Repozytorium UW
Not a member yet
2396 research outputs found
Sort by
Preparation and characterization of mixed oxide electrodes in photoelectrochemical applications
No full textProces elektrolizy wody wciąż wymaga głębszego zrozumienia i udoskonalenia celem zapewnienia bardziej efektywnego wykorzystania energii elektrycznej. W praktyce, konwencjonalne elektrolizery wymagają dostarczenia napięcia około 1,7-1,8 V znacznie wyższego od termodynamicznego potencjału rozkładu wody (1,23V). Strata w ilości 0,5-0,6 V wynika przede wszystkim z nadpotencjału koniecznego do przeprowadzenia połówkowej reakcji rozkładu wody, anodowego wydzielania tlenu. Strat tych można potencjalnie uniknąć wykorzystując energię słoneczną jako siłę napędową ogniwa fotoelektrochemicznego którego zadaniem jest konwersja energii promieniowania do energii chemicznej dzięki użyciu elektrod z materiałów półprzewodnikowych. Schemat działania ogniwa fotoelektrochemicznego do rozkładu wody opiera się na absorpcji promieniowania przez materiał półprzewodnikowy, wytworzeniu i rozdzieleniu nośników ładunku oraz przeprowadzeniu reakcji katalitycznych wydzielania tlenu i wodoru, odpowiednio przez wytworzoną dziurę h+ i elektron e-. Biorąc pod uwagę fakt, że wydajność ogniwa jest uwarunkowana przez rodzaj materiału półprzewodnikowego, zasadniczym elementem pracy doktorskiej było zaprojektowanie, synteza i optymalizacja układu mieszanych tlenków półprzewodnikowych tak aby większość kryteriów stawianych wydajnym materiałom półprzewodnikowym zostały spełnione. Kryteria te obejmują właściwe położenie pasm przewodnictwa i walencyjnego które warunkuje nie tylko zakres absorpcji światła ale również wydajność procesów redukcji i utleniania wody, stopień krystalizacji warunkujący wysoką wydajność kwantową, rozwiniętą powierzchnię aktywną oraz ewentualnie mikrostrukturę umożliwiającą przenikanie elektrolitu w głąb warstwy pracującej. Osiągnięcie tych wymagań w jednym materiale półprzewodnikowym wymaga nie tylko optymalizacji struktury ale również warunków zewnętrznych takich jak np. określenie natury i pH optymalnego niekorozyjnego elektrolitu, opracowanie układu współ-katalizatora danej reakcji czy wyznaczenie wartości położenia krawędzi pasm in operando. W związku z powyższym kolejnym etapem pracy było określenie wpływu morfologii i struktury wytworzonych materiałów na ich wydajność w procesie przetwarzania energii słonecznej poprzez zastosowanie konwencjonalnych jak i zaadoptowanych do potrzeb eksperymentu technik badawczych. W ostatniej części pracy przedstawiono układ modelowy bazujący na monokrystalicznych materiałach półprzewodnikowych. Punktem wyjścia tych badań było wytworzenie monokryształów umożliwiających dłuższy czas życia nośników ładunków wygenerowanych w wyniku absorpcji światła. Nośniki te w przeciwieństwie do materiałów polikrystalicznych nie będą rekombinować na granicach ziaren. Eliminacja transportu ładunku poprzez sieć licznych kryształów ma wpływ nie tylko na drogi rekombinacji ale również na spadek oporu w przewodnictwie elektrycznym półprzewodnika. Synteza tych materiałów, przygotowanie kryształów jako materiału elektrodowego oraz zastosowanie takiej elektrody w ogniwie fotoelektrochemicznym były przedmiotem analizy i porównania z układami polikrystalicznymi. Warto tutaj podkreślić że układy złożone z mieszanin eutektycznych nie były do chwili obecnej badane pod kątem wydajności i zastosowań fotoelektrochemicznych.The process of water electrolysis producing pure hydrogen and oxygen significant improvements to ensure more efficient use of electrical energy. In practice, conventional electrolysers require an electrical energy supply of about 1.7-1.8 volts, that is much higher than the thermodynamic potentials of water decomposition (1.23 V). The loss of 0.5-0.6 V results principally from the overpotential necessary to carry out the half-reaction of water decomposition: anodic oxygen evolution. These losses can be potentially avoided by using solar energy as the driving force of a photoelectrochemical cell allowing to convert sunlight to chemical energy using semiconductor electrode(s). The sequence of operation of the photoelectrochemical cell involves the absorption of irradiation by the semiconductor material, then formation and separation of charge carriers and the catalytic reactions of oxygen and hydrogen evolution, respectively through the generated holes h+ and electrons e-. Since the cell's efficiency is determined by the quality of semiconductor material, the essential goal of my doctoral work was to design, synthesize and optimize the system of mixed semiconductor oxides so that most of the criteria for efficient semiconductor materials are met. These criteria include: suitable location of the conduction and valence bands, which determines not only the absorption properties but also the possibility to perform and efficiency towards water reduction and oxidation processes, the degree of crystallization that affects quantum efficiency of the process, extended active surface area and microstructure allowing large access of the electrolyte. Achieving these requirements within single semiconductor material requires optimization of both the semiconductor structure and also the operating conditions such as e.g. the nature and pH of the used electrolyte, development of a co-catalyst systems. In this connection, the next stage of the work was devoted to the determination of the impact of morphology and structure of the produced materials on their photoelectrochemical (PEC) performance through the use of standard - as well as adapted to the needs of experiment - research techniques. The last part of the work is devoted to manufacturing and employment of a model system based on single crystal semiconductor materials. The motivation to undertake this part of research stems from the fact that single crystal photomaterials allow longer lifetime of the charge carriers generated upon light absorption, that in addition, unlike in the polycrystalline materials, do not recombine at the grain boundaries. The synthesis of these materials, subsequent preparation of crystals in the form of electrodes and their final application in a PEC cell were analyzed and carefully characterized and then compared with the produced in parallel polycrystalline systems. It is worth to emphasize that the systems composed of eutectic mixtures have not been studied before in view of photoelectrochemical applications
Processes of reproduction and circulation of Belarusian and Ukrainian political elites in the years 1991 – 2016
No full textZakres pracy obejmuję proces ewolucji białoruskich i ukraińskich elit politycznych w okresie 1991-2016. Przedmiotem pracy są współczesne elity polityczne Białorusi i Ukrainy. Elity polityczne są opisane i porównane głównie na dwóch płaszczyznach: elity władzy (albo elity rządzące) oraz kontrelity. Problemem badawczym jest porównanie współczesnych białoruskich i ukraińskich elit politycznych pod względem ich pochodzenia, wewnętrznej struktury i zachodzących w nich procesów.
Głównym celem rozprawy jest kompleksowy opis białoruskich i ukraińskich elit politycznych – skąd się wywodzą, jaka jest ich geneza, jakie procesy w nich zachodzą i na podstawie jakich kryteriów można je usystematyzować, a także wskazanie dominującego w każdym przypadku mechanizmu rekrutacji do samej elity. Drugim istotnym celem pracy jest analiza ewolucji elit politycznych w białoruskim i ukraińskim systemie politycznym. Celem teoretycznym jest próba zastosowania istniejących teorii elit w przypadkach białoruskim i ukraińskim, a celem praktycznym jest ich porównanie oraz próba sformułowania wspólnych wniosków.
Białoruś przebyła specyficzną drogą transformacji, która wykształciła się w skonsolidowanym hybrydowym reżimie politycznym. W reżimie tym współistnieją elementy zarówno demokracji, jak i autorytaryzmu, a cechują go następujące elementy: skonsolidowana i silna elita rządząca z wyraźnym centrum (prezydent i jego otoczenie), słaba kontrelita, elastyczna ideologia państwowa, wielopoziomowa tożsamość oraz stosunkowo stabilna, zorientowana socjalnie gospodarka. System władzy ma wyraźny charakter patron-kliencki, wewnątrz systemu rywalizują różne grupy interesów, a modernizacja ma charakter autorytarny. Wskutek procesów monopolizacji przestrzeni politycznej i konsolidacji władzy, białoruska elita rządząca stała się elitą skonsolidowaną. Na jej obecny kształt wpłynął przede wszystkim proces częściowej wewnątrzgeneracyjnej reprodukcji przez konwersję, dlatego jest to elita zintegrowana ideologicznie. Białoruskie kontrelity również doświadczyły przede wszystkim procesu reprodukcji, a stałe funkcjonowanie w kontrolowanym i zmonopolizowanym otoczeniu politycznym niejednokrotnie doprowadzało do jej wewnętrznych podziałów. Dlatego białoruska kontrelita jest przykładem słabej elity sfragmentaryzowej.
