revise parental involvement indicators, and possibly supplement them by providing the child with private tutoring and non-paid assistance delivered by people other than parents. The study, as a response to spotted knowledge gaps, contributes to the field in several ways. First, it used a unifying theoretical framework for different forms of out-of-school learning assistance, which hitherto were analysed separately within various disciplines (sociology, economy, education) and theoretical perspectives. This theoretical framework allowed to analyse different forms of assistance together and to integrate past research results on their correlates. Second, the study includes different forms of assistance and different subjects, which enabled to estimate the prevalence and structure of out-of-school learning assistance. Hitherto this was impossible because researchers usually focused on individual forms of assistance (e.g., private tutoring), individual subjects of did not distinguish between subjects. Moreover, inclusion of different forms of assistance prevented bias in estimates of the relationship between assistance and school achievement in a situation when one analyses one type of assistance only, whereas a child receives its different types in a given subject. To date, this problem has not been addressed in research.Furthermore, contrary to past research, this study included a comprehensive set of variables related both to school achievement and the decision on its provision. It allowed a sufficient control of selection for assistance
Common Agricultural Policy in Poland before and after accession to the European Union - perception and functioning
No full textPrzedmiot rozprawy doktorskiej składa się z dwóch głównych obszarów. Obszar funkcjonowania, który określa wpływ Wspólnej Polityki Rolnej (WPR) na rolnictwo i obszary wiejskie, został rozszerzony o obszar postrzegania, który wychodzi naprzeciw dualizmowi pomiędzy ocenami wspomnianych obszarów. WPR nie funkcjonuje w swoistej próżni, lecz w złożonej rzeczywistości społeczno-politycznej, stąd na gruncie nauki o polityce publicznej w oparciu o paradygmat konstruktywizmu zbadane zostały zagadnienia postrzegania Wspólnej Polityki Rolnej przez społeczeństwo ukazując aktywność kluczowych ugrupowań politycznych oraz komunikowanych przez nie treści. Praca wskazuje na zależności przyczynowo-skutkowe pomiędzy kreatorami wydarzeń politycznych i jej odbiorcami. W celu analizy wspomnianych obszarów badawczych zostały one umieszczone w dwóch przedziałach czasowych – przed i po akcesji Polski do Unii Europejskiej. Przedstawione wyzwanie badawcze niewątpliwie wpisuje się w przedmiot nauki o polityce publicznej, dzięki czemu problem jest poddawany analizie w sposób kompleksowy. Niniejsza praca znajduje się w bliskiej granicy do subdyscypliny integracji europejskiej i socjologii polityki, ponieważ łączy jedną z kompetencji dzielonych Unii Europejskiej z postrzeganiem jej funkcjonowania w Polsce. Dysertacja składa się ze wstępu, sześciu rozdziałów i podsumowania, które mają określone cele badawcze oraz hipotezy, wzajemnie się uzupełniające. Rozdział pierwszy stanowią zagadnienia teoretyczne, drugi – ewolucję polityki rolnej w Polsce, trzeci – genezę WPR, czwarty – rolnictwo w Polsce przed akcesją do Unii Europejskiej, piąty – po akcesji, a szósty postrzeganie Wspólnej Polityki Rolnej. Cel badawczy zakładał analizę funkcjonowania WPR w Polsce obejmując strukturę rolnictwa, wymianę handlową, instrumenty wsparcia rolnictwa oraz otoczenie instytucjonalne. Ważnym obszarem badawczym było funkcjonowanie głównych rynków rolnych, do których zalicza się rynek zbóż, rzepaku, owoców i warzyw, cukru i tytoniu w odniesieniu do produkcji roślinnej oraz rynek wieprzowiny, mleka i przetworów mlecznych, mięsa drobiowego i wołowiny w odniesieniu do produkcji zwierzęcej. Rozwój obszarów wiejskich, jako niezwykle ważny obszar funkcjonowania polityki krajowej został przedstawiony poprzez analizę sytuacji społeczno-gospodarczej na wsi, infrastruktury technicznej wsi oraz programów wsparcia rozwoju obszarów wiejskich. Obszary wiejskie, na których mieszka około 39 procent Polaków stanowią przedmiot szczególnego zainteresowania Wspólnej Polityki Rolnej, która kładzie nacisk na wielofunkcyjny rozwój wsi. Zakres badań obejmował również kwestię zapóźnienia rozwojowego wsi względem ośrodków miejskich implikujący poziom życia ludności zamieszkującej obszary wiejskie. Celem badawczym odnoszącym się do postrzegania było przedstawienie programów kluczowych ugrupowań politycznych dotyczących badanego obszaru w okresie od 2001 roku do 2011 roku wraz z przedstawieniem odbioru społecznego analizowanej polityki.The subject of the doctoral dissertation consists of two main areas. Area of functioning, which defines influence of Common Agricultural Policy (CAP) on agriculture and rural areas, was widened by the area of perception, reaching forward to the dualism between the assessment of mentioned areas. CAP does not function in some type of void, but in the complex political-social reality. Therefore on the ground of the public policy science, based on the paradigm of constructivism, tested were issues of perception of the CAP by the populace, showing activity of the key political formations and communicated by them contexts. It points out causative-consecutive dependencies between the creators of political events and their recipients. For the purpose of the analysis of mentioned research, areas were subordinated to two separate time frames – before and after the accession of Poland to the European Union. Presented research challenge beyond doubt fits into scientific subject of public policy, thanks to which the problem is analyzed in a complex way. Hereby work is approaching near border of the sub-subject of European integration and sociology of politics, because it combines one of shared competencies of EU with the compliance of its functioning in Poland. Dissertation consists of six chapters and summary, which all have defined research goals and hypothesis and are mutually