Repozytorium UW
Not a member yet
2396 research outputs found
Sort by
Early maladaptive schemas, temperamental traits and the structure of posttraumatic stress disorder (PTSD) symptoms
No full textCelem pracy była weryfikacja specyfiki treści poznawczych w nasileniu objawów zaburzenia stresowego pourazowego (PTSD) oraz ich relacji z czynnikami temperamentalnymi. Odnosząc się do teorii wczesnych dezadaptacyjnych schematów oraz Regulacyjnej Teorii Temperamentu podjęto próbę ujęcia w jednym modelu - analizowanych tradycyjnie rozłącznie w badaniach z zakresu psychologii różnic indywidualnych oraz psychologii klinicznej - indywidualnych predyktorów symptomatologii potraumatycznej. W badaniu wstępnym opracowano polską wersję eksperymentalną Kwestionariusza Schematów Younga przeznaczonego do diagnozy wczesnych schematów dezadaptacyjnych. Badanie właściwe potwierdziło rolę schematów dezadaptacyjnych jako markerów psychopatologii potraumatycznej. Wyodrębniono trzy obszary tematyczne dezadaptacyjnych schematów, charakterystyczne dla nasilenia objawów zaburzenia stresowego pourazowego - Izolacji społecznej, Poczucia zagrożenia oraz Negatywizmu/ Pesymizmu. Wykazano ponadto, że treści poznawcze związane z tymi schematami w pełni pośredniczyły w związku reaktywności emocjonalnej z nasileniem PTSD. Wyniki potwierdziły także hipotezę o heterogeniczności obrazu klinicznego objawów potraumatycznych, wskazując na zróżnicowanie ich relacji z badanymi korelatami.The research examines specific cognitions related to posttraumatic stress disorder (PTSD) symptoms and their association with temperamental traits. Referring to Schema Theory and Regulative Theory of Temperament, individual predictors of posttraumatic symptomatology - traditionally analyzed separately in the fields of clinical psychology and psychology – were considered in the unified model. In the preliminary study the Polish experimental shortened version of the Young Schema Questionnaire was developed. The main study confirmed the role of early maladaptive schemas as posttraumatic psychopathology markers. Three schemas were specifically important in explaining severity of posttraumatic stress disorder symptoms: Social isolation, Vulnerability to Harm and Negativism/ Pessimism. Moreover, cognitions related to these schemas fully mediated the relationship between emotional reactivity and PTSD symptoms severity. Finally, the hypothesis posttraumatic symptomatology heterogeneity was confirmed with showing differential relations between clusters of symptoms and their correlates
Konsekwencje niezgodności ostatecznych decyzji administracyjnych z prawem Unii Europejskiej
No full textCelem rozprawy jest ustalenie na podstawie orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej konsekwencji wynikających z niezgodności z prawem Unii Europejskiej ostatecznych decyzji administracyjnych oraz prawomocnych wyroków sądów administracyjnych. Analiza orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pozwoliła na ustalenie, że istnieją dwa zasadnicze mechanizmy będące konsekwencją niezgodności z prawem Unii Europejskiej ostatecznych decyzji administracyjnych oraz prawomocnych orzeczeń sądowych: a) wzruszenie takich rozstrzygnięć, b) odmowa zastosowania przepisów krajowych określających skutki prawne takich aktów. W przypadku stosowania powyższych mechanizmów ma miejsce kolizja („ścieranie się)” zasady efektywności prawa unijnego oraz zasady lojalnej współpracy państw członkowskich z zasadą pewności prawa, której element składowy stanowi zasada trwałości decyzji administracyjnych. W niniejszej rozprawy ustalono relację między zasadami efektywności prawa unijnego, lojalnej współpracy i pewności prawa.
Dodatkowo, w ramach pracy określono obowiązki organów administracji (sądów krajowych) jakie orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wiąże z danym mechanizmem, jak również jakie prawa w tym zakresie mają jednostki.
W tym względzie określono sytuacje, w których jednostki, powołując orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, mogą skutecznie zakwestionować ostateczne decyzje administracyjne i prawomocne orzeczenia sadów administracji w przypadku ich niezgodności z prawem unijnym.
Przeprowadzone badania orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej pozwoliły na dokonanie oceny przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, Ordynacji podatkowej oraz Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pod kątem ich zgodności z prawem Unii Europejskiej. Ocena przepisów polskich pozwoliła na przedstawienie propozycji zmian legislacyjnych.European Union what are the consequences of incompatibility with EU law for final administrative decisions and final judgements of administrative courts. Study of the case law of the Court of Justice of the European Union allowed to determine existence of two basic mechanisms constituting consequences of incompatibility with EU law for final administrative decisions and final judgements: a) revoking such decisions or judgements, b) disapplying provisions of national law concerning legal consequences of such decisions or judgements.
In case of application of above mentioned mechanisms collision (“conflict”) occurs between the principle of effectiveness of EU law, principle of loyal cooperation and the principle of legal certainty which part of it is principle of the protection of final administrative decisions. In the thesis relation between principles of effectiveness of EU law, principle of loyal cooperation and the principle of legal certainty has been defined.
Moreover, in the thesis obligations of administrative authorities (national courts) and rights of private parties have been established which the case law of the Court of Justice of the European Union connects with above mentioned mechanisms. In this regard it has been shown in which situations private individuals relying on the case law of the Court of Justice of the European Union are able to effectively question final administrative decisions and final judgements contrary to EU law.