Podsumowując ewolucję i wzajemne relacje ukraińskich elit politycznych, należy stwierdzić, że największy wpływ na ich stan i kondycję miała cyrkulacja w pluralistycznym i względnie demokratycznym systemie. Ukraińskie elity polityczne funkcjonują w wielopłaszczyznowym i skomplikowanym otoczeniu, w którym działają autonomiczne i niezależne grupy interesów – klany regionalne i ugrupowania oligarchiczne, wywierające istotny wpływ zarówno na elity rządzące, jak i kontrelity. System funkcjonowania ukraińskich elit politycznych cechuje nasilenie wielopoziomowych nieformalnych powiązań i wzajemnych zależności. Regularnie występujące konflikty kompetencyjne między różnymi gałęziami władzy, dominacja osobistych ambicji i interesów, a także stosunkowo niski potencjał do osiągania kompromisów wewnątrz elity rządzącej, wpływają na jej wewnętrzne podziały, co czyni ją elitą sfragmentaryzowaną. W warunkach występowania dużej liczby aktorów wewnątrz kontrelit, w której każdy z nich dba o realizację partykularnych interesów, a różnice ideowe i programowe są bardzo silne, ukraińskie kontrelity można uznać za przykład elity wewnętrznie podzielonej.The research field of the PhD thesis includes the process of evolution of Belarusian and Ukrainian political elites in the period 1991-2016. The subject of the study are contemporary political elites of Belarus and Ukraine. Political elite are described and compared on two levels: power elite (or ruling elite) and counter-elite. The research problem is the comparison of contemporary Belarusian and Ukrainian political elites in terms of their origin, internal structure and processes occurring in them.
The main purpose of the dissertation is a comprehensive description of Belarusian and Ukrainian political elites - where they originate, what is their origin, what processes take place in them and what criteria can be systematized, as well as an indication of the recruitment mechanism that is the dominant in every case of political elite. The theoretical purpose is to apply existing elite theories in Belarusian and Ukrainian cases, and the practical aim is to compare them and attempt to formulate joint conclusions.
Belarus is following its own way of transformation, which has developed into a consolidated hybrid political regime. In this regime elements of both democracy and authoritarianism coexist and are characterized by the following elements: a consolidated and strong ruling elite with a clear core (president and his surroundings), a weak counter-elite, a flexible state ideology, a multi-level identity and a relatively stable, socially oriented economy. The system of power has a clear patron-client character, various interest groups compete within the system, and modernization is authoritarian. As a result of the processes of monopolization of political space and consolidation of power, the Belarusian ruling elite has become a consolidated elite. Its current shape has been influenced primarily by the process of partial internal-generative reproduction through conversion, which is why it is an ideologically integrated elite. Belarusian counter-elite also experienced primarily the process of reproduction, and constant functioning in a controlled and monopolized political environment has often led to its internal divisions. This is why the Belarusian counter-elite is an example of a weak fragmentary elite.
Summing up the evolution and mutual relations of the Ukrainian political elite, it should be noted that the biggest influence on their character and condition was circulation. In some of the crucial moments of Ukraine's recent political history, there were clear attempts to monopolize power. The Ukrainian political elite function in a multi-faceted and complicated environment in which autonomous and independent interest groups operate – these are regional and oligarchic clans that exert a significant influence both on the ruling elite and the counter-elite. Regularly occurring competence conflicts between various powers, the domination of personal ambitions and interests, as well as the relatively low potential for compromise within the ruling elite, affect its internal divisions, which make it a fragmented elite. Ukrainian counter-elite consists of very different political organizations. In the conditions of a large number of actors inside the counter-elite, in which each of them takes care of the implementation of particular interests, and program and ideological differences are very strong, Ukrainian counter-elite can be considered as an example of an internally divided elite
Employer Branding – a pragmalinguistic and cultorological analysis of job advertisements of American companies in Poland and Germany
No full textPrzedmiot badań w mojej pracy doktorskiej stanowi strategia employer brandingu w
amerykańskim przedsiębiorstwie rozumiana „jako przemyślana, długofalowa koncepcja
budowania wizerunku organizacji, jako wspaniałego miejsca pracy” (Gołaszewska-Kaczan
2009: 7), która ma na celu stworzenie w umysłach nie tylko pracowników, ale przede
wszystkim potencjalnych kandydatów pożądanych skojarzeń dotyczących przedsiębiorstwa
jako pracodawcy, a przez to zachęcenie ich do pozostania w tym przedsiębiorstwie albo
zaaplikowania na wolne stanowisko. Zainteresowanie employer brandingiem wzrosło
szczególnie w XIX wieku, gdy rynek pracy dla inżynierów i sprzedawców stał się rynkiem
pracownika, tzn. przedsiębiorstwa doświadczyły „walki o talenty” (Chambers, Foulon,
Handfield-Jones, Hankin, Michaels 1998)
An analysis of Miron Białoszewski’s Pamiętnik z Powstania Warszawskiego: autobiographical, historical, sociological, linguistic and narrative aspects
No full textIl nucleo centrale della ricerca consiste nell’analisi – sotto gli aspetti autobiografici, storici,
sociologici, linguistici e narrativi – del Pamiętnik z powstania warszawskiego [Memorie
dell’insurrezione di Varsavia] di Miron Białoszewski (Varsavia 1922 – 1983). Sintesi delle sue
precedenti ricerche artistiche, nonché suo debutto in prosa, l’opera – pubblicata nel 1970 – costituisce
una testimonianza di rara autenticità, descrivendo l’insurrezione da parte “civile”, ossia da chi subì,
ma non partecipò attivamente alla lotta. La scelta di privilegiare la dimensione autobiografica è
motivata da alcune considerazioni fondamentali: in primo luogo, la centralità dell’esperienza
insurrezionale nella vita dell’autore; in secondo luogo, l’importanza del testo nel complesso della sua
produzione letteraria. In terzo luogo, l’assunzione dell’autobiografismo quale tratto dominante di
tutte le sue opere. Inoltre, è d’uopo rilevare che la letteratura polacca si presenta fortemente
autobiografica e diventa nel XX secolo sempre più diaristica. In ultima analisi, si ritiene che – in un
periodo in cui il discorso sulla memoria collettiva si sviluppa in Polonia in maniera forte e radicale –
riflettere sull’esperienza comunitaria dell’insurrezione attraverso la prospettiva individuale di
Białoszewski, possa assumere nuovi valori e significati.
Alla luce di quanto sopra esposto, l’elaborato si pone cinque obiettivi principali:
1. Rilevare la centralità dell’esperienza dell’insurrezione nell’esistenza di Białoszewski, nonché del
Pamiętnik nel complesso della sua produzione letteraria.
2. Analizzare l’opera attraverso gli strumenti forniti dagli studi sull’autobiografia.
3. Esaminare la questione del genere letterario a cui il testo appartiene.
4. Riflettere sul concetto di memoria autobiografica in relazione al Pamiętnik.
5. Classificare e sottoporre a esame i frammenti connessi alla biografia dell’autore e alla sua
individualità.
Dal punto di vista metodologico, si è ripresa innanzitutto la definizione del termine
autobiografia proposta da Philippe Lejeune con la teoria del patto autobiografico. In secondo luogo,
si sono riportate le riflessioni di Jean Starobinski sullo stile dell’autobiografia. Atteso che l’opera
presa in considerazione è di uno scrittore polacco, si è stimato necessario inserirla nell’ambito della
critica autobiografica del suo Paese, prestando particolare attenzione agli studi relativi al genere delle
memorie (Jan Trzynadłowski, Regina Lubas-Bartoszyńska, Andrzej Zieniewicz, Luca Bernardini,
Małgorzata Czermińska, Andrzej Cieński, Paweł Rodak, Anna Tylusińska-Kowalska, Tomasz
Maruszewski).