complementary. First chapter includes theoretical issues. Second – evolution of agricultural policy in Poland. Third origins of CAP. Forth – agriculture in Poland before accession to the EU. Fifth – after accession. Sixth perception of CAP. The aim of the research was to analyze the functioning of the CAP in Poland including analysis of the level of development of the agriculture, focusing on the structure of the agriculture, trade exchange, instruments of support of the agriculture and of institutional environment. An important research area was the functioning of the main agrarian markets, to which bracket together markets of grains, rape, fruits and vegetables, sugar and tobacco in relation to plant-based production and markets of pork, milk and dairy products, chicken and beef meat in relation to animal production. Development of rural areas, as a very important area of domestic policy functioning was presented by the analysis of social-economic situation of the countryside, technical infrastructure of villages and support programs of development of the rural areas. Rural areas, inhabited by app. 39 percent of the Polish population, are a subject of particular interests of CAP, which assigns particular importance to multifunctional development of the countryside. Research scope included also question of the underdevelopment of the villages in relation to urban centers implying living standards of the populace inhabiting rural areas. The research goal in the sixth chapter was meant to present programs of key political factions, regarding studied area, in the period 2001 to 2011, together with public reception of the analyzed policy
The UN initiative Global Compact: the analysis from the neoliberal institutionalism perspective
No full textGlobal Compact to inicjatywa ONZ powstała w 2000 roku. Nawiązuje ona do koncepcji społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw i ma w założeniu pokazywać ludzką twarz globalizacji poprzez zaangażowanie środowiska biznesu w proces upowszechniania praw człowieka, standardów pracy, ochrony środowiska i przeciwdziałania korupcji. Uczestnictwo danego podmiotu w inicjatywie ma charakter dobrowolny, co od początku wzbudzało kontrowersje i obawy co do jej wiarygodności i efektywności. Pojawiło się realne ryzyko, że działający pod szyldem ONZ Global Compact zostanie w sposób instrumentalny wykorzystany przez przedsiębiorstwa do poprawy ich wizerunku. Celem pracy jest ocena działania i skuteczności inicjatywy Global Compact z perspektywy liberalnego instytucjonalizmu. Inicjatywa ta istnieje od ponad 17 lat i liczy obecnie 12 000 uczestników w tym 9 000 firm z ponad 170 państw, co daje wystarczającą podstawę do rzetelnej oceny Global Compact jako nowej formy współpracy międzynarodowej. Przy opracowaniu podjętego obszaru badawczego została przyjęta następująca hipoteza badawcza: Global Compact to specyficzna forma instytucjonalizacji współpracy ukierunkowana na rozwiązywanie problemów społeczno-gospodarczych w stosunkach międzynarodowych. Sformułowane zostały również trzy hipotezy pomocnicze: 1) Powstanie Global Compact jest konsekwencją przemian społeczno-gospodarczych mających miejsce w dobie globalizacji, które doprowadziły do rewizji poglądów na temat roli przedsiębiorstw we współczesnych stosunkach międzynarodowych, 2) Global Compact wykorzystuje możliwości, jakie niesie globalizacja i włącza przedsiębiorstwa w działania na rzecz rozwoju społeczno-gospodarczego, 3) Inicjatywa Global Compact kładzie fundamenty pod określone zasady i wartości społecznej odpowiedzialności biznesu, nie dysponuje jednak narzędziami, które zapewniłyby im powszechne stosowanie. Całość przedstawionego w pracy wywodu opiera się na podejściu indukcyjnym, które pozwala na weryfikację przyjętych hipotez poprzez obserwację zdarzeń i szukanie określonych prawidłowości. Podstawę przeprowadzonych badań stanowiła analiza materiałów źródłowych oraz własne obserwacje i przemyślenia na temat funkcjonowania inicjatywy.The Global Compact is a UN initiative launched in 2000. It refers to the concept of Corporate Social Responsibility and is supposed to show a human face of globalization by engaging the business community in the process of promoting human rights, labour standards, environmental protection and anti-corruption. The participation of a given entity in the initiative is voluntary, which has been controversial and worrisome in the context of its credibility and effectiveness since the beginning. There is a real risk that the UN Global Compact will be instrumentally used by companies to improve their image. The purpose of this study is to assess the action and the effectiveness of the Global Compact from the perspective of neoliberal institutionalism. The initiative has existed for more than 17 years and has 12,000 participants, including 9,000 companies from over 170 countries what provides a sufficient basis for a fair evaluation of the Global Compact as a new form of international cooperation. While working on this research area the following hypothesis was adopted: the Global Compact is a specific form of the institutionalization of cooperation aimed at solving socio-economic problems in international relations. Three supporting hypotheses were also formulated: 1) The emergence of the Global Compact is a consequence of the socio-economic changes taking place in the age of globalization, which led to the revision of views on the role of business in contemporary international relations, 2) The Global Compact uses the opportunities that globalization brings and integrates businesses into actions for socio-economic development, 3) The Global Compact puts the foundations for the principles and values of corporate social responsibility, but does not have any tools that can make them universally applicable. The whole thesis is found on an inductive approach that allows you to verify hypotheses by observing events and finding certain patterns. An analysis of the source materials, observations and reflections on the functioning of the initiative are the base for this study