Study of the case law of the Court of Justice of the European Union allowed to asses compatibility with EU law of the provisions of Code of Administrative Procedure, Tax Ordinance Act and the Regulations of Proceedings in the Administrative Court. Such assessment allowed to present proposals of the amendments to Polish la
Security Policy of Ukraine in 2004-2014
No full textTemat pracy jest bardzo istotny, zarówno ze względów teoretycznych, jak i praktyki politycznej. Przemiany systemowe, które obserwujemy na obszarze państw poradzieckich, wpływają bezpośrednio na zakres i charakter polityki Ukrainy. Ukraina, która znajduje się między Rosją a Unią Europejską stwarza szanse, jak i zagrożenie dla bezpieczeństwa w regionie Europy Wschodniej. Ukraina odgrywa istotną rolę nie tylko w Europie Wschodniej, ale także ma znaczący wpływ na stabilność kontynentu europejskiego. W okresie 1991-2004 jej położenie geopolityczne, jak i uwarunkowania geoekonomiczne uniemożliwiało prowadzenie suwerennej polityki bezpieczeństwa państwa. Zależność gospodarcza od Rosji determinowała także jej politykę bezpieczeństwa, w której starała się zachować dystans w stosunkach ze strukturami NATO, jak i Układzie o Bezpieczeństwie Zbiorowym, w którym dominującą rolę pełni Rosja.Przedmiotem badań jest polityka bezpieczeństwa Ukrainy w latach 2004-2014. Obejmuje on swoim zakresem uwarunkowania historyczne, narodowościowe, geopolityczne, geoekonomiczne oraz ustrojowo-prawne i polityczne oraz analizę ich wpływu na ukraińską politykę bezpieczeństwa. Dla ukraińskiej polityki bezpieczeństwa istotne jest pytanie, w jakim zakresie historia oraz czynnik kulturowo-narodowościowy wpływają na relacje z Rosją, ale i stosunki polityczne z innymi państwami. Ważnym zadaniem jest także wykazanie, na ile geopolityka i geoekonomia determinują europejską i euroatlantycką drogę rozwoju. Nie bez znaczenia dla bezpieczeństwa narodowego Ukrainy, jak też bezpieczeństwa w Europie Wschodniej są rozwiązania ustrojowe w państwie ukraińskim. Przemiany ustrojowo-prawne i polityczne bezpośrednio oddziałują na zakres i charakter polityki wewnętrznej i zewnętrznej Ukrainy. W badaniach zwróciłam uwagę na sferę normatywno- instytucjonalną oraz funkcjonalną oraz na ich konsekwencje dla ukraińskiej polityki bezpieczeństwa.Celem pracy było przedstawienie polityki bezpieczeństwa Ukrainy, uwzględniając jej uzależnienie od Rosji, która była i jest przeciwna europejskiej i euroatlantyckiej drogi rozwoju państwa ukraińskiego oraz determinacji części elit politycznych i społeczeństwa ukraińskiego na drodze do UE i NATO. Celem pracy było ukazanie wewnętrznych przemian ustrojowo-prawnych i politycznych, których poziom znacznie odbiega od standardów zachodnich, jak i wpływ środowiska międzynarodowego na zakres i charakter modernizacji państwa.Na podstawie egzegezy źródeł i ich krytycznej analizy przyjęłam następujące złożenie, stanowiące główną hipotezę roboczą: Realizacja polityki bezpieczeństwa Ukrainy dokonywała się w warunkach znacznej asymetrii pomiędzy deklaracjami władz ukraińskich, dotyczącymi kształtowania bezpieczeństwa, stabilności i rozwoju w relacjach z Rosją i Unią Europejską, a możliwościami państwa ukraińskiego. Ponadto istotne różnice w strategii bezpieczeństwa Ukrainy i Rosją, która realizuje na obszarze poradzieckim politykę imperialną, miały decydujący wpływ na stan tych relacji w zakresie bezpieczeństwa.Przedstawione w niniejszej pracy badania wydają się ważne i uzasadnione. Polityka bezpieczeństwa Ukrainy jest wciąż problemem otwartym. Aneksja Krymu przez Rosje w 2014 roku zmieniła całkowicie podejście do kwestii kształtowania bezpieczeństwa państwa. Bardzo dynamicznie zmienia się proces kształtowania polityki bezpieczeństwa Ukrainy, jak również widoczne są oznaki zmiany w kształtowani tożsamości narodowej i tożsamości państwowej Ukraińców. Nie bez znaczenia na poziom bezpieczeństwa Ukrainy ma także środowisko międzynarodowe. Stąd sformułowane tutaj wnioski i prognozy z natury rzeczy mają charakter niedefinitywny. Praca ta jednak podejmuje próbę nowego spojrzenia w toczącym się dyskursie naukowym na temat polityki bezpieczeństwa Ukrainy.The topic of work is very important, both for theoretical reasons and for political practice. Systemic changes that we observe in the area of the post-Soviet states directly affect the scope and nature of Ukraine's policy. Ukraine, which is located between Russia and the European Union, creates opportunities and threats to security in Eastern Europe. Ukraine plays an important role not only in Eastern Europe but also has a significant impact on the stability of the European continent. In the period 1991-2004, its geopolitical position and geoeconomic conditions prevented the pursuit of sovereign state security policy. The economic dependence on Russia also determined its security policy, in which it sought to maintain a distance in relations with NATO structures and the Collective Security Treaty, in which Russia played a dominant role.The subject of research is the security policy of Ukraine in 2004-2014. It covers historical, national, geopolitical, geoeconomic, systemic and legal, and political conditions and analyzes their impact on Ukrainian security policy. For Ukrainian security policy it is important the question the extent to which history and cultural and ethnic factors affect relations with Russia but also political relations with other states. It is also important to demonstrate how geopolitical and geoeconomics determine the European and Euro-Atlantic development path. Not irrelevant for the national security of Ukraine as well as the security in Eastern Europe are the systemic solutions in the Ukrainian state. Political and legal changes directly affect the scope and nature of Ukraine's internal and external policies. In the research I drew attention to the normative-institutional and functional spheres and their consequences for the Ukrainian security policy.The aim of the work was to present Ukraine's security policy, taking into account its dependence on Russia, which was and is opposed to the European and Euro-Atlantic way of development of the Ukrainian state and the determination of some political elites and Ukrainian society on the way to the EU and NATO. The aim of the work was to show the internal systemic, legal and political transformations, which differ significantly from the Western standards and the influence of the international community on the scope and nature of state modernization. On the basis of the exegesis of source and their critical analysis, I accepted the following statement as the main working hypothesis: The implementation of Ukraine's security policy was subject to significant asymmetries between the declarations of the Ukrainian authorities concerning security, stability and development in relations with Russia and the European Union and the possibilities of the Ukrainian state. Moreover, significant differences in the security strategy of Ukraine and Russia, which implements the imperial policy in the post-Soviet area, have had a decisive impact on the state of these security relations.The research presented here appears to be valid and justified. Ukraine's security policy is still an open problem. The annexation of Crimea by Russia in 2014 changed completely the approach to state security. The process of shaping Ukraine's security policy is changing dynamically, as well as signs of change in the shaping of the national identity and state identity of the Ukrainians. Not without significance on level of security of Ukraine is an international environment. Hence the formulated conclusions and predictions from its nature are not definite. This work, however, attempts a new look at the ongoing scientific discourse on Ukraine's security policy
Obraz Górnego Śląska doby plebiscytu i powstań śląskich oraz wizerunek Wojciecha Korfantego w niemieckiej literaturze pięknej po 1919 roku
No full textTematem niniejszej pracy jest obraz Górnego Śląska doby plebiscytu i powstań śląskich oraz portret Wojciecha Korfantego w niemieckiej literaturze pięknej po 1919 roku.
Górny Śląsk, leżący na pograniczu, znajdował się niemal „od zawsze” w strefie wpływów kultury niemieckiej, polskiej i czeskiej, które przenikały się wzajemnie, składając się na odrębną kulturę oraz specyficzną tożsamość mieszkańców tej krainy. Owo poczucie odrębności jest tam żywe do dzisiaj, o czym świadczy choćby działalność Ruchu Autonomii Śląska na tamtych terenach.