La tesi è articolata in due parti di tre capitoli ciascuna. La prima sezione è propedeutica e
comprende: il quadro teorico e metodologico di riferimento (capitolo I); un’introduzione storica
2
sull’insurrezione di Varsavia (capitolo II); una panoramica sulla vita, la personalità, le opere, la
poetica di Miron Białoszewski (capitolo III). La seconda sezione contiene l’analisi del Pamiętnik ed
è suddivisa in tre livelli: aspetti autobiografici (capitolo I); aspetti storici e sociologici (capitolo II);
aspetti linguistici e narrativi (capitolo III). Per quanto riguarda il primo capitolo, nucleo centrale
dell’intera trattazione, esso si compone di due paragrafi con relativi sottoparagrafi. Nel primo
paragrafo si espone la questione del genere letterario in riferimento alla metodologia di ricerca
prescelta. Nei successivi sottoparagrafi si esaminano: i modelli di riferimento e le definizioni
formulate dai maggiori studiosi di Białoszewski; alcune riflessioni sull’(in)definibilità dell’opera; la
memoria autobiografica; il doppio narratore; il doppio destinatario; le funzioni del testo. Nel secondo
paragrafo si presentano le motivazioni per cui si è deciso di guardare al Pamiętnik soprattutto dal
punto di vista autobiografico. Infine, si passano in rassegna in modo tematico i frammenti legati alla
biografia e all’individualità dell’autore.Celem niniejszych badań jest analiza – pod względem autobiograficznym, historycznym,
socjologicznym, językowym i narracyjnym – Pamiętnika z powstania warszawskiego Mirona
Białoszewskiego (Warszawa 1922 – 1983). Będący syntezą wcześniejszych badań artystycznych, a
ponadto jego debiutem prozatorskim, utwór – wydany w 1970 r. – stanowi świadectwo rzadkiej
autentyczności, opisując powstanie warszawskie ze strony „cywilnej”, czyli ze strony tych, którzy
cierpieli, ale nie brali udziału w walkach. Decyzja, aby uprzywilejować wymiar autobiograficzny jest
uzasadniona przez kilka fundamentalnych rozważań: po pierwsze, centralne miejsce powstania w
życiu autora; po drugie, znaczenie utworu dla całokształtu jego twórczości. Po trzecie, założenie
autobiografizmu jako dominującej cechy wszystkich jego dzieł. Ponadto należy podkreślić, że
literatura polska jest ogólnie silnie autobiograficzna i w XX wieku stała się coraz bardziej
diarystyczna. Ostatecznie uważa się, że – w okresie, gdy dyskurs o pamięci zbiorowej rozwija się w
Polsce silnie i często radykalnie – refleksja nad wspólnotowym doświadczeniem powstania poprzez
indywidualną perspektywę Białoszewskiego może przyjąć nowe znaczenia i wartości.
W świetle powyższych rozważań, w rozprawie przyjęto następujące cele badawcze:
1. Uwydatnienie centralnego miejsca powstania warszawskiego w życiu Mirona Białoszewskiego, a
także Pamiętnika w całości jego twórczości.
2. Analiza utworu za pomocą narzędzi dostarczonych przez studia nad autobiografią.
3. Omówienie kwestii gatunku literackiego (lub gatunków literackich), do którego dzieło należy (lub
nie należy).
4. Refleksja nad pojęciem pamięci autobiograficznej w odniesieniu do Pamiętnika.
5. Klasyfikacja i badanie fragmentów związanych z biografią autora i jego indywidualnością.
Jeśli zaś chodzi o metodologię, po pierwsze przyjęto definicję wyrazu „autobiografia”
zaproponowaną przez Philippe’a Lejeune’a wraz z teorią paktu autobiograficznego. Po drugie,
opisane zostały refleksje Jeana Starobinskiego na temat stylu autobiografii. Biorąc pod uwagę, że
badane dzieło jest autorstwa polskiego pisarza, uznano za konieczne umieszczenie go w kontekście
krytyki autobiograficznej w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem badań związanych z gatunkiem
„pamiętnika” (Jan Trzynadłowski, Regina Lubas-Bartoszyńska, Andrzej Zieniewicz, Luca
Bernardini, Małgorzata Czermińska, Andrzej Cieński, Paweł Rodak, Anna Tylusińska-Kowalska,
Tomasz Maruszewski).
Rozprawa jest podzielona na dwie główne części, z których każda obejmuje trzy rozdziały.
Pierwsza część jest przygotowawcza i zawiera: teoretyczne i metodologiczne ramy odniesienia
(rozdział I); historyczne wprowadzenie do powstania warszawskiego (rozdział II); przegląd życia,
2
osobowości, twórczości i poetyki Mirona Białoszewskiego (rozdział III). Druga część obejmuje
analizę Pamiętnika i dzieli się na trzy poziomy: aspekty autobiograficzne (rozdział I), aspekty
historyczne i socjologiczne (rozdział II), aspekty językowe i narracyjne (rodział III). Jeśli chodzi o
pierwszy rozdział, sedno całej rozprawy, składa się on z dwóch paragrafów podzielonych na akapity.
W pierwszym paragrafie kwestia gatunku literackiego przedstawiona jest w odniesieniu do wybranej
metodologii badawczej. W kolejnych akapitach badane są: wzory odniesienia i definicje
sformułowane przez głównych badaczy Białoszewskiego; niektóre refleksje na temat
(nie)definiowalności danego dzieła; pamięć autobiograficzna; podwójny narrator; podwójny
odbiorca; funkcje tekstu. W drugim paragrafie przedstawia się powody, dla których postanowiono
podejść do Pamiętnika przede wszystkim z autobiograficznego punktu widzenia. Wreszcie dokonuje
się tematycznego przeglądu fragmentów związanych z biografią i indywidualnością autora.The central nucleus of the present research consists in the analysis – with regards to
autobiographical, historical, sociological, linguistic and narrative aspects – of Pamiętnik z powstania
warszawskiego [A Memoir of the Warsaw Uprising] by Miron Białoszewski. A summary of previous
artistic research, as well as a prose debut, the work – published in 1970 – constitutes a testimony of
rare authenticity, describing the insurrection from the “civil” side, i.e. from the side of those who
suffered, but did not actively participate in the struggle. The choice to privilege – in the analysis of
the work – the autobiographical dimension is motivated by some fundamental considerations: first,
by the centrality of the insurrectional experience in the life of the author; secondly, by the importance
of the text within his overall literary production. Thirdly, from the assumption of autobiography as
the dominant trait of all of Białoszewski’s works. Furthermore, it should be noted that Polish literature
in general is strongly autobiographical and it became more and more diaristic over the course of the
20th century. Ultimately, it is believed that – at a time when the discourse on collective memory in
Poland is developing in a strong and radical way – a reflection on the community experience of the
insurrection through the individual perspective of Białoszewski can take on new values and meanings.
In light of the above, this work has five main objectives:
1. To detect the centrality of the insurrectional experience in the existence of Miron Białoszewski, as
well as of Pamiętnik z powstania warszawskiego in the whole of his literary production.
2. To analyze the work through the tools provided by studies on autobiography.
3. To examine the issue of the literary genre (or literary genres) to which the text belongs (or does
not belong).
4. To reflect on the concept of autobiographical memory in relation to Pamiętnik.
5. To classify and examine the fragments related to the author's biography and his individuality.
From a methodological point of view, first of all Philippe Lejeuneʼs definition of the term
autobiography was included, along with the theory of the autobiographical pact. Secondly, Jean
Starobinski’s reflections on the style of autobiography were reported. Given that the work under
examination is by a Polish writer, it was deemed necessary to place it within the contest of
autobiographical critique in his home country, paying particular attention to studies related to the
genre of memoir (Jan Trzynadłowski, Regina Lubas-Bartoszyńska. Andrzej Zieniewicz, Luca
Bernardini, Małgorzata Czermińska, Andrzej Cieński, Paweł Rodak, Anna Tylusińska-Kowalska,
Tomasz Maruszewski).
The thesis is divided into two parts of three chapters each. The first section is preparatory and
includes the theoretical and methodological framework of reference (chapter I); a historical
2
introduction to the Warsaw uprising (chapter II); an overview of the life, personality, works and
poetry of Miron Białoszewski (chapter III). The second section contains the analysis of Pamiętnik
and is divided into three levels: autobiographical aspects (chapter I); historical and sociological
aspects (chapter II); linguistic and narrative aspects (chapter III). As for the first chapter, the central
nucleus of the entire research, it consists of two paragraphs with relative sub-paragraphs. In the first
paragraph the question of the literary genre is set out with reference to the chosen research
methodology. In the following subparagraphs we examine: the reference models and the definitions
formulated by the bookʼs major scholars; some reflections on the (in)definability of the work;
autobiographical memory; the double narrator; the double recipient; the functions of the text. In the
second paragraph the reasons for the decision to look at Pamiętnik first of all from an autobiographical
point of view are presented. Finally, the fragments related to the authorʼs biography and individuality
are reviewed in a thematic way
"Na ratunek ludzkości…” Życie i twórczość Julii Franck
No full textPraca doktorska pt.: „Na ratunek ludzkości…” Życie i twórczość Julii Franck ma na celu przedstawienie biografii i ciekawej twórczości berlińskiej pisarki. Mimo zapoznania się z jej dorobkiem literackim pozostanie ona na dla mnie nieodkrytą kartą, bowiem odnajdziemy na kartach jej powieści wiele niedomówień, łączenia jawy ze snem, mieszania fikcji osnutej baśnią i wierzeniami ludowymi z prawdą, mocy symboli i niewyrazistości.
Twórczość Julii Franck oscyluje wobec dwóch biegunów, po pierwsze to wysuwająca się na pierwszy plan przemoc w różnych odsłonach i obliczach, po wtóre to morze zmysłowości i namiętności. Oba bieguny i mozaika motywów tworzą znakomity obraz rzeczywistości wykreowany przez pisarkę. Owe dwie płaszczyzny determinują koleje losu wykreowanych przez pisarkę bohaterów. O wyjątkowości pisarstwa Julii Franck świadczy szczególna nagroda Deutscher Buchpreis, którą otrzymała w roku 2007 za dzieło Die Mittagsfrau (Południca). W moim odczuciu twórczość prozatorki jest wyjątkowa, gdyż odbija się w niej niczym w lustrze, moc wątków autobiograficznych. Uważny czytelnik w wielu miejscach, zdarzeniach i osobach, odnajdzie osobisty bagaż doświadczeń pisarki. Julia Franck nie bała się ciężkiej pracy – była sprzątaczką, kelnerką, pielęgniarką, opiekunką do dzieci, dziennikarką, transkrybowała dzienniki Gerharta Hauptmanna i jego małżonki. To bogactwo i różnorodność doświadczeń dojrzewa i rozkwita w jej bohaterach, dając obfity plon.
Krytycy literaccy podkreślają, że jej proza odznacza się obrazowością opisu, intensywnością językową, wnikliwością narracji. Dla mnie jako recypientki jej utworów szczególną wartość ma to, iż tematem przewodnim jej powieści jest historia Niemiec, umiejętnie wpleciona w tło. Swoją twórczością udowodniła, że nie pozostała jedynie Fräuleinwunder, lecz zdolną, utalentowaną pisarką, której twórczość w Polsce jest niemal nieznana, poza wąskim kręgiem germanistów. Twórczość Julii Franck zdeterminowana jest przez wydarzenia z jej życia. Piętnem odcisnął się jej pobyt z rodziną w obozie dla uchodźców Berlin-Marienfelde, przedwczesna tragiczna śmierć przyjaciela, pobyty w rodzinach zastępczych, czy w Domu Dziecka. Dodatkowo samotność i poczucie odrzucenia, trudna relacja z matką i późne nawiązanie kontaktu z ojcem, bo w wieku czternastu lat, nie pozostanie bez echa w jej dorobku pisarskim. To wszystko bowiem determinuje jej sposób patrzenia na świat. Mocno zaakcentować muszę fakt, iż ojciec Julii Franck został opuszczony przez swoją rodzicielkę we wczesnym dzieciństwie. Owa trauma na zawsze pozostanie w sercu i umyśle pisarki. Piętrzące się znaki zapytania i brak odpowiedzi na nie, staną się przyczynkiem napisania powieści Die Mittagsfrau. Ten ogrom bólu, cierpienia, odrzucenia, alienacji, samotności i utraty tożsamości jest nader widoczny w jej twórczości prozatorskiej. Taka właśnie jest spuścizna literacka berlińskiej pisarki, z jednej strony mocno nasiąknięta przemocą, z drugiej bardzo ciepła, zmysłowa i pociągająca. To wszystko sprawia, że lektura jej dzieł wydaje mi się tak bardzo zajmująca i godna uwagi
Mechanizmy integracji jidyszyzmów w polszczyźnie w świetle badań lingwistyki kontaktów językowych
No full textNiniejsza rozprawa doktorska jest próbą zastosowania stosunkowo nowej metodologii lingwistyki kontaktowej w badaniach zapożyczeń leksykalnych z języka jidysz w polszczyźnie i opisania regularnych zjawisk fonologicznych, morfologicznych, słowotwórczych i semantycznych, towarzyszących procesowi ich integracji. Dzięki temu, jako studium egzemplaryczne, wnosi ona też szereg ustaleń i hipotez na temat przenikania wyrazów z języka mniejszościowego do dominującego języka większości.
Omówienie tematu rozpoczęto, zgodnie z metodologią lingwistyki kontaktowej, od nakreślenia historyczno socjologicznych warunków kontaktów między Polakami a Żydami. Dzięki temu ustalono czynniki pozajęzykowe, które mogły wpływać na przejmowanie i rozwój jidyszyzmów w polszczyźnie, oraz kanały ich transmisji do języka biorcy. Tym zagadnieniom poświęcony jest Rozdział I.
W Rozdziale II wprowadzone zostały stosowane w pracy ustalenia teoretyczne lingwistyki kontaktowej. W oparciu o nie sporządzono ramę teoretyczno metodologiczną, strukturyzującą dalsze rozważania. Jej podstawą stał się cykl rozwojowy zapożyczenia leksykalnego, obejmujący etap jego introdukcji, kiedy pojawia się ono w okazjonalnych przełączeniach kodu, adaptacji, tj. przejęcia przez monolingwalny segment społeczeństwa, i adaptacji, czyli włączenia do systemu języka biorcy na prawach leksyki rodzimej.
Rozdział III ma charakter koniecznej dygresji, w której opisuje się problemy badawcze związane z identyfikacją jidyszyzmów w obrębie tzw. słownictwa żydowskiego. W szczególności omawia się test formalny, służący odróżnianiu jidyszyzmów od germanizmów. Dyskutuje się też, w świetle kryteriów rzeczonego testu, etymologie wybranych wyrazów uznawanych do tej pory za (potencjalne) jidyszyzmy, a także kilku nowo zidentyfikowanych zapożyczeń.
Omówieniu zauważonych w przebadanym materiale regularnych mechanizmów integracyjnych w zakresie fonetyki i fonologii, morfologii oraz semantyki poświęcony jest Rozdział IV. Opis przemian, jakim podlegały jidyszyzmy w polszczyźnie, każdorazowo podzielono na etapy introdukcji oraz adaptacji/asymilacji. Osobny podrozdział poświęcono też rozwojowi utworzonych przez jidyszyzmy rodzin wyrazowych, którą uznaje się za jeden z podstawowych wykładników asymilacji.
W ostatnim rozdziale pracy przedstawia się podsumowanie zauważonych tendencji rozwojowych jidyszyzmów w polszczyźnie. Równocześnie podejmuje się próbę wyprowadzenia wniosków ogólnojęzykoznawczych na temat wpływu języków zdominowanych na dominujące w sytuacji długotrwałego i intensywnego kontaktu
Phase Transitions in Empirical, Correlation Based Complex Networks
No full textRozprawa należy do nurtu badań nad Układami Złożonymi (ang. Complex Systems). Jej pierwsza część dotyczy fenomenologicznych metod badania struktury układów opisanych z użyciem wielowymiarowych szeregów czasowych. W szczególności, w pracy zaproponowano zupełnie nowe estymatory korelacji między sygnałami, przeznaczone dla danych próbkowanych w sposób nieregularny. Zostały one oparte na analizie fourierowskiej, jak również na ścisłych wyprowadzeniach uzyskanych między innymi dla procesów schodkowych. W pracy znaleźć można również autorską metodę filtrowania sieci ważonych, która jest dalej wykorzystana w celu wygenerowania sieci na podstawie otrzymanych macierzy korelacji.
Druga część rozprawy koncentruje się na przemianach fazowych obserwowanych w sieciach złożonych. Początkowo ma ona charakter monograficzny i opisuje najbardziej znane w literaturze modele sieciowe. Następnie analizowany jest autorski model spinowy na sieci z koewolucją. Jest to, według wiedzy autora, pierwszy przypadek równowagowego modelu z koewolucją.