Impulsem do zajęcia się w niniejszej pracy problematyką Górnego Śląska doby plebiscytu oraz powstań śląskich w literaturze niemieckiej pierwszej połowy XX wieku jest również mit Europy wielokulturowej, Europy bez granic, funkcjonujący w powszechnej świadomości. Z drugiej strony możemy mówić też o Europie ojczyzn, czy też o Europie regionów. Wstąpienie Polski do Unii Europejskiej oraz utworzenie w jej ramach strefy Schengen umożliwiło ścisłą współpracę regionów, a zwłaszcza regionów przygranicznych, a jednocześnie dało impuls do ponownego odkrywania lokalnej historii, w tym własnych korzeni, przez mieszkańców pograniczy. Analizowane w pracy teksty doskonale wpisują się w tę ideę oraz, w mniejszym lub większym stopniu, odkrywają Górny Śląsk jako wspólną ojczyznę Ślązaków, Niemców i Polaków. Zwłaszcza dzięki powieściom Horsta Bienka funkcjonuje w powszechnej świadomości mit Górnego Śląska jako krainy wielu kultur i języków.
Na terenie Górnego Śląska ścierały się siły polityczne, które próbowały zawłaszczyć go zarówno terytorialnie, jak i kulturowo. W pierwszej połowie XX Górny Śląsk był punktem zapalnym europejskiej polityki. W wyniku dwóch wojen światowych, plebiscytu i trzech powstań śląskich mieszkańcy tego regionu niejednokrotnie byli zmuszeni do zmiany przynależności państwowej, nie zmieniając miejsca zamieszkania.
Plebiscyt jako środek mający rozwiązać spór o przynależność państwową Górnego Śląska po I wojnie światowej został Polsce i Niemcom narzucony przez państwa Ententy na konferencji pokojowej w Paryżu w czerwcu 1919 roku. Był on wówczas popularną formą rozstrzygania sporów terytorialnych, gdyż odzwierciedlał zasadę Wilsona samostanowienia narodów. Decyzję o plebiscycie zaakceptowała strona niemiecka, która już wcześniej, bo podczas konferencji we Wrocławiu w maju 1919 roku zaproponowała takie rozwiązanie kwestii górnośląskiej. Strona polska początkowo nie zaakceptowała postulatu rozwiązania plebiscytowego, gdyż uważała, że to argument etniczny, bez potrzeby przeprowadzania plebiscytu, powinien zdecydować o państwowej przynależności Górnego Śląska. Polska ostatecznie przyjęła jednak decyzję o przeprowadzeniu plebiscytu na spornym terenie. Nadzór nad akcją plebiscytową powierzono w grudniu 1919 Wojciechowi Korfantemu, który formalnie na stanowisko komisarza plebiscytowego został powołany 20 lutego 1920 roku. W tym czasie na Górny Śląsk przybyła Międzysojusznicza Komisja Rządząca i Plebiscytowa oraz wojska alianckie. Jednocześnie rozpoczęto oficjalną kampanię plebiscytową, w której strona niemiecka i polska prześcigały się w składaniu mieszkańcom Górnego Śląska mniej lub bardziej realnych obietnic materialnych, co znalazło swój wyraz w słynnej „krowie Korfantego” czy „kozie Urbanka” (Kurt Urbanek stał na czele Niemieckiego Komisariatu Plebiscytowego). Kwestię plebiscytu i powstań śląskich często podejmowała niemiecka i polska historiografia, jak i literatura piękna.
Ważną postacią tego okresu był wspomniany już Wojciech Korfanty (1873-1939). Jego osoba i działalność były i są przedmiotem kontrowersyjnych ocen ze strony polskich i niemieckich historyków, jak i pisarzy oraz publicystów.
Celem pracy jest zatem:
1) Ukazanie obrazu Górnego Śląska doby plebiscytu i powstań śląskich oraz rekonstrukcja wizerunku Wojciecha Korfantego w tekstach niemieckiej literatury pięknej XX wieku (po 1919 roku) na przykładzie utworów powieściowych: O.S. Arnolta Bronnena, Ostwind Augusta Scholtisa oraz Pierwszej polki Horsta Bienka,
2) Próba odpowiedzi na pytanie, jak obraz ten funkcjonował w splocie różnych mitów i stereotypów, istniejących w świadomości zbiorowej narodów niemieckiego i polskiego oraz czy i jak zmieniał się on w literaturze niemieckiej.
Na przykładzie zanalizowanych powieści Arnolta Bronnena oraz Augusta Scholtisa można stwierdzić, że ich wyobrażenia o Górnym Śląsku oraz o Wojciechu Korfantym nie odbiegały zbytnio od obiegowych stereotypów, obowiązujących w niemieckim dyskursie okresu międzywojennego. Obaj pisarze głosili poglądy o odwiecznej przynależności tego regionu do kultury niemieckiej, a plebiscyt i powstania śląskie oceniali jako górnośląską katastrofę. Odpowiedzialnym za utratę części Górnego Śląska na rzecz Polski czynili Wojciecha Korfantego, komisarza plebiscytowego oraz przywódcę III powstania śląskiego. Pisarze ci powielali również krążące w niemieckiej prasie, publicystyce i literaturze widmo Korfantego jako bandyty, oszusta, kłamcy, polityka bez skrupułów, składającego puste obietnice.
Zupełnie odmienny obraz Górnego Śląska znajdujemy u Horsta Bienka. Górny Śląsk jako pogranicze, jest regionem wielokulturowym, miejscem styku różnych języków, różnego stylu życia oraz niekiedy odmiennych tradycji. Były one skarbcem, z którego czerpali wszyscy mieszkańcy tego regionu, tworząc własną, specyficzną kulturę. Wojciech Korfanty jest elementem tego krajobrazu, który przeminął i symbolizuje, jak już wspomniano, ową wielokulturowość Górnego Śląska.
W powieści Bienka nie znajdziemy oceny wydarzeń politycznych, jakie miały miejsce na Górnym Śląsku w czasie plebiscytu i powstań. Autor szuka odpowiedzi na pytanie i tożsamość tego regionu i jego miejsce na kulturowej mapie Europy.
Literatura śląska, mieszcząca się w kręgu literatury regionalnej, literatury pogranicza, wreszcie literatury małych ojczyzn warta jest przypomnienia, gdyż jest ważnym elementem europejskiej spuścizny literackiej i kulturalnej. Są to teksty ważne, gdyż poruszają tematykę istotną dla zjednoczonej Europy: tematykę małych ojczyzn oraz tożsamości i pamięci zbiorowej. Są one literacką próbą poszukiwania przez mieszkańców wielokulturowej Europy własnych korzeni, własnej tożsamości oraz dają asumpt do odkrywania na nowo historii własnego regionu.
Praca zawiera, oprócz wstępu, pięć rozdziałów, zakończenie oraz bibliografię.
Drugi rozdział niniejszej pracy zawiera rys historyczny. Omawiam w nim skrótowo sytuację polityczną oraz społeczno–ekonomiczną Górnego Śląska doby plebiscytu i powstań śląskich oraz przybliżam sylwetkę Wojciecha Korfantego, komisarza plebiscytowego z ramienia polskiego rządu.