Trzecia część pracy dotyczy empirycznych zastosowań metodologii opisanej w rozdziale drugim. Autor analizuje w niej dane finansowe oraz medyczne. Te pierwsze dotyczą dziennych oraz wewnątrzdziennych notowań giełdowych. Z kolei te drugie to sygnały EEG uzyskane zarówno od zdrowych pacjentów jak i chorych na padaczkę. Otrzymane wyniki wskazują na istnienie zjawisk krytycznych zarówno w przypadku danych finansowych jak i aktywności bioelektrycznej mózgu.The dissertation belongs to the field of Complex Systems. Its first part concentrates on phenomenological methods of analysing the structure of systems described with a multidimensional time series. In particular, a number of novel correlation estimators, designed specifically for irregularly sampled data, are proposed. The methods are based on Fourier analysis as well as on strict derivations made for step function processes among others. Additionally, the work shows a new method for filtering weighted networks, which is later used in order to generate networks from the obtained correlation matrices.
The second part of the dissertation concerns the phase transitions observed for complex networks. Initially it is monographic and it describes the most influential models from the literature. Secondly, a new spin model with coevolution is proposed. The model, to the best of author’s knowledge, is the first attempt to build an equilibrium model of a coevolving network.
The third part is dedicated to using the methodology presented in chapter two, in order to analyse empirical data. The author studies both financial and medical data. The financial part focuses on daily and intraday data from stock exchanges. The medical part concerns EEG data gathered from both healthy patients and those with epileptic seizures. The obtained results show that there exist critical phenomena both in the case of financial markets and brain bioelectrical activity
Generation and dynamics of ultrashort pulses in all-normal dispersion fiber lasers
No full textDla wielu dziedzin nauki oraz wielu rozwiązań technologicznych kluczowy jest rozwój
nowych źródeł ultrakrótkich impulsów laserowych, które będą charakteryzowały się
doskonałą stabilnością i powtarzalnością pracy. Niniejsza praca doktorska poświęcona jest
zagadnieniom związanym z wytwarzaniem ultrakrótkich impulsów laserowych oraz ich
propagacją w światłowodowych wnękach laserowych. W pracy przedstawiono nowe
konstrukcje źródeł ultrakrótkich impulsów laserowych wykorzystujących sztuczne nasycalne
absorbery we wnękach światłowodowych charakteryzujących się wyłącznie normalną
dyspersją. Po raz pierwszy przedstawiono zastosowanie nieliniowego optycznego lustra
pętlowego (ang. NOLM – Nonlinear Optical Loop Mirror) oraz techniki nieliniowej ewolucji
polaryzacji (ang. NPE – Nonlinear Polarization Evolution) do generacji ultrakrótkich
impulsów we wnękach laserowych zbudowanych wyłącznie ze światłowodów utrzymujących
polaryzację (ang. PM – Polarization Maintaining). Wykorzystanie światłowodów
dwójłomnych typu PM zapewniło doskonałą odporność źródła impulsów na zmiany
w otaczającym je środowisku, takie jak drgania mechaniczne i znaczne fluktuacje
temperatury. Wszystkie zbudowane źródła impulsów wykorzystywały światłowód aktywny
domieszkowany jonami iterbu, a centralna długość fali impulsów była zbliżona do 1030 nm.
Na początku rozprawy przedstawiono podstawowe zagadnienia teoretyczne związane
z propagacją impulsu laserowego w światłowodzie. Opisano zarówno liniowe, jak
i nieliniowe zjawiska fizyczne wpływające na propagację, ze szczególnym zwróceniem uwagi
na dyspersyjne właściwości światłowodów. W kolejnej części przedstawiono teorię
wytwarzania ultrakrótkich impulsów laserowych za pomocą techniki aktywnej i pasywnej
synchronizacji modów. Następnie zdefiniowano podstawowe parametry ultrakrótkiego
impulsu laserowego, które będą wykorzystywane do opisu impulsów przedstawionych
w kolejnych rozdziałach. Dokonano przeglądu podstawowych reżimów pracy oscylatorów
światłowodowych zależnie od rodzaju dyspersji zastosowanego we wnęce laserowej. Reżim
pracy lasera zdefiniowany jest poprzez zmiany parametrów impulsu (jego dynamiki) podczas
propagacji. Następnie opisano rodzaje nasycalnych absorberów używanych, by zainicjować
pracę impulsową źródła. Nasycalny absorber wprowadza we wnęce laserowej straty
nieliniowo zależne od natężenia promieniowania. Przedstawiono rzeczywiste nasycalne
absorbery wykorzystujące własności materiałów, z których są wykonane, oraz sztuczne
nasycalne absorbery, których zasada działania opiera się na zmianie fazy impulsu w wyniku
działania optycznych zjawisk nieliniowych. W szczegółach przedstawiono zasadę działania
NOLM i techniki NPE.
Następnie przedstawiono szereg wyników prac eksperymentalnych opisujących badania
prowadzone nad całkowicie światłowodowymi wnękami laserowymi wykorzystującymi
NOLM jako nasycalny absorber. Zastosowanie wyłącznie światłowodów i komponentów typu
PM podczas budowy laserów znacząco zwiększyło ich odporność na drgania i udary
mechaniczne oraz zmiany temperatury, co zostało potwierdzone badaniami
eksperymentalnymi. Zaprezentowano metodę optymalizacji długości pętli NOLM na
podstawie analizy widma impulsu odbitego od pętli. Optymalizacja długości pętli NOLM
umożliwia uzyskanie impulsu laserowego o szerszym widmie i krótszym czasie trwania po
kompresji. W kolejnych eksperymentach zbadano, jak funkcja opisująca transmisję filtra
6
Streszczenie
spektralnego, wykorzystywanego do skrócenia impulsu ze świergotem w czasie, wpływa na
parametry impulsu we wnęce. Udowodniono, że filtracja spektralna o stromych krawędziach
skutkuje znacznymi modulacjami w widmie i rozkładzie natężenia impulsu laserowego. Za
pomocą symulacji numerycznych prześledzono zmiany parametrów impulsów podczas
propagacji we wnękach i zdefiniowano ich dynamikę. Poprzez pomiar uśrednionej fazy
spektralnej techniką SPIDER oraz dzięki pomiarowi widma każdego kolejnego impulsu
techniką dyspersyjnej transformaty Fouriera dokładnie zbadano wpływ procesu
wymuszonego rozproszenia Ramana (ang. SRS – Stimulated Raman Scattering) na
destabilizację impulsu laserowego podczas propagacji we wnęce z normalną dyspersją.
Udowodniono, że proces SRS destabilizuje jedynie część widma impulsu o długościach fal
dłuższych niż centralna długość fali. Wszystkie oscylatory ze względu na wykorzystanie
światłowodów wyłącznie z normalną dyspersją generowały impulsy z dodatnim świergotem,
który był kompensowany poza wnęką. Najkrótszy czas trwania impulsów po kompresji
wynosił 160 fs, a energia impulsów wynosiła 2 nJ.
Proces NPE opiera się na filtracji stanu polaryzacji impulsu, który propagował się
w ośrodku nieliniowym i uległ zmianie głównie w wyniku optycznego efektu Kerra.
Dotychczas większość zastosowań techniki NPE wymagała użycia standardowych włókien
światłowodowych lub elementów optyki objętościowej w celu ustalenia stanu polaryzacji
impulsu przed propagacją w ośrodku nieliniowym. W niniejszej rozprawie przedstawiono
nowe podejście do realizacji techniki NPE wykorzystujące tylko i wyłącznie światłowody
typu PM i element polaryzacyjny. Zaproponowano teoretycznie i zweryfikowano
doświadczalnie metodę podziału światłowodu na segmenty o różnych długościach, dzięki
czemu możliwe jest uzyskanie nasycalnego absorbera wspierającego generację impulsów
o szerokim widmie i ultrakrótkim czasie trwania. Przedstawiono, jak zmienia się transmisja
zaproponowanego nasycalnego absorbera zależnie od podziału natężenia promieniowania na
wyróżnionych osiach światłowodu PM. Zbadano również, jak niedokładności w długościach
wykorzystanych światłowodów lub wykonanych spawów kątowych wpływają na transmisję.
Zaprezentowano dwie konfiguracje laserów wykorzystujących nowy nasycalny absorber
w konfiguracji liniowej i odbiciowej. W przypadku konfiguracji odbiciowej konieczne było
zastosowanie dodatkowego liniowego przesunięcia fazowego zrealizowanego poprzez użycie
rotatora Faradaya i płytki fazowej. Zastosowanie przesuwnika fazy powoduje wzrost
transmisji nasycalnego absorbera dla sygnału o niewielkim natężeniu oraz obniża wartość
natężenia szczytowego promieniowania wymaganą do osiągniecia maksimum transmisji
nasycalnego absorbera. Najkrótszy czas trwania impulsów po kompresji dla powyżej
opisanych oscylatorów wynosił 150 fs, a energia impulsów wynosiła 0,85 nJ.
Ostatnia część rozprawy zawiera szczegółowe podsumowanie oraz prezentuje
najważniejsze wnioski. Dodatkowo przedstawiono potencjalne zastosowania
zaprezentowanych wyników oraz kierunki przyszłego rozwoju prezentowanych laserów.
Rozprawa zawiera trzy dodatki. Pierwszy prezentuje konfigurację i parametry
wykorzystywanego kompresora siatkowego wraz z numerycznym opisem zmian fazy
wprowadzanych przez kompresor. Drugi dodatek opisuje aparaturę typu SPIDER
wykorzystywaną do pomiaru fazy spektralnej w części eksperymentalnej niniejszej rozprawy.
Trzeci dodatek prezentuje opis matematyczny macierzy Jonesa dla przesuwników fazy
wykorzystujących rotatory Faradaya.Ultrafast science and technology strongly depend on the development of novel ultrafast
sources. Reliable, cost-effective and environmentally-stable all-fiber ultrafast laser
architectures attract attention of the scientific and industrial community because of their
potential applications. This dissertation is devoted to a subject of ultrashort pulse generation
and dynamics in all-normal dispersion all-fiber oscillators.
In this thesis we present new constructions of ultrashort pulse laser sources incorporating
artificial saturable absorbers. For the first time Nonlinear Optical Loop Mirror (NOLM) and
Nonlinear Polarization Evolution (NPE) artificial saturable absorbers were used for passive
mode-locking in all Polarization Maintaining (PM) laser cavities. Using only PM fibers and
PM fiber components substantially increases environmental stability of the all-fiber oscillator.
In all developed oscillators an Yb-doped fiber was used as an active medium and the central
wavelength of generated pulses was set at approximately 1030 nm.
The thesis begins with a detailed description of ultrashort pulse propagation in single
mode optical fibers. We describe the role of linear and nonlinear effects in ultrashort pulse
propagation as well as dispersion characteristics of optical fibers. The next part is devoted to
the theory of ultrashort pulse generation with active and passive mode-locking techniques.
Next, we define ultrashort pulse parameters measured during pulse characterization
procedures. The definitions of pulse parameters are used to properly describe experimental
results in the following experimental parts of the thesis. In the next part we present
a theoretical description of different mode-locking regimes which define pulse dynamics
inside the cavity. Special attention is paid to dissipative soliton regime which is characteristic
for all-normal dispersion oscillators. Further we describe real and artificial saturable absorbers
used in all fiber cavities to start pulse formation. Saturable absorber is an optical component
which is characterized by nonlinear transmission dependent on the pulse intensity. Parameters
of real saturable absorbers are defined by the properties of the used material. In case of the
artificial saturable absorbers, the transmission through element is defined by the change of
nonlinear phase of the pulse during propagation in nonlinear medium. The advantages and
disadvantages of real and artificial saturable absorbers are presented and discussed. The
explanation of NOLM and NPE artificial saturable absorbers operation finalizes the chapter.
The following chapter covers experiments and simulations of pulse generation using
NOLM in all-normal dispersion all-PM-fiber oscillators. We present a novel configuration of
environmentally stable all-PM fiber oscillator generating ultrashort pulses despite mechanical
perturbation or harsh temperature changes. The NOLM optimization procedure depending on
pulse parameters inside the cavity is presented. By carefully changing the length of NOLM
and analyzing the pulse spectrum reflected from the loop we achieved a broader pulse
spectrum and shorter pulse duration at the output of the laser. Another factor investigated
during the experiments was the spectral filtration influence on intra-cavity pulse dynamics.
By changing the transmission shape of spectral filter inside the cavity we achieved pulses
with various parameters. We proved that spectral filtration with steep edges results in high
fluctuations in spectral and temporal intensity of the pulse. Finally, we used averaged spectral phase measurements with SPIDER apparatus together with shot to shot spectra measurements
with dispersive Fourier transform technique to investigate the influence of stimulated Raman
scattering process on the pulse destabilization in all-normal dispersion cavity. We proved that
only the wavelengths longer than the central wavelength of the pulse are affected in SRS
process. All presented oscillators generated pulses with positive chirp which was
compensated outside the cavity with grating compressor. The shortest compressed pulses
duration was 160 fs with pulse energy 2 nJ.
The process of NPE is based on a temporal filtration of the pulse polarization state
affected by a self-action due to the Kerr nonlinearity. To work properly, most NPE based
architectures of fiber lasers contain pieces of standard optical fibers or bulk optical elements,
which makes them susceptible to temperature changes and mechanical perturbations. We
present a novel NPE mode-locker implementation based on PM fibers resolving this problem.
We investigated numerically and experimentally pulse propagation dynamics in birefringent
fibers, which resulted in a new design of PM NPE saturable absorber. We showed that proper
fiber segmentation in PM NPE design allows to achieve symmetrical nonlinear phase
difference for a broadband ultrashort pulse. Changes in transmission of PM NPE saturable
absorber due to various intensity split ratio between axes of PM fibers were presented.
Additionally, the influence of fiber segment lengths inaccuracies or changes in splice angle
values were investigated. We used linear and reflective configuration of PM NPE saturable
absorbers in two novel all-PM-fiber laser configurations. The reflective design of PM NPE
saturable absorber required using additional phase shifter based on Faraday rotator which was
developed and incorporated into the cavity. By using the phase shifter we increased the
transmission of saturable absorber for a small signal together with reducing pulse peak
intensity required for reaching the transmission maximum. Described oscillators generated
positively chirped pulses compressed to the shortest pulse duration of 150 fs and energy of
0,85 nJ.
The final part of the thesis consists of a comprehensive summary of presented results
together with main conclusions. This part also presents directions and ideas for future
research.
The thesis contains three supplementary materials. The first and second describe apparatus
developed for ultrashort pulse characterization. The design and theoretical description of
grating compressor and SPIDER apparatus were presented. The third is devoted to Jones
matrix formalism for non-reciprocal phase shifters based on Faraday rotators
The Legal Status of the Movable Cultural Properties on the Regained Territories under Public International Law and National Law
No full textBezsprzecznym jest, że dobra kultury posiadają specjalny status ochrony w prawie międzynarodowym publicznym. Regulamin załączony do IV Konwencji haskiej dotyczącej praw i zwyczajów wojny lądowej z 1907 r. stanowi, że własność gmin, instytucji kościelnych, dobroczynnych i naukowych, chociażby należących do państwa, będzie traktowana jako własność prywatna. Wszelkie zajęcie, zniszczenie lub rozmyślna profanacja instytucji tego rodzaju, pomników historycznych, dzieł sztuki i nauki, są zabronione i winny być karane.
Tuż po zakończeniu II wojny światowej, państwa Europy przystąpiły do likwidacji skutków z nią związanych. Jednym z głównych celów było wówczas zabezpieczenie ocalałych dóbr kultury. Należy podkreślić, że Polska była jedną z głównych ofiar niemieckiego okupanta. Podczas trwania II wojny światowej, państwo polskie utraciło około 500.000 ruchomych dóbr kultury. Jest to jedynie szacunkowa liczba, ponieważ Niemcy zniszczyli blisko 90% archiwów oraz prywatnych dokumentów – tylko w samej Warszawie. W konsekwencji, strona polska była nie tylko uprawniona, lecz także zobowiązana do przejęcia ruchomych dóbr kultury na podstawie przepisów umowy poczdamskiej.
W niniejszej rozprawie doktorskiej przeprowadzono analizę statusu prawnego ruchomych dóbr kultury na Ziemiach Odzyskanych, ze szczególnym uwzględnieniem przepisów prawa międzynarodowego oraz prawa krajowego. Pierwszy rozdział pracy stanowi wprowadzenie do analizowanej tematyki. Opisuje on przedwojenny status prawny oraz proweniencję poszczególnych ruchomych dóbr kultury znajdujących się w granicach państwa polskiego. Powyższe rozróżnienie stwarza podstawy do dalszych badań nad kwestią własności wspomnianych dóbr. W rozdziale drugim rozprawy przeprowadzono analizę krajowego ustawodawstwa oraz orzecznictwa, będącego podstawą do zabezpieczenia, a następnie przejęcia ruchomych dóbr kultury, stanowiących mienie opuszczone oraz poniemieckie. Rozdział trzeci pracy stanowi ocenę międzynarodowego uznania statusu ruchomych dóbr kultury na Ziemiach Odzyskanych. W tym celu, analizie poddano praktykę poszczególnych państw, osób prywatnych, domów aukcyjnych, jak i organizacji międzynarodowych – w zakresie restytucji dóbr kultury.