Granica, pogranicze oraz mała ojczyzna to tematy, podejmowane w analizowanych powieściach, dlatego też trzeci rozdział stanowi próbę definicji tych pojęć oraz wskazania na ich symboliczne znaczenia, gdyż i takie pojawiają się w omawianych tekstach literackich. W rozdziale tym omawiam także pojęcie i rozwój literatury pogranicza (Grenzlandliteratur) oraz literatury małych ojczyzn (Heimatliteratur).
Rozdział czwarty poświęcony jest tematyce mitu. Uwzględniając polskie i niemieckie badania nad mitem, omawiam jego definicje, rodzaje i funkcje. W zbiorowej świadomości niemieckiej funkcjonował bowiem mit Górnego Śląska jako ojczyzny utraconej, oraz krążyło widmo Korfantego jako diabła, bandyty, odpowiedzialnego za utratę tego regionu przez Niemcy na rzecz Polski. Mity te znajdowały swój wyraz także w omawianych powieściach.
W kolejnych rozdziałach poddaję analizie jak już wspomniano, powieści: O.S Arnolta Bronnena, Ostwind Augusta Scholtisa (rozdział piąty) oraz Pierwszą polkę Horsta Bienka (rozdział szósty). Dwie pierwsze powieści powstały w okresie międzywojennym, kiedy pamięć o powstaniach śląskich była jeszcze żywa wśród mieszkańców Górnego Śląska, ale i także w społeczeństwie niemieckim. Natomiast powieść Bienka powstała po II wojnie światowej (upłynęło więc sporo czasu od tamtych wydarzeń) w latach 80 XX wieku, jako (re)konstrukcja krainy dzieciństwa, a więc napisana sine ira et studio. Pozwala to na ukazanie, w jaki sposób i dlaczego zmienił się obraz Górnego Śląska oraz jak zmieniły się oceny postaci Wojciecha Korfantego i jego działalności w niemieckiej literaturze pięknej.The subject of this dissertation is the Upper Silesia during the period of the plebiscite and Silesian Uprisings and Wojciech Korfanty in the German literature after 1919 year.
The Upper Silesia, lying on the borderland, was always in the sphere of influences of German, Polish and Czech culture, which permeated each other, forming a separate culture and specific identity of the inhabitants of this land.
This sense of separateness is still alive there today, as evidenced by the activities of the Silesian Autonomy Movement in those areas. There are also Silesian TV Channels, promoting, for example, the cuisine of this region, traditions related to various holidays etc. In the polish national census of 2011, 847 people declared their nationality as Silesian.
The impulse to address in this dissertation the issue of Upper Silesia during the plebiscite and Silesian uprisings in German literature of the first half of the twentieth century is also the myth of a multicultural Europe without borders, functioning in the general consciousness. We can also talk about Europe of homelands or about Europe of regions.
The accession of Poland to the European Union and the creation of the Schengen area enabled close cooperation of regions, especially of border regions, and at the same time gave an impulse to rediscover the local history, including its own roots, by borderland residents. The texts analysed in this work fit perfectly with this idea and they discover Upper Silesia as a common homeland of Silesian people, Germans and Poles. Especially thanks to Horst Bienek’s novels, the myth of Upper Silesia functions as a land of many cultures and languages.
In Upper Silesia political forces clashed, trying to appropriate it both territorially and culturally. In the first half of the 20th century Upper Silesia was a hotspot of European politics. As a result of two world wars, a plebiscite and three Silesian uprisings, the inhabitants of this region were often forced to change their nationality without changing their place of residence.
The plebiscite as a means to resolve the dispute over the state affiliation of Upper Silesia after World War I was imposed on Poland and Germany by the Entente states at a peace conference in Paris in June 1919. It was a popular form of resolving territorial disputes, because it reflected the Wilson principle of self-determination of nations. The decision about the plebiscite was accepted by the German side, which earlier proposed such a solution to the Upper Silesian issue during a conference in Wrocław in May 1919. The Polish side initially did not accept the postulate of the plebiscite solution, because it believed that the ethnic argument, without the need for holding a plebiscite, should decide about the state affiliation of Upper Silesia. However, Poland finally decided to hold a plebiscite on the disputed area. The supervision of the plebiscite campaign was entrusted in December 1919 to Wojciech Korfanty, who was formally appointed to the post of plebiscite commissioner on 20 February 1920. At that time, the Inter-Allied Commission and the Allied troops arrived in Upper Silesia. At the same time, an official plebiscite campaign was launched, in which the German and Polish sides outdid each other in more or less real material promises to the inhabitants of Upper Silesia, which found their expression in the famous cow of Korfanty or Urbanek’s goat (Kurt Urbanek was the head of the German plebiscite committee). The issue of plebiscite and Silesian uprisings was often taken up by German and Polish historiography as well as by literature.
Wojciech Korfanty (1873- 1939) was a key figure of this period. He was one of the most controversial politicians in the history of Upper Silesia, Germany and Poland. He is perceived as a politician who was responsible for the partition of Upper Silesia as a result of the plebiscite and Silesian uprisings in 1921. Echoes of these controversies are also reflected in German literature and historiography of the interwar period.
The purpose of this work is therefore:
1) Presentation of the picture of Upper Silesia on the day of the plebiscite and Silesian uprisings and reconstruction of the image of Wojciech Korfanty in German literature (after 1919) on the example of novel works: O.S. by Arnolt Bronnen, Ostwind by August Scholtis and Pierwsza polka by Horst Bienek,
2) An attempt to answer the question how this image functioned in the weave of various myths and stereotypes, existing in the collective consciousness of the German and Polish nations, and whether and how it changed in German literature.
Based on analysis of novels by Arnold Bronnen and August Scholtis, it can be stated that their ideas about Upper Silesia and about Wojciech Korfanty were not much different from the common stereotypes in the German discourse of the interwar period. Both writers voiced their views on the eternal belonging of this region to German culture and called the plebiscite and Silesian uprisings the Upper Silesian catastrophe. They put the blame for the loss of part of Upper Silesia to Poland on Wojciech Korfanty, the plebiscite commissar and the leader of the 3rd Silesian Uprising. He was portrayed by these writers as a bandit, imposter, liar, unscrupulous politician, offering empty promises.
A completely different picture of Upper Silesia can be found in Horst Bienek’s works. Upper Silesia as a borderland is a multicultural region, a place where different languages, lifestyles and sometimes traditions meet. They were a treasury from which all the inhabitants of this region derived, creating their own specific culture. Wojciech Korfanty is an element of this landscape that has passed and as already mentioned symbolizes this multiculturalism of Upper Silesia. The author tries to look for an answer to the question of the identity of this region and its place on the cultural map of Europe.
The dissertation consists of an introduction, five chapters and final conclusions.
The second chapter of this work contains a historical outline. It discusses the political and socio-economic situation of Upper Silesia during the plebiscite and Silesian Uprisings, and introduces the figure of Wojciech Korfanty, a plebiscite commissioner from the Polish government.
The border, the borderland and the little homeland are the topics considered in the analyzed novels, which is why the third chapter is an attempt to define these concepts and indicate their symbolic meanings, as they appear in the literary texts discussed here. It discusses the concept and development of borderland literature (Grenzlandliteratur) and literature of little homelands (Heimatliteratur).