W wyniku przeprowadzonych w niniejszej rozprawie badań możliwe było wysunięcie wniosków, a także udzielenie odpowiedzi na poszczególne pytania, w tym m.in. komu przysługuje tytuł prawny do ruchomych dóbr kultury zastanych na Ziemiach Odzyskanych. W zakończeniu niniejszej rozprawy przedstawiono wnioski ogólne wynikające z przeprowadzonej analizy.Undoubtedly, cultural properties have a special status of protection under public international law. The Annex to the IV Hague Convention respecting the Laws and Customs of War on Land (1907) provides that the property of municipalities, that of institutions dedicated to religion, charity and education, the arts and sciences, even when State property, shall be treated as private property. All seizure of, destruction or wilful damage done to institutions of this character, historic monuments, works of art and science is forbidden, and should be made the subject of legal proceedings.
Shortly after the Second World War, European countries began to proceed toward the elimination of the effects of war in relation to cultural goods. One of the main purposes was to secure cultural properties. It should be noted that Poland was the main victim of the German invaders. During the war, Poland lost approximately 500.000 movable cultural properties. This is an estimated number, because Germans destroyed almost 90% of the Polish archives and private documents (in Warsaw alone). Thus, Poland was not only entitled but also obliged to take over the cultural properties from the Regained Territories, on the basis of the provisions of the Potsdam Agreement.
This doctoral dissertation analyses the legal status of movable cultural properties held on the Regained Territories in light of public international law and national law. The first chapter of the doctoral thesis consists of an introduction to the analysed subject. It describes the pre-war position and affiliation of movable cultural properties within the Polish borders. The above-mentioned distinction forms the basis for further research and enables to answer the question of the ownership of these monuments. The second chapter of the dissertation consists of an analysis of both - the national legislation and case-law - which determines the process of securing and then taking over the abandoned and post-German movable cultural properties. The third chapter of the doctoral thesis is an assessment of the post-war recognition of the status of movable cultural properties held on the Regained Territories. For this purpose, the practice of individual countries and private individuals in the field of restitution, practice of auction houses and international organizations, is analysed.
The results of the research and analysis described in the present doctoral dissertation enable one to draw individual conclusions, in addition to providing answers to questions such as who has legal title to movable cultural properties held on the Regained Territories. At the end of this dissertation general conclusions are presented
Parental expenditures on the children’s education and the public education system
No full textNiniejsza praca podejmuje temat inwestycji rodziców w edukację dzieci występujących
pomimo funkcjonowania publicznego systemu oświaty w Polsce. Celem dysertacji jest
identyfikacja czynników istotnych dla inwestycji rodziców w edukację dzieci. W
szczególności przedmiotem zainteresowania są wydatki rodziców oraz uczestnictwo dzieci w
zajęciach dodatkowych. Główny nacisk został położony na wpływ poziomu kapitału
ludzkiego rodziców (zoperacjonalizowany przez poziom ich wykształcenia oraz samoocenę
kompetencji językowych) na wysokość wydatków edukacyjnych oraz na decyzje o posłaniu
dziecka na dodatkowe zajęcia w warunkach powszechnej, publicznej i bezpłatnej edukacji. Ze
względu na istnienie edukacji publicznej, rodzice są zwolnieni z wielu kosztów, jednak wciąż
ponoszą wydatki związane z nauką dziecka w szkole oraz różnego rodzaju dodatkowe,
dobrowolne wydatki. Kolejnym celem pracy jest zidentyfikowanie, czy wymieniane w
literaturze empirycznej czynniki w inny sposób oddziałują na różne grupy wydatków
(związane ze szkołą oraz dodatkowe). Publiczna edukacja, mimo że oparta o jednolite w skali
kraju podstawy programowe odpowiednie dla etapu edukacyjnego i typu szkoły, jest jednak o
zróżnicowanej jakości, wynikającej m.in. z różnic w poziomie finansowania między
samorządami. Zamożne samorządy, w których zamieszkuje zamożniejsze społeczeństwo, są
w stanie przeznaczyć więcej środków na oświatę na swoim terenie. Kolejnym ważnym
problemem badawczym poruszanym w dysertacji jest zatem istnienie dodatniej zależności
między inwestycjami publicznymi a wydatkami rodziców. Jeśli ta zależność występuje, może
to świadczyć o wzmacnianiu się nierówności w inwestycjach w kapitał ludzki dzieci.
W pracy testowane są cztery główne hipotezy:
H1. Indywidualne cechy rodziny, w szczególności wykształcenie i zamożność rodziców
różnicują poziom inwestycji rodzicielskich przeznaczanych na edukację dzieci w Polsce.
H2. Wydatki rodziców na edukację dzieci oraz uczestnictwo w zajęciach dodatkowych są
zróżnicowane ze względu na etap kształcenia. Wyższe inwestycje są ponoszone na etapach,
które kończą się egzaminem zewnętrznym będącym przepustką do dalszej edukacji.
H3. Wydatki obowiązkowe związane z edukacją publiczną są mniej zróżnicowane i w
mniejszym stopniu zależą od cech rodziców, niż wydatki dodatkowe. Obowiązkowe wydatki
są również mniej zróżnicowane terytorialnie, niż wydatki dodatkowe.
H4. Publiczne oraz rodzicielskie inwestycje w edukację dzieci w Polsce są dodatnio
skorelowane.
Zakładane cele badawcze zostały osiągnięte dzięki wykorzystaniu w analizach metod
ilościowych i jakościowych. Badania ilościowe zostały przeprowadzone z wykorzystaniem
zbiorów z Badania Ekonomicznych Uwarunkowań Celów i Kierunków Alokacji Nakładów na
Edukację Realizowanych przez Podmioty Publiczne i Prywatne w Polsce „BECKER” (2013-
2014) oraz z badania Uwarunkowań Decyzji Edukacyjnych „UDE” (2014), które to badania
6
były realizowane przez Instytut Badań Edukacyjnych. Zbiór z badania BECKER został
wykorzystany do zbadania determinant wydatków na edukację, w tym różnych grup
wydatków (szkolnych i pozaszkolnych), a także w połączeniu z danymi Banku Danych
Lokalnych GUS o finansach samorządów oraz Systemu Informacji Oświatowej (SIO) do
zbadania relacji między publicznymi i prywatnymi inwestycjami. W tym celu wykorzystano
modelowanie wielopoziomowe, które pozwala uwzględnić czynniki kontekstowe leżące po
stronie samorządów oraz uwzględnia hierarchiczną strukturę danych. Zbiór z badania UDE
posłużył weryfikacji czynników wpływających na uczestnictwo w zajęciach dodatkowych.
Posłużono się przy tym modelowaniem logitowym z uwzględnieniem klastrowania błędów
losowych. W badaniu wykorzystano również analizę wywiadów rodzinnych (zrealizowanych
w ramach badania BECKER). Jej wyniki pomagają w sformułowaniu hipotez oraz stanowią
uzupełnienie analiz ilościowych.
Przeprowadzone analizy sugerują przyjęcie hipotezy H1. Wykształcenie rodziców oraz
sytuacja materialna rodziny istotnie przekłada się na wysokość wydatków przeznaczanych na
edukację dzieci oraz na prawdopodobieństwo uczestnictwa w zajęciach dodatkowych. Przy
danym poziomie sytuacji materialnej, wyższe wykształcenie rodziców zawsze wiąże się z
większymi inwestycjami w edukację dzieci. Użycie innej miary przybliżającej kapitał ludzki
rodziców – poziomu kompetencji językowych – daje ten sam wynik.
Hipoteza H2. nie została całkowicie potwierdzona. Wbrew założeniom, to uczniowie szkół
podstawowych otrzymują wyższe inwestycje rodziców w postaci wydatków oraz
uczestnictwa w dodatkowych zajęciach, niż gimnazjaliści. Jednak inwestycje są zróżnicowane
ze względu na etap i rodzaj kształcenia. Nie odnotowano istotnych różnic w poziomie
wydatków na uczniów gimnazjów i liceów ogólnokształcących, podczas gdy na uczniów
zasadniczych szkół zawodowych i techników rodzice przeznaczali mniej wydatków.