The fourth chapter is devoted to the subject of myth. Taking into account Polish and German research on the myth, it discusses its definitions, types and functions. In the German collective consciousness, circulated the myth of Upper Silesia as the lost homeland, and the image of Korfanty as a devil, a bandit responsible for the loss of this region by Germany to Poland. These myths were also reflected in the novels discussed.
The following chapters concern the analysis of the novels: O. S. by Arnolt Bronnen, Ostwind by August Scholtis (chapter five) and Horst Bienek's Pierwsza polka (chapter six). The first two novels were written in the interwar period, when the memory of the Silesian uprisings was still alive amongst the inhabitants of Upper Silesia, as well as in German society. Bienek's novel was created after the Second World War in the 80s of the twentieth century, as the (re) construction of the land of his youth, i.e. written sine ira et studio. This makes it possible to show the way and reason for changing image of Upper Silesia and shifting perceptions of Wojciech Korfanty and his activities in German literature
An Ecocritical Inquiry into the Kantian Aspects of John Maxwell Coetzee's Animal Ethics
Get PDFThe aim of the dissertation is to demonstrate that John Maxwell Coetzee, a South African writer and literary critic, advocates the idea of animal ethics by challenging the socio-cultural reasons for people's ignorance of animal abuse and suffering. It is argued that Coetzee's main focus are literature and its property of stimulating a sympathetic insight into the perspectives of other beings, including animals. Basing on his claim that literature enhances the reader's morality, mainly by stimulating imagination and sympathy, it is also argued that Coetzee complies with the idea of Immanuel Kant, a Prussian philosopher, to constantly develop one's humanity through a moral treatment not only of people but also of animals. Similarly to Kant, Coetzee maintains that aesthetic experience, whether produced by nature or by art, can be conducive to one's moral improvement.
The argument of the dissertation is that Coetzee mitigates Western speciesism by probing into the mythologies surrounding animality, especially those in the contemporary philosophical discourse. A particular emphasis is placed on his critique of rationalism, especially thought experiments, and on his view of literature as an effective, although unappreciated, means of reducing the human-animal ontological as well as cognitive dichotomy. It is claimed that the South African novelist challenges rationalism by recognizing the possibilities of the sympathetic imagination, a literary mode of introspecting others' points of view, thoughts, and feelings. Coetzee's understanding of the sympathetic imagination is compared to the Kantian idea of transcendental illusion, a means of granting reason's integrity by recognizing its claims as a priori valid. The study also relates Coetzee's animal ethics to the Kantian concepts of mutual reciprocity, disinterestedness, and aesthetic judgement.
The dissertation is composed of six Chapters. The first two Chapters provide an overview of ecocriticism, environmental and animal philosophy, and Kantian ethics. Chapters III and IV discuss Coetzee's critique of rationalism, thought experiments, and philosophy's bias against non-rational modes of cognitive insight. Chapters V and VI investigate Coetzee's idea of the sympathetic imagination and his notion of weakly anthropocentric animal ethics. The dissertation concludes by arguing that Coetzee's animal ethics is based on people's ability to appreciate the value of life, both human and animal. *** Rozprawa ma na celu zbadanie sposobu, w jaki John Maxwell Coetzee, południowoafrykański pisarz i krytyk literacki, podważa społeczno-kulturowe uwarunkowania ludzkiej obojętności na wykorzystywanie i cierpienie zwierząt, opowiadając się tym samym za ideą etyki zwierząt. Głównym punktem wyjścia podjętej argumentacji jest twierdzenie Coetzee'ego, że literatura, dzięki działaniu na wyobraźnię, może rozbudzić współczucie nie tylko do ludzi lecz również do zwierząt, a przez to przyczynić się do podniesienia moralnego statusu zwierząt. W oparciu o to twierdzenie, Coetzee'owskie podstawy etyki zwierzęcej są zestawione z zaleceniem Immanuela Kanta, aby doskonalić swe człowieczeństwo przez traktowanie zwierząt tak, jakby podlegały takiemu samemu prawu moralnemu jak człowiek. Podobnie do Kanta, Coetzee utrzymuje, że wrażenia estetyczne, powstałe w zetknięciu tak z naturą jak i ze sztuką, mogą przyczynić się do moralnego rozwoju człowieka. Istotą etyki zwierząt, na której skupia się rozprawa, jest zatem Kantowski nakaz dążenia do perfekcji, między innymi przez doskonalenie swej moralności.
W rozprawie poddana analizie jest próba złagodzenia zachodniokulturowej dyskryminacji gatunkowej (speciesism), podjęta przez Coetzee'ego wraz z jego krytyką pod adresem współczesnego dyskursu filozoficznego, a także przy okazji jego sprzeciwu wobec pomniejszania roli uczuć i wyobraźni w argumentacji na rzecz etycznego traktowania zwierząt. Szczegółowej analizie poddane są krytyka racjonalizmu, przede wszystkim w kontekście wagi, jaką przypisuje się tzw. eksperymentom myślowym, oraz sposób, w jaki Coetzee redefiniuje wywodzące się z romantyzmu pojęcie współczującej wyobraźni (sympathetic imagiantion), czyli literackiego wglądu w myśli i doznania opisywanych istot, a także to, jak owa redefinicja może wpłynąć na uwrażliwienie ludzi na krzywdę zwierząt. W dalszej części rozprawy, przedstawiona reinterpretacja współczującej wyobraźni porównana jest z kantowskim pojęciem pozoru transcendentalnego, czyli założenia, że idee rozumu są a priori prawdziwe i spójne z empirycznym obrazem świata.
Rozprawa podzielona jest na sześć rozdziałów. Dwa pierwsze rozdziały stanowią przegląd dotychczasowych badań w dziedzinie ekokrytyki, filozofii środowiska oraz etyki Kanta w odniesieniu do studiów nad zwierzętami (animal studies). Analiza Coetzee'owskiej krytyki racjonalizmu, eksperymentów myślowych oraz małej wartości poznawczej, jaką przypisuje się wyobraźni i uczuciom, stanowi treść rozdziałów trzeciego i czwartego. Rozdziały piąty i szósty naświetlają stosunek Coetzee'ego do roli współczującej wyobraźni w formowaniu wrażliwości na cierpienie zwierząt oraz do etyki zwierząt w ujęciu tzw. słabego antropocentryzmu, tj. jednego z nurtów w filozofii praw zwierząt będącego próbą połączenia założeń etyki ogólnej i zwierzęcej. Końcowym wnioskiem rozprawy jest twierdzenie, że etyka zwierząt według Coetzee'ego opiera się na ludzkiej zdolności do poszanowania życia, tak ludzkiego jak zwierzęcego
Sensors powered by a biofuel cell
No full textNiniejsza praca poświęcona jest opracowaniu bioelektrod do enzymatycznego oznaczania stężenia neuroprzekaźników, tlenu oraz nadtlenku wodoru w zintegrowanym układzie sensorowym, zasilanym enzymatycznym bioogniwem. Zaprojektowane biourządzenie wykorzystywało łączność bezprzewodową do transferu wyników pomiarowych z czujnika bezpośrednio do komputera. Celem badań było skonstruowanie nieinwazyjnego i taniego układu z możliwością jego łatwej i samodzielnej obsługi.Do elektrochemicznego oznaczania nadtlenku wodoru posłużył bienzymatyczny czujnik - elektroda węglowa pokryta nanorurkami węglowymi, skutecznie wiążącymi dwa enzymy: katalazę oraz lakazę (lub oksydazę bilirubinową). Zadaniem pierwszego z enzymów, katalazy była kataliza rozkładu nadtlenku wodoru do tlenu, natomiast drugi enzym, lakaza (lub oksydaza bilirubinowa) redukowała tlen do wody w procesie czteroelektronowym. Jednoczesne zastosowanie dwóch enzymów umożliwiło wyznaczenie całkowitego stężenia nadtlenku wodoru, przez ominięcie problemów wynikających z niestabilności analitu. Zaproponowana została metoda zwiększająca efektywność przygotowanej warstwy katalitycznej. Polega ona na nanostrukturyzacji podłoża elektrodowego poprzez osadzenie lasu nanorurek węglowych modyfikowanych grupami naftylowymi.This work is devoted to the development of bioelectrodes for the enzymatic determination of the concentration of neurotransmitters, oxygen and hydrogen peroxide in an integrated sensor system powered by an enzymatic biofuel cell. The designed biosensing device used wireless communication to transfer the measurement results from the sensor directly to the computer. The aim of the research was to construct a non-invasive and cheap system with the possibility of its easy and independent operation.The electrochemical determination of hydrogen peroxide was performed by a bienzymatic sensor - a carbon electrode covered with carbon nanotubes, which were effectively binding two enzymes: catalase and laccase (or bilirubin oxidase). The task of the first enzyme, catalase was to catalyze the decomposition of hydrogen peroxide to oxygen, while the second enzyme, laccase (or bilirubin oxidase) reduced oxygen to water in a four-electron process. The simultaneous use of two enzymes allowed to determine the total concentration of hydrogen peroxide, bypassing the problems resulting from instability of the analyte. A method for increasing the efficiency of the prepared catalytic layer was proposed. It involves the nanostructuring of the electrode substrate by embedding a forest of carbon nanotubes modified with naphthyl groups
Legal limitations to the freedom of economic activity for the public servants
No full textRozprawa doktorska przedstawia zagadnienie ograniczenia prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne z perspektywy prawa gospodarczego publicznego. Praca składa się ze wstępu, pięciu rozdziałów oraz zakończenia.
W pierwszym rozdziale wyjaśniono pojęcie „konflikt interesów” oraz omówiono warunki ograniczania wolności działalności gospodarczej. Zdaniem autora pracy warunkiem tego ograniczenia jest troska o rzetelne i sprawne działanie instytucji publicznych, zasada zaufania obywateli do państwa oraz troska o dobro wspólne. Ponadto wskazano granice podmiotowego ograniczenia wolności działalności gospodarczej w postaci jego racjonalności, proporcjonalności oraz zgodności z innymi wartościami konstytucyjnymi, w tym zasadą równości, zasadą własności prywatnej, prawem do prywatności czy też prawem równego dostępu do służby publicznej.
Następnie zbadano czy ograniczeniem wolności działalności gospodarczej jest objęta osoba pełniąca funkcję publiczną, tzn. osoba, która rzeczywiście wykonuje władzę publiczną lub ponosi odpowiedzialność za powierzone mienie publiczne. Dla realizacji powyższego celu został przeprowadzony przegląd rozwiązań prawnych w obcych systemach prawa, omówiono definicję „osoby pełniącej funkcję publiczną”, stworzono katalog funkcji publicznych objętych ograniczeniem prowadzenia działalności gospodarczej, a dodatkowo omówiono pozycję „rzecznika ograniczenia prowadzenia działalności gospodarczej”, który jest jednocześnie uprawniony i zobowiązany do kontroli przestrzegania ograniczenia prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne.
W dalszym ciągu przeprowadzono analizę czy zakres przedmiotowy ograniczenia wolności działalności gospodarczej z jednej strony zapewnia bezstronność i niezależność podczas pełnienia funkcji publicznej, a z drugiej strony nie przekracza dopuszczalnego stopnia wkroczenia w sferę praw i obowiązków osoby pełniącej funkcję publiczną. Cel ten został zrealizowany dzięki przedstawieniu zakresu przedmiotowego ograniczenia prowadzenia działalności gospodarczej, dopuszczalności prowadzenia działalności gospodarczej oraz obowiązywania ograniczenia prowadzenia działalności gospodarczej po uprzednim przeglądzie rozwiązań prawnych w obcych systemach prawa.
Z kolei w piątym rozdziale zostały przedstawione skutki naruszenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej. Skutkiem naruszenia tego zakazu w prawie administracyjnym może być odpowiedzialność konstytucyjna, odpowiedzialność polityczna, odpowiedzialność dyscyplinarna oraz wygaśnięcie mandatu. Skutkiem naruszenia zakazu prowadzenia działalności gospodarczej w prawie cywilnym jest m.in. nieważność czynności prawnej, na podstawie której dochodzi do naruszenia ograniczenia prowadzenia działalności gospodarczej, odpowiedzialność odszkodowawcza osoby naruszającej to ograniczenie z tytułu czynu niedozwolonego oraz rozwiązanie stosunku pracy w oparciu o przepisy prawa pracy. Na gruncie prawa karnego naruszenie tego zakazu może być czynem zabronionym, więc zostały omówione zasady odpowiedzialności karnej oraz typy czynów zabronionych.
Krytyczna analiza ograniczenia prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne pozwoliła sformułować wnioski de lege lata, zawierające zarzuty wobec tego ograniczenia oraz wyznaczyć kierunki zmian legislacyjnych, które stanowią kompromis między sferą praw i wolności jednostki a potrzebą ochrony ważnego interesu publicznego, w formie postulatów de lege ferenda.The doctoral thesis presents the issue of legal limitations to the freedom of economic activity for the public servants from the perspective of public economic law. The work consists of an introduction, five chapters and an end.
The first chapter explains the concept of "conflict of interest" and discusses the conditions for limiting the freedom of economic activity. According to the author of the work, the condition of this limitation is the concern for reliable and efficient operation of public institutions, the principle of citizens' trust in the state, and concern for the common good.
In addition, the borders of the legal limitations to the freedom of economic activity for the public servants were indicated in the form of its rationality, proportionality and compliance with other constitutional values, including the principle of equality, the principle of private property, the right to privacy or equal access to public service.
Next, it was examined whether the limitation of the freedom of economic activity
is covered by the public servants, i.e. a person who actually performs public authority or bears responsibility for entrusted public property. To achieve the above objective, a review of legal solutions in foreign law systems was conducted, the definition of "public servants" was discussed, a catalog of public servants covered by the legal limitations to the freedom of economic activity was created, additionally discussed the position of "advocate of legal limitations to the freedom of economic activity", which is also entitled and obliged to check compliance with the legal limitations to the freedom of economic activity for the public servants by another public servants.