Hipoteza H3. została przyjęta w wyniku przeprowadzonych analiz. Wydatki ściśle związane z
nauką w szkole, traktowane przez rodziców jako obowiązek, są mniej wrażliwe na cechy
rodziców i gospodarstwa domowego, a także są mniej zróżnicowane terytorialnie.
Dobrowolne wydatki rodziców są bardziej zróżnicowane ze względu na cechy rodziców
(wykształcenie, zamożność, aspiracje, kapitał kulturowy), a także bardziej zróżnicowane
terytorialnie, co sugeruje pewien ich związek z dostępnością prywatnej oferty edukacyjnej np.
w postaci zajęć dodatkowych.
Hipoteza H4. została potwierdzona częściowo. Odnotowano istotną dodatnią korelację
między wydatkami rodziców a wydatkami samorządów na oświatę ogółem oraz na
wynagrodzenia nauczycieli. W przypadku samorządowych wydatków na materiały
dydaktyczne i pomoce zależność okazała się odwrotna. Odnotowano także istotną dodatnią
zależność między wydatkami rodziców a godzinami pracy nauczycieli ogółem oraz
godzinami poświęconymi uczniom (tylko dla szkół podstawowych), podczas gdy czas
nauczycieli przeznaczany na zajęcia dodatkowe okazał się być nieistotny. Wyniki analizy
logitowej dla prawdopodobieństwa uczestnictwa w zajęciach dodatkowych pokazały, że
uczniowie zamieszkujący na wsi istotnie rzadziej uczestniczą w takich zajęciach. Kiedy
7
kontrolowano bliskość szkół językowych w okolicy gospodarstwa (jako przybliżenie dla
prywatnego rynku zajęć edukacyjnych) zależność ta znikała.
Wyniki zaprezentowanych w rozprawie badań pokazują, że uczestnictwo w formalnej,
publicznej edukacji wymaga ponoszenia pewnych wydatków. Część z nich jest wymuszona, a
część całkowicie dobrowolna. Są to dodatkowe inwestycje rodziców w kapitał ludzki ich
dzieci. Wyniki analizy jakościowej oraz analiz ilościowych prezentowanych w tej pracy
wskazują na odrębny charakter wydatków szkolnych i wydatków dodatkowych. Jest to
pierwszy z ważnych wniosków płynących z przeprowadzonych przeze mnie badań. Drugim
wnioskiem jest to, że prywatne wydatki edukacyjne stanowią jeden z elementów mechanizmu
odtwarzania struktury kapitału ludzkiego. To wykształcenie rodziców oraz ich zamożność są
kluczowymi determinantami wysokości wydatków na edukację (zwłaszcza
nieobowiązkowych) oraz uczestnictwa dzieci w zajęciach dodatkowych. Ostatnim, trzecim
wnioskiem jest to, że zależność występująca między publicznymi i prywatnymi inwestycjami
– kumulowanie się nakładów – również sprzyja utrwalaniu struktury kapitału ludzkiego w
wymiarze terytorialnym.This thesis addresses the issue of parental investments in children’s human capital, which are
a fact despite the existing free public education system in Poland. The purpose of the
dissertation is to identify significant factors influencing parental investments in the education
of children. Parental expenditures on education and the children’s participation in
extracurricular activities are of interest in this work. The main emphasis was placed on the
impact the level of parents' human capital (operationalized by the level of their education and
self-assessment of language skills) had on the amount of educational expenditures and
decision on enrolling a child in additional classes. Due to the existence of public education,
parents are exempt from many costs. However, they still incur expenses related to the child's
school education and other various voluntary expenses. Another objective of the work is to
identify whether the factors mentioned in the empirical economic literature have different
effects on obligatory and non-obligatory expenditures. Public education, although based on a
uniform curricula adequate for the stage of education and type of school, is diversified in
terms of quality. This stems from (inter alia) differences in the amount of local governments’
spending on education. Wealthy local authorities (with affluent citizens) are able to devote
more resources to education in their territory than poorer local authorities. Another important
research problem raised in this dissertation is the existence of a positive correlation between
public investments and the expenditures of parents. If this relationship is significant, it can be
a sign of strengthening inequalities in investments in the human capital of children.
This dissertation verifies four main hypotheses:
H1. The individual characteristics of the family, in particular the parents’ education level and
their material situation, differentiate the level of parental investments in education of children
in Poland.
H2. Parental expenditures on children’s education and extracurricular activities differ due to
the children’s educational stage. Higher investments are made at stages of education that end
with an external exam.
H3. Obligatory expenditures related to public education are less differentiated and to a lesser
extent depend on the characteristics of parents, than non-obligatory expenditures. Obligatory
expenditures are also less territorially differentiated than non-obligatory ones.
H4. Public and parental investments in the education of children in Poland are positively
correlated.
The assumed research objectives have been achieved thanks to the application of quantitative
and qualitative methods. Quantitative research was carried out by using the data sets from the
Study on the Economic Determinants for Objectives and Guidelines on Allocation of Private
and Public Education Spending in Poland ‘BECKER’ (2013-2014) and from the Study on
Determinants of Educational Decisions ‘UDE’(2014). Both studies were carried out by the
Educational Research Institute. The BECKER data collection was used to examine
9
determinants of expenditure on education, including different expenditure groups (school and
out-of-school), as well as, in combination with data of the GUS Local Data Bank on local
government finances and the Educational Information System (SIO), to investigate
dependency between public and private investments. For this purpose, we used multilevel
modelling, which allows to control contextual factors on the municipality level and takes into
account the hierarchical structure of data. The UDE data collection was used to verify the
factors influencing participation in extracurricular activities. As participation in such activities
is a binary phenomenon and our observations are clustered by a household, we used logit
modelling with cluster-robust standard errors estimator. In this study we also used the
qualitative methods for analysing family interviews (carried out as part of the BECKER
study). Its results helped formulate the hypotheses and illustrated the quantitative results.
The results of analyses support the H1 hypothesis. The parents’ level of education and the
financial situation of the family significantly differentiate the amount of expenditures on the
education of children and the probability of participating in extracurricular activities. At a
given level of financial situation, higher education of parents is always associated with greater
investments in the education of children. Fluency in foreign language, which also
approximates the level of parental human capital, gives the same result.
The H2 hypothesis was only partially confirmed. Contrary to the assumptions, primary school
students receive higher parental investment in terms of expenditures and extracurricular
activities than lower secondary school (gimnazjum) students. However, investments are
differentiated due to the stage and type of education. There were no significant differences in
the level of spending on lower secondary and general upper secondary (liceum
ogólnokształcące) school students, while parents spent less on students in vocational schools.
Expenses strictly related to learning at school, treated by parents as an obligation, are less
sensitive to the characteristics of parents and households, and are less territorially
differentiated than non-obligatory expenditures. This result confirms hypothesis H3.
Voluntary parental expenses are more diverse due to the characteristics of parents (education,
affluence, aspirations, cultural capital), as well as more territorially diverse, which suggests
some of their relationship with the availability of private education offer, e.g. in the form of
additional classes.
H4 hypothesis was partially confirmed. There was a significant positive correlation between
the expenditures of parents and general public expenditures on education, as well as public
expenditures on teachers' salaries. In the case of local governments’ spending on didactic
materials, the dependence turned out to be the opposite than expected. There was also a
significant positive correlation between parental expenditures and teachers’ working hours
(only for primary schools), while teachers' time spent on additional classes turned out to be
irrelevant. The results of the logit analysis for the probability of participating in
extracurricular activities have shown that pupils living in rural areas are less likely to attend
such additional classes than their counterparts living in urban areas. When the distance
between language schools and the place of residence was controlled (as an approximation for
the private market of educational activities), this relationship disappeared.
10
The results of the research presented in the dissertation show that participation in formal
public education requires certain expenditures from parents. Some of them are forced by the
system, and some are completely voluntary. These are additional investments of parents in the
human capital of their children. The results of the qualitative and quantitative analysis
presented in this work indicate the separate nature of school (obligatory) expenditures and
additional (non-obligatory) expenditures. This is the first of the important conclusions from
my research. The second conclusion is that private educational expenditures are one of the
elements of the mechanism of recreating the structure of human capital. Parents' education
and wealth are the key determinants of the amount of expenditure on education (especially
non-obligatory) and the participation of children in additional classes. The last, third
conclusion is that the relationship between public and private investments - the accumulation
of both inputs - also leads to the strengthening the territorial inequalities in the human capital
investments