The analysis was continued whether the scope of the legal limitations to the freedom of economic activity on the one hand ensure impartiality and independence in the performance of a public function, and on the other hand does not exceed the permissible level of entry into the sphere of rights and duties of a public servants. This objective was achieved by presenting the scope of the legal limitation of conducting business activity, the admissibility of running a business and the restriction of conducting business activity after
a previous review of legal solutions in foreign legal systems.
In turn, the fifth chapter presents the effects of violation of the ban on conducting business. The result of violation of this limitations in administrative law may be constitutional liability, political responsibility, disciplinary liability and the expiration of the mandate. The result of the violation of the ban on conducting business in civil law is, inter alia, invalidity of a legal act on the basis of which there is a violation of the limitation of conducting business activity, liability for damages of a person violating this limitation due to a tort and termination of employment under the provisions of labor law. In criminal law, violation of this prohibition may be a prohibited act, so the principles of criminal liability and have been discussed types of offenses.
Critical analysis of the legal limitation to the freedom to the freedom of economic activity for the public servants allowed to formulate motions de lege lata, containing allegations against this limitation and setting directions for legislative changes that constitute
a compromise between the sphere of individual rights and freedoms and the need to protect an important public interest in the form of proposal de lege ferenda
Balance of Power Policy of the Asia-Pacific Region States in the Context of the Rise of China’s Power
Get PDFTematem rozprawy doktorskiej pod tytułem Polityka równowagi sił państw regionu Azji i Pacyfiku w kontekście wzrostu potęgi Chińskiej Republiki Ludowej jest polityka równowagi sił (polityka równoważenia – ang. balancing) oraz jej prowadzenie przez państwa regionu Azji i Pacyfiku wobec wzrostu potęgi Chińskiej Republiki Ludowej. Celem pracy jest określenie czynników, które sprawiają, że jedne państwa regionu Azji i Pacyfiku sięgają do polityki równowagi sił/polityki równoważenia a inne nie. Zagadnienie to częściowo wyjaśnia opisana w rozdziale I pracy teoria „równowagi zagrożenia” Stephena M. Walta stanowiąca, iż to czy państwo zdecyduje się na prowadzenie polityki równoważenia, zależy od tego czy postrzega ono inne państwo za zagrożenie. Z kolei uznanie jakiegoś państwa za groźne wynika z takich czynników, jak: całkowita siła, bliskość geograficzna, zdolności ofensywne, ofensywne intencje, z czego najważniejszym pozostaje ten ostatni.
Ponieważ, jak wskazano w pracy, w przypadku państw sąsiedzkich Chin trzy pierwsze czynniki w zasadzie pokrywają się o tym, czy będą one prowadzić wobec ChRL politykę równoważenia, musiałby zdecydować czynnik czwarty, czyli agresywne intencje. Pytaniem jakie postawiono w pracy jest jednak, dlaczego jedne państwa uznają dany kraj za agresywny i mający ofensywne intencje, a inne państwa tak go nie postrzegają. Odpowiedź, zdaniem autora pracy, na to pytanie leży w percepcji państwa umacniającego swoją pozycję w układzie sił opartej się na historycznych doświadczeniach i opinii społeczeństwa oraz przede wszystkim elit politycznych, które rozstrzygają o kształcie polityki wobec danego problemu.
Na podstawie celu badawczego pracy i w oparciu o powyższe wnioski sformułowano następujące zadania badawcze:
• określenie czy pojęcie polityki równowagi sił jest aktualne we współczesnym świecie;
• określenie jak wybrane, najistotniejsze państwa regionu Azji i Pacyfiku postrzegają Chiny i wzrost chińskiej potęgi;
• określenie, które państwa prowadzą wobec Chin politykę tożsamą lub zbliżoną do polityki równoważenia;
• określenie, dlaczego jedne państwa prowadzą wobec Chin politykę równoważenia a inne nie;
• ustalenie istnienia zależności między percepcją Chin i chińskiej potęgi a prowadzeniem polityki równowagi sił przez państwa sąsiednie
Clothes in modern Gdańsk from the mid - 16th to the end of the 18th century.
Get PDFThe thesis is devoted to the development of clothing and fashion in Gdańsk during the
mid -16th to the end of 18th centuries. The time range included in this dissertation represents a
dynamic and rich development of the city – including fashion and clothes in this period. The
preface contains information about development of costumology in the world and then in
Poland and finally in Gdańsk.
The first chapter (from the half of the 16th century to 1620) presents the Spanish
fashion as dominating in that period, but Gdańsk was also influenced by German, Italian
English and Polish fashion. The second chapter (1620 – 1650) continues to examine Spain
fashion which gradually gave way to French fashion, with the important emergence of
feminine fashion – alamoda dress in Gdańsk, and the men’s fashion – pourpoint and casaquin.
Polish fashion was also strongly connected with Gdańsk, which is demonstrated in the
drawings of Peter Mundy from his travel to Gdańsk in 1642. In this same year the City
Council adopted sumptuary laws on clothing for all the people living in the city. The Polish
queen, Ludwika Maria Gonzaga, played a very important role in spreading French fashion.
The third chapter (1650 – 1700) focuses on the dominance of French fashion in Gdańsk. New
men’s clothing appeared – trousers rhinegraves and later justaucorps a brevet, as well as
accessories such as wigs. In women’s fashion, the appearance of a one-piece dress known as
mantua was of particular significance. The fascination with Orient and Far East, and how it
affected fashion can be seen on the example of robe de chambre.
The last two chapters (1700 – 1750, 1750 – 1795) are devoted to the 18th century,
showing the development of fashion in Gdańsk as well as clothing construction. The first half
of 18th century sees setting the basic set of formal male outfits consisting of justaucorps,
culotte (trousers), veste (waistcoat) and stockings and elegant black shoes with buckles and
with a tricorne hat. In women’s fashion there was a dynamic development of different
garments, from formal dresses robe de cour to less known ones, such as contusche, which can
be compared to robe volante and andrienne. At that time there appeared clothes known as
deshabille – comfortable and used at home and worn by lower social classes – casaquin, pet
an l’air and caraco. New trends in fashion – anglomania and indomania – are also examined.
Very interesting and unknown descriptions of clothing/fashion in Gdańsk in first half of the
18th century by Gottfird Taubert, a dance teacher in Gdańsk, were the sources of the doctoral
research. The author also analyzed a well known inventory of the property of Magdalena
Szumanowa and examined Polish costumes from some the business records of Polish nobility.
In the last chapter the author discusses the dynamic development of fashion in the 18th
century due to technical innovations in the industry and the issues of fashion in relation with
the industrial technology and historical and political events (Seven Years War, Civil War in
America, French Revolution or the abolitionist movement). The findings were also based
fashion journals, very interesting and informing about important events related to French
Revolution, as well as on encyclopedic works and guidebooks for women. The authors
analyzes clothes of particular professional and ethnic groups at that time (Mennonites,
mariners, rafters and Kashubians) and raises the problem of the influence of the French
Revolution on clothing in Gdańsk, to finally mark the impact of the coming Classicism.
The thesis is divided into five chapters, in chronological order. In each chapter men’s
and women’s clothes and their fashion changes were discussed, taking into account the trends
occurring in individual periods. The dress analysis was made on the basis of preserved extant
objects found in the collections in museums of the world, in Poland – mainly from the
National Museum in Warsaw and in Gdańsk – and widely understood iconography, the
memoirs or descriptions of travels, inventory notes. Due to the necessity of describing and
analyzing individual fashions, the dissertation contains a large number of illustrations in the
second part of thesis, as well as their list and bibliographies.Praca jest poświęcona rozwojowi ubiorów oraz mody w Gdańsku na przestrzeni od
połowy XVI do końca XVIII wieku. Zakres czasowy ujęty w pracy prezentuje dynamiczny i
bogaty rozwój Gdańska oraz ówczesnych ubiorów i mody. We wstępie zawarto informacje na
temat rozwoju kostiumologii na świecie oraz w Polsce, a następnie autorka podjęła się
przeanalizowania rozwoju kostiumologii dotyczącej Gdańska. W pierwszym rozdziale (od
poł. XVI wieku do 1620) zaprezentowana została moda hiszpańska jako dominująca w tym
okresie, ale w Gdańsku obok niej funkcjonowały także wpływy niemieckie, włoskie,
angielskie i polskie. W rozdziale drugim (1620 – 1650) ukazano jeszcze wpływy mody
hiszpańskiej, która powoli ustępowała miejsca modzie francuskiej, zaznaczenie pojawienia się
w Gdańsku w modzie kobiecej alamody a w modzie męskiej – pourpointa a potem
casaquin’a. Silne związki z Gdańskiem miała także moda polska co ukazują rysunki Petera
Mundego z jego podróży do Gdańska w 1642 roku. W tym samym czasie w Gdańsku
ogłoszono prawo antyzbytkowe dotyczące ubiorów. Istotną rolę dla rozwoju francuskiej mody
w Polsce jak również i w Gdańsku miała polska królowa Ludwika Maria Gonzaga.
W rozdziale trzecim (1650 – 1700) skupiono się na ugruntowywaniu się mody
francuskiej w Gdańsku. Pojawiły się nowe męskie ubiory, jak nowe spodnie znane jako
rhinegraves oraz później justaucorps a brevet, jak też akcesoria takie jak peruki. W modzie
damskiej szczególne znaczenie miało pojawienie się jednoczęściowej sukni znanej pod nazwą
mantua. Zaakcentowano także fascynacje Orientem i Dalekim Wschodem i jaki miało to
wpływ na modę ale także na kształtowanie się konstrukcji ubiorów przykładem tego była robe
de chambre.
W dwóch ostatnich rozdziałach (1700 – 1750, 1750 – 1795) poświęconych XVIII
wiekowi zaznaczono rozwój mody w Gdańsku jak i konstrukcji ubiorów. W pierwszej
połowie XVIII wieku w męskich ubiorach kształtuje się podstawowy komplet oficjalnego
ubioru męskiego na który składały się justaucorps, spodnie – culotte, kamizelka – veste,
pończochy i eleganckie czarne trzewiki z klamrą i kapelusz tricorne. W modzie damskiej
następuje dynamiczny rozwój różnych ubiorów począwszy od oficjalnych sukien dworskich
robe de cour a kończąc na mniej znanych jak contusche czyli damski kontusz, porównywany
do sukien robe volante czy andrienne. Pojawiają się ubiory znane jako deshabille – wygodne,
niezobowiązujące noszone także przez niższe klasy społeczne casaquin, pet an l’air i caraco.
Zaznaczono także pojawienie się nowych tendencji w modzie jak anglomanię czy indomanię,
dotyczącą mody na wszystko co angielskie lub indyjskie. Źródłami do badań tych ubiorów w
Gdańsku były niezwykle ciekawe ale i nieznane opisy ubiorów noszonych w Gdańsku,
którego autorem był nauczyciel tańców Gottfried Taubert. Autorka także poddała analizie
kostiumologicznej znany inwentarz mienia Magdaleny Szumanowej a jeśli chodzi o ubiory
polskie przebadała także rejestr sprawunków polskiej szlachty.
W ostatnim rozdziale ze względu na dynamiczny rozwój mody w XVIII wieku dzięki
rozwojowi innowacji technicznych w przemyśle, autorka zwraca uwagę na kwestię związków
rozwoju mody z techniką przemysłową oraz na wydarzenia historyczne i polityczne (jak
wojna siedmioletnia, wojna o niepodległość Stanów Zjednoczonych czy Rewolucja
Francuska, ruch abolicjonistów). W tym przypadku przydatne okazały się zachowane żurnale
mód, które niezwykle interesująco i na bieżąco informowały o ważnych wydarzeniach, tak jak
było to w przypadku rewolucji Francuskiej, a także na podstawie prac encyklopedycznych i
poradników dla kobiet, w których pisano o modzie. Autorka zwraca uwagę na ubiory
poszczególnych grup zawodowych i etnicznych w tym czasie (Menonitów, marynary,
flisaków czy Kaszubów) oraz porusza problem wpływu Rewolucji Francuskiej na ubiory w
Gdańsku by na końcu zaznaczyć wpływ nadchodzącego klasycyzmu.
Praca została podzielona chronologicznie na pięć rozdziałów. W każdym z rozdziałów
zostały omówione ubiory męskie i damskie i występujące w nich zmiany z uwzględnieniem
trendów występujących w poszczególnych okresach. Analizy ubiorów podjęto się na bazie
zachowanych obiektów znajdujących się w kolekcjach w muzeach na świecie, w Polsce
głównie w Muzeum Narodowego w Warszawie oraz w Gdańsku oraz szeroko rozumiana
ikonografia, pamiętniki czy opisy z podróży i zapisy inwentarzy. Ze względu na konieczność
dokonania opisu i analizy poszczególnych ubiorów, praca zawiera znaczną liczbę ilustracji
zamieszczonych w drugiej części pracy, a także ich spis oraz bibliografię
Ślady arabskiej tradycji we współczesnej poezji pisanej alfabetem adżami w języku hausa
No full textIn northern Nigeria, for over a century, Arabic-based script called ajami was used in
composing poetry in Hausa, the language which dominates within the area. This tradition
continued until the turn of the 20th century, when northern Nigeria witnessed the introduction
of a new writing tradition, based on Latin script called boko. In the first half of the 20th
century, Latin script was officially employed as the standard for writing Hausa. However, the
tradition of writing in ajami script has not disappeared.
This study focuses on the influence of Arabic poetic tradition on Hausa poetry written
in ajami. A total number of 323 poems in a manuscript form collected from four Hausa
contemporary poets are analyzed for structure, metre, rhyme, topics, and rhetorical